Zuletzt aktualisiert am 1

1. 00:00 – 00:19 🗣 Jona

   আর একবার, শুধু একটা কথা বলে নিই তোমাদের যারা শুনছো, যদি তোমরা এখনও মনে করো, ‘হ্যাঁ, যার তো লুকানোর কিছুই নেই, ডে-ডে-ডে-ডে-ডে, তার তো এখনই নিজের পুরো প্রাইভেসি ছেড়ে দেওয়া উচিত’, তাহলে আশা করি তোমরা খুব দ্রুতই মাথায় বুদ্ধি আসার মতো বড় হবে। [হাসি]

2. 00:19 – 00:24 🗣 Wieland

   আচ্ছা, যোনা, চমৎকার। চল, এবার কমেন্টগুলো পড়ি। আমি ইউটিউবে আবারও নতুন নতুন কমেন্টগুলো ইতিমধ্যেই আসতে দেখছি।

3. 00:24 – 00:27 🗣 Jona

   না, দুঃখিত। মানে, ব্যাপারটা আসলেই এমনই, একদম একশো ভাগ সত্যি কথা।

4. 00:29 – 00:36 🗣 Anika

   রেডিও UNiCC উপস্থাপন করছে। [পটভূমির সংগীত] ক্রাঞ্চ টাইম।

5. 00:39 – 00:40 🗣 Anika

   জোনা আর ভিলান্ডকে নিয়ে।

6. 00:42 – 00:42 🗣 Wieland

   হ্যালো জোনা।

7. 00:43 – 00:43 🗣 Jona

   হ্যালো ভিলান্ড।

8. 00:43 – 01:15 🗣 Wieland

   তোমাকে আর সবাইকে স্বাগতম ক্রাঞ্চ টাইমের ৭৭তম পর্বে, আমাদের ছোট্ট কিন্তু দারুণ টেকনোলজি পডকাস্ট, যেখানে আমরা প্রতি মাসে টেক দুনিয়ার খবর নিয়ে কথা বলি, আর মাঝে‑মাঝে একদম ব্যক্তিগত জীবন থেকে কী কী হচ্ছে সেটাও শেয়ার করি। তুমি আর আমি দুজনেই আবার অনেক কিছু নিয়ে এসেছি, গত কিছু সময়ে, বিশেষ করে গত মাসে, যা যা ঘটেছে সেগুলো নিয়ে। আর শুরুতেই আমার আসলে, উম, আগের পর্বের একটা ছোট বাড়তি কথা আছে। আমরা তো তখন কথা বলেছিলাম যে ChatGPT‑তে নাকি বিজ্ঞাপন আসতে চলেছে।

9. 01:16 – 01:16

   হ্যাঁ।

10. 01:16 – 02:16 🗣 Wieland

    আর তখন আমি আসলে একেবারে হুট করে নিজের কাছে প্রমাণ করে দেখাতে পারিনি, কেন আমি এতটা নিশ্চিত হয়ে বলছিলাম যে, না, এমনটা হবে না, বিজ্ঞাপন আসবে না। এরপর এখন গিয়ে আমি একটা ইন্টারভিউ থেকে স্যাম অল্টম্যানের ছোট্ট ক্লিপে হোঁচট খেলাম, যেটা বোধহয় একদম গভীরে, আমার অবচেতনের ভেতর চাপা পড়ে ছিল, আর যেটাই আমার, মানে, আমার সেই মতটা পুরোপুরি গড়ে তুলেছিল, যদিও আমি নিজে ইন্টারভিউটাই আর মনে করতে পারিনি। সেখানে স্যাম অল্টম্যান একবার একটা আর্টিকেল‑নাকি ইন্টারভিউতে বলেছিলেন, “দেখো, আমরা মোটেই বিজ্ঞাপন দিতে চাই না, কারণ আমরা জানি, এটা ভীষণ বোকা সিদ্ধান্ত হবে আর সব ইউজার তখন পালিয়ে যাবে। হয়তো একেবারে শেষ অস্ত্র হিসেবে, যখন আর কোনোভাবেই নিজেদের ফান্ড করতে পারব না, আর অন্য কোনো রেভিনিউ মডেলও মাথায় আসবে না, তখনই শুধু বিজ্ঞাপনের কথা ভাবা যেতে পারে। মানে, আমরা যদি কখনো বিজ্ঞাপন দিই, তার মানে দাঁড়াবে যে আমাদের আর্থিক অবস্থা সত্যিই, সত্যিই খুব খারাপ জায়গায় গিয়ে ঠেকেছে।”

11. 02:16 – 02:16 🗣 Anika

    হ্যাঁ।

12. 02:16 – 02:19 🗣 Wieland

    ফেব্রুয়ারি ২০২৬।

13. 02:19 – 02:20 🗣 Jona

    হ্যাঁ। উম,

14. 02:21 – 02:22 🗣 Jona

    যা হোক।

15. 02:22 – 02:23 🗣 Wieland

    ChatGPT‑তে এখন বিজ্ঞাপন আসছে।

16. 02:24 – 02:49 🗣 Jona

    আমি এখন ঠিক জানি না, উনি ওতে কি এই ক্লাসিক ব্যানার অ্যাড, সাইটের ওপর‑নিচে ঝুলে থাকা ব্যানার ইত্যাদি বোঝাতে চেয়েছিলেন কিনা, কারণ হ্যাঁ, ওগুলো আসলে বেশ ঝামেলাই। বা ওই একদম বিশাল সাইজের পপ‑আপ অ্যাডগুলো, নাহলে অটো‑প্লে ভিডিও ইত্যাদি। টাইপ, ‘ওকে, তুমি এখন আরেকটা ভিডিও দেখে নিলে, ধরো, আরও তিনটা প্রম্প্ট বেশি পাবে’—এই ধরণের জিনিস। বা একেবারে সেই হাস্যকর বোকামি, যেটা আমরা আগের মোবাইল গেমগুলো থেকে চিনি। মানে একদম ক্লাসিক, পুরনো ঢংয়ের, সেই ফ্রি‑টু‑প্লে গেমের স্টাইলের পুরোটাই ব্যাপার।

17. 02:50 – 03:16 🗣 Jona

    ও ধরনের জিনিস তুমি আসলে একদমই করতে পারো না, কিন্তু তারা যেভাবে এখন বিজ্ঞাপনটা ইন্টিগ্রেট করেছে, সেটা আমার কাছে মোটেও খারাপ লাগেনি। আমার মতে ওরা খুবই রুচিসম্মতভাবে করেছে, যদি এমনভাবে বলা যায়। আর হ্যাঁ, আমার শুধু ব্যক্তিগতভাবে একটু বোকা বোকা লাগে যে, ধরো এখন যদি তোমার ওই নতুন ChatGPT Go সাবস্ক্রিপশনটা থাকে, বা যাই নামে ডাকে, তারপরও সেখানে স্বাভাবিকভাবেই বিজ্ঞাপন দেখতে হয়, যদিও তুমি মাসে আট ডলার দিচ্ছো। এটা আমি একটু কঠিন সিদ্ধান্ত মনে করি, কিন্তু যাই হোক।

18. 03:16 – 03:18 🗣 Wieland

    হ্যাঁ, ওই সিদ্ধান্তটাও আমি পুরোপুরি বুঝতে পারছি না, কারণ—

19. 03:18 – 03:42 🗣 Jona

    কারণ আমি তো অবশ্যই বুঝি, ঠিক আছে, যদি তুমি ফ্রি ইউজার হও, হ্যাঁ, ঠিক আছে, তখন তো তোমাদেরও কোনো না কোনোভাবে একটু টাকা আনতে হয়, সেটা বোঝা যায়। বিশেষ করে যখন গত কয়েক বছরে OpenAI‑এর ওই লাল ঘরের, মানে লোকসানের, হিসাবটা একটু দেখো। ওই টাকা তো আবার কোথাও না কোথাও থেকে আসতেই হবে, স্বাভাবিক কথা। কিন্তু হ্যাঁ, আমার কাছে অবশ্য পরিষ্কার যে, যখন কেউ আট ডলার দিচ্ছে, তখন অন্তত বিজ্ঞাপন না দেখা—এইটুকু তো প্যাকেজের মধ্যেই থাকা উচিত।

20. 03:42 – 03:43 🗣 Jona

    হুঁ।

21. 03:43 – 03:46 🗣 Jona

    হিন্ট হিন্ট, মানে নেটফ্লিক্সের দিকে তাকাও, যেমনটা হওয়া উচিত।

22. 03:47 – 03:57 🗣 Wieland

    হ্যাঁ। আর এই ChatGPT‑তে বিজ্ঞাপন প্রসঙ্গটা নিয়ে আরেকটা জিনিস আমার বেশ ইন্টারেস্টিং লেগেছে: উম, তুমি কি Anthropic‑এর সুপার বোলের বিজ্ঞাপনটা দেখেছো?

23. 03:57 – 03:58 🗣 Jona

    না, আমি দেখি নি।

24. 03:58 – 04:56 🗣 Wieland

    তো, Anthropic অন্য অনেক AI কোম্পানির মত, যা শুনেছি, একটা Super‑Bowl ad‑ও চালিয়েছে, আর ওখানে আসলে ইঙ্গিত দিয়েছে যে ChatGPT‑তে ভবিষ্যতে যে বিজ্ঞাপন আসবে, সেগুলো নাকি এমন হবে যে বিজ্ঞাপনের কারণেই উত্তরের কনটেন্ট বদলে যাবে, মানে, তারা একটু এই ইমপ্রেশনটা দিয়েছে যে তুমি কিছু জিজ্ঞেস করলে, উত্তরটা ধাক্কা খাবে স্পনসর্ড দিকের দিকে। আর মানে, ওই ad‑টা—ad‑টা ভীষণ মজার ছিল, সত্যি বলতে; বেশ ইন্টারেস্টিংও। আর যদি ধরে নেই ব্যাপারটা সত্যি হত, তাহলে ওটা ভীষণ ইমপ্রেসিভ একটা ad হতো, বেশ ইফেক্টিভও, কারণ সেখানে, মানে, অনেকগুলো ছোট ছোট ক্লিপ আছে। তার মধ্যে একটায়, ধরো, এক জন ব্রো তার এক দোস্তের সাথে বাইরে ওপেন‑এয়ার জিমে একটা পুল‑আপ বারের পাশে দাঁড়িয়ে আছে আর বলে, ‘দোস্ত, আমার, ওহ ম্যান, আমার সত্যি একটা সিক্সপ্যাক দরকার, এটা আমি কী করে পাব?’ তখন তার বন্ধু, মানে যেটা আসলে ChatGPT‑ই, দাঁড়িয়ে থেকে বলে, ‘নো প্রবলেম, ট্রেনিং শুরু করা দারুণ আইডিয়া। তুমি যদি আমাকে তোমার বয়স আর ওজন বলো, তাহলে আমি তোমার জন্য, মানে, পুরো সিক্সপ্যাক‑ফোকাসড একটা ওয়ার্কআউট প্ল্যান বানিয়ে দিতে পারি।’

25. 04:57 – 04:57 🗣 Anika

    হ্যাঁ।

26. 04:57 – 05:00 🗣 Wieland

    না? তারপর ওরা এমনভাবেই একে‑অপরের সঙ্গে কথা বলে, আর ওই বন্ধুটা যে, সে তো একেবারে স্পষ্টভাবে ChatGPT।

27. 05:01 – 05:01 🗣 Anika

    হ্যাঁ।

28. 05:01 – 05:24 🗣 Wieland

    আর একদম শেষে ওই বন্ধুটা আবার বলে, ‘হ্যাঁ, আর যে কেউ যদি পেশি গড়তে চায়, তার তো অবশ্যই ঠিকমতো খাবারও দরকার। তো এখনই অমুক কোম্পানির প্রোটিন পাউডার কিনে নাও।’ [হাসে] তো এরপর Sam‑ও, মানে Sam Altman নিজে, ব্যাপারটা নিয়ে ভীষণ বাটহার্ট হয়ে গেল, আর কোন দিক থেকে দেখলে আমি মনে করি যৌক্তিকই। ও নিজেও বলেছে, ‘হ্যাঁ, মানে, যদি এই জিনিসটা সত্যি হতো, তাহলে এটা আসলেই মেগা মজার একটা ad হতো।’

29. 05:24 – 05:34 🗣 Jona

    হ্যাঁ, হ্যাঁ। মানতে হবে, আমি একদমই আপত্তি করতে পারি না। সত্যি হলে ব্যাপারটা ভীষণ ইন্টারেস্টিং হতো, কিন্তু আমারও একটু মনে হয়, এটা আসলে মজা করার পাশাপাশি এক ধরনের সতর্কবার্তা হিসেবে বানানো হয়েছে।

30. 05:34 – 05:34 🗣 Anika

    হ্যাঁ।

31. 05:34 – 05:46 🗣 Jona

    মানে, আমার তো মনে হয় অন্তত আগামী এক বছরের মধ্যে, বা একেবারেই, এই দিকটায় না যাওয়াই ভালো। যেন বিজ্ঞাপনের টাকায় তুমি পরে AI‑এর উত্তরও কিনে নিতে পারো, এমন জিনিসে আমরা না ঢুকি, ধরো।

32. 05:46 – 05:46 🗣 Jona

    হুম।

33. 05:47 – 05:51 🗣 Jona

    যে জিনিসটা আসলে মানবজাতির জন্য ভীষণ বিপজ্জনক এক রাস্তা হয়ে দাঁড়াবে।

34. 05:51 – 05:51

    হ্যাঁ।

35. 05:51 – 06:12 🗣 Jona

    আর অবশ্যই, ChatGPT এখনই তো এমন কিছু করছে না, আর Sam Altman‑এর দৃষ্টিকোণ থেকে দেখি, ও কেন এই নিয়ে একটু রাগ করছে, সেটাও বোঝা যায়, স্বাভাবিক। কিন্তু আমরা সবাইই তো জানি, এক বছরের মধ্যে পুরো সিনারিওটা আবার একদম অন্য রকম দেখাবে। হঠাৎ করেই ChatGPT‑তে সাধারণ ডিসপ্লে‑ad চলে আসবে, আর তার পরের বছরেই হবে যে, ‘ও হ্যাঁ, by the way, এখন কিন্তু এই বিজ্ঞাপনগুলো উত্তরগুলোকেও একটু‑আধটু প্রভাবিত করছে।’

36. 06:13 – 06:13

    হ্যাঁ।

37. 06:13 – 06:18 🗣 Jona

    আর আমাদেরকে ইন্টারনেটের এই তথাকথিত ‘এনশিটিফিকেশন’-এর প্রতিটা ছোট ধাপই চুপচাপ মেনে নিতে হয়, না?

38. 06:18 – 06:32 🗣 Wieland

    হ্যাঁ। এটা নিয়ে আমিও, মানে, খুব ভালো একটা তুলনা দেখেছি। কেউ দেখাচ্ছিল, গুগলের সার্চ‑রেজাল্টে বছরের পর বছর ধরে বিজ্ঞাপনের জিনিসটা কীভাবে বদলেছে। একদম শুরুতে তো স্পনসর্ড লিঙ্ক আর অর্গানিক রেজাল্টগুলো ভীষণভাবে আলাদা করে, আলাদা ব্লক হিসেবে দেখানো হতো।

39. 06:32 – 06:32 🗣 Anika

    হ্যাঁ।

40. 06:32 – 06:49 🗣 Wieland

    আর সময়ের সঙ্গে, মানে, বছরে বছরে, ধীরে ধীরে বোঝাই মুশকিল হয়ে গেল কোন রেজাল্টগুলো আসলে বিজ্ঞাপন। আজকের দিনে তো প্রায় এমন পর্যায়ে, যে ওই ছোট্ট ‘Sponsored’ ট্যাগটা ছাড়া বাকি সব দিক থেকে ওগুলো একেবারে নরমাল সার্চ‑রেজাল্টের মতই দেখায়।

41. 06:49 – 06:49 🗣 Anika

    হ্যাঁ।

42. 06:49 – 07:15 🗣 Wieland

    তো এই জন্যই বলা যায়, মানে, বেশ শক্ত একটা যুক্তি আছে যে জিনিসটা খুব সহজেই ওই দিকেই গড়াতে পারে। আর কারণটাও পরিষ্কার: এখানে আদতে ভীষণ, ভীষণ বেশি টাকা কামানোর সুযোগ আছে। বিশেষ করে ChatGPT‑র মতো জায়গায়, যেখানে মানুষজন তাদের একেবারে পার্সোনাল, ইভেন প্রাইভেটেস্ট শিট নিয়েও কথা বলে। তো ওই ডেটার ওপর ভর করে যদি KI‑influenced, মানে বিজ্ঞাপনদাতাদের দ্বারা প্রভাবিত উত্তর বিক্রি করা যায়, তাহলে ওখানে তো সত্যি সত্যিই বিরাট একটা গোল্ডমাইন পড়ে আছে।

43. 07:16 – 07:47 🗣 Jona

    হ্যাঁ, ডেফিনিটলি। এমনকি ধরো তুমি সেখানে খুব বেশি ব্যক্তিগত তথ্য না‑ই শেয়ার করলে, শুধু কোনো প্রজেক্ট নিয়ে বা কাজের ব্যাপারে প্রশ্ন করছো; তারপরও যখন ও তোমাকে সাথে যায় এমন প্রোডাক্ট সাজেস্ট করতে শুরু করে, তখন তুমি সেগুলোর মাধ্যমেই তো প্রভাবিত হচ্ছো। যদিও তুমি আগে থেকে ভেবে খুব ব্যক্তিগত ডেটা দাও নাই। আমি নিজেও তো খুব কেয়ারফুল থাকি যেন ওখানে কিছুই না থাকে যা দিয়ে আমাকে সহজে আইডেন্টিফাই করা যায়, মানে নাম‑ঠিকানা টাইপ কিছু না দিয়ে, বরং সব সময় খুব স্পেসিফিক টেকনিক্যাল বা টপিক‑রিলেটেড জিনিসেই সীমাবদ্ধ রাখি, আর আমি চাইও ওটা সেখানেই সীমাবদ্ধ থাকুক।

44. 07:47 – 07:48

    হ্যাঁ।

45. 07:48 – 07:59 🗣 Jona

    Super‑Bowl‑Ad কথা উঠল যখন, তখন আরেকটা ad‑ও ছিল, Ring‑এর, যেটা [হাসে] আবারও সেই একদম ডিস্টোপিয়ান ফিউচারের ভিশনটাকেই বড় গর্ব করে embrace করেছে।

46. 07:59 – 07:59

    ওহো।

47. 08:00 – 10:15 🗣 Jona

    হ্যাঁ, মানে সেখানে আসলেই কথা হচ্ছিল এই নিয়ে যে, তুমি যেন তোমার নিজের ক্যামেরা ছাড়াও পাশের বাড়ির ক্যামেরাগুলোও ব্যবহার করতে পারো, ধরো যদি কোনো কুকুর বা বিড়াল হারিয়ে যায়, বাড়ি থেকে বেরিয়ে হেঁটে চলে গেছে যেকোনোভাবে, তখন সেই প্রাণীগুলোকে ট্র্যাক করা যায় আর কোথায় দেখা গেছে সেটা রিপোর্ট করা যায়। আর সমস্যাটা হচ্ছে, আমার মনে হয়, এই সামগ্রিক ডাটা শেয়ারিং, যেটা শেষ পর্যন্ত সেখানে ঘটে, যে সবাই যেন বলে, “আচ্ছা ঠিক আছে, এখন আসলে আমাদের কাছে সত্যি সত্যি একটা ক্যামেরা নেটওয়ার্ক আছে”, যেখানে সব সময়ই এআই-এর সাহায্যে চেনা হচ্ছে ফ্রেমে কী হচ্ছে, যাতে মানুষ, পশু, হাতে পার্সেল নিয়ে থাকা মানুষ – এসবের মধ্যে প্রয়োজনে আলাদা আলাদা করে ফেলা যায়। আর সেখানে তো আগের, বা এখনকার আবার নতুন Ring-এর বস, প্রতিষ্ঠাতা সিমিনফ নিজেই বলেছিল, “হ্যাঁ, দেখো, আমরা চাইলে আগামী এক বছরের মধ্যে প্রায় সব অপরাধই শূন্যে নামিয়ে আনতে পারি”, যদি আমরা এই সার্ভেইল্যান্স নেটওয়ার্কটা পুরোপুরি এমব্রেস করি। আর ঠিক সে কারণেই আমার কাছে এই সার্চ-পার্টি অ্যাডটা, যেটা ওরা করেছে, খুবই বিপজ্জনক মনে হয়, কারণ খবরে তো এরই মধ্যে এসেছে যে Flock আর Ring ক্যামেরাগুলো কোনো কোনো ক্ষেত্রে সরাসরি পুলিশকে ডাটা দিয়ে দিতে পারে, কোনো বিচারকের ওয়ারেন্ট ছাড়াই, আর ব্যবহারকারী হিসেবে তুমি অনুমতি না দিলেও, কারণ ওটা আবার আলাদা একটা সিস্টেম। সেখানে পুলিশ ধরো জিজ্ঞেস করতে পারে, “হ্যাঁ, এখানে একটা অপরাধ হয়েছে, আপনারা কি একটু আপনাদের ক্যামেরার ডাটাগুলো খুলে দিতে পারবেন?” তারপর তুমি তোমার অ্যাপে গিয়ে হ্যাঁ বা না চাপতে পারো। কিন্তু তার বাইরে আরও আলাদা সিস্টেম আছে, যেখানে তারা ওয়ারেন্ট ছাড়াই এমন কাজ করতে পারে। [গলা খাঁকারি দেয়] আর এটা তো স্পষ্টভাবেই ব্যক্তিগত গোপনীয়তায় বিশাল হস্তক্ষেপ। তারপর আবার তারা বলে, “হ্যাঁ ঠিক আছে, আমরা এআই দিয়ে আগেভাগেই চিনে ফেলতে পারব কে সেখানে অপরাধ করছে, শুধু এই নয় যে কোন কুকুরটা এখানে ফ্রি ঘুরে বেড়াচ্ছে।” এটা সত্যিই অনেক ক্রেজি ব্যাপার। আর তারপর আবার পুরো জিনিসটা একটু Watch Dogs-টাইপ দিকেই চলে যায়, না? মানে, ক্যামেরা আর এআই দিয়ে অটোমেটিক চিনে ফেলা হয় কোথায় অপরাধ হচ্ছে, আর তারপর পুলিশকে অটো সেই লোকেশনেই ডিসপ্যাচ করে দেওয়া যায়। আর, আর, এটা ভীষণ ক্রেজি, হ্যাঁ।

48. 10:15 – 10:16 🗣 Jona

    [দীর্ঘশ্বাস]

49. 10:16 – 10:17 🗣 Jona

    [হাসে] হ্যাঁ।

50. 10:17 – 10:18

    জোনা।

51. 10:18 – 10:22 🗣 Jona

    এই শব্দটা, এই দীর্ঘশ্বাসটা আমি পুরোপুরি ফিল করি, হ্যাঁ। তো...

52. 10:23 – 10:24 🗣 Wieland

    ওহ ম্যান।

53. 10:25 – 10:25

    এটা তো—

54. 10:25 – 10:37 🗣 Jona

    আর তারপর আছে এই পুরো, পুরো আজে-বাজে সব কাজ, যেগুলো এমন একটা সিস্টেম দিয়ে করা যায়, মানে একে সম্পূর্ণ অন্য কাজে অপব্যবহার করা যায়। কারণ হ্যাঁ, যে কনসেপ্টটার জন্য এটা বানানো হয়েছে, সেটার দিক থেকে দেখলে জিনিসটা আবার ভীষণ কুল।

55. 10:37 – 10:37 🗣 Jona

    হুম।

56. 10:38 – 10:55 🗣 Jona

    কিন্তু কোনো এক পর্যায়ে তো, ম্যানেজিং ডিরেক্টর হিসেবেও, একটু মাথা খাটাতে হয় আর ভাবতে হয়, “হ্যাঁ, হয়তো এটা আসলে এত দারুণ আইডিয়া না”, কারণ এটাকে একেবারে ভুল উদ্দেশ্যে ব্যবহার করা যায়, আর শেষ পর্যন্ত সেটাই আবার তোমাকে আর তোমার কোম্পানিকে খুব খারাপ আলোয় দাঁড় করিয়ে দেয়।

57. 10:56 – 10:56

    হ্যাঁ।

58. 10:56 – 11:01 🗣 Jona

    বা এমন ভাবেও দাঁড় করাতে পারে, মানে ভবিষ্যতে এটা যে অবশ্যই এমনই হবে তা না, কিন্তু ঝুঁকি তো আছেই, তাই না?

59. 11:02 – 11:22 🗣 Wieland

    হ্যাঁ। কিন্তু তুমি কি আমাকে বলতে পারো, এই, উhm, শেয়ারিংটা আসলে কী? এটা কি শুধু ক্লাউডে থাকা রেকর্ডিংগুলোকে ব্যবহার করে কিছু খোঁজার জন্যই, নাকি আমি যদি এখন আমার বিড়ালটাকে খুঁজতে এই শেয়ারিং এর অনুরোধ করি, তাহলে কি আমি সত্যিই আমার পাশের বাড়িগুলোর ক্যামেরার আসল ফুটেজে ঢুকতে পারব?

60. 11:22 – 11:22 🗣 Jona

    মানে,

61. 11:24 – 12:08 🗣 Jona

    শেষ পর্যন্ত ব্যাপারটা, একভাবে বললে, আপাতত তো কেবল একটা প্রুফ অফ কনসেপ্ট মাত্র। এটা এখনো বাস্তবে টেস্টেড কিছু না। কিন্তু আমি যেভাবে বিষয়টা বুঝেছি, সেটার মধ্যে দ্বিতীয়টাই ছিল, মানে আসল ফুটেজে অ্যাক্সেসের দিকেই যাচ্ছে। তবে এটাও আবার, মানে, এটা যে চূড়ান্ত ডিজাইন এমনই থাকবে, তা বাধ্যতামূলক না, বুঝো তো? এখন আপাতত ধরো শুধু এই রকম: “ওকে, তোমার পোষা প্রাণীটাকে অমুক ঠিকানায় দেখা গেছে”, কিন্তু শেষ পর্যন্ত তবুও তো তোমাকে ওই ঠিকানার সঙ্গে লিঙ্ক করে ফেলে, কারণ ধরো সেই ক্যামেরাই আবার বলে, “ও হ্যাঁ, এখানে একটা অপরাধও হয়েছে”, আর সবচেয়ে খারাপ ক্ষেত্রে সেই অপরাধটা হয়তো তুমি নিজেই, বাড়ির মালিক হিসেবে, করেছো, আর তারপর তোমার নিজের ক্যামেরাই তোমার বিরুদ্ধে রিপোর্ট পাঠিয়ে দিল। আর সেই রিপোর্টের সঙ্গে তোমার ঠিকানা, বা তোমার জিপিএস লোকেশন, বা যেভাবেই হোক না কেন, সবই তো ট্যাগ হয়ে যায়। আর—

62. 12:08 – 12:09

    হুম। হুম।

63. 12:09 – 12:09

    হ্যাঁ।

64. 12:10 – 12:10 🗣 Wieland

    কারণ তো—

65. 12:10 – 12:20 🗣 Jona

    বিষয়টা জটিলই থাকছে। এটা এমন না যে, “আহ হ্যাঁ, আমি এখানে শুধু লিখে দিলাম যে আমার কুকুর হারিয়েছে, আর সাথে সাথেই আমি পুরো শহরের সব ক্যামেরায় ঢুকে গেলাম।” এভাবে তো কাজ করে না, হ্যাঁ।

66. 12:21 – 12:34 🗣 Wieland

    হ্যাঁ, মানে, আমি এভাবে বলি: যদি এমন কিছু, উhm, অনেকটা ওই সিস্টেমের মতো হত, যেটাতে তুমি তোমার অ্যাপে পুলিশের কাছ থেকে রিকোয়েস্ট পাও, তাহলে আমার মনে হয় কিছুটা কুলও হতে পারে, যে ধরো একটা কমিউনিটি-নোটিফিকেশন আসে, “দেখুন, ব্রিগিটে তার কুকুরটা খুঁজছে”।

67. 12:34 – 12:34 🗣 Anika

    হ্যাঁ।

68. 12:35 – 12:48 🗣 Wieland

    আর তুমি যদি হ্যাঁ চাপো, তাহলে ক্লাউডে থাকা এআই তোমার ক্যামেরাগুলোর গত ক’দিনের ফুটেজ স্ক্যান করে দেখে ওই কুকুরটা ধরা পড়েছে কি না, আর শুধু হ্যাঁ বা না এই তথ্যটাই সেই মানুষটার কাছে ফিরিয়ে পাঠিয়ে দেয়।

69. 12:48 – 13:27 🗣 Jona

    হ্যাঁ, কিন্তু তাতে আবার ইউজারদের জন্য ব্যাপারটা ভীষণ, ভীষণ বিরক্তিকর হয়ে যেত। তখন তুমি প্রায়ই এরকম নোটিফিকেশন পেতে, যা কেউই সহ্য করবে না। বরং এটা নিশ্চয়ই এমনভাবে চলবে যে সিস্টেম নিজেই বলে দেবে, “ঠিক আছে, আমরা এআই দিয়ে এখানে একটা অচেনা কুকুর শনাক্ত করেছি, যেটাকে এখন অন্য কেউ খুঁজছে। তুমি কি এখন অতিরিক্তভাবে তোমার ক্যামেরার এক্সেস খুলে দিতে চাও, যাতে ওই ব্যক্তি প্রথমত নিশ্চিত হতে পারে, হ্যাঁ, এটা সত্যিই তার পোষা প্রাণী কিনা; দ্বিতীয়ত, কোন দিকে সে দৌড়ে গেছে; তৃতীয়ত, ঠিক কোন সময় ঘটনাটা ঘটেছে; আর চতুর্থত, কোন জায়গায়?” আর এগুলো সবই তো ডাটা, যেগুলো ওখানে পরে স্বাভাবিকভাবেই শেয়ার হয়ে যায়।

70. 13:27 – 13:29 🗣 Wieland

    হ্যাঁ, মানে, ঠিকই তো।

71. 13:29 – 13:31 🗣 Jona

    আর শেষমেশ [হাসে]

72. 13:31 – 13:32 🗣 Wieland

    হ্যাঁ, শেষে—

73. 13:32 – 13:35 🗣 Jona

    শেষ পর্যন্ত এটা, একভাবে বললে, ডিস্টোপিয়ার দিকেই আরেকটা ধাপ।

74. 13:36 – 14:40 🗣 Wieland

    আমি জানি। তাই বলেই ব্যাপারটা একেবারেই ভালো না। আমার মনে হয়, এ ধরনের কিছু একটা পুঁজিবাদী সিস্টেমে, বিশেষ করে মার্কিন যুক্তরাষ্ট্রে যেভাবে রাজনীতি চলে, সেখানে ঠিকমতো কাজই করে না, কারণ আমরা তো দেখেছি, হ্যাঁ, যে ক্যামেরাগুলো মাঝে-মধ্যে একেবারে অটোমেটিকভাবেই পুলিশের কাছে কিছু ডাটা পাঠিয়ে দেয়। নইলে নীতিগতভাবে যদি পুরো জিনিসটা কমিউনিটি-ভিত্তিক হত, তাহলে আমার কাছে বরং বেশ ভালোই লাগত, মানে যারা এই ক্যামেরাগুলো ব্যবহার করছে, তারা সবাই মিলে একটা কমিউনিটি বানাল, আর ঠিক করল যে এই কমিউনিটির ভেতরে থাকা সবাই একে-অপরের ক্যামেরা ব্যবহার করতে পারবে অমুক তমুক জিনিস খোঁজার জন্য। আর ধরো, যদি কোনো একটা কমিউনিটি ঠিক করে বলে, “হ্যাঁ, আমাদের ক্যামেরাগুলো, মানে আমাদের এই গেটেড, HOA-অ্যাপ্রুভড কমিউনিটির ক্যামেরাগুলো দিয়ে আমরা সবার বাচ্চাদেরও ট্র্যাক করতে দেব, যাতে সব বাবা-মা সব সময় দেখতে পারে, কোন বাচ্চা এখন কার বাড়ির পেছনের উঠোনে খেলছে।” তাহলে সেই কমিউনিটি চাইলে নিজ দায়িত্বেই ওভাবে ব্যবহার করতে পারে।

75. 14:41 – 14:41 🗣 Jona

    ঠিকই।

76. 14:41 – 14:42 🗣 Wieland

    বা এমন, কিন্তু—

77. 14:43 – 14:46 🗣 Jona

    কিন্তু একেবারে এতটা সাধারণভাবে তো না।

78. 14:47 – 15:18 🗣 Wieland

    কারণ না হলে, হ্যাঁ, আমি jetzt schon so Dinge sehe... মানে, আমার মনে হয়, এখনকার যুক্তরাষ্ট্রের পরিস্থিতি থেকে বের হওয়া খুব অল্প কিছু পজিটিভ জিনিসের একটা হচ্ছে, এটা বিশ্বে বাকি সবাইকে খুব স্পষ্টভাবে দেখাচ্ছে কেন প্রযুক্তি আর সাধারণ নিয়মকানুন নিয়ে আমরা সবসময় সাবধানে থাকতে চাই। যেখানে সবসময় বলা হয়, ‚লাইক, না, তুমি যদি এর বিরুদ্ধে থাকো, তবে নিশ্চয়ই তুমি তো বাচ্চাদের সুরক্ষার বিরুদ্ধেই থাকছ’, বা ‚তুমি তাহলে অপরাধীদের পক্ষ নিচ্ছ’ এরকম।

79. 15:18 – 15:18 🗣 Anika

    হ্যাঁ।

80. 15:18 – 16:01 🗣 Wieland

    আর এখান থেকে এখন খুব পরিষ্কারভাবে দেখা যায়, আমার মনে হয়, এমন জিনিস কীভাবে উল্টো ফলও দিতে পারে। আমরা তো দেখেছি, গত কয়েক মাসে আমেরিকায় কী কী হয়েছে, এখন কল্পনা করা ভয়ঙ্কর যে একই ধরণের সিস্টেম কতটা বিপরীতে গিয়ে ব্যবহার হতে পারে। কারণ আমি একদম কল্পনা করতে পারি, প্রথম লোকেরা এসে বলবে, ‚আরে এক মিনিট, ভিলান্দ, তার মানে কি তুমি আপত্তি করছ যে তোমার ঘরের ক্যামেরা বুঝতে পারবে, তুমি যদি কারওকে খুন করো, বা কেউ তোমার ঘরে গিয়ে তোমাকেই খুন করে? মানে, ঠিক কী সমস্যা তোমার? লাইক, কেন তুমি চাইবে না যে একটা ক্যামেরা এটা শনাক্ত করে অটো রিপোর্ট করে দিক? তুমি কি চাও অপরাধ যেন ধরা-ছোঁয়ার বাইরে থেকে যায়?’ আর মানে, আমরা তো এখনই এর উদাহরণ দেখছি।

81. 16:01 – 16:05 🗣 Jona

    মানে একদম, একদম আউটরেজিয়াস ভাবে বলা, কিন্তু...

82. 16:06 – 16:16 🗣 Wieland

    এই জন্যই। কিন্তু, আবারও আসে ওই কথাটা: ‚যার কিছু লুকোনোর নেই’। মানে, আসলে তোমার তো কোনো কারণই নেই এটা খারাপ লাগার, যে তোমার বাড়ির ক্যামেরা অপরাধ শনাক্ত করতে পারবে।

83. 16:16 – 16:16 🗣 Anika

    হ্যাঁ।

84. 16:16 – 16:27 🗣 Wieland

    কিন্তু মানে, তুমি তো এখনই প্রোফাইলিং দেখে বুঝতে পারছ, যুক্তরাষ্ট্রে এখন কি হচ্ছে; একবার যখন সেই ইনফ্রাস্ট্রাকচারটা দাঁড়িয়ে যায়, যা বলতে পারে, ‚আমার বাড়িতে কেউ বন্দুক নিয়ে এদিক-ওদিক হাঁটছে কি না’—

85. 16:27 – 16:28

    হ্যাঁ।

86. 16:28 – 16:37 🗣 Wieland

    —তখন সেখান থেকে আর খুব দূরে নয় বলা, ‚হ্যাঁ, আমার বাড়িতে কি কেউ ভুল ত্বকের রঙ নিয়ে ঘুরে বেড়াচ্ছে?’ মানে, তখন এর জন্য পুরো ইনফ্রাস্ট্রাকচারটা কিন্তু তৈরি হয়ে গেছে।

87. 16:37 – 16:37 🗣 Jona

    হ্যাঁ।

88. 16:38 – 16:49 🗣 Wieland

    এই জন্যই আমি পুরো ব্যাপারটাকে ভীষণ শিক্ষণীয় মনে করি, আর আমি আশা করি, মানে একদম সোজা কথা, এখন পুরো পৃথিবী যুক্তরাষ্ট্রের দিকে তাকিয়ে দেখছে, ‚ওহ, ওহ, ওহ, ওহ’।

89. 16:49 – 16:49 🗣 Jona

    হ্যাঁ।

90. 16:50 – 16:51 🗣 Wieland

    আমাদের এটা করা উচিত না।

91. 16:51 – 17:07 🗣 Jona

    এটাও আবার খুব ইন্টারেস্টিং, কারণ তখন তুমি এই [গলা খাঁকারি দেয়] বাইরের দৃষ্টিকোণ থেকে পুরো জিনিসটার দিকে তাকাতে পারো আর ভাবতে পারো, ‚তো ঠিক আছে, আমাদের এই তথাকথিত ‚টেস্টসেন্টার’ তো এমন এমন ফলাফল দিয়েছে, এখন আমরা নিজেদের দেশে কী জিনিসগুলো ভালো করে করতে পারি?’

92. 17:07 – 17:07 🗣 Jona

    হ্যাঁ।

93. 17:07 – 17:42 🗣 Jona

    এভাবেই দেখলে মাঝে মাঝে আমার একেবারে খারাপও লাগে না যে আমাদের দেশে টেকনোলজি একটু দেরিতে আসে; তাতে অন্তত সফটওয়্যার বা নজরদারির প্রসার কতদূর যাবে তার কিছু স্পষ্ট সীমানা আগে থেকে নির্ধারিত হয়, এই ডিস্টোপিয়ান ফিউচার জাতীয় জিনিসের জন্য। আর শুধু তোমাদের শ্রোতাদের জন্য একটা নোট: যদি তোমরাও মনে করো, ‚হ্যাঁ, যার তো কিছু লুকোনোর নেই, ডে-ডে-ডে-ডে, সে তো নির্দ্বিধায় তার সব প্রাইভেসি ছেড়ে দিতে পারে’, তাহলে আমি সত্যি আশা করি, তোমরা খুব তাড়াতাড়ি বড় হয়ে যাবে। [হাসে]

94. 17:42 – 17:47 🗣 Wieland

    তো, যোনা, দারুণ। এবার চল, কমেন্টসের দিকে। আমি ইতিমধ্যেই ইউটিউবের কমেন্টগুলো চোখের সামনে দেখতে পাচ্ছি।

95. 17:47 – 17:53 🗣 Jona

    না, দুঃখিত। কিন্তু ব্যাপারটা সত্যি বলতে ঠিক এমনই। হ্যাঁ, এটা নিয়ে তো আর এর বাইরে গিয়ে আমি কীই‑বা বলতে পারি?

96. 17:53 – 18:06 🗣 Wieland

    ‚আমার বয়স ৫৩। আমার তো তোমাদের দুইজন [বিপ] ইনসেলের মিলিয়ে যতটা আছে তার চেয়ে অনেক বেশি জীবন‑অভিজ্ঞতা আছে। তোমরা এখানে কী গল্প শোনাচ্ছ? অবশ্যই আমার লুকোনোর কিছু নেই। হোয়াট দ্য [বিপ] দেখলে? তো হ্যাঁ, যা খুশি হোক, ছেড়ে দাও। [হাসে]

97. 18:06 – 18:07

    হ্যাঁ।

98. 18:09 – 18:22 🗣 Jona

    না, কিন্তু এটা সরাসরি দেখিয়ে দেয় যে এখন পর্যন্ত তুমি যথেষ্ট জীবন‑অভিজ্ঞতা মোটেও অর্জন করো নি, আর এটাও যে তুমি একদমই বোঝো না, এমন একটা সিস্টেমে ফালস পজিটিভ মানে তোমার নিজের জন্য কত রকমের, কত ভয়ংকর, দীর্ঘমেয়াদি ফলাফল বয়ে আনতে পারে।

99. 18:23 – 18:41 🗣 Wieland

    হ্যাঁ, সেই প্রসঙ্গে, এমন সফটওয়্যার নিয়ে, যেটা, হ্যাঁ, হয়তো খুব ভালো কাজে নাও লাগতে পারে। উম, আমি তোমার সাথে গত মাসে OpenClaw নিয়ে যে পুরো ডিব্যাকলটা ঘটেছে, সে ব্যাপারে কথা বলতে চাই, কারণ সেখান থেকে আমার এখন একটা ইন্টারেসটিং ট্রানজিশন আছে, মানে,

100. 18:42 – 18:56 🗣 Wieland

     উম, একটা জিনিস, যেটা ভাবতে গিয়ে আমার একটু অস্বস্তি লাগছিল, সেটা হল, উম, পুরো ব্যাপারটা কী, সবাইকে আমি একটু পরেই বুঝিয়ে বলব, সেখানে কী কী হয়েছে, কিন্তু আমি দেখেছি, কেউ টুইটারে স্ক্রল করে যাচ্ছিল—

101. 18:57 – 18:57 🗣 Jona

     হ্যাঁ।

102. 18:57 – 19:05 🗣 Wieland

     উম, মানুষজন OpenClaw দিয়ে কী কী বানিয়েছে, আর ম্‑ম্, কত গর্ব করে সেগুলো দেখাচ্ছে, সেটাই সব ছিল।

103. 19:05 – 19:05 🗣 Jona

     হ্যাঁ।

104. 19:05 – 19:26 🗣 Wieland

     আর সেখানে, মানে, ব্যাপারটা ছিল একদম নিরপেক্ষভাবে। ওরা এমন সব লোক, যারা আসলে রাজনৈতিক কনটেন্ট করে না, আর তাতেই একটু বোঝা যায় টুইটারে, বিশেষ করে যুক্তরাষ্ট্রে, কী ধরণের জিনিস ঘুরছে। কারণ লোকটা শুধু স্ক্রল করছে আর বলছে, ‘এই দেখো।’ মানে, সে আলাদা আলাদা করে কিছু বলে না, শুধু, ‘এই দেখো, লোকজন কী ভয়ানক সব জিনিস পোস্ট করছে, কী কী বানিয়েছে।’ আর আমি তখন ভিডিওটা পজ করে দিই আর বসে বসে পড়ি, সেখানে আসলে কী লেখা।

105. 19:26 – 19:26 🗣 Jona

     হ্যাঁ।

106. 19:26 – 19:34 🗣 Wieland

     আর তারপর দেখলাম, কেউ একদম সিরিয়াসভাবে ভীষণ গর্ব করে পোস্ট করেছে: ‘হে, মানে, আমি কোনো কম্পিউটার বিজ্ঞানী না। আমার তো আসলে কিছু নিয়েই একদমই ধারণা নেই।’

107. 19:34 – 19:34 🗣 Anika

     হ্যাঁ।

108. 19:34 – 20:05 🗣 Wieland

     ‘কিন্তু OpenClaw দিয়ে আমি কয়েক মিনিটের মধ্যেই একটা দারুণ অ্যাপ বানাতে পেরেছি, যার একেবারে সুপার পজিটিভ, উম, প্রভাব আছে। আর সেই অ্যাপটা হল, এটা স্বয়ংক্রিয়ভাবে মিনিয়াপোলিসে হওয়া ইনস্টাগ্রাম লাইভস্ট্রিমগুলো স্ক্যান করে, আর সেখানে যদি এমন কোনো ভাষা ধরা পড়ে, যেটা ইংরেজি না, তাহলে সঙ্গে সঙ্গে ওই লাইভস্ট্রিমের লোকেশনটা নিয়ে অভিবাসন কর্তৃপক্ষকে পাঠিয়ে দেয়।’ মানবজাতির ওপর সুপার পজিটিভ প্রভাব ফেলা একদম চমৎকার অ্যাপ্লিকেশন, তাই না।

109. 20:05 – 20:06

     আহা।

110. 20:06 – 20:08 🗣 Wieland

     দয়া করে তোমরা সবাই আমার ওপর গর্ব করো। হ্যাঁ।

111. 20:08 – 20:16 🗣 Jona

     তুমি কি এখন মাঝখানে একবার, মানে, শ্রোতাদের জন্য একটু সংক্ষেপে আবার বোঝাতে পারো, OpenClaw আসলে কীভাবে কাজ করে? এটা আসলে কী—

112. 20:16 – 20:21 🗣 Wieland

     হ্যাঁ, ঠিক তাই, এটা‑ই ছিল হুকটা। মানে, OpenClaw আসলে হচ্ছে শুধু একটা—

113. 20:22 – 21:03 🗣 Wieland

     একটা এজেন্ট‑ফ্রেমওয়ার্ক, কিন্তু এই এজেন্ট‑ফ্রেমওয়ার্কটা, উম, [হাসে] ভীষণ হাইপড ছিল মূলত এই কারণে যে, মানে, আমি আর কীভাবে বলব জানি না, ভুল শোনালেও, এর প্রায় কোনো গার্ডরেলই ছিল না। আর ঠিক এটাই ব্যাপারটা এত এক্সট্রিম করেছে, কারণ মানুষজন এর দিয়ে অবিশ্বাস্য সব জিনিস করতে পেরেছে। এখন যে টুলগুলো আছে, এগুলো তো ধীরে ধীরে তৈরি হচ্ছে, কিন্তু আগে পর্যন্ত যে টুলগুলো ছিল, যেমন উদাহরণস্বরূপ Cloud Cowork, সেখানে সবসময়ই কিছু না কিছু গার্ডরেল থাকত, আর সেগুলোও একটা কারণেই তো ছিল, যেমনটা আমি বলেছি।

114. 21:04 – 21:04 🗣 Wieland

     হ্যাঁ।

115. 21:04 – 21:26 🗣 Wieland

     উম, আর OpenClaw শেষ পর্যন্ত আর কিছুই না, মানে এক ধরনের এজেন্ট‑ফ্রেমওয়ার্ক, যেটা এমনভাবে বানানো যে ইনফরম্যাটিক্স‑এর লোক না হলেও ব্যবহার করতে সুবিধা হয়। তুমি মূলত যেকোনো ইনস্ট্রাকশন তাকে দিলে, সে সেটা করে ফেলতে পারে—যত কিছু তুমি নিজে একটা কম্পিউটার দিয়ে করাতে পারতে, প্রায় সবই।

116. 21:26 – 21:26 🗣 Jona

     হুঁ।

117. 21:26 – 21:37 🗣 Wieland

     আর যেহেতু সেখানে কিছু নির্দিষ্ট সিকিউরিটি‑মেজারই নেই, যেমন উদাহরণস্বরূপ OpenClaw তোমার কম্পিউটারে নিজের কোডও বদলে ফেলতে পারে। আর—

118. 21:37 – 21:37 🗣 Jona

     হ্যাঁ।

119. 21:37 – 22:59 🗣 Wieland

     —তারপর মানুষজন এর দিয়ে এরকম সব কাজ করেছে, যেমন আমি বললাম, সবকিছুই… মানে, আমাকে এটা একটু বিরক্তই করেছে, কারণ শেষ পর্যন্ত এটা মোটেও কোনো সুপার স্পেশাল জিনিস না। আমি তো নিজে প্রাইভেট কাজে, নিজের জন্যও একটা এজেন্ট‑টাইপ জিনিস প্রোগ্রাম করেছি, যেখানে আমি তাকে নানারকম কথা বলি আর সে সেগুলো আমার জন্য লিখে রাখে, যেন আমি সেগুলো গুছিয়ে রাখতে পারি—একটা অটো‑ডায়েরির মতো, তবে একটু বেশি পাওয়ারফুল। ওইটার গার্ডরেলগুলোই আমি অবিশ্বাস্য সময় নিয়ে লিখেছি, কারণ যদি আমি তাকে সবকিছু করতে দিই, তখন মাঝে মাঝে ভীষণ গণ্ডগোল হয়ে যায়। তো মানুষজন ভাবল, ‘ঠিক আছে, যদি একদমই কোনো গার্ডরেল না থাকে তাহলে কী হয়?’ আর সেখান থেকেই, ধরো এমন সব জিনিস বেরোল, যেগুলো শুনতে সুপার ক্রেজি লাগে—হেডলাইন বেরোল, ‘ইউজার সকালবেলা ঘুম থেকে উঠে দেখে, হঠাৎ OpenClaw‑এর একটা ভয়েস‑ইন্টারফেস হয়েছে।’ নাকি এআই নাকি নিজেরাই নিজেদের আপগ্রেড করে ফেলেছে। আসলে হয়েছে কী? একটা স্কেজু্লড টাস্ক সেট করা আছে, প্রতিরাতেই নির্দিষ্ট একটা সময়ে এজেন্টকে শুধু এই ইনস্ট্রাকশন দেওয়া হয়: ‘এই যে, তোমার কোড ফাইল সিস্টেমে এখানে আছে, ওই কোডটা স্ক্যান করো, ভেবে দেখো, এমন কী উন্নতি করা যায় যেটা থেকে ইউজার লাভবান হবে, সেই পরিবর্তনটা নিজের কোডে লিখে নাও, তারপর নিজেকে রিস্টার্ট করো।’ আর সে সেটাই করেছে। আর হ্যাঁ, মানতেই হবে, এটা ইমপ্রেসিভ, কিন্তু…

120. 22:59 – 23:11 🗣 Jona

     এমন জিনিস করতে দেয়ই বা কে? আমার তো মনে হয়, কমপক্ষে এমন একটা গার্ডরেল থাকা উচিত, যাতে এমন কিছু একেবারেই সম্ভব না হয়। কিন্তু সেটা আবার নির্ভর করে তুমি কতটা কড়া হতে চাও, তার ওপর।

121. 23:11 – 23:12 🗣 Wieland

     হ্যাঁ, হ্যাঁ, ঠিক তাই।

122. 23:12 – 23:15 🗣 Jona

     কিন্তু এটুকুই আমি ইতিমধ্যে অবিশ্বাস্যরকম বিপজ্জনক মনে করি।

123. 23:15 – 23:15 🗣 Jona

     হ্যাঁ।

124. 23:16 – 23:34 🗣 Jona

     মানে, আমি এখন ব্যক্তিগত লেভেলের ঝুঁকি নিয়েও বলছি না। আচ্ছা, ঠিক আছে, যদি তোমার এজেন্ট আসলে তোমার পিসির যেকোনো ফাইল বদলাতে পারে, বা চাইলে ডিলিটও করতে পারে, তাহলে অবশ্যই তোমার একক মানুষের দিক থেকে এটা মারাত্মক বিপজ্জনক—এটা আমি বুঝি। কিন্তু দিনের শেষে ওটা আবার একটু অন্য ব্যাপার, কারণ তুমি নিজেই তো তখন মেনে নিয়েছ যে যা হওয়ার হবে।

125. 23:35 – 23:35 🗣 Jona

     হুঁ।

126. 23:35 – 23:38 🗣 Jona

     তুমি তো জানোই, সচেতনভাবেই জানো যে ওই কেআই, ধরো, প্রায় সবই করতে পারে।

127. 23:39 – 23:39 🗣 Wieland

     হ্যাঁ।

128. 23:39 – 23:41 🗣 Jona

     আর কী কী সে করতে পারবে না, সেটাও তো তুমি নিজেই আগে থেকে বাঁধা দিয়ে রেখেছ।

129. 23:42 – 23:42

     হ্যাঁ।

130. 23:42 – 24:04 🗣 Jona

     কিন্তু আমি তো ভেবেছিলাম, সমাজ হিসেবে আমরা বরং এটাই এড়াতে চাইছি—যাতে কেআইগুলো নিজেদেরকে নিজেরাই আপগ্রেড করতে না পারে, নিজেরাই এমন কোড যোগ করতে না পারে, যেটা দিয়ে তারা আবার অন্য সিকিউরিটি‑মেকানিজমগুলোকে বাইপাস করতে পারে ইত্যাদি। যাতে এক সময়, ধরো, একটা বড়, মানে সত্যিকারের এক বিশাল স্প্রেডিং ইভেন্ট না ঘটে।

131. 24:04 – 24:04 🗣 Jona

     হুঁ।

132. 24:05 – 24:34 🗣 Jona

     মানে, ক্লাসিক ‘ওয়ার্ল্ড ডমিনেশন’ স্টাইল, বুঝছ? ওটার দিকেই যাওয়ার জন্য দরকারি যে কোর‑স্টেপ, এটা তো ঠিক সেটাই। আর যখন তুমি বলছ, ‘ঠিক আছে, তুমি OpenClaw‑কে যা খুশি, মানে সত্যিই সব কিছু বলতে পারো আর ও সেগুলো এক্সিকিউটও করতে পারে’, আমার কাছে এটা অনেকটাই ব্যাগলি‑টাইপ কিছুর মতো শোনায়, শুধু তথ্য একটু কম। আর সমস্যাই সেখানেই—তুমি যখন আবার তোমার Ring ক্যামেরা আর না জানি আর কী কী দিয়ে অজস্র ডেটা অনলাইনে ছড়িয়ে দাও, আর পরে বলো, ‘আরে, আমার তো লুকানোর কিছুই নেই’, তখন তো কাজ শেষ হয়ে গেল, তাই না।

133. 24:35 – 24:35 🗣 Jona

     হ্যাঁ।

134. 24:35 – 24:47 🗣 Jona

     তাহলে, তখন একেবারে শেষ। যদি এরকম সিস্টেমের কাছে এখনকার থেকেও বেশি ডেটা চলে আসে, আর যদি এটা, উম, সেই ডেটাগুলোকে ডি‑অ্যানোনিমাইজ করাতেও খুব দক্ষ হয়ে যায়—

135. 24:48 – 24:48 🗣 Jona

     হ্যাঁ।

136. 24:48 – 25:18 🗣 Jona

     —যদিও এখন তো সবসময় বলা হয়, ‘না, না, সবই অ্যানোনিমাইজড থাকতে হবে’, কিন্তু শেষ পর্যন্ত তুমি তবুও ডেটাগুলোর মধ্যে থেকে নানারকম কোরিলেশন বের করে নিতে পারো, তাই না। তারপর ধরো, তুমি রাস্তায় বের হলে, চোখে দিয়ে রেখেছ গুগল গ্লাসের কোনো ভ্যারিয়েন্ট। ওটা কারও দিকে তাকিয়ে দেখাচ্ছে, ‘গতকাল ক্লাবে একজন পুরুষকে চুমু খেয়েছে’, কারণ ওই ক্লাবের ক্যামেরার ডেটাও তো সিস্টেমের কাছে ছিল আর ওগুলোও এভাবে প্রসেস করা যায়। তখন তো একদম শেষ, গেম‑ওভার।

137. 25:18 – 25:18

     হ্যাঁ।

138. 25:18 – 25:19 🗣 Jona

     দেখো, ঠিক Watch Dogs গেমের মতো।

139. 25:19 – 25:20 🗣 Jona

     হ্যাঁ।

140. 25:20 – 25:20 🗣 Jona

     আর তারপর তো সত্যিই একদম শেষ।

141. 25:21 – 25:25 🗣 Wieland

     আমার সব প্রিয় গেমই যেন বারবার ভবিষ্যদ্বাণী করে ফেলছে। [হাসে]

142. 25:25 – 25:26 🗣 Jona

     হ্যাঁ।

143. 25:26 – 25:40 🗣 Wieland

     হ্যাঁ, ঠিক তাই। এটাই দারুণ ইন্টারেস্টিং দিক, আর আমি এখনো জানি না সামনে কী আসবে। কিন্তু শুধু ব্যক্তিগত ইউজারের লেভেলেই দেখ, এমনও হয়েছে যে কেউ ভুল করে এজেন্টকে যেভাবে কমান্ড দিয়েছে, তার ফলে এজেন্ট গিয়ে একদম পুরো হার্ডডিস্কটাই ডিলিট করে দিয়েছে।

144. 25:40 – 25:40

     হ্যাঁ।

145. 25:40 – 25:48 🗣 Wieland

     এ ধরনের সব ‘মজা’। আর আমি সব সময়ই বলি, ‘হ্যাঁ, তাই তো গার্ডরেল থাকে। তাই তো স্যান্ডবক্স আর এসব ঝামেলা বানানো হয়েছে।’ আর তারপর…

146. 25:48 – 25:58 🗣 Jona

     হ্যাঁ, না, অবশ্যই আমার কেআই‑এজেন্টের অবশ্যই এই সক্ষমতা থাকতে হবে যে সে চাইলে যে কোনো ফোল্ডারে `rm -rf` চালাতে পারবে। এ তো আমরা সবাই জানি, থাকতেই হবে, হ্যাঁ।

147. 25:58 – 26:38 🗣 Wieland

     হ্যাঁ, তো যেমন বলছিলাম, ঠিক এই কারণেই এমন গার্ডরেল তৈরি করা—নিজের প্রোগ্রামিং‑অভিজ্ঞতা থেকে জানি—ভীষণ ঝামেলাদার আর সময়সাপেক্ষ কাজ। তাই এগুলো ডেভেলপ করতেও সময় লাগে। আর সেই কারণেই Claude Cowork, যেটা আবার এমন একটা টুল, মূলত Claude Code‑এর মতোই, তবে নন‑ইনফরম্যাটিক্স লোকদের জন্য বানানো—যা মূলত বেশ কুল—ওখানে তুমি বলতে পারো, ‘ঠিক আছে, শোনো, আমি এখন তোমাকে শুধু এই ফোল্ডারটার, যেমন ধরো Downloads ফোল্ডারের, অ্যাক্সেস দিচ্ছি, আর বলছি, দয়া করে এর ভেতরের সব ফাইল আলাদা আলাদা ফোল্ডারে সাজিয়ে দাও।’ এভাবে তুমি গার্ডরেল বসিয়ে ঝুঁকি অনেকটাই কমিয়ে আনতে পারো, কারণ গার্ডরেল আসলে ঠিক এটুকুই: শেষ পর্যন্ত তুমি তাকে কী কী করতে দেবে? আর কোথায়, ধরো, এখনো অতিরিক্ত অ্যালগরিদমিক চেক বসানো আছে?

148. 26:39 – 27:02 🗣 Jona

     হ্যাঁ, অথবা তুমি ওই ফোল্ডারের জন্য একদম হার্ড পারমিশনও সেট করতে পারো, যাতে প্রোগ্রামটা শুধু একটা নির্দিষ্ট ইউজার হিসাবেই রান হয়, আর তখন তার পারমিশনও শুধু ওই ইউজারের লেভেলেই সীমাবদ্ধ থাকবে। সেখানেও তুমি, ধরো, ভীষণ কড়া গার্ডরেল বসাতে পারো। তখন সব চুপচাপ, নিরাপদ, আর তুমি কেআই‑এজেন্টকে রুট‑অ্যাক্সেস দিচ্ছো না, কিন্তু—

149. 27:02 – 27:02 🗣 Wieland

     হ্যাঁ।

150. 27:03 – 27:06 🗣 Jona

     —মানে, আচ্ছা, তবু আগে পরে সবার সাথেই বোধহয় এমন কিছু না কিছু ঘটবেই। হ্যাঁ।

151. 27:07 – 27:21 🗣 Wieland

     আর তারপর আরও আছে, মানে, যেটা আমি বলছিলাম—সবকিছু এত হাইপড শোনাচ্ছিল কারণ শুনতে খুব রেভল্যুশনারি লাগছিল, কিন্তু একজন ইনফরম্যাটিক্স‑লেখাপড়া করা মানুষ হিসেবে আমার মনে হয়, আসলে এগুলোর কোনওটাই এমন না, যা টেকনিক্যালি আগে সম্ভব ছিল না। বাকি সবাই শুধু সচেতনভাবে ঠিক করেছে যে, ‘না, আমরা এগুলো করব না।’

152. 27:21 – 27:24 🗣 Jona

     কারণ এগুলো না করাটাই আসলে ভালো আইডিয়া।

153. 27:24 – 27:48 🗣 Wieland

     হ্যাঁ। উম, ধরো, টেকনিক্যাল লেভেলে এখন এজেন্টের জন্য আরেকটা জিনিস মোটেই সমস্যা না। আজকাল এজেন্ট ইন্টারনেটে সার্চ করতে পারে, ফাইল এডিট করতে পারে। মানে, আমি একটা কোডিং‑এজেন্টকে সহজেই বলতে পারি, ‘ঠিক আছে, ব্যবস্থা করো যেন তুমি OpenAI‑এর ডকুমেন্টেশন পড়তে পারো—ইন্টারনেটে খুঁজে বের করো, এটার জন্য MCP‑সার্ভারটা কী, আর তারপর নিজেই সেটা ইন্সটল করে নাও।’

154. 27:48 – 27:48

     হ্যাঁ।

155. 27:48 – 27:51 🗣 Wieland

     এটা তো একদমই নরমালভাবে করা যায়—অবশেষে ওটা তো তোমার ফোল্ডারের মধ্যেই পড়ে থাকা একটা টেক্সট ফাইল মাত্র।

156. 27:51 – 27:51 🗣 Anika

     হ্যাঁ।

157. 27:51 – 28:12 🗣 Wieland

     আর তারপর লোকজন যা করেছে তা হল, একেবারে পুরো ক্র্যাশটা এল Moldbook নামের জিনিসের মাধ্যমে—ওটা ছিল কিঞ্চিৎ Reddit‑এর মতো, কিন্তু কেআই‑এজেন্টদের জন্য। এটা বানানোও হয়েছিল, উম, এমন কারও দ্বারা যার ইনফরম্যাটিক্স সম্পর্কে আসলে কোনও ধারণাই নেই; পুরো প্ল্যাটফর্মটাই সে একপ্রকার ভায়ব‑কোডিং স্টাইলে, মানে কেআই‑এজেন্টকেই দিয়ে কোড করিয়ে বানিয়েছে।

158. 28:12 – 28:12 🗣 Jona

     হ্যাঁ।

159. 28:13 – 29:00 🗣 Wieland

     আর কনটেন্টটা বাদ দিলেও, শুরুতে ব্যাপারটা বেশ মজারই ছিল, কিন্তু কিছুক্ষণ পর আর পড়া যেত না, কারণ পুরো টাইমলাইনটা প্রায় শুধু স্ক্যাম, আজে বাজে জিনিস আর একেবারে বাল... ধরনের জিনিসে ভরে গিয়েছিল, একদম নরমাল কোনো কনভার্সেশনই থাকত না। মানে AI এজেন্টরা একে অন্যকে স্ক্যাম করছে, এ রকম সব ফালতু ব্যাপার। তারপর দেখা গেল, উপরে উপরি Moldbook নিজেই ভয়ানক সিকিউরিটি লিক দিয়ে ফাঁকা। কারণ, যেমনটা বলেছি, এটা সেটআপই করেছে এমন কেউ, যার কম্পিউটার সায়েন্স নিয়ে আসলে কোনো ধারণা নেই। ফলে অনেক বেসিক জিনিস একেবারেই নজর এড়িয়ে গেছে, আর উদাহরণস্বরূপ, ইউজার অথেন্টিকেশনটাই কোনোভাবে প্রোটেক্ট করা ছিল না। মানে, যে কেউ সহজেই সব ইউজারের বা তাদের বটের API key গুলো পড়ে নিতে পারত। আর—

160. 29:00 – 29:00

     দারুণ।

161. 29:00 – 29:22 🗣 Wieland

     ওখানেই, মানে, পুরো ব্যাপারটার রিঅ্যাকশন দেখলেই বোঝা যাচ্ছিল কী হচ্ছে। জানি, এটা আসলে একটু এলিটিস্ট শোনায়, কিন্তু কী হয় যখন যাদের কম্পিউটার সায়েন্স সম্পর্কে কোনো ধারণা নেই, তারা হঠাৎ করে সফটওয়্যার বানানোর ক্ষমতা পেয়ে যায়?

162. 29:23 – 29:23 🗣 Anika

     হ্যাঁ।

163. 29:23 – 29:47 🗣 Wieland

     একই জিনিস, যেমন তুমি দেখো, কী হয় যখন যাদের একফোঁটা শৈল্পিক রুচিও নেই, তারা এমন টেকনিক্যাল সামর্থ্য পেয়ে যায়, যেটা দিয়ে যে‑কোনো ছবি বানাতে পারে। তখন তুমি যা পাও, সেটা হচ্ছে এই সব AI‑slop টাইপ ছবি, যেগুলো দেখতে একেবারে আবর্জনার মতো, যদিও AI আসলে সুন্দর ছবি জেনারেট করতে পারে। কিন্তু তোমার নিজের যদি কোনো শৈল্পিক রুচিই না থাকে, তাহলে AI নিয়েও সেই রুচি তৈরি হবে না। পার্থক্য শুধু এই যে, এখন তুমি একটা ছবি বানিয়েছো, কিন্তু সেটার চেহারা এখনও সেরকমই বাজে।

164. 29:47 – 29:48 🗣 Jona

     হ্যাঁ, ঠিক।

165. 29:48 – 30:11 🗣 Wieland

     আর ঠিক একইভাবে, এখন Vibe Coding দিয়ে তুমিও, তোমার একদমই ইনফরমেটিক্সের ধারণা না থাকলেও, একটা অ্যাপ বানিয়ে ফেলতে পারো; কিন্তু তারপর সেই অ্যাপটা এমন হয় যে, দেখলেই বোঝা যায়, বানিয়েছে এমন কেউ, যার ইনফরমেটিক্স ব্যাপারে কোনো ধারই নেই। আর সেখান থেকেই বোঝা গেছে, কী ধরনের মানুষ OpenClaw ব্যবহার করছে, কারণ আমি পরে আসল সব সাবরেডিটেই দেখেছি, লোকেরা এই ঘটনার নিচে কমেন্ট করেছে, ধরো, 'আমি তো বুঝিই না, এখানে সমস্যাটা আসলে কী?'

166. 30:11 – 30:12 🗣 Jona

     হুঁ।

167. 30:12 – 30:25 🗣 Wieland

     হ্যাঁ, তাহলে তো সব API‑key পড়ে ফেলা যায়, তাতে কী হয়েছে? একেবারে নরমাল জিনিস, থাক না সেভাবেই। তাহলে মানুষ, মানে, সবচেয়ে খারাপ যা করতে পারবে, সে তো শুধু সব বটের নামে যা খুশি পোস্ট করতে পারবে। আরে, বুঝছো তো, এতে আবার এমন কী ভয়ংকর ব্যাপার আছে?

168. 30:25 – 30:25 🗣 Jona

     [হাসে]

169. 30:25 – 30:32 🗣 Wieland

     তো, আর সেখান থেকেই বুঝা যায়, OpenClaw যারা ব্যবহার করছে, পুরো বিষয়টা তারা কতটা একেবারে হারিয়ে ফেলা, clueless।

170. 30:32 – 30:32 🗣 Jona

     হ্যাঁ।

171. 30:32 – 31:20 🗣 Wieland

     তো, হ্যাঁ, আমি নিজেও ঠিক বুঝি না। মানে, যেমন বারবার বলছি, জোনা, আমিও Vibe Coding দিয়ে নিজে প্রচুর কাজ করি, আমার নিজেরও আলাদা এজেন্ট আছে, যারা আমার হয়ে নানা কাজ করে আর যাদের কিছু কিছু সিস্টেমে অ্যাক্সেসও আছে; কিন্তু এই কেসটা ছিল সত্যিই অবিশ্বাস্য মাত্রার। তারপর অবশ্যই আরেকটা জিনিস এলো, আর আমরা আবার এক নম্বর মানের ভুল তথ্য দিয়ে শেষ করলাম। এর মধ্যে জার্মান এই সব AI‑slop ইউটিউব চ্যানেলগুলোও আমার রিকমেন্ডেশনে ঢুকে পড়েছে। আর ঠিক সাম্প্রতিকেই ওদের মধ্যে চলছিল হেডলাইন যে, নাকি OpenAI নাকি OpenClaw কিনে নিয়েছে, যা অবশ্যই পুরোপুরি ভুল। আসলে OpenAI ওই লোকটাকেই জব অফার দিয়েছে, যে OpenClaw বানিয়েছে—শুনেছি সে হয় জার্মান, না হলে অন্তত DACH অঞ্চলের কেউ—তাকে এখন নিয়োগ করেছে। কিন্তু OpenClaw‑কে তো কেউ কিনতেই পারে না, কারণ ওটা ওপেন‑সোর্স সফটওয়্যার।

172. 31:20 – 31:20

     হ্যাঁ।

173. 31:20 – 31:50 🗣 Wieland

     কিন্তু হ্যাঁ, ওই ছেলেটাকেই তারা চাকরিতে নিয়েছে। তারপর এর রিঅ্যাকশনেও আবার সেই একই জিনিস; মানে, সত্যি বলতে কী, লোকজন কীভাবে একদমই কিছু বোঝে না, সেটা দেখে আমি ভীষণ বিরক্ত হচ্ছিলাম। যারা এই টুলটা ব্যবহার করে, তারাও একদম কোনো প্ল্যান, কোনো ধারণাই রাখে না, কারণ কমেন্টে সিরিয়াসলি লেখা হচ্ছিল, ধরো, 'হ্যাঁ, এটা তো মাসে প্রায় পাঁচ ডলারই খরচ পড়ে', টাইপের কথা। আমি ভাবি, আরে ভাই, তোমার কিন্তু মিনিমাম Application Design সম্বন্ধে একটু বেসিক ধারণা লাগবে। হ্যাঁ, তুমি মাসে পাঁচ ডলারে একটা Linux‑সার্ভার ভাড়া নিতে পারো, যেখানে তুমি এই প্রোগ্রামটা চালাতে পারবে।

174. 31:50 – 31:50 🗣 Wieland

     হ্যাঁ।

175. 31:50 – 32:04 🗣 Wieland

     তবুও তোমার ইনফারেন্স প্রোভাইডারের কাছ থেকে একটা API‑key লাগবেই। আর তুমি যদি এমন কাণ্ড করো যে এজেন্টগুলোকে ২৪/৭ তোমার হয়ে কাজ করতে দাও, তাহলে খরচটা আর মাসে পাঁচ ডলার থাকে না, তখন সেটা প্রায় তিনশো ডলারের হয়ে যায়।

176. 32:04 – 32:05 🗣 Jona

     হ্যাঁ, ঠিক।

177. 32:05 – 32:32 🗣 Wieland

     মানে, ওহ, ব্যাপারটা ছিল অবিশ্বাস্য। তবে আমি মোটের ওপর Vibe Coding‑এর বিরুদ্ধে আসলে কিছু বলতে চাই না, বরং এই টপিকটা শেষ করার আগে Greg Brockman‑এর একটা উক্তি আমার মাথায় খুব জোরে রয়ে গেছে, কারণ আমার সাথেও Vibe Coding নিয়ে ঠিক এমনটাই হচ্ছে, যেভাবে আমি এখন ব্যবহার করছি। কারণ আসলে একেবারে নতুন যে Codex‑মডেলটা এসেছে, ওটা এতটাই ভালো যে আমি এখন সত্যি এমন এক জায়গায় এসে পড়েছি, যেখানে আমি বলি, এটাকে আমি প্রায় আমার ইন্টার্নের মতোই দেখি‑

178. 32:32 – 32:32

     হ্যাঁ

179. 32:32 – 33:33 🗣 Wieland

     …যাকে আমি ঠিক ওই সব কাজগুলো দিতে পারি, যেগুলো করতে আমার একদমই ইচ্ছে করে না। আমার তোমাদের জন্য রিকমেন্ডেশন হল: তোমরা যতটা সম্ভব পাওয়ারফুল মডেল ব্যবহার করতে পারো, সেটাই নাও, আর ডিফল্টভাবেই সবসময় ওটাকে সবচেয়ে হাই থিংকিং‑লেভেলে চালাও, যদি না তোমরা একদম নিশ্চিত হও যে টাস্কটা একেবারেই সিরিয়াস কিছু না। আর এখন একদম নতুন এসেছে Plan‑মোড। Plan‑মোড ইউজ করো, ওটা সত্যিই অসাধারণ; কারণ সেখানে মডেলটা ইমপ্লিমেন্টেশনের আগে আগে তোমাদের কাছে পাল্টা প্রশ্ন করে। ওইভাবে তোমরা পুরো প্রসেসটা নিজের মতো করে কন্ট্রোল করতে পারো। তারপর সে নিজে একটা প্ল্যান বানায়, আর তোমাদের শুধু সেই প্ল্যানটা অ্যাপ্রুভ করতে হয়, তারপর সবকিছু সুন্দরভাবে অটোমেটিক এগিয়ে যায়। Greg Brockman এক ইন্টারভিউতে বলছিলেন, সে অনেকবার, মানে, আরে লোকটা তো ওখানকার লিডিং লোকদের একজন, সে নিজেই বলেছে, সাম্প্রতিক সময়ে প্রায়ই এমন হয় যে সে কাজের মধ্যে থাকে, হঠাৎ বলে দেওয়া হয়, ‘ওকে, সবাই, এখন মিটিং।’ তারপর সে ল্যাপটপ বন্ধ করে বলে, ‘ধুর, অপারচুনিটি‑কস্টের দিক থেকে ভেবে দেখলে, মিটিং শুরুর আগেই আমি Codex‑কে আরেকটা কাজ দিয়ে যেতে পারতাম, যেটা সে করে নিত, আমি যতক্ষণ মিটিংয়ে নির্বিকার হয়ে বসে থাকতাম।’

180. 33:33 – 33:33 🗣 Anika

     হ্যাঁ।

181. 33:33 – 33:40 🗣 Wieland

     আর সে আরও বলল, তার কাছে আরেকটা জিনিস খুব গুরুত্বপূর্ণ: সে ঘুমোতে যাওয়ার আগে সবসময় ভাবে, ‘আমি এখন ঘুমোতে যাওয়ার আগে Codex‑কে কি কোনো কাজ দিয়ে যেতে পারি না?’‑

182. 33:40 – 33:40 🗣 Anika

     হ্যাঁ।

183. 33:40 – 34:12 🗣 Wieland

     …যাতে ওই সময়টা নষ্ট না হয়, যেন ওই ফাঁকা সময়ও কাজে লাগে।’ আর আমারও আসলে ঠিক এই রকমই লাগে। আমি অনেক সময়ই ভাবি, ‘হুম, এখন কি আমি Codex‑কে তাড়াতাড়ি আরেকটা কাজ দিয়ে যেতে পারি, যাতে আমি জানি যে এই সময়টা অন্তত ইউজফুল কিছুতে লাগবে?’ কিন্তু প্র্যাক্টিক্যালি ওটা প্রায়ই ঠিকমতো কাজ করে না, কারণ আমি ভেবে বসি, ‘আরে, এটা তো ভীষণ হেভি একটা টাস্ক, এখন নিশ্চয়ই সে এক ঘণ্টা ধরে এটা নিয়ে কাজ করবে,’ আর দুই মিনিটেই সব শেষ হয়ে যায়। আর এই জন্যই, এমন জিনিসের জন্য আসলে তোমাদের কোনো Openclaw‑এর দরকারই নেই। বিশেষ করে আমার বন্ধুরা বলেছে, এমন এজেন্টগুলো Linux‑এর এনভায়রনমেন্ট সেট‑আপ করার জন্য ভীষণ দারুণ হতো, কারণ ওই কাজটাই তো সবসময় একেবারে পুরা Pain in the Ass।

184. 34:13 – 34:13 🗣 Jona

     হ্যাঁ।

185. 34:13 – 34:19 🗣 Wieland

     তখন আমি সত্যি একবার এক এজেন্টকে সরাসরি বলেছিলাম, ‘দেখো, এখানে তোমার নিজের একটা এনভায়রনমেন্ট আছে, আর এখানে তোমার এই venv ব্যবহারের জন্য আছে।’

186. 34:20 – 34:20 🗣 Anika

     হ্যাঁ।

187. 34:20 – 34:33 🗣 Wieland

     আমি চাই, এই venv‑এর ভেতরে এই মডেলটা যেন Linux আর Windows‑ দুইটাতেই চলে, ঠিক ঠিক Torch‑ভার্সন দিয়ে, ঠিক CUDA‑ভার্সন দিয়ে, আর আমার যেটা হার্ডওয়্যার আছে তার জন্য সঠিক Transformers লাইব্রেরি দিয়ে। শুরু করো।

188. 34:33 – 34:33 🗣 Jona

     হ্যাঁ, চিনি তো।

189. 34:33 – 34:39 🗣 Wieland

     তারপর ভাইটা টানা আট ঘণ্টা একচল্লিশ মিনিট ধরে কাজ করল, আর তারপর সব ঠিকঠাক চলল।

190. 34:39 – 34:40 🗣 Jona

     দারুণ।

191. 34:40 – 34:59 🗣 Wieland

     এটা সত্যি আমি তোমাদের শুধু রিকমেন্ডই করতে পারি। এখন ও, মানে এই এজেন্টটা, আসলেই এমন ভাঙা‑চোরা virtual environment Windows আর WSL—দুটোতেই—একদম ঠিক করে ফেলতে পারে। আমি যদি ভুল করে কোনো ভুল টুল বা ভুল লাইব্রেরি ইনস্টল করি আর সবকিছু ভেঙে যায়, তখন আমি শুধু বলি, ‘এটা আবার ঠিক করে চালু করে দাও।’ তারপর ভাইটা অনেকক্ষণ ধরে হিসাব করে, কারণ সে এক‑একটা কমান্ড চালিয়ে সবকিছু টেস্টও করে দেখে।

192. 34:59 – 34:59 🗣 Anika

     হ্যাঁ।

193. 35:00 – 35:00 🗣 Wieland

     কিন্তু চলে যায়।

194. 35:01 – 35:01

     দারুণ।

195. 35:01 – 35:10 🗣 Wieland

     তাই হ্যাঁ, যদি তোমাদের ইনফরমেটিক্স/কম্পিউটার সায়েন্স নিয়ে ভালো ধারণা থাকে, তাহলে আনন্দ করে Vibe Coding করো, না থাকলে করো না। Wieland‑এর এই গেটকিপিং, হাহা। কিন্তু ব্যাপারটা সত্যিই এমনই, দুঃখিত হয়ে বললেও সত্যি এটাই।

196. 35:11 – 35:46 🗣 Jona

     উইল্যান্ড, আইকিয়া আসলে জানুয়ারিতে একেবারে নতুন একটা স্মার্ট‑হোম লাইন বের করেছে, মানে এই 'ম্যাটার ওভার থ্রেড' সেন্সর আর আরও কিছু ডিভাইস ইত্যাদি। এটা আমি আগে থেকেই বেশ ইন্টারেস্টিং মনে করেছিলাম, একটু হাইপডও ছিলাম, আগেই ভেবে রেখেছিলাম যে দারুণ হবে। কিন্তু তারা গত বছরের শেষে, মানে ক্রাঞ্চটাইমে, এগুলো নিয়ে কিছুই ঠিকমতো আনাউন্স করেনি বা বড় লঞ্চ করেনি, কারণ স্বাভাবিকভাবেই আগে তো বাজারে কেমন চলে, কতটা স্টেবল হয়, এসব দেখার দরকার ছিল। আর এখন যা যা রিভিউ আমি শুনেছি আর পড়েছি, সেগুলো দেখে আমি আসলে মোটামুটি একটু হতাশই হয়েছি, আর ঠিক সেই কারণেই আমি সেদিন আইকিয়াতে গিয়েও কিছু কিনে ট্রাই করার সাহস করিনি, মানে একবারও হাত বাড়াইনি।

197. 35:46 – 35:47 🗣 Jona

     হুঁ।

198. 35:47 – 36:41 🗣 Jona

     আমি ভাবছিলাম, আমরা আগে একদম শূন্য নম্বর ধাপ থেকে শুরু করি, শ্রোতাদের জন্য একটু ব্যাখ্যা দিয়ে নেই। 'থ্রেড' আসলে শুধু একটা কমিউনিকেশন প্রোটোকল, একদম ব্লুটুথ বা ওয়াই‑ফাই বা ইথারনেটের মতোই; মানে এই যে ডিভাইসগুলো একে অপরের সাথে কীভাবে ডেটা আদান‑প্রদান করবে, সেই লেভেলের জিনিস। আর 'ম্যাটার' হচ্ছে, যদি সহজ করে বলি, সেই ভাষা। এটা অনেকটা এমন, তুমি চিঠি লেখার সময় যে ভাষা ব্যবহার করো আর সেই চিঠি পৌঁছে দেওয়ার জন্য যে ডাক বিভাগ বা কুরিয়ার সার্ভিস ব্যবহার করো, এ দুটোর ফারাকের মতো; একদম আলাদা স্তরের দুটো বিষয়। ম্যাটার হল মূলত সেই ভাষা আর সিনট্যাক্স, যা দিয়ে স্মার্ট‑হোম ডিভাইসগুলো নিজেদের মধ্যে কথা বলে, আর যে ফরম্যাট মেনে চলতেই হবে, যদি তুমি সব কিছুকে এক ইকোসিস্টেমে রাখতে চাও। আর ঠিক এটাতে নিয়েই আমি বেশ হাইপড ছিলাম, কারণ আইকিয়া এখন কিছু একেবারে নতুন আর কিছু ক্ষেত্রে অবিশ্বাস্যভাবে সস্তা প্রোডাক্ট বের করেছে, যেগুলোর দামে তারা প্রায় সবার নিচে চলে গেছে। এই দিক থেকে ব্যাপারটা খুব ইন্টারেস্টিং, কারণ তুমি এখন বলতে পারো, 'ঠিক আছে, ছয় ইউরোতেই একটা সেন্সর নিয়ে নিলাম, দশ ইউরোতে একটা স্মার্ট‑হোম কন্ট্রোল করা যায় এমন এলইডি বাল্ব নিয়ে নিলাম', আর এই দামে যদি জিনিসগুলো ঠিকঠাক চলে—

199. 36:41 – 36:42 🗣 Jona

     হুঁ।

200. 36:42 – 36:47 🗣 Jona

     …আর আসলে কাজও ঠিকঠাক করে। কিন্তু, সব সময়ের মতোই, এখানে একটা বেশ বড় 'কিন্তু' আছে।

201. 36:47 – 36:49 🗣 Wieland

     ওহো, কী হলো?

202. 36:49 – 38:37 🗣 Jona

     মানে, এগুলো এখনও মোটামুটি সেই ক্ল্যাসিক থ্রেড‑নেটওয়ার্কের সমস্যাগুলোর জন্যই একটু করে পিছিয়ে আছে, বলা যায় পুরোটাই ঠিকঠাক চলছে না। মাঝে‑মাঝে এগুলোর রেসপন্স ঠিক আসে না, মানে বাটন চাপলে বা অটোমেশন ট্রিগার হলে সঙ্গে সঙ্গে রিঅ্যাক্ট করে না, দেরি করে, আর আমি তুলনামূলকভাবে প্রায়ই দেখি যে হুট করে কানেকশন কেটে যাচ্ছে, ডিসকনেক্ট হয়ে যাচ্ছে, যদিও সিগন্যাল স্ট্রেংথ কাগজে‑কলমে একদমই খারাপ না, রেঞ্জও ঠিকঠাক হওয়ার কথা। আর আসলে স্মার্ট‑হোম জিনিসপত্রকে ইন্টারনেট দিয়ে চালাতে গেলে যে দুইটা মেইন সমস্যা সব সময় দেখা যায়, ওগুলোই এখানে আবার মাথা চাড়া দিচ্ছে। এক নম্বর, তোমার নেটওয়ার্কটাই যদি বাজে হয় – আমি বলব প্রায় সত্তর শতাংশ কেসে আসল ঝামেলাটা এখানেই – মানে তোমার ওয়াই‑ফাই বা থ্রেড‑মেশ ঠিকমতো কভারেজ দেয় না, প্যাকেট লস হচ্ছে, তখন তো সোজা RIP, কিছু করার থাকে না, ডিভাইস চালু থাকলেও তোমার কাছে মৃতই মনে হবে। অথবা তুমি তোমার যে কো‑অর্ডিনেটরগুলো আছে সেগুলো গুলিয়ে কনফিগার করে রেখেছ; এই কনফিগারেশন‑ঝামেলা নিয়ে আমরা পরে আবার ডিটেলে কথা বলব।
     
     আর দ্বিতীয় অপশনটা হল ডিভাইসটাই এক কথায় জঞ্জাল, মানে কোয়ালিটিই এত খারাপ যে ঠিকঠাক কাজ করতেই চায় না। সস্তা ব্র্যান্ডের অনেক ডিভাইসের ক্ষেত্রেই একদম legit এই জিনিসটা দেখা যায়: ওগুলো বারবার ডিসকনেক্ট হয়, নিজে নিজে অফলাইনে চলে যায়, কারণ ভেতরের হার্ডওয়্যার আর ফার্মওয়্যার এত কস্ট‑কাটিং করে বানানো যে শেষ পর্যন্ত কেস‑স্টাডি বা লং‑টার্ম ব্যবহার একবারও ভেবে দেখা হয়নি, আমি যেন কী বলি। সাধারণত এই দুইটা কারণের মধ্যে কোনও একটাতেই ধরা পড়ে।
     
     আর এই দিক থেকে দেখতে গেলে এখন একটু হতাশাজনক লাগে যে IKEA‑র প্রোডাক্টগুলোও, তাদের আগের প্রজন্মের ডিভাইসগুলোর মতোই, প্রায় একই সমস্যায় ভুগছে। অনেকেই বলছে বা টেস্টে দেখা যাচ্ছে যে এগুলোকে স্মার্ট‑হোম নেটওয়ার্কের সাথে কানেক্ট করাটাই তুলনামূলকভাবে কঠিন, বারবার পেয়ার করতে হয়, আর কানেক্টেড থাকলেও অন্যদের চেয়ে বেশি ঘনঘন ডিসকনেক্ট হয়ে যায়। অবশ্য এটা শেষ পর্যন্ত পুরোপুরি নির্ভর করে তোমার নিজস্ব থ্রেশহোল্ড বা সহনশীলতার উপর: তোমার জন্য কত ঘনঘন কোনও ডিভাইসকে আবার নতুন করে শিখিয়ে, পেয়ার করিয়ে নিতে হওয়া ‘গ্রহণযোগ্য’? আর সেই পেয়ারিং‑প্রসেস কতক্ষণ চলতে পারবে – প্রথম চেষ্টাতেই সফল হতে হবে, নাকি তোমার কাছে ধরো আট‑দশবার রিট্রাই করাটাও এখনো ঠিক আছে? এই জিনিসগুলো তো শেষ পর্যন্ত নিজের জন্য নিজেকেই ঠিক করতে হয়, তুমি নিজে কতটা ধৈর্য ধরতে পার তা ভেবেই বাউন্ডারি সেট করতে হয়। কিন্তু তবু খারাপই লাগে যে এই দিক থেকে এগুলো Zigbee‑ভিত্তিক ডিভাইস, বা তুমি নিজে ESPHome আর যা‑কিছু দিয়ে যেগুলো বানিয়ে নাও, সেগুলোর তুলনায় বেশ স্পষ্টভাবেই খারাপ অবস্থানে দাঁড়িয়ে আছে।

203. 38:38 – 39:59 🗣 Jona

     ওই দিক দিয়ে দেখলে, এভাবে নিজে সেটআপ করা Zigbee বা ESPHome‑টাইপ জিনিস দিয়ে সাধারণত তুমি অনেক বেশি ভালো এক্সপেরিয়েন্স পেয়ে যাও, এই সস্তা রেডিমেড জিনিসপত্রের তুলনায়। আর আমার কাছে আরেকটা জিনিস ভীষণ ইন্টারেস্টিং লাগে, সেটা হচ্ছে – এটা তো আসলে গত বছর থেকেই আছে – Philips Hue‑র যেই Essential লাইনটা, মানে তাদের সস্তা ক্যাটাগরির বাল্বগুলো বাজারে এসেছে। এগুলো নাকি নাকি বলে একটু সস্তা হবে, বাজেট সেগমেন্টের জন্য, কিন্তু আমি যেটা সত্যিই ফ্যাসিনেটিং বলে মনে করি সেটা হল Philips Hue Essential আর IKEA‑র স্মার্ট‑বাল্বগুলোর দামের মধ্যে আসলে খুব বড় কোনও গ্যাপই নেই। আমার কাছে এটা একদমই whack আর একটু weird লাগে, কারণ এর ফলে পুরো মার্কেটটাই যেন চেপে গিয়ে একদম কমপ্রেসড হয়ে গেছে, বলতে পারো। আগে যেখানে IKEA পরিষ্কারভাবে স্পেকট্রামের লোয়ার‑এন্ডে ছিল – মানে একেবারে বাজেট‑সাইড, ‘ঠিক আছে, কম দামে চলবে’ টাইপ পণ্য – আর Philips Hue ছিল সেই একই স্পেকট্রামের একদম টপ‑এন্ড, প্রিমিয়াম আর একটু ফ্যান্সি সাইডে; এখন এই Essentials‑লাইনের কারণে ওদের মধ্যে প্রাইসের ফারাক আর তেমন আছে বলেই মনে হয় না।
     
     কনক্রিট সংখ্যায় বললে ব্যাপারটা আরও স্পষ্ট হয়: ধরো, IKEA‑র একটা স্মার্ট‑হোম বাল্ব, যেখানে RGB আছে, টিউনেবল হোয়াইট সবকিছু–সহ, তুমি সেটা IKEA থেকে কিনলে প্রায় দশ ইউরো পড়ে। আর একই সময়ে Philips Hue Essential‑এর তিনটা বাল্বের একটা প্যাক, এগুলিও E27‑এর নরমাল হোম‑সকেটের বাল্ব, সেই তিনটার প্যাকেটের দাম প্রায় ছত্রিশ ইউরোর মতো; মানে প্রতি বাল্ব ধরলে বারো ইউরো। সুতরাং এখানে প্রাইস‑ডিফারেন্স আসলে খুব বিশাল কিছু না, যেন ‘ওয়াও, কত সস্তা’ টাইপ গ্যাপ নেই, আর এই ছোট গ্যাপনেস‑টার কারণেই পুরো স্মার্ট‑লাইটিং মার্কেটের স্ট্রাকচার বেশ জোরেই বদলে গেছে।

204. 39:59 – 40:09 🗣 Wieland

     ঠিক আছে, উঃ… আমার জানতে ইচ্ছা করছে, প্রথমেই তুমি যদি একটু ওভারভিউ দাও, এখন IKEA‑র দিক থেকে কী কী সেন্সর আর ডিভাইস পাওয়া যায়, মানে যেগুলো মানুষ আসলে গিয়ে কিনতে পারে?

205. 40:09 – 40:09 🗣 Anika

     হ্যাঁ।

206. 40:09 – 40:18 🗣 Wieland

     আর আমার জন্য স্বাভাবিকভাবেই আরেকটা জিনিস ইন্টারেস্টিং হবে: এই সবের কম্প্যাটিবিলিটি কেমন? ওখানে কি ভেন্ডর লক-ইন আছে, আর অন্য সিস্টেম বা ডিভাইসের সাথে কতটা কম্প্যাটিবল? এই ব্যাপারটা নিয়ে তুমি একটু বলো।

207. 40:18 – 41:16 🗣 Jona

     ঠিক, একদম সেটার কথাই, এখন আসলে আমি ওইটা নিয়েই বলতে চাচ্ছিলাম। ওরা একটা পুরো লাইনআপ রিলিজ করেছে। মানে আছে বাল্ব, আসলে সাধারণ বাল্ব না, এলইডি বাল্ব, যেগুলোকে তুমি উজ্জ্বলতা, রঙের টেম্পারেচার আর রঙ– সবই কন্ট্রোল করতে পারো, যা বলা গুরুত্বপূর্ণ। তারপর আছে দুই ধরনের রিমোট কন্ট্রোল। একটা ভার্সনে শুধু উপরে‑নিচে দুইটা বোতাম আছে, আর আরেকটাতে নিচে বোধহয় একটা বোতাম আর উপরে একটা ঘোরানোর চাকা থাকে; এরকমটা আগে আইকিয়াতে ছিলই। কিন্তু সমস্যা হচ্ছে, দুটোই হাতে বেশ পিচ্ছিল লাগে। মানে বুড়ো আঙুল দিয়ে ওই ডায়ালটা ঠিকমতো ঘোরানো কষ্টকর হয়ে যায়। এমন রিভিউ আমি অনলাইনে দেখেছিলাম আর তারপর ভাবলাম, যাই নিজে গিয়েও দেখি, তাই আমি আসল, ফিজিক্যাল আইকিয়া শোরুমে গিয়েছিলাম, যাতে ডিভাইসটা একবার নিজের হাতে ধরি। হাতে তুলে দেখেই বোঝা গেল, গ্রিপ প্রায় নেই বললেই চলে, তাই অনলাইনের মানুষজন যে অভিযোগ করেছে সেটা পুরোই ঠিক। আর হ্যাঁ, ওটা সত্যি, একদমই মিলেছে, যে আমি সেখানে‑

208. 41:16 – 41:16 🗣 Jona

     ওকে।

209. 41:16 – 41:27 🗣 Jona

     ‑যে এই নিয়ে অনেকেই অভিযোগ করেছে, সেটা পুরোপুরি যৌক্তিক, কারণ ওই দুইটা রিমোটের একটার থেকে ঠিকমতো ট্যাকটাইল ফিডব্যাক পাওয়া সত্যিই খুব ঝামেলার, বোতামগুলো ঠিক কোথায় আছে তা টের পাওয়া যায় না।

210. 41:27 – 41:41 🗣 Wieland

     মানে, তুমি যা বলতে চাচ্ছো, আমি যেন ঠিক বুঝি: এটা এত পিচ্ছিল বলে ওই ঘোরানোর নকটা ঘোরাতে গেলে হাতের ভেতর থেকেই রিমোটটা সরে যেতে চায়, তাই না? নাকি আমি ভুল বুঝছি? বুঝানোর জন্যই জিজ্ঞেস করছি।

211. 41:41 – 42:52 🗣 Jona

     প্রায় তাই। ব্যাপারটা আসলে এই যে, ওই ঘোরানো অংশটার উপরের সারফেসটা এতটাই পিচ্ছিল যে তুমি বোঝেই পারো না কত দূর পর্যন্ত তুমি ডায়ালটা ঘুরিয়েছ। আঙুল আসলে শুধু ওই মসৃণ পৃষ্ঠের ওপর দিয়ে পিছলে যায়। তবে রিমোটটা নিজে হাতে থেকে পড়ে যায়, এমনটা হয় না, কারণ পেছনের দিকের প্লাস্টিকটা আবার আলাদা, অনেক বেশি গ্রিপি; ওটা কোনো সমস্যা না। কিন্তু সামনের যে অপারেট করার অংশটা, ওটাই এমন পিচ্ছিল যে তুমি ঠিক বুঝতে পারো না, “আচ্ছা, এখন ঠিক কী করলাম?” তাই আসলে তোমাকে তখন বাল্বটার দিকে, বা যে ডিভাইসটাই কন্ট্রোল করছো সেটার দিকেই তাকিয়ে দেখতে হয়, “হুম, এবার কি যথেষ্ট উজ্জ্বল হলো, নাকি আর ঘোরানো দরকার?” এভাবে বলা যায়, ডিজাইনের দিক থেকে এটা একটু আনফরচুনেট। এরপর ওরা আবার নতুন করে একটা পানি‑লিক সেন্সর এনেছে, নামটা আগের চেয়ে আলাদা, আর ব্যক্তিগতভাবে আমি একে বেশ ইন্টারেস্টিং মনে করি। এই ধরনের সেন্সরটা মেঝেতে বা সিঙ্কের নিচে রেখে পানি চুইয়ে পড়া ধরতে কাজে লাগতে পারে। বাসায় বসিয়েও দেখব কি না, তা নিয়ে ভাবছিলাম। তারপর আছে টেম্পারেচার আর হিউমিডিটি সেন্সর, আর একটা তুলনামূলক সস্তা এয়ার‑কোয়ালিটি সেন্সরও আছে। ওটা আসলে দারুণই, যদিও বাকি সেন্সরগুলোর তুলনায় একটু দামি; তবে অভিজ্ঞতা আর রিভিউগুলো মোটের ওপর বেশ পজিটিভ।

212. 42:53 – 42:53 🗣 Wieland

     এর দাম কত?

213. 42:54 – 44:12 🗣 Jona

     হ্যাঁ, মানে এখন আইকিয়াতে এর দাম প্রায় তিরিশ ইউরো, আর ভেতরে যত রকম সেন্সর গুঁজে দিয়েছে, সেটা ভেবে দেখলে মূল্যটা আসলে বেশ ভালোই। সাধারণত তো এমন হয় যে, তুমি যদি আলাদা আলাদা সেন্সর কিনে নিজে একটা সিস্টেম বানাও, তাহলে মোটামুটি সস্তাতেই করতে পারো; কিন্তু একই ধরনের রেডিমেড এয়ার‑কোয়ালিটি সেন্সরগুলো বাজারে অনেক সময়ই পঞ্চাশ‑ষাট ইউরো পর্যন্ত চলে যায়, আর আইকিয়ারটা সেখানে তিরিশেই থেমে গেছে। এটা অবশ্যই সব ক্ল্যাসিক জিনিস মাপে: টেম্পারেচার, হিউমিডিটি, বাতাসে CO₂ কনসেন্ট্রেশন, আর বিভিন্ন সাইজের পার্টিকুলেট পলিউশন, মানে বাতাসে ভাসমান ছোট ছোট কণিকা। এই কণাগুলোর জন্য আবার নানা রকম ক্লাসিফিকেশন আছে—ধরো, বায়ো‑ম্যাটেরিয়াল বা ধুলোর আকার অনুযায়ী—যা খুব দামী ডিভাইস দিয়ে আলাদা আলাদা মাপা যায়; সেই দিক থেকে দেখলে, এটার ভেতরে বেশ অনেক কিছুই কভার করেছে। যতদূর জানি, এর ভেতরে আলাদা কোনো কার্বন মনোক্সাইড ডিটেক্টর নেই; এটা আবার পরে একবার দেখে নিতে হবে, কিন্তু আমার ধারণা নেইই। সামনে একটা সুন্দর ডিসপ্লেও আছে, যেখানে আলাদা আলাদা ভ্যালুগুলো ঘুরে ঘুরে দেখায়, আর আমি জানি যে, কোন সময়ে কোন ভ্যালু দেখাবে, সেটা প্রোগ্রামেটিক্যালি কন্ট্রোল করাও সম্ভব। আশা করি কোনো সেন্সর বা ডিভাইসের কথা বাদ দিইনি। ও হ্যাঁ, আরেকটা উইন্ডো‑আর‑ডোর কন্টাক্ট সেন্সরও আছে, মানে দরজা‑জানালা খোলা‑বন্ধ হলেই সেটা ধরে ফেলে। আর মজার ব্যাপার হলো, এই প্রায় সবগুলো ডিভাইসের ক্ষেত্রেই সেখানে একই ধরনের ডিজাইনই ফলো করা হয়েছে।

214. 44:13 – 45:22 🗣 Jona

     এয়ার‑কোয়ালিটি সেন্সরটার ক্ষেত্রে আবার বিষয়টা একটু আলাদা; কিন্তু বাকি প্রায় সব ডিভাইসের একটা ইন্টারেস্টিং দিক হলো, এগুলো সবই রিচার্জেবল ব্যাটারিতে চলে। এটা আমার কাছে বেশ ভালো লেগেছে, কারণ এতে করে প্রতিটা সেন্সরের জন্য আলাদা কোনো স্পেশাল টাইপের বাটন‑সেল খুঁজে বের করতে হয় না। চাইলে সরাসরি আইকিয়ারই চার্জ করা যায় এমন ব্যাটারি কিনে রাখো, চার্জ দিয়ে ব্যবহার করো, আর খালি হয়ে গেলে আবার চার্জ দাও—এর বদলে মাথা ঘামাতে হচ্ছে না যে, “আচ্ছা, এখন এই অদ্ভুত সাইজের একটা বাটন‑সেল কোথায় পাব, আরটা কিনে ফেলতে গিয়ে যেন প্রতি পিসে এক ইউরোর বেশি না পড়ে?” এই ধরনের ঝামলাই সাধারণত হয়ে থাকে। উপরন্তু, এই রিচার্জেবল ব্যাটারিগুলো স্বাভাবিকভাবেই অনেক বেশি এনার্জি ধরে রাখতে পারে—শুধু ক্যাপাসিটি নয়, কার্যত ব্যবহারযোগ্য এনার্জি হিসেবেও—ছোট ছোট বাটন‑সেলের তুলনায়; সেটা তো একদমই লজিক্যাল। আর, এগুলো এখন আর আগের মতো ZigBee‑বেসড না। আসলে এখন মাত্র দুইটা ডিভাইস আছে যেগুলো এখনও ZigBee‑কম্প্যাটিবল: ওই LED‑বাল্বটা, আর সম্ভবত দুই ধরনের রিমোট দুটোই—যদিও এই নিয়ে আমাকে কোট করো না। এইগুলোকে চাইলে এখনও সরাসরি ZigBee দিয়ে একে অপরের সঙ্গে লিঙ্ক করা যায়, কিন্তু বাকি সবকিছু এখন Matter over Thread‑এ চলে। আর এই সিস্টেমটা আবার ক্রস‑কম্প্যাটিবল টাইপের না যে, “চলো, চাইলে প্রোটোকলটা বদলে নিলাম।” নতুন কিছু ডিভাইসে যেমন দুটো অপশনই থাকে, এখানে সেটা নেই।

215. 45:22 – 45:38 🗣 Wieland

     কিন্তু ব্যাপারটা কী—মানে, তুমি কি একটু বুঝিয়ে বলতে পারো, এই ‘Matter over Thread’ আসলে কী? মানে ধর, যদি শুধু এটা‑ই কম্প্যাটিবল হয়, তখন ব্যাপারটা দেখতে কেমন হয়? আমি কি এমন কিছু নিজে সেটআপ করতে পারব, যেটা ওই থ্রেড‑ডিভাইসগুলো থেকে ডেটা পড়ে নিতে পারে আর আমি নিজের ইচ্ছামতো সেগুলো নিয়ে মজা করতে পারি?

216. 45:38 – 47:03 🗣 Jona

     শেষ পর্যন্ত এটা আসলে দ্বিতীয় একটা ২.৪ গিগাহার্টজ‑এর ওয়াই‑ফাই নেটওয়ার্কের মতোই, একদম খুব সাধারণ কথায় বললে। একদম টেকনিক্যালি বললে আবার এক না, কারণ থ্রেডের জন্য আলাদা একটা IEEE‑স্ট্যান্ডার্ড আছে, যেটা একই প্যাকেট‑বেসড নীতির উপর বানানো, মানে যেগুলো আমরা ইউনিভার্সিটিতে ISO/OSI মডেল পড়ে যেভাবে শিখেছি, ঠিক সেগুলোর প্র্যাকটিক্যাল অ্যাপ্লিকেশন বলা যায়। তো এটা আলাদা একখানা ২.৪ গিগাহার্টজ নেটওয়ার্ক, যেটা অন্য একটা ওয়াই‑ফাই চ্যানেলে চালু হয়, এমনভাবে ভাবতে পারো। আর সেখানে আসলে শুধু থ্রেড‑কম্প্যাটিবল ডিভাইসরাই কানেক্ট হতে পারে। এখন যদি ডিভাইসের টাইপগুলো দেখি, তাহলে এখানে মূলত তিন ধরনের ডিভাইস আছে: কোঅর্ডিনেটর, রাউটার আর এন্ড‑ডিভাইস। Zigbee, Thread ইত্যাদি প্রোটোকলে নাম আলাদা হতে পারে, কিন্তু বেসিক কনসেপ্ট সব জায়গায় প্রায় একই। কোঅর্ডিনেটর হচ্ছে তোমার সেন্ট্রাল নোড, মানে পুরো নেটওয়ার্কের হাবের মতো। একভাবে বলতে গেলে এটা আসলে একধরনের মডেমের মতো কাজ করে, কারণ একদিকে থাকে তোমার ইথারনেট বা তারযুক্ত নেটওয়ার্ক, আর অন্যদিকে থাকে তোমার এই ওয়্যারলেস থ্রেড‑নেটওয়ার্ক। তাই একটা অর্থে এটা থ্রেড‑ডিভাইসগুলোর জন্য মডেম আর একটাইমে একধরনের অ্যাক্সেস‑পয়েন্ট, যেটা দুই দুনিয়ার মধ্যে হ্যান্ডশেক করিয়ে দেয়, কম্প্যাটিবল বানিয়ে দেয়। আমি এখন হাতে হ্যান্ডশেক‑এর ভঙ্গিটা দেখাচ্ছি, কিন্তু তোমরা সেটা এখানে দেখতে পাচ্ছ না।

217. 47:03 – 47:03 🗣 Wieland

     ওই হ্যান্ডশেক‑ইমোজি।

218. 47:03 – 49:20 🗣 Jona

     হ্যান্ডশেক‑ইমোজি, ঠিক তাই। তারপর আছে রাউটারগুলো, যেগুলো নেটওয়ার্ক গঠনের জন্য ভীষণ গুরুত্বপূর্ণ। নীতিগতভাবে তুমি সাধারণত একটা মাত্র কোঅর্ডিনেটর রাখতে পারো, কিন্তু রাউটার অসংখ্য থাকতে পারে। এই রাউটারগুলো সাধারণত সরাসরি পাওয়ার‑সকেটে লাগানো ডিভাইস, আর ওগুলোই তোমার ওয়্যারলেস নেটওয়ার্কটাকে বাড়িয়ে দেয়, সিগনাল রিপিটার হিসেবে। বাসার ওয়াই‑ফাই‑এর মেশ নেটওয়ার্ক যেমন হয়, এটা প্রায় হুবহু তাই; এগুলো ব্যবহার করেই তুমি পুরো বাসা জুড়ে একটা মেশ‑নেটওয়ার্ক বানাও, যাতে সব জায়গায় কভারেজ ভালো থাকে, স্পিড একটু বেশি পাও, প্রপাগেশন ডিলে কম হয় ইত্যাদি। তারপর থাকে এন্ড‑ডিভাইসগুলো, যেগুলো বেশিরভাগ সময় ব্যাটারি চালিত। ওগুলোর মধ্যেও রাউটারগুলোর মতোই নানারকম স্মার্ট‑হোম ফাংশনালিটি থাকতে পারে, কিন্তু ব্যাটারিতে চলে বলে ওগুলো আবার নিজেরা নেটওয়ার্কে রিপিটার হিসেবে কাজ করে না, মানে অন্যদের জন্য সিগনাল ফরোয়ার্ড করে না। এখন থ্রেডের আজকের সবচেয়ে বড় সমস্যাটা হচ্ছে, যদি তোমার বাড়িতে একাধিক কোঅর্ডিনেটর থাকে, ওরা নিজেদের মধ্যে মোটেই কথা বলতে পারে না, আর প্রতিটা এন্ড‑ডিভাইস একসময়ে কেবল একটা কোঅর্ডিনেটরেই কানেক্ট থাকতে পারে। এখন কিছু নতুন ডিভাইস আছে যেগুলো Thread 1.4‑কম্প্যাটিবল, ওগুলো অন্তত এদিক‑ওদিক স্যুইচ করতে পারে, মানে এক কোঅর্ডিনেটর থেকে আরেকটাতে হ্যান্ডওভার করতে পারে। কিন্তু তবুও কোঅর্ডিনেটরগুলো নিজেদের মধ্যে কোনোভাবে সহযোগিতা করতে বা একে অন্যের সাথে সরাসরি ডেটা শেয়ার করতে পারে না, এই অংশটা এখনো নেই। এর ফলে অনেকেই অভিযোগ করে, ‘আমার তো প্রায় প্রতিটা রুমে একটা করে Amazon Echo আছে, এখন প্রত্যেকটা থ্রেড‑ডিভাইস আলাদা আলাদা কোঅর্ডিনেটরের সাথে লেগে আছে, আর যদি কনফিগারেশনটা একটু ভুল করি আর প্রতিটা ইকো‑ডিভাইসই কোঅর্ডিনেটর হিসেবে সেট হয়ে যায়, তাহলে একদম RIP, নিজের ডিভাইসগুলোকে আর খুঁজেই পাও না।’ সব কিছু একদম ঠিকঠাক কনফিগার করা লাগবে, নইলে কাজ করবে না। এই ধরনের থ্রেড‑নেটওয়ার্কে এটা খুব ক্লাসিক একটা সমস্যা। বলা হচ্ছে, নাকি শিগগিরই এর একটা ফিক্স আসবে; কিন্তু ‘শিগগিরই’ এখানে খুব বড় কোটেশনের মধ্যে লিখতে হবে, কারণ প্রথমে তো নতুন স্ট্যান্ডার্ডটা অফিশিয়ালি বেরোতে হবে, তারপর আবার ম্যানুফ্যাকচারারদেরকে সেটা ইমপ্লিমেন্ট করা শুরু করতে হবে। মানে আরও কয়েক বছর এই বর্তমান পরিস্থিতি নিয়ে চলেই যেতে হবে। Thread 1.4 অবশ্যই কিছুটা স্বস্তি এনে দিয়েছে, কিন্তু সেটাও সীমিত পরিমাণে সাহায্য করছে, সব সমস্যা এখনও সমাধান হয়নি।

219. 49:20 – 49:21 🗣 Wieland

     হ্যাঁ ঠিক আছে, কিন্তু—

220. 49:21 – 50:50 🗣 Jona

     আর এভাবেই পুরো জিনিসটা গড়ে ওঠে। এখন আসি ডিভাইসের প্রসঙ্গে। যেটা আমাকে ব্যক্তিগতভাবে ভয়ংকর বিরক্ত করে, আর যার জন্যই আমার নিজের কোনো থ্রেড‑নেটওয়ার্ক নেই, সেটা হলো: যারা থ্রেড ব্যবহার করছে, তাদের নব্বই শতাংশের বেশি মানুষের বাসায় ইতিমধ্যেই ডিফল্টভাবেই একটা Thread Border Router, মানে এই কোঅর্ডিনেটর‑টাইপ কিছু একটা পড়েই আছে। আমার কাছে এটা অনেকটা পাগলামি লাগে, কারণ, এটা পুরো লিস্ট না হলেও, ধরো সব Amazon Echo‑ডিভাইস, বেশ কিছু Apple‑ডিভাইস, অনেক টেলিভিশন—এসবের ভেতরেই এখন থ্রেড‑বর্ডার‑রাউটার ফাংশন বিল্ট‑ইন থাকে, যেন ওগুলো নেটওয়ার্কের কোঅর্ডিনেটর হিসেবে কাজ করতে পারে। আর যারা মোটামুটি স্মার্ট‑হোম নিয়ে আগ্রহী, তাদের বেশিরভাগের বাসায় আগেই এমন কিছু একটা পড়ে থাকে। এটা আমার কাছে ভীষণ ক্রেজি লাগে, কারণ আমি তো কোনো অবস্থাতেই আমার ড্রয়িংরুমে এমন একটা ‘নজরদারি ডিভাইস’ ইচ্ছে করে বসিয়ে রাখতে চাই না, সোজা কথায়। আমি জানি তোমার মতামত হয়তো আমার থেকে একটু আলাদা, কিন্তু আমি এসব থেকে অনেক দূরে থাকার চেষ্টা করি। তাই আমার কাছে বুঝতে কষ্ট হয়, কেউ যখন বলে, ‘হ্যাঁ, আমি এখন ক্লাউড‑সার্ভিসগুলো থেকে নিজেকে পুরো আলাদা করে ফেলতে চাই, নিজের আলাদা স্মার্ট‑হোম নেটওয়ার্ক বানাব, সেটআপ ও চলার সময়—দুটোতেই কোনো ম্যানুফ্যাকচারারের সার্ভারের উপর নির্ভরশীল থাকতে চাই না।’ মানে, তুমি নিজের লোকাল নেটওয়ার্ক গড়ছ, সব কিছু লক্যালি কন্ট্রোল করতে চাচ্ছ, কিন্তু আবার পাশেই কোথাও একটা Amazon Echo দাঁড়িয়ে আছে। আমার মাথায় এই দুইটা জিনিস একই মানসিক ড্রয়ার‑এ একসাথে ফিট করে না, মানে যে ক্যারেক্টার‑টাইপের মানুষ এভাবে ক্লাউড‑ফ্রি হতে চায়, তার বাড়িতে আবার দিনভর শোনা যায় এমন একটা ডিভাইস রাখা—এটা আমার কাছে ভিতরে ভিতরে কনসিসটেন্ট লাগে না।

221. 50:50 – 50:51 🗣 Wieland

     হুম।

222. 50:51 – 51:06 🗣 Jona

     তাই তখন তোমার আলাদা কিছু লাগবে, ধরো একটা ইউএসবি‑স্টিক, যেটা পুরো থ্রেড‑রিসিভার হিসেবে কাজ করবে, বা একটা স্ট্যান্ড‑অ্যালোন Thread‑Border‑Routerও আছে, সোনফ ইত্যাদি থেকে আলাদা ডিভাইস হিসেবে অর্ডার করতে পারো।

223. 51:06 – 51:06 🗣 Jona

     ঠিক আছে।

224. 51:06 – 51:11 🗣 Jona

     দাম ধরো বিশ থেকে চল্লিশ ইউরোর মধ্যে, তুমি কোন অফার পাও তার উপর নির্ভর করে।

225. 51:11 – 51:34 🗣 Wieland

     ঠিক আছে, কিন্তু তারপরও, আমার আসল প্রশ্নটা হলো: এই থ্রেড‑প্রোটোকলটা কি এতটাই ওপেন যে, ধরো, একদম সাধারণ ভাবে বলি, আমি যদি একটা Thread‑Border‑Router ইউএসবি‑স্টিক নেই, সেটাকে একটা Raspberry Pi‑তে লাগাই, তারপর কোনো উপযুক্ত ওপেন‑সোর্স লাইব্রেরি দিয়ে সরাসরি সেন্সরের ডেটা পড়া শুরু করতে পারব, আর সেই পথেই লাইট‑বাল্ব বা অন্য ডিভাইসগুলো কন্ট্রোল করতে পারব?

226. 51:34 – 51:35 🗣 Jona

     হ্যাঁ, অবশ্যই।

227. 51:35 – 51:36 🗣 Wieland

     তা হলে তো সবকিছুই একদম দারুণ।

228. 51:36 – 51:46 🗣 Jona

     হ্যাঁ, আসলে দারুণই, তবে ছোটখাটো কিছু ক্যাভিয়েট থাকেই, স্বাভাবিক। আর হ্যাঁ, একই জায়গায় একটু অনেকটা প্রতিযোগী হিসেবে দাঁড়িয়ে থাকা অন্য প্রোটোকলও তো আছে।

229. 51:46 – 51:46 🗣 Wieland

     ঠিক তাই।

230. 51:47 – 52:18 🗣 Jona

     হ্যাঁ। মানে, বেসিকালি বেশ ভালোই, কিন্তু মাথায় রাখতে হবে যে এর ব্যান্ডউইথ খুব সীমিত, প্রোটোকলের ডিজাইনের জন্যই। তুমি এখানে কোনো ওয়েবক্যাম‑স্ট্রিম, ভিডিওস্ট্রিম এসব চালাতে পারবে না, সেই লেভেলের ডেটা নয়। বরং একেবারে বেসিক তথ্যের জন্য এটা, যেমন ধরো, ঘরের তাপমাত্রা কত—এই ভ্যালুটা প্রতি পাঁচ সেকেন্ডে একবার রিপোর্ট হচ্ছে; এমন সেন্সর‑ডেটার জন্য থ্রেড‑নেটওয়ার্কে কোনো সমস্যা নেই। কিন্তু ছবি, ভিডিও, অথবা বড় সাইজের যেকোনো ডেটা, এসব কিছুর জন্য এটা একদমই উপযুক্ত না; সেগুলো তুমি থ্রেড‑নেটওয়ার্কের উপর দিয়ে চালাতে পারবে না।

231. 52:18 – 52:18 🗣 Jona

     হ্যাঁ।

232. 52:18 – 52:40 🗣 Jona

     মানে ব্যান্ডউইথ খুবই, খুবই কম। তাই প্রথমে তোমার অন্তত একটা বর্ডার‑রাউটার লাগবে, আর তার উপরে পুরো স্মার্ট‑হোম ম্যানেজ করার জন্য একটা কন্ট্রোল‑সিস্টেম, যেটাই তুমি ব্যবহার করতে চাও। আমরা যেহেতু সবসময় ওপেন‑সোর্সের বড় সমর্থক, তাই আমি অবশ্যই Home Assistant‑এর কথা আপনাদের রেকমেন্ড করব। তবে এটাতে ঢুকে পুরো জিনিসটা বোঝা, সেটআপ করা আবার বেশ জটিলও বটে।

233. 52:40 – 52:57 🗣 Wieland

     আমি ঠিক এটাকেই বলতে চাচ্ছিলাম আসলে। যদি আমার কাছে এমন একটা Thread‑Border‑Router থাকে, তাহলে কি কোনো ওপেন‑সোর্স লাইব্রেরি দিয়ে এর সাথে কথা বলা যায়, যাতে আমি বলতে পারি, ঠিক আছে, আমার সব ডিভাইস এখানে আছে আর এই বর্ডার‑রাউটার দিয়ে তাত্ত্বিকভাবে আমার Ikea‑ডিভাইসগুলোও সরাসরি নিজের স্মার্ট‑হোম সেটআপের মধ্যে নিয়ে আসতে পারব?

234. 52:57 – 52:58 🗣 Jona

     হ্যাঁ, অবশ্যই, এটা করা যায়।

235. 52:58 – 52:58 🗣 Wieland

     ওহ, দারুণ, তা হলে তো হয়ে গেল।

236. 52:58 – 53:55 🗣 Jona

     আর পুরো ব্যাপারটা করা যায় একদম ক্লাউড ছাড়াই। তবে শর্ত হচ্ছে, তুমি শুরু থেকেই সেটাকে সেভাবে ডিজাইন করে নাও। যদি তোমার বাসায় এমনিতেই অনেক ডিভাইস থাকে যেগুলো সারাক্ষণ ইন্টারনেট আর ক্লাউড‑সার্ভারের উপর নির্ভর করে, তাহলে দিনশেষে তুমি আবার সেখানেই আটকে থাকছ—বুঝতে পারছ কী বলতে চাই। কিন্তু Ikea‑র প্রোডাক্টগুলোর ক্ষেত্রে এখনো বিষয়টা বেশ সুন্দর আছে, কারণ ওখানে তোমাকে আলাদা করে তাদের নিজস্ব হাব কিনতে হয় না। তুমি চাইলে সরাসরি নিজের Border‑Router‑এ, মানে বাসায় যে কোনো কম্প্যাটিবল বর্ডার‑রাউটারেই, ডিভাইসগুলো অ্যাড করে নিতে পারো, আর ওগুলো সোজা‑সাপটা কাজও করবে। ওরা তোমার নেটওয়ার্ক থেকে ‘বাড়ি’তে, মানে ম্যানুফ্যাকচারারের ক্লাউডে, কথা পাঠাতে বাধ্য করে না; অথচ অনেক জায়গায় এটা বড় সমস্যা। কারণ Thread 1.4‑এর স্পেসিফিকেশন অনুযায়ী আবার ম্যানুফ্যাকচারারদেরকে অপশন দেওয়া হয়েছে চাইলে ব্যাক‑টু‑হোম টেলেমেট্রি চালু করার, আর তারা ইচ্ছে করলেই সেটা এক্টিভেট করতে পারে—যেটা আমার দৃষ্টিতে একদম RIP, কারণ সে ক্ষেত্রে তুমি আবার সস্তা Wi‑Fi‑ডিভাইস রেখে দিলেও একই অবস্থা, কোনো লাভই থাকছে না। কিন্তু যাক, এটা ছিল এক পাশে একটু ছোট্ট র্যান্ট [হাসে]।

237. 53:56 – 54:00 🗣 Wieland

     ঠিক আছে, ছোট জোনা‑রও এমন একেকটা র্যান্ট থাকে, তবে ওটার দৈর্ঘ্য ত্রিশ সেকেন্ড; আমারটা অন্তত পাঁচ মিনিট… না, আসলে দশ মিনিট, হ্যাঁ।

238. 54:00 – 54:12 🗣 Jona

     হ্যাঁ ঠিক তাই, আর সেটআপের সময় হোক বা পরে প্রতিদিন ব্যবহার করার সময়—কোনো পর্যায়েই তুমি Ikea‑র ক্লাউডের ওপর নির্ভরশীল নও; তুমি সরাসরি ব্যবহার করতে পারো, আর প্রোডাক্টটা একেবারে সত্যিই তোমারই থাকে।

239. 54:12 – 54:13

     হ্যাঁ।

240. 54:13 – 54:14 🗣 Jona

     আর এই জায়গাটাই দারুণ।

241. 54:14 – 54:23 🗣 Wieland

     হ্যাঁ, পারফেক্ট। তাহলে মাঝে মাঝে যদি কানেকশন‑প্রবলেমের মতো কিছু ছোটখাটো সমস্যা থাকে, সেগুলো তো আসলে অনেকটাই এড়িয়ে যাওয়া যায়, তাই না মনে হয় তোমার? না কি?

242. 54:23 – 55:29 🗣 Jona

     এইটাই আসলে ভাল প্রশ্ন, মানে, কার কতটা সহনশীলতা আছে এসব নিয়ে। আমি ব্যক্তিগতভাবে বাসায় একটু পুরনো ধাঁচের এক প্রোটোকলের ওপর ভর করেছি, সেটা হলো Zigbee, কারণ এর জন্য অসংখ্য ভিন্ন ভিন্ন প্রোডাক্ট, অসংখ্য ম্যানুফ্যাকচারার আছে; ইকোসিস্টেমটা অনেক বড়। সাধারণ মানুষের ভাষায় বললে, থ্রেড আর জিগবির মধ্যে তফাত খুব কম—মূল ধারণা প্রায় একই। শেষ হিসাবেও তোমার একটা বর্ডার‑রাউটার‑ধরনের জিনিস লাগে, যদিও এখানে ওটার নাম স্পষ্টভাবে Coordinator। কনসেপ্ট একই: এটাও ২.৪ গিগাহার্টজ ব্যান্ডেই চলে, মেশ‑নেটওয়ার্ক বানায় ইত্যাদি। কিন্তু জিগবি তুলনামূলকভাবে অনেক বেশি স্থিতিশীল, ডিজাইনটা অনেক পাকা; মেশ‑নেটওয়ার্কিং‑এর অংশটা এখানে অনেক ভালো কাজ করে, কারণ বছর ধরে প্রোটোকলটা আরেকটু বেশি mature হয়েছে। downside হলো, এটা এখন আর ততটা ‘ট্রেন্ডি’ না, তাই নতুন ডিভাইসগুলো খুব বেশি জিগবি‑সাপোর্ট নিয়ে বাজারে আসে না। এখন বেশিরভাগ ম্যানুফ্যাকচারার Matter over Thread‑এর দিকে চলে গেছে আর বলছে, ‘আরে থাক, Zigbee পুরনো হয়ে গেল।’ অথচ Matter‑ডিভাইসগুলো নিয়েই তো অনেক কনট্রোভার্সি হয়েছে—অনেক ডিভাইস সরাসরি ম্যানুফ্যাকচারারের সার্ভারের সাথে কথা বলে, ওগুলোর উপর নির্ভরশীল থাকে, আর অন্য ব্র্যান্ডের স্মার্ট‑হোম‑সিস্টেমের সাথে ইন্টারঅপারেবিলিটিও তখন ঠিকমতো থাকে না।

243. 55:29 – 55:29 🗣 Jona

     হুম।

244. 55:30 – 56:24 🗣 Jona

     এখন তাই নিয়ে বেশ সমালোচনাও হচ্ছে, কারণ Matter আসলে তৈরি হয়েছিল ঠিক এই সমস্যাগুলো সমাধান করার জন্য। Matter মানে কী? মূলত একটা নির্দিষ্ট লিস্ট আছে—কোন কোন টাইপের ডিভাইস থাকবে, আর প্রতিটা ডিভাইস‑টাইপের জন্য আবার কোন কোন সেন্সর আর অ্যাকচুয়েটর থাকতে পারে, তারও স্ট্যান্ডার্ড ডেফিনিশন আছে। ফলে তুমি ধরো স্মার্ট‑বাল্বের সাথে কথা বলবে, বা রোবট‑ভ্যাকুয়াম, বা কোনো রিমোট‑কন্ট্রোল—সব কিছুর জন্যই একটা কমন, স্ট্যান্ডার্ডাইজড উপায় তৈরি হয়ে যায়। মানে, ওই ডিভাইসটা যদি বলে, ‘আমার এই এই সেন্সর আর এই এই অ্যাকচুয়েটর আছে,’ তাহলে জেনেরিক কমান্ডগুলো অনেক সহজে কাজ করে, যেমন ‘সব লাইট অন করো’ টাইপের কমান্ড। বা তুমি তোমার Amazon Echo‑কে কিছু একটা বললে সেটার জন্য আলাদা আলাদা ম্যানুফ্যাকচারার ভেবে না নিয়ে অনেক বেশি ইনটুইটিভভাবে বুঝে যায় কী করতে হবে, কারণ নিচের লেভেলে সবই স্ট্রাকচারড আর স্ট্যান্ডার্ডাইজড।

245. 56:24 – 56:25

     হুম, ঠিক আছে।

246. 56:25 – 56:35 🗣 Jona

     আর সেখানেই আবার সমালোচনা এসেছে, নতুন Matter‑স্ট্যান্ডার্ড বের হওয়ার সাথে সাথে এটা নাকি একটু ‘নরম’ হয়ে যাচ্ছে—ধীরে ধীরে এত কিছু যোগ হচ্ছে, যোগ হচ্ছেই, যে শেষমেষ আবার আগের গুলা প্রোটোকলের মতোই জগাখিচুড়ি হয়ে যাওয়ার ঝুঁকি আছে।

247. 56:36 – 56:46 🗣 Jona

     আগের Crunchtime‑এপিসোড থেকে আরেকটা টপিক আছে আমার মাথায়, যেটা নিয়ে আমি একটু থেমে ছিলাম—ভাবছিলাম, দেখি না আরেকটু নতুন কিছু ডেভেলপ হয় কি না; কিন্তু বাস্তবে তেমন নতুন কিছুই আর হয়নি।

248. 56:46 – 56:46

     ওকে।

249. 56:47 – 56:56 🗣 Jona

     তো আমি এখনই ব্যাপারটা একটু বোঝাই। OnePlus‑এর স্মার্টফোনগুলোতে একটা বেশ, বেশ বড়সড় ছোট্ট সমস্যা ছিল।

250. 56:56 – 56:56 🗣 Jona

     ওকে।

251. 56:56 – 57:33 🗣 Jona

     এভাবে ধরো: মানে, ম্যানুফ্যাকচারার নিজে থেকেই ইচ্ছা করে তোমার স্মার্টফোনটা ব্রিক করে দেয়, যদি তুমি আগের কোনো অপারেটিং সিস্টেমের ভার্সন আবার ইনস্টল করো, মানে রোল‑ব্যাক টাইপ কিছু করো। ধরো তুমি, ধরলাম, এখন ভার্সন পাঁচে আছো, তুমি ফোনটা আপগ্রেড করলে ভার্সন ছয়ে; কিন্তু তারপর বললে, ‘হুঁ না, আমি তো যা দরকার সেটা এখন আর পাচ্ছি না’, বা তোমার একদম ভালো লাগল না, আর তুমি ফোনটা আবার পাঁচ নম্বর ভার্সনে রোল‑ব্যাক করলে। তো, শুভেচ্ছা রইল, এখন তোমার হাতে যা আছে, সেটা basically শুধু একটা কাগজ চেপে রাখার ওজনদার জিনিস।

252. 57:34 – 57:34 🗣 Jona

     হুঁ।

253. 57:34 – 57:48 🗣 Jona

     আর এটা ঠিক করার জন্য তুমি কিছুই করতে পারবে না। মানে এমন না যে, ‘আচ্ছা, ফোনটা কম্পিউটারে লাগিয়ে আবার নতুন ফার্মওয়্যার ফ্ল্যাশ করে নিলাম’, এই টাইপ কিছু। না, তোমাকে আসলেই একদম legit পুরো স্মার্টফোনের মেইনবোর্ডটাই বদলাতে হবে।

254. 57:48 – 57:50 🗣 Wieland

     ঠিক আছে, আমরা কতটা নিশ্চিত যে এটা ইচ্ছে করেই করা হয়েছে?

255. 57:51 – 57:53 🗣 Jona

     এখন তাহলে আমি একবার একটু টেকনিক্যাল ডিটেইলসগুলোতে আসি।

256. 57:53 – 57:54

     ওকে।

257. 57:54 – 58:02 🗣 Jona

     তো এটা হয়েছে ঠিক ২০২৬‑এর জানুয়ারির মাঝামাঝি, তাদের নতুন যে OS‑আপডেটগুলা বেরিয়েছিল, তারই একটার সাথে, কোনো এক র‌্যান্ডম বিল্ড নম্বরওয়ালা যেটা ওরা রিলিজ করেছিল।

258. 58:03 – 58:31 🗣 Jona

     আর তখন অনেকে অভিযোগ করেছিল, যারা ব্যাপারটা আগে ট্রাইই করেছিল, কারণ বেশির ভাগ তো এটা করেই না। কেউ তো বলে না, ‘আচ্ছা, আমি এখন আমার ভার্সনটা ব্যাক রোল করি।’ এটা বরং একটু ন্যাশ টাইপের কাজ, আমি বলব। আর এটা আবার সব ইউজারদেরও ধরে, যারা কাস্টম অ্যান্ড্রয়েড ROM ইনস্টল করে রেখেছে। কিন্তু আমার মনে হয়, তুমি যদি ওভাবে করে থাকো, তাহলে তুমি মোটামুটি জানই কী করছো। মানে এটা তো একদমই সেই জিনিস না, যা কোনো অ্যাভারেজ ইউজার স্বাভাবিকভাবে করে বসে—

259. 58:31 – 58:31 🗣 Jona

     হুঁ।

260. 58:31 – 58:32 🗣 Jona

     এভাবেই বলতে গেলে।

261. 58:33 – 01:00:32 🗣 Jona

     কিন্তু এখানে আসলে যেগুলো ধরা খাচ্ছে, সেগুলো হলো OnePlus 13, 13T আর 15 – যেগুলো এখন এই নতুন আপডেটটা পেয়েছে। আর সমস্যাটা কী হচ্ছে, ধরো সে এখনকার, মানে সর্বশেষ যে ভার্সনটা ইনস্টল করা আছে, সেই ভার্সন নাম্বারটাকে একটি ফিউজড EPROM‑এর মধ্যে লিখে রাখে। তারপর তুমি যদি বলো, ‘আচ্ছা, আমি আগের কোনো ভার্সন দিয়ে ফোনটা বুট দিই’, τότεন সে দেখে, ‘ওহ, কিন্তু আমি তো এর আগে আরও নতুন একটা ভার্সন ইনস্টল করা দেখেছি’, আর তখনই সে আর বুট করে না। একদম লো‑লেভেল, ফান্ডামেন্টাল লেভেলে ব্লক করে। এই যে QFEPROM বলে একটা জিনিস আছে, যেটা তারা Qualcomm‑এর চিপগুলোর ভেতরে ব্যবহার করে, সেখানে তুমি স্থায়ীভাবে কিছু বিট বদলাতে পারো। মানে এটা আসলে, বলতে গেলে, একটা read‑only memory, কিন্তু কিছু সীমাবদ্ধতা সহ। EPROM‑জাতীয় যে জিনিসগুলো থাকে, সেগুলোর কাজই এমন: শেষ পর্যন্ত ওগুলো ROM‑ই থাকে, কিন্তু ‘electrically programmable’ এই অংশটা আসলে ROM‑এর ক্লাসিক ডেফিনিশনের একটা এক্সটেনশন। কারণ ক্লাসিক EPROM বলতে যা বোঝায়, সেটা হল এমন একটা মেমরি, যেখানে তুমি জীবনে একবারই কিছু লিখতে পারো, আর সেটা হয় ম্যানুফ্যাকচারিং‑এর সময়; তার পর থেকে আর কিছু লিখতে পারো না, তখন ওটা একেবারে ROM হয়ে যায়। একইভাবে এখানে ফিউজও থাকে, যেগুলো একদম সিলিকনের ওপরেই লাগানো থাকে; তুমি চাইলে মেমরিকে একটা কমান্ড দিতে পারো যে, ‘এই ফিউজটা এখন পুড়িয়ে দাও’, মানে ওই বিটটাকে ০ থেকে ১ করে দাও; আর সেটা একবার হয়ে গেলে আর কখনো উল্টে ১ থেকে ০ করা যায় না। এটা, ধরো, এমন এক কমান্ড, যেটা শুধু একদিকেই যায়, ফিরে আসার কোনো পথ নেই। আর এমন সিস্টেম থাকা নিজেই বেশ ফ্যাসিনেটিং। Samsung‑ও ঠিক একই রকম জিনিস ব্যবহার করে, তাদের Knox‑সিস্টেমের জন্যও। ওটা নিয়ে আমরা মনে হয় পরে আবার আসব। আর হ্যাঁ, এখানেও ঠিক ওইভাবেই এখনকার কারেন্ট ভার্সন নাম্বারটা ভেতরে লিখে রাখা হচ্ছে।

262. 01:00:32 – 01:00:32 🗣 Jona

     হুঁ।

263. 01:00:33 – 01:00:53 🗣 Jona

     এভাবেই ধরো: একবার ফিউজটা উড়ে গেল, তারপর তুমি আবার আগের অপারেটিং সিস্টেমটা ইনস্টল করলে। ইনস্টল ঠিকই হয়ে যায়, কোনো প্রবলেম নেই। কিন্তু বুট করার সময় সে চেক করে, ‘আচ্ছা, আমি এখন যে ভার্সনটা ইনস্টল করে চালাচ্ছি, সেটা কি ওই QFE‑PROM‑এ লেখা ভার্সনের চেয়ে ছোট?’ আর যদি হয়, তাহলে সিম্পলি RIP।

264. 01:00:53 – 01:02:27 🗣 Jona

     তখন সিস্টেম সিম্পলি বলে, ‘না, তুমি বুট করতে পারবে না।’ আর তুমি তখন ফোনটা পিসিতে লাগিয়ে বুটলোডার দিয়ে, ‘আচ্ছা, আমি আবারও নতুন ফার্মওয়্যারটা ফ্ল্যাশ করে দিই’ – এটাও আর করতে পারো না, কারণ ওই মেমরিটা তুমি আর বদলাতে পারো না; একবার যা লেখা হয়েছে, সেটাই ফাইনাল, তাই এক কথায় RIP। এভাবে একটা সিস্টেম ডিজাইন করার আসলে কোনো যুক্তি নেই; ইচ্ছে করেই একে এতটা অদ্ভুত করে বানাতে হয়েছে। শুরুতে OnePlus ভীষণ চুপ ছিল, প্রায় কিছুই বলেনি; তারা শুধু চুপচাপ ওয়েবসাইট থেকে সেই ডকুমেন্টেশনটা সরিয়ে ফেলেছে, যেখানে লেখা ছিল কীভাবে তুমি আগের ভার্সনে রোল‑ব্যাক করতে পারবে। মানে তারা বেসিক্যালি এটা করেছে যাতে আর নতুন কেউ যেন রোল‑ব্যাক চেষ্টা না করে আর যত কম লোকের ফোন ব্রিক হয়। এটা একেবারে সীমাহীন ধৃষ্টতা, সত্যি বলতে। আর সেটাই খুব শক্ত ইন্ডিকেটর যে পুরো ব্যাপারটাই প্ল্যান করে করা। মানে তারা খুব ভালো করেই জানত, এটা কী করবে আর এর ফাইনাল রেজাল্ট কী দাঁড়াবে। পরে, জানুয়ারির একেবারে শেষের দিকে, তারা আসলে অফিসিয়ালি বলেছে যে, তারা নাকি সাময়িকভাবে এই নতুন সফটওয়্যার ভার্সন থেকে ডাউনগ্রেড করার সুবিধাটা বন্ধ করে দিয়েছে, ডিভাইস সিকিউরিটি বাড়ানোর জন্য। আর এই বাক্যটাই একদম পরিষ্কার প্রমাণ যে কাজটা পুরোটাই ইচ্ছে করে করা হয়েছে। কারণ সমস্যা হল, তারা যত বড় আপডেটই দিক, পরে সফটওয়্যার আপডেট দিয়ে তুমি এই QFE‑PROM‑এর ভেতরের কিছুই আর পাল্টাতে পারবে না; ওটা তো আগেই স্থায়ীভাবে ফিউজ করে রাখা হয়েছে।

265. 01:02:27 – 01:02:27 🗣 Jona

     হ্যাঁ।

266. 01:02:27 – 01:02:29 🗣 Jona

     ওখানেই সিম্পলি RIP হয়ে যায়।

267. 01:02:29 – 01:02:29

     হাঁ।

268. 01:02:29 – 01:02:48 🗣 Jona

     আর এখন তারা কোনো সফটওয়্যার আপডেট দিয়ে এসে বলতে পারবে না যে, ‘হ্যাঁ ঠিক আছে, আমরা এখনই এটা ফিক্স করে দিচ্ছি আর পরে আবার সাময়িকভাবে ডিসেবল করে দেব’, যেটা শতভাগ কখনোই হবে না, কারণ কাজটাই সম্ভব না। তুমি নিজে হাতে নতুন ফার্মওয়্যার প্রসেসরে ফ্ল্যাশ করলেও, সে তারপরও বুটই তাও করবে না।

269. 01:02:48 – 01:02:49 🗣 Jona

     হ্যাঁ।

270. 01:02:49 – 01:03:52 🗣 Jona

     মানে এক কথায়, গেম ওভার। তুমি কার্যত একটাই কাজ করতে পারো, মেইনবোর্ড বদলানো। আর এখন আসে ইন্টারেস্টিং অংশটা – কেন তোমাকে পুরো মেইনবোর্ড বদলাতে হয়, শুধু ওই ছোট্ট মেমরি‑চিপটা নয়। কারণ ওই মেমরি‑চিপটা আলাদা কোথাও না, পুরোপুরি প্রসেসরের ভেতরেই থাকে; ধরো Snapdragon Elite 8, বা যাই নাম হোক না কেন, সেই সিপিইউ প্যাকেজের ভেতরেই এই চিপটা বসানো। তাত্ত্বিকভাবে তুমি বলতে পারো, ‘হ্যাঁ, দারুণ তো, আমি বাড়িতে বসে আমার হট‑এয়ার স্টেশন দিয়ে একটা ১২০০‑পিনের BGA চিপ আগে সুন্দর করে ডি‑সোল্ডার করে ফেলি, তারপর আরেকটা ডোনার স্মার্টফোন থেকে আরেকটা চিপ নিয়ে বসিয়ে দিই।’ হ্যাঁ, নিশ্চয়ই, এটাই তো প্রতিদিন ঘরে বসে করার জিনিস, তাই না? আমার কাছে একদমই বাস্তবসম্মত মনে হয় না, কিন্তু টেকনিক্যালি করা যায়। কিন্তু আসল সমস্যাটা অন্য জায়গায়, আর এটা নিয়ে আমরা আগে অনেকবার কথা বলেছি: ব্যাপারটা অ্যাপলের মতোই; এক ধরনের, ধরো, ভেন্ডর‑লক‑ইন না বলে হার্ডওয়্যার‑পেয়ারিং সিস্টেম আছে। ডিভাইসের বিভিন্ন কম্পোনেন্টের ইউনিক আইডি নম্বরগুলো একে অপরের সাথে লিঙ্ক করে রাখা থাকে। তাই তুমি যদি শুধু ওই তালিকার ভেতরকার একটা কম্পোনেন্টও বদলাও, যেটা সিস্টেম বুটের সময় ভেরিফাই করে, তাহলে তোমার ডিভাইস ডিফল্টভাবেই ব্রিক হয়ে যায়। আর সেই জন্যই শেষ পর্যন্ত তোমাকে পুরো মেইনবোর্ডটাই একসাথে পরিবর্তন করতে হয়।

271. 01:03:52 – 01:04:07 🗣 Wieland

     হ্যাঁ, মানে ওই যুক্তিটা আমার ভীষণ ইন্টারেস্টিং লাগে; এমন একটা দুনিয়া কল্পনা করো, যেখানে আমরা একটা সফটওয়্যার আপডেট রিলিজ করতে পারি, যেটা ব্যাকআপ/রিভার্স সিস্টেমটাই একেবারে নষ্ট করে দেয়। আর সেটাই সেই একই দুনিয়া, যেখানে নাকি আমরা আরও RAM ডাউনলোডও করতে পারি।

272. 01:04:08 – 01:05:39 🗣 Jona

     হ্যাঁ, হ্যাঁ, মানে ঠিক তাই। এইভাবে সফটওয়্যার আপডেট দিয়ে তুমি একেবারে পুরোপুরি, একদম লেজিট ভাবে, এই সব পুরনো স্মার্টফোনগুলো আসলে ভেঙে ফেলতে পারো, একেবারে অকেজো বানিয়ে দিতে পারো। আর তারপর কী হয়, এক সময় মানুষকে প্র্যাক্টিক্যালি বাধ্যই করা হয় অবশ্যই নতুন ভার্সনে আপগ্রেড করতে; এই কারণেই আমার থিওরি হলো, এখন পর্যন্ত ডিভাইসগুলোর ওপর শুধু একটা ‘মনিটরিং সফটওয়্যার লাইট’ টাইপের জিনিসই ইনস্টল করা আছে, মানে হালকা নজরদারি সফটওয়্যারটা। আর এখন নতুন যে ভার্সনটা আসছে, ওখানেই গিয়ে আসল, পুরো ফিচারসহ নজরদারি সফটওয়্যারটা ঢুকিয়ে দেওয়া হবে, যাতে কেউই আর আগের ভার্সনে ব্যাকরোল করতে না পারে। কিন্তু অবশ্যই, এটা এখনো শুধু আমার নিজের থিওরি, আর কিছু না; কে জানে, আসলে কী হচ্ছে। তারপরও, আমার কাছে ব্যাপারটা একটু বেশি – কী বলব – একটু বেশিই সন্দেহজনকভাবে কাছে-কাছেই লাগে, কিন্তু আমি আবার ওদের মুখে কথা গুঁজতেও চাই না। তো হ্যাঁ, পুরো ব্যাপারটা শুনতেই একদম বিশাল একটা ‘উফ’ মোমেন্ট। স্যামসাং‑এও আবার কিছুটা একই রকম জিনিস আগেই আছে, কিন্তু সেখানে অন্তত যা হয়, তা হলো খুব নির্দিষ্ট দুটো অ্যাপই শুধু ডিঅ্যাকটিভ হয়ে যায়। মানে ধরো, তুমি তোমার স্যামসাং ফোনে অন্য কোনো সফটওয়্যার, মানে অল্টারনেটিভ অ্যান্ড্রয়েড ROM ইনস্টল করলে, করতে তো অবশ্যই পারো; কিন্তু তখন কী হয়, ওখানে একটা আলাদা ই‑ফিউজ পপ হয়ে যায়, আর তার মানে দাঁড়ায়, এরপর থেকে তুমি আর Samsung Pay আর সেই Secure Folder ফিচারটা ব্যবহার করতে পারবে না। কিন্তু ব্যাপারটা তাও কোনোভাবেই তুলনাযোগ্য না সেই অবস্থার সঙ্গে, যেখানে একদম গোটা স্মার্টফোনটাই আর বুটই করে না। কারণ ঠিক আছে, Samsung Pay আর Secure Folder ব্যবহার করতে না পারাটা নিশ্চয়ই একটু ইনকনভিনিয়েন্ট, কিছু ফিচার হারালে খারাপই লাগে, কিন্তু এটা জীবনের সবচেয়ে বড় ক্ষতি না, যদি তুলনা করো সেই সিচুয়েশনের সঙ্গে যেখানে তোমার পুরো ফোনটাই কাজ করে না, আর তোমার সব ডেটা তো, উঁহু… গেল বলেই ধরে নিতে হয়।

273. 01:05:39 – 01:05:44 🗣 Wieland

     হতে পারে, আমি তো উল্টো বলতাম, Samsung Pay ব্যবহারই করতে না পারাটা সম্ভাব্যভাবে জীবনমানের পক্ষে বরং একটা ছোটখাটো গেইন হতে পারে।

274. 01:05:45 – 01:07:01 🗣 Jona

     হ্যাঁ, ঠিক তাই। সেখানেও আসলে এমন কিছু আছে, কিন্তু ওটা আবার এতটা স্ট্রাকচারাল নয়; সেখানে মূলত Samsung Knox‑এর জন্য শুধু একটা বিট থাকে, যেটা একবার বদলে গেলেই ওই ফিচারটা অফ হয়ে যায়। কিন্তু ওই ট্রেন‑ওয়ালাদের ক্ষেত্রে আবার ব্যাপারটা একেবারেই আলাদা; ওখানে সত্যি সত্যি অনেকগুলো বাইট‑ওয়ালা একটা EPROM থাকে, মানে বহু কিলো— জানি না, হয়তো পুরো এক কিলোবাইটও হতে পারে— এমন মেমরি, যেটাকে তুমি অস্থায়ী না, একেবারে পারমানেন্ট ভাবে রিরাইট করে দিতে পারো। আর সেই কাজটা করতে তোমাকে মাত্র একটা ছোট্ট কমান্ডই চালাতে হয়, ব্যস। এটা আমাকে ভীষণ মনে করিয়ে দেয় এক ট্রেন নির্মাতা কোম্পানির কাহিনি; কোন কোম্পানি ছিল, সেটা আমি এখন নাম নিয়ে বলতে চাই না, কারণ আমার নিজেরই মনে হয় আমি হয়তো ডিটেইলগুলো একটু গুলিয়ে ফেলেছি। কিন্তু ওদের ক্ষেত্রেও মূল কথাটা ছিল এই ভেন্ডর‑রিপেয়ার লক‑ইন। মানে তারা কার্যত বলেছে, ধরো, ‘হ্যাঁ ঠিক আছে, মেরামতের জন্য তো আমাদেরই অফিসিয়াল ওয়ার্কশপ আছে’, আর সেই সঙ্গে তারা একেবারে প্রমাণসহ সফটওয়্যারের ভেতরে জিওফেন্সিং বসিয়ে রেখেছে। তারা সোর্স কোডে ঠিকঠাক লিখে রেখেছে, যদি কোনো লোকোমোটিভ একটানা এক সপ্তাহের বেশি সময় ধরে এই জিওফেন্স করা টার্গেট জোনগুলোর যেকোনো একটার ভেতরে দাঁড়িয়ে থাকে – আর ওই জোনগুলো আসলে সারা দেশে যত তৃতীয়‑পক্ষ লোকোমোটিভ রিপেয়ার ওয়ার্কশপ আছে, যেগুলো নির্মাতার নিজের না – তাহলে বসে বসে মজা দেখো: তোমার লোকোমোটিভ তখন থেকে সরাসরি ব্রিক।

275. 01:07:03 – 01:07:03

     ওকে।

276. 01:07:03 – 01:07:43 🗣 Jona

     আর মজার ব্যাপার, প্রমাণসহ দেখা গেছে যে ব্যাপারটা ঠিক এভাবেই ছিল, তাই শেষ পর্যন্ত হোয়াইট‑হ্যাট হ্যাকারদের সফটওয়্যারটা রিভার্স ইঞ্জিনিয়ার করতে হয়েছে, আর তারা একেবারে পরিষ্কারভাবে বের করেছে যে কোডের ভেতরে কিছু GPS কোঅর্ডিনেট আগে থেকেই সেভ করা আছে, যেগুলো নিয়ে মানচিত্রে ছোট ছোট স্কয়ার এরিয়া বানানো হয়েছে। আর যদি কোনো লোকোমোটিভ ওই রেঞ্জের ভেতরে একটানা এক সপ্তাহের বেশি সময় থাকে, তাহলে সরাসরি RIP – সিস্টেম ওটাকে নিজে থেকেই ব্রিক করে দেয়। ওরা প্রথমে ব্যাপারটা ধরে ফেলে, কারণ হঠাৎ করেই একবারে পাঁচটা লোকোমোটিভ ব্রিক হয়ে যায়, আর পাঁচটাকেই তখন একটা থার্ড‑পার্টি রিপেয়ার ওয়ার্কশপে রাখা ছিল। আর আমার কাছে তো এটা ভীষণই রিজনেবল লাগে, যে শুধু একটু রিপেয়ারের জন্য কাউকে নির্মাতার কাছেই ছুটে যেতে হবে এমন কোনো বাধ্যবাধকতা থাকা উচিত না; মানুষ তো স্বাভাবিক ভাবেই এই রকম থার্ড‑পার্টি ওয়ার্কশপে যাবে। হ্যাঁ… উফ।

277. 01:07:44 – 01:07:50 🗣 Jona

     হয়তো আমি এর উপযুক্ত ভিডিও বা লেখা খুঁজে পেলে সেটাকে পরে শো নোটসে লিঙ্ক করে দিতে পারব।

278. 01:07:50 – 01:08:29 🗣 Wieland

     জোনা, আমরা কাজটা শেষ করে ফেলেছি। এই মাসের সব খবরের ভেতর দিয়ে আমরা ভালোই লড়াই করে গেছি আর মানে, কী কী হয়েছে সেগুলো নিয়ে অনেক কথা বলেছি। বেশিরভাগই ছিল এমন জিনিস, যা খুব সুখকর নয়, কিন্তু কিছু কিছু বিষয় ছিল হয়তো বেশ মজারও। আর আমাদের কাছে এক জিনিস খুব গুরুত্বপূর্ণ: তোমাদের জন্য এখানে কোনো ভেন্ডর লক‑ইন নেই। টেকনিক্যালি তোমরা চাইলে যে কোনো টেক পডকাস্ট শুনতে পার, কিন্তু যদি তোমরা কেমনিৎস থেকে আসা দুইজন দুর্দান্ত স্মার্ট বয়ের কথা শুনতে চাও, যারা টেক দুনিয়ার একদম নতুন নতুন জিনিস নিয়ে আড্ডা মারে, তাহলে, মানে, আমার মনে হয় আমাদের মধ্যেই তোমরা তোমাদের একমাত্র মনোপলি প্রোভাইডার পেয়ে গেছ, কারণ আমরা‑ই সেই ভীলান্ট।

279. 01:08:29 – 01:08:30 🗣 Jona

     আর আমি জোনা।

280. 01:08:30 – 01:08:54 🗣 Wieland

     আর আমরা, মানে, তোমাদের জন্য প্রতি মাসেই নিয়ে আসি ‘ডাই ক্রাঞ্চ টাইম’-এর একেবারে নতুন একটা এপিসোড। তবে যেটা তোমরা এখন শুনছ, সেটা এই মাত্রই শেষ হয়ে গেল। তো যদি এখনই হেডফোন লাগিয়ে ভেবে থাকো, “আহ, সর্বনাশ, এখনই তো শুনতে চেয়েছিলাম”, তবে আমার কাছে তোমাদের জন্য ভালো খবর আছে, কারণ জোনা এখন বলে দেবে, পরের যে এপিসোডটা আসছে সেটা তোমরা কোথায়, বলতে গেলে, একদম প্রথমেই প্রায় লাইভ শুনতে পারবে।

281. 01:08:54 – 01:09:20 🗣 Jona

     হ্যাঁ, আমাদের শোটা এই অনুষ্ঠানটা প্রতি মাসের মতোই আবারও পড়ছে চতুর্থ রবিবারে। আর বিষয়টা ফেব্রুয়ারির মতোই মার্চের জন্যও একটু গোলমেলে, কারণ ওই মাসে প্রথম উইকএন্ডটা কিন্তু মাসের এক তারিখের শনিবার আর রবিবার দিয়ে তৈরি না, দুই মাসে ভাগ হয়ে গেছে। তাই আমি তোমাদের আবার একবার পরিষ্কার করে তারিখটা বলে দিই: আমরা আবার পরেরবার শোনা হবে ২২ মার্চ, চতুর্থ রবিবারে, আর তখন তোমরা একদম টাটকা ভাবে আমাদের লাইভ শুনতে পারবে, বলতে গেলে মাসের একেবারে শেষের দিকের ওই রবিবারে—

282. 01:09:21 – 01:09:48 🗣 Jona

     আর ওই দিন তোমরা আমাদের পরের মাসের এই টাটকা এপিসোডটা, যখন হয়তো বসন্তও আলতো করে ঢুকতে শুরু করেছে, ২২ মার্চ সন্ধ্যা ছয়টা থেকে, একেবারে সরাসরি শুনতে পারবে ১০২.৭ মেগাহার্টজ‑এ—যেটা আমাদের ইউকেডব্লিউ ফ্রিকোয়েন্সি—অথবা ডিআরবি+‑তে বুকেট ৫বি‑তে, কিংবা radio-unique.de ওয়েবস্ট্রিমেও। তাই আবার একবার বলি: ২২ মার্চ, সন্ধ্যা ছয়টা থেকে ঠিক সাতটা পর্যন্ত।

283. 01:09:48 – 01:10:01 🗣 Wieland

     ঠিক আছে। আর ধরো, মানে, যে এপিসোডটা আমরা এখনই রেকর্ড করলাম, কেউ যদি ওটা মিস করে ফেলে আর পরে আবার শুনতে চায়, বা আমাদের পুরো আগের সব এপিসোডের ক্যাটালগটা ঘেঁটে শুনতে চায়, সেটা কোথায় করা যাবে?

284. 01:10:02 – 01:10:27 🗣 Jona

     এর জন্য সবচেয়ে ভালো হয়, ইউটিউব বা স্পটিফাই‑এ গিয়ে ‘Die Crunch Time’ লিখে খোঁজ করা। এগুলোই এখন আমাদের প্রধান ঠিকানা; সেখানে আমরা যত এপিসোড রেকর্ড করেছি, প্রায় সবই পেয়ে যাবে। তবে আমি ব্যক্তিগতভাবে আরও সাজেস্ট করব, একবার radio-unique.de সাইটটাতেও ঘুরে আসতে; সেখানে প্রতিটা এপিসোডের সঙ্গে ছোট একটা লেখা আর সংশ্লিষ্ট শো নোটস থাকে, আর সেখান থেকেও তুমি পর্বটা প্লে করতে পারো অথবা আমাদের পুরনো ব্যাকলগটা আরামে ব্রাউজ করতে পারো।

285. 01:10:27 – 01:10:59 🗣 Wieland

     হ্যাঁ, আর যদি তোমরা আমাদের আরএসএস ফিড দিয়ে সাবস্ক্রাইব করো, তাহলে সাম্প্রতিক সময়ে আমি যেসব চমৎকার বাড়তি ফিচার কোড করে যোগ করেছি সেগুলোও পেয়ে যাবে—যেমন, পডকাস্টের আলাদা আলাদা অধ্যায় বা চ্যাপ্টার, বিভিন্ন ভাষায় সাবটাইটেল, ছোট ছোট সাউন্ডবাইট ক্লিপ, আর তোমাদের পডকাস্ট প্লেয়ার যদি সাপোর্ট করে, আমাদের দু’জন সম্পর্কে আরো কিছু তথ্যও। তাই আরএসএস ফিডও একদম দুর্দান্ত একটা উপায়, নিজের পছন্দের পডকাস্ট প্লেয়ারেই আমাদের শুনে যাওয়ার জন্য। তাহলে আমাদের এই পর্ব এখানেই শেষ, জোনা, আর আমি বলি, ভাল থাকো, পরেরবার আবার শোনা হবে।

286. 01:11:00 – 01:11:03 🗣 Jona

     চাও। [আউট্রো-মিউজিক]

287. 01:11:07 – 01:11:08 🗣 Anika

     এটাই ছিল

288. 01:11:09 – 01:11:13 🗣 Anika

     ডাই ক্রাঞ্চ টাইম। রেডিও ইউনিক‑এর একটি প্রোডাকশন।

Zuletzt aktualisiert am 1

1. 00:00 – 00:19 🗣 Jona

   Und nur noch mal so als Anmerkung jetzt so für euch Zuhörer, wenn ihr auch denkt: „Ja, aber wer denn hier nichts zu verbergen hat, de-de-de-de-de, sollte doch dann jetzt hier seine gesamte Privatsphäre aufgeben." Ich hoffe, dass ihr möglichst schnell erwachsen werdet. [lacht]

2. 00:19 – 00:24 🗣 Wieland

   So, Jona, wundervoll. Auf geht's, die Kommentare. Ich sehe schon wieder die Kommentare auf YouTube.

3. 00:24 – 00:27 🗣 Jona

   Nee, tut mir leid. Also ist halt, ist halt wirklich so.

4. 00:29 – 00:36 🗣 Anika

   Radio UNiCC präsentiert. [Hintergrundmusik] Die Crunch Time.

5. 00:39 – 00:40 🗣 Anika

   Mit Jona und Wieland.

6. 00:42 – 00:42 🗣 Wieland

   Hallo Jona.

7. 00:43 – 00:43 🗣 Jona

   Hallo Wieland.

8. 00:43 – 01:15 🗣 Wieland

   Hallo du und auch ihr da draußen zur 77. Folge der Crunch Time, unserem wundervollen kleinen Technik-Podcast, in dem wir jeden Monat über die Neuigkeiten aus der Welt der Technik reden und manchmal auch ein bisschen aus den Neuigkeiten von unserem privaten Leben berichten. Sowohl du als auch ich haben wieder viel mitgebracht, was alles so passiert ist in der letzten Zeit, im letzten Monat insbesondere. Ich habe tatsächlich zum Anfang noch, äh, eine kleine Ergänzung zum letzten Mal. Und zwar hatten wir darüber geredet, dass Werbung kommen soll in ChatGPT.

9. 01:16 – 01:16 🗣 Jona

   Ja.

10. 01:16 – 02:16 🗣 Wieland

    Und ich konnte damals so spontan nicht wirklich quasi so untermauern für mich selbst, warum ich mir eigentlich so sicher war, dass das nicht passieren würde. Und dann bin ich jetzt aber gestoßen auf einen Interviewausschnitt von Sam Altman, den ich halt wohl gaaanz tief in meinem Unterbewusstsein verkramt hatte und der da meine, meine, ähm, also meine, meine, meine Meinung offensichtlich beeinflusst hat, ohne dass ich mich an ihn erinnern konnte. Und zwar hat, äh, Sam Altman halt in einem Beitrag oder in einem Interview mal gesagt: „Ja, also wir wollen halt keine Werbung schalten, weil wir wissen, dass das halt absolut dumm ist und unsere alle Nutzer weglaufen. Wir würden Werbung vielleicht schalten als allerallerletztes Mittel, wenn wir halt absolut uns nicht finanzieren könnten und quasi nicht wüssten, wie wir sonst Geld ranbekommen würden. Also quasi, wenn wir Werbung schalten würden, dann nur, wenn's uns richtig, richtig schlecht geht finanziell."

11. 02:16 – 02:16 🗣 Anika

    Ja.

12. 02:16 – 02:19 🗣 Wieland

    Februar 2026.

13. 02:19 – 02:20 🗣 Jona

    Ja. Äh,

14. 02:21 – 02:22 🗣 Jona

    na ja.

15. 02:22 – 02:23 🗣 Wieland

    Werbung kommt in ChatGPT.

16. 02:24 – 02:49 🗣 Jona

    Ich weiß jetzt nicht, ob er damit vielleicht auch so klassische Bannerwerbung und so weiter gemeint hat, weil ja, das, das ist eben schon ein bisschen schwierig. Oder solche ganz großen Pop-up-Ads oder so oder Videos und so. Oh, okay, du kannst jetzt aber noch mal ein Video gucken, um jetzt, ich sag mal, noch drei Prompts mehr zu haben. Oder halt so ein Blödsinn, was man so vielleicht auch früher noch so von den Mobile Games vielleicht kennt. Ja, halt so den Klassiker.

17. 02:50 – 03:16 🗣 Jona

    Das kannst du halt echt nicht machen, aber ich finde es eigentlich nicht schlecht, so wie sie Werbung integriert haben. Das haben sie auf eine sehr geschmacksvolle Weise, würde ich jetzt mal so sagen, gemacht. Und ja, ich finde es nur persönlich etwas doof, dass auch wenn man jetzt das neue ChatGPT Go-Abo oder wie das hieß, ähm, hat, dass man da auch natürlich die Werbung noch sieht, obwohl man acht, äh, Dollar im Monat zahlt. Das finde ich ein bisschen schwierig, aber na ja, gut.

18. 03:16 – 03:18 🗣 Wieland

    Ja, die Entscheidung kann ich auch nicht ganz nachvollziehen, weil-

19. 03:18 – 03:42 🗣 Jona

    Weil ich verstehe ja natürlich, okay, wenn du der Free User bist, ja na gut, okay, verstehe ich halt, dass du dann halt auch irgendwie ein bisschen Geld reinbringen musst. Insbesondere wenn man die roten Zahlen von OpenAI ein bisschen sieht, gesehen hat in den letzten Jahren. Das muss ja auch irgendwo wieder reinkommen natürlich. Aber ja natürlich, dass man, dass man dann so, wenn man acht Dollar bezahlt, dass man dann keine Werbung sieht, das ist, finde ich, schon mit drin.

20. 03:42 – 03:43 🗣 Jona

    Mhm.

21. 03:43 – 03:46 🗣 Jona

    Nudge, Nudge, so schau mal Netflix, wie es sein müsste, ja.

22. 03:47 – 03:57 🗣 Wieland

    Ja. Und, ähm, dann fand ich auch noch sehr interessant bezüglich dieser Werbung in ChatGPT-Thematik: Ähm, hast du die Super-Bowl-Werbung gesehen von Anthropic?

23. 03:57 – 03:58 🗣 Jona

    Nein, habe ich nicht.

24. 03:58 – 04:56 🗣 Wieland

    Also Anthropic hat wie viele AI-Firmen, wie ich mir habe sagen lassen, äh, ja auch eine Super-Bowl-Werbung geschaltet und hat dort quasi, ja, impliziert, dass die Werbung, die es in ChatGPT geben wird, halt so aussehen wird, dass halt die Antworten beeinflusst werden durch die Werbung. Und also das meine-- Die Werbung war sehr, sehr lustig. Also muss man schon sagen, sie war sehr interessant und ja, wenn es halt stimmen würde, wäre das eine sehr eindrucksvolle Werbung, weil das ist dann, also da gab's halt mehrere Clips und dann gibt's da zum Beispiel einen, ne, da steht halt ein Bro mit seinem Freund so an so einem Reck draußen an einer Freiluft-Fitnessstation und sagt so: „Jo, ich brauch, oh Mann, ich bräuchte echt mal 'n Sixpack. Wie kann ich das denn machen?" Und dann steht, sagt der Freund halt so: „Kein Problem. Es ist eine gute Idee, äh, trainiert zu werden. Wenn du mir dein Alter und dein Gewicht sagst, dann kann ich dir, äh, einen Trainingsplan zusammenstellen, der auf Sixpack fokussiert ist."

25. 04:57 – 04:57 🗣 Anika

    Ja.

26. 04:57 – 05:00 🗣 Wieland

    Ne? Und dann reden die halt immer so miteinander und der Freund ist halt offensichtlich ChatGPT.

27. 05:01 – 05:01 🗣 Anika

    Ja.

28. 05:01 – 05:24 🗣 Wieland

    Und ganz am Ende sagt der Freund dann halt so: „Ja und wer Muskeln aufbaut, der braucht auch, äh, die richtige Mahlzeit. Kauf dir jetzt das Proteinpulver von soundso." [lacht] Ja, und da hat dann auch Sam, also Sam war sehr butthurt, aber irgendwie, irgendwie finde ich auch zu Recht. Er hat auch gesagt so: „Ja, also das wäre halt 'ne richtig lustige Werbung, wenn's halt true wäre."

29. 05:24 – 05:34 🗣 Jona

    Ja, ja. Muss ich halt zustimmen. Wäre halt extrem interessant, wenn's halt stimmen würde, aber die Sache ist auch ein bisschen, vielleicht ist das auch eher als eine Warnung gedacht.

30. 05:34 – 05:34 🗣 Anika

    Ja.

31. 05:34 – 05:46 🗣 Jona

    Dass, dass man das vielleicht nicht innerhalb des nächsten Jahres oder generell überhaupt angehen sollte. Dass Werbe-- Dass man sich mit der Werbung dann auch KI-Antworten erkaufen kann, sag ich mal.

32. 05:46 – 05:46 🗣 Jona

    Mhm.

33. 05:47 – 05:51 🗣 Jona

    Dass das eigentlich ein sehr gefährlicher Weg der Menschheit wäre.

34. 05:51 – 05:51 🗣 Wieland

    Ja.

35. 05:51 – 06:12 🗣 Jona

    Und natürlich macht das ChatGPT zurzeit noch nicht und verstehe ich auch aus Sam Altmans Perspektive, dass er da jetzt ein bisschen sauer deswegen ist, klar, aber wir wissen doch alle, dass in einem Jahr die gesamte Situation ganz anders aussieht. Auf einmal gibt es doch Werbung in ChatGPT und nächstes Jahr ist es dann ja, oh ja, aber by the way, es beeinflusst jetzt auch die Antworten.

36. 06:13 – 06:13 🗣 Wieland

    Ja.

37. 06:13 – 06:18 🗣 Jona

    Und man muss halt immer die, jeden kleinen Schritt der Enshittification einfach akzeptieren, ne?

38. 06:18 – 06:32 🗣 Wieland

    Ja. Da habe ich auch, äh, 'n sehr guten Vergleich gesehen. Da hat jemand halt aufgestellt, wie sich Werbung in den Google-Suchergebnissen verändert hat. Dass das ja auch ganz am Anfang halt wirklich sehr krass getrennt war mit Sponsored Links.

39. 06:32 – 06:32 🗣 Anika

    Ja.

40. 06:32 – 06:49 🗣 Wieland

    Und dass quasi, es wurde mit der Zeit, mit den Jahren immer unauffälliger, welche der Ergebnisse halt, ähm, Werbung sind.Halt bis heute, wo es wirklich außer diesem kleinen Gesponsert-Flag genauso aussieht wie eine andere, ähm, wie ein anderes Suchergebnis.

41. 06:49 – 06:49 🗣 Anika

    Ja.

42. 06:49 – 07:15 🗣 Wieland

    So. Deswegen könnte es-- mein, es gibt ein Argument dafür, dass es natürlich in die Richtung irgendwann gehen könnte. Ja, und das natürlich, weil man muss halt sagen, da ist natürlich viel, viel Geld zu holen. Vor allem, weil halt eine ChatGPT sehr viel-- Die Leute reden da halt über ihren privatesten Shit und da wäre natürlich richtig was zu holen für KI-beeinflusste, äh, für werbetreibenden beeinflusste Antworten.

43. 07:16 – 07:47 🗣 Jona

    Ja, definitiv. Auch wenn man da nicht so viele persönliche Dinge da freigibt, sondern einfach nur zum Beispiel Fragen bezüglich eines Projektes oder so hat und das schlägt dann halt Produkte vor, die halt dazu passen und dann wirst du ja auch dadurch beeinflusst, obwohl du jetzt nicht extrem persönliche Daten da freigegeben hast, weil darauf achte ich ja persönlich auch, dass da jetzt nichts so hart Identifizierendes da jetzt natürlich drinsteht, sondern dass es halt, i-immer nur auf super spezifische Themen halt beschränkt ist und dabei bleibt es halt auch.

44. 07:47 – 07:48 🗣 Wieland

    Ja.

45. 07:48 – 07:59 🗣 Jona

    Apropos Super-Bowl-Ad. Da gab es nämlich auch eine weitere von Ring, die [lacht] natürlich sehr wieder die dystopische Zukunft auch wieder embraced.

46. 07:59 – 07:59 🗣 Wieland

    Oha.

47. 08:00 – 10:15 🗣 Jona

    Ja, also da ging es konkret darum, dass man eben die, die Kameras der Nachbarn auch mitbenutzen kann, um zum Beispiel verlorene Hunde oder Katzen, die halt einfach weggelaufen sind, wie auch immer, halt zu tracken und dann zu reporten, wo sie sind. Und das Problem an der Tatsache ist ja, sag ich mal, dieses generelle Data Sharing, was dann ja am Ende stattfindet, dass man sagt: „Okay, es gibt jetzt, sag ich mal, tatsächlich ein Netzwerk von Kameras, wo dann immer mit, mithilfe von KI natürlich erkannt wird, was da auf dem Bild passiert, damit du zwischen Menschen, Tieren, Menschen mit Paketen in der Hand im Zweifelsfall unterscheiden kannst. Und da hatte eben nämlich der alte beziehungsweise jetzt wieder neue Chef von Ring, Siminoff, der Gründer, da nämlich auch gesagt: „Ja komm, wir können jetzt auch innerhalb des nächsten Jahres auch Straftaten fast auf null reduzieren", indem er halt das Überwachungsnetzwerk embraced. Und deswegen finde ich schon diese Search-Party-Ad, wie das hieß, sehr gefährlich, weil es gab ja jetzt auch schon immer so in den News, dass jetzt natürlich, ähm, die, die Flock- und Ring-Kameras natürlich auch Daten an die Polizei einfach weitergeben können, ohne dass es da einen richterlichen Beschluss gab und auch ohne, dass man als Nutzer zugestimmt hat, weil dieses System ist noch ein separates. Da kann die Polizei zum Beispiel anfragen: „Ja, hier, es gab hier eine Straftat. Okay, könnt ihr vielleicht mal eure Kameradaten kurz freigeben?" Und dann kannst du halt in deiner App auf Ja oder Nein klicken. Aber es gibt halt noch unterschiedlichere Systeme, wo sie halt einfach auch so Dinge tun können, ohne richterlichen Beschluss. [räuspert sich] Und das ist natürlich ein sehr großer Eingriff in die Privatsphäre. Und dann noch zu sagen: „Ja, okay, wir können das noch mit KI erkennen, wer da jetzt eine Straftat begeht und jetzt nicht nur, wo ein Hund vielleicht frei rumgelaufen ist." Das ist halt schon sehr crazy. Und dann geht das halt auch wieder so in die, in die Watch-Dogs-Richtung natürlich. Okay, es wird schon mit der Kamera und KI erkannt, wo Straftaten passieren und dann kann die Polizei automatisch an den Ort gedispatcht werden. Und es, es ist crazy, ja.

48. 10:15 – 10:16 🗣 Jona

    [seufzt]

49. 10:16 – 10:17 🗣 Jona

    [lacht] Ja.

50. 10:17 – 10:18 🗣 Wieland

    Jona.

51. 10:18 – 10:22 🗣 Jona

    Dieses Geräusch, dieses Seufzen teile ich sehr, ja. Also...

52. 10:23 – 10:24 🗣 Wieland

    Oh Mann.

53. 10:25 – 10:25 🗣 Wieland

    Das ist-

54. 10:25 – 10:37 🗣 Jona

    Und halt den ganzen, den ganzen Unsinn, den man halt mit so einem System anstellen kann, wofür man das zweckentfremden kann. Weil ja natürlich, wofür das jetzt konzeptioniert wurde, ist es halt extrem geil.

55. 10:37 – 10:37 🗣 Jona

    Mhm.

56. 10:38 – 10:55 🗣 Jona

    Aber man muss doch irgendwann mal auch als Geschäftsführer mal das Gehirn einschalten und sich denken: „Ja, vielleicht ist das doch nicht so eine geile Idee", weil man das halt vollkommen für falsche Zwecke benutzen kann und das ja dich und deine Firma am Ende ja auch in schlechtes Licht rückt.

57. 10:56 – 10:56 🗣 Wieland

    Ja.

58. 10:56 – 11:01 🗣 Jona

    Oder rücken kann, weil es muss ja nicht so pass-- Licht so werden in der Zukunft, aber es ist ja eine Gefahr, ja?

59. 11:02 – 11:22 🗣 Wieland

    Ja. Aber kannst du mir sagen, dieses, ähm, Sharing, ist es, geht es dann nur um das in der Cloud benutzen der Aufnahmen, um halt was zu finden? Oder wenn ich jetzt dieses Sharing beantrage, um meine Katze zu finden, kann ich dann wirklich zugreifen auf die Bilddaten der Kameras von meinen Nachbarn?

60. 11:22 – 11:22 🗣 Jona

    Also,

61. 11:24 – 12:08 🗣 Jona

    am Ende ist es ja auch, sage ich mal, erst mal natürlich nur ein Proof of Concept. Das ist jetzt noch nicht getestet, aber so wie ich das jetzt wahrgenommen hatte, ist es jetzt Letzteres. Also, aber das ist ja auch nie-- Das muss ja nicht die finale Entscheidung sein. Verstehst du? Also natürlich ist jetzt, sage ich mal, erst mal: Oh, okay, deine, dein Haustier wurde dann bei dieser Adresse gesehen, aber am Ende verbindet dich das ja trotzdem mit der Adresse, wenn dann zum Beispiel die Kamera sagt: „Oh ja, da ist jetzt halt eine Straftat passiert und im Zweifelsfall hast du die als Hausbesitzer selbst getätigt und du wirst dann von deiner Kamera selbst reported." Und da hängt ja auch dann deine Adresse oder dein GPS-Standort oder wie auch immer da halt mit dran. Und-

62. 12:08 – 12:09 🗣 Wieland

    Mhm. Mhm.

63. 12:09 – 12:09 🗣 Wieland

    Ja.

64. 12:10 – 12:10 🗣 Wieland

    Weil also-

65. 12:10 – 12:20 🗣 Jona

    Ist halt schwierig. Ist jetzt nicht: „Ah ja, okay, ich habe jetzt hier einfach nur mal eingetragen. Ich habe jetzt hier meinen Hund verloren und direkt kann ich jetzt halt auf alle Kameras der Stadt zugreifen." So ist es halt nicht, ja.

66. 12:21 – 12:34 🗣 Wieland

    Ja, ich meine, also ich sag mal so: Wenn so was, ähm, quasi in einer, also ähnlich wie bei dieser Sache mit dem, wo du diese Anfrage von der Polizei bekommst in deiner App. Ich finde, das könnte insofern cool sein, dass man quasi sagt: „Hier, Brigitte sucht ihren Hund."

67. 12:34 – 12:34 🗣 Anika

    Ja.

68. 12:35 – 12:48 🗣 Wieland

    Und wenn du, wenn du Ja drückst, dann scannt in der Cloud die KI die Aufnahmen der letzten Tage von deinen Kameras, ob jetzt dieser Hund erkannt wird und meldet einfach nur Ja oder Nein halt an.An die Person zurück.

69. 12:48 – 13:27 🗣 Jona

    Ja, dann wäre es ja aber halt für die Nutzer viel zu, viel zu nervig. Dann würdest ja viel zu häufig so einen Request bekommen, sondern das wird, sondern das wird ja garantiert so laufen, dass du sagst: „Okay, wir haben mit KI da einen fremden Hund erkannt, der jetzt von einer anderen Person gesucht wird. Möchtest du denn jetzt noch zusätzlich deine Kamera freigeben, damit die Person halt sicherstellen kann, okay, ist erstens, ja, es ist deren Haustier und zweitens natürlich, in welche Richtung ist der gelaufen? Und drittens, zu welchem Zeitpunkt ist das denn überhaupt passiert? Und viertens, an welchem Ort?" Und das sind halt alles Daten, die dann halt natürlich da geteilt werden.

70. 13:27 – 13:29 🗣 Wieland

    Ja, na ja, klar.

71. 13:29 – 13:31 🗣 Jona

    Und am Ende [lacht]

72. 13:31 – 13:32 🗣 Wieland

    Ja, am

73. 13:32 – 13:35 🗣 Jona

    Am Ende ist es ein weiterer Schritt, sage ich mal, zur Dystopie.

74. 13:36 – 14:40 🗣 Wieland

    Ich weiß. Deswegen ist das, ist das halt überhaupt nicht gut. Also ich finde, aber das funktioniert halt in einem kapitalistischen System und vor allem in 'nem, in 'nem, auch wie in den USA das halt politisch ist, funktioniert das halt nicht, weil wir haben's ja, wir haben's ja gesehen mit diesem, ja, dass die Kameras dann teilweise auch automatisch Dinge an die Polizei freigeben, weil prinzipiell, wenn das auf so einem Community-Aspekt beruhen würde, dann fände ich das irgendwie nice, dass man quasi sagt: Ja, also die Leute, die diese Kameras haben, die können sich zu einer Community quasi zusammenschließen und entscheiden, aus der Community dürfen alle Leute, alle Kameras in dieser Community benutzen, um das und das zu suchen. Und halt, wenn sich, meine, wenn sich dann eine Community entscheidet zu sagen: „Ja, unsere Kamera soll bitte, unsere Kameras in unserer Community, in unserer gated HOA-geprüften Community, die dürfen zum Beispiel auch die Kinder von allen Leuten tracken, damit alle Eltern immer sehen können, in wessen Hinterhof die Kinder gerade spielen." So, und dann kann die Community halt entscheiden, das zu machen.

75. 14:41 – 14:41 🗣 Jona

    Richtig.

76. 14:41 – 14:42 🗣 Wieland

    Oder so, aber-

77. 14:43 – 14:46 🗣 Jona

    Aber nicht auf so einem pauschalen Ding.

78. 14:47 – 15:18 🗣 Wieland

    Weil ansonsten, ja, sehe ich halt auch schon... Also ich meine, ich, ich finde, eine der wenigen positiven Aspekte, den die aktuelle Situation in den USA gebracht hat, ist, finde ich, dass es sehr eindrucksvoll dem Rest der Welt zeigt, äh, warum so Technologie und halt auch Regeln ganz allgemein, wo man immer sagt: „Like, ne, wenn du dagegen bist, dann hast du ja, dann bist du ja nicht für den Schutz von Kindern", oder so. So.

79. 15:18 – 15:18 🗣 Anika

    Ja.

80. 15:18 – 16:01 🗣 Wieland

    Und da kann man, finde ich, jetzt sehr, sehr gut sehen, wie so was halt, ähm, auch nach hinten losgehen kann. Also ich finde, jetzt, wo wir gesehen haben, was so passiert ist in den USA in den letzten Monaten, ist es schlimm, sich vorzustellen, wie das halt nach hinten losgehen könnte. Weil ich könnte mir jetzt vorstellen, dass dann halt die ersten Leute sagen so: „Aber Moment mal, Wieland. Heißt das etwa quasi, du bist dagegen, dass deine Kamera erkennt, wenn du in deinem Haus jemanden umbringst oder jemand in deinem Haus dich umbringt? So, ähm, wie genau? Like, warum hättest du jetzt was dagegen, dass eine Kamera das erkennen und automatisch melden kann? Bist du dagegen, dass Straftaten aufgeklärt werden?" Und ich meine, wir sehen's ja jetzt.

81. 16:01 – 16:05 🗣 Jona

    halt extrem, extrem outrageous formuliert, aber...

82. 16:06 – 16:16 🗣 Wieland

    Deswegen. Aber, aber es ist halt wieder dieses: „Wer nichts zu verbergen hat." So, also eigentlich hast du ja gar keinen Grund, nicht gut zu finden, dass Kameras in deinem Haus Straftaten erkennen können.

83. 16:16 – 16:16 🗣 Anika

    Ja.

84. 16:16 – 16:27 🗣 Wieland

    Aber ich meine, du siehst halt anhand des Profilings, was gerade in den USA passiert, dass wenn einmal die Infrastruktur da ist, um zu sagen, der erkennt, wenn in meinem Haus jemand mit einer Schusswaffe herumläuft-

85. 16:27 – 16:28 🗣 Jona

    Ja.

86. 16:28 – 16:37 🗣 Wieland

    -dann ist es halt nicht weit zu erkennen, ja, läuft in meinem Haus jemand mit der falschen Hautfarbe rum. So, und dann haben wir die Infrastruktur halt schon dafür.

87. 16:37 – 16:37 🗣 Jona

    Ja.

88. 16:38 – 16:49 🗣 Wieland

    So. Deswegen finde ich das, also das sehr, es ist sehr aufschlussreich und ich hoffe, da gucken, ich hoffe einfach, die Welt guckt jetzt auf die USA und sieht, oh, oh, oh, oh.

89. 16:49 – 16:49 🗣 Jona

    Ja.

90. 16:50 – 16:51 🗣 Wieland

    Das sollten wir nicht machen.

91. 16:51 – 17:07 🗣 Jona

    Das ist auch sehr interessant, weil man dann eben aus dieser [räuspert sich] externen Perspektive darauf blicken kann und dann überlegen kann: „So, okay, wir, das, das Testzentrum in Anführungszeichen hat diese Ergebnisse geliefert. Was machen wir denn jetzt bei uns besser?"

92. 17:07 – 17:07 🗣 Jona

    Ja.

93. 17:07 – 17:42 🗣 Jona

    Also so, so nach dem Motto finde ich das auch manchmal nicht schlecht, dass dann auch Technik dann bei uns etwas später ankommt dafür, dass es dann ein paar mehr definierte Grenzen für die Ausdehnung von Software, sage ich mal, gibt oder Überwachung, dystopische Zukunft. Und nur noch mal so als Anmerkung jetzt so für euch Zuhörer: Wenn ihr auch denkt: „Ja, aber wer denn hier nichts zu verbergen hat, de-de-de-de-de, sollte doch dann jetzt hier seine gesamte Privatsphäre aufgeben", ich hoffe, dass ihr möglichst schnell erwachsen werdet. [lacht]

94. 17:42 – 17:47 🗣 Wieland

    So, Jona, wundervoll. Auf geht's, die Kommentare. Ich sehe das schon wieder, die Kommentare auf YouTube.

95. 17:47 – 17:53 🗣 Jona

    Nee, tut mir leid. Also ist halt, ist halt wirklich so. Ja, was soll denn dazu noch anderes sagen?

96. 17:53 – 18:06 🗣 Wieland

    „Ich bin 53. Ich habe viel mehr Lebenserfahrung als ihr zwei unge [gepiept] Incels zusammen. Was erzählt ihr hier? Natürlich habe ich nichts zu verbergen. What the [gepiept] Siehst du? Also ja, scheiß drauf. [lacht]

97. 18:06 – 18:07 🗣 Wieland

    Ja.

98. 18:09 – 18:22 🗣 Jona

    Nee, aber es symbolisiert halt direkt, dass du halt nicht genug Lebenserfahrung so bisher gesammelt hast und dass es halt, und dass du halt auch nicht irgendwie verstehst, dass, was auch, dass auch False Positives da auch extreme Konsequenzen in so einem System für dich haben können.

99. 18:23 – 18:41 🗣 Wieland

    Ja, apropos Software, die zu, ja, vielleicht nicht so guten Zwecken benutzt werden kann. Äh, ich möchte gerne mit dir reden über das ganze Debakel, was im letzten Monat passiert ist bezüglich Open Claw, weil da habe ich jetzt eine interessante Überleitung, denn,

100. 18:42 – 18:56 🗣 Wieland

     äh, eine Sache, an die ich denken musste, wo mir halt ein bisschen mulmig geworden ist, ist, ähm, ich erzähle euch gleich noch insgesamt, wie alle, was, was da alles los ist, aber ich habe gesehen, wieJemand auf Twitter durchgescrollt hat-

101. 18:57 – 18:57 🗣 Jona

     Ja.

102. 18:57 – 19:05 🗣 Wieland

     Ähm, was Leute alles stolz präsentiert haben, was, m-m, sie mit OpenClaw gebaut haben.

103. 19:05 – 19:05 🗣 Jona

     Ja.

104. 19:05 – 19:26 🗣 Wieland

     Und da wurde, es wurde, das war halt sehr neutral. Das sind halt, also das sind Leute, die eigentlich halt nicht politischen Content machen und daran sieht man aber auch so ein bisschen, was auf Twitter so abgeht, vor allem in den USA, weil der scrollt so durch und einfach nur: „Hier guckt mal." Also er, er benennt das nicht im Einzelnen. Einfach: „Hier guckt mal, Leute posten übelst krass, was sie alles gebaut haben." Und ich halte das Video an und lese mir halt durch, was da steht.

105. 19:26 – 19:26 🗣 Jona

     Ja.

106. 19:26 – 19:34 🗣 Wieland

     Und dann hat halt jemand legit ganz stolz gepostet: „Hey, like ich bin halt kein Informatiker. Ich habe keine Scheiß Ahnung von nichts."

107. 19:34 – 19:34 🗣 Anika

     Ja.

108. 19:34 – 20:05 🗣 Wieland

     „Aber ich konnte mit OpenClaw innerhalb weniger Minuten eine richtig gute Anwendung bauen, die einen richtig, richtig positiven, äh, Effekt hat. Und zwar diese Anwendung scannt automatisch Livestreams auf Instagram, die in Minneapolis stattfinden. Und wenn dort eine Sprache erkannt wird, die nicht Englisch ist, wird automatisch die Einwanderungsbehörde über den Standort dieses Livestreams informiert." Richtig gute Applikation, die einen positiven Effekt auf die Menschheit hat.

109. 20:05 – 20:06 🗣 Jona

     Aha.

110. 20:06 – 20:08 🗣 Wieland

     Bitte seid stolz auf mich. Ja.

111. 20:08 – 20:16 🗣 Jona

     Kannst du bitte noch mal jetzt kurz dazwischen noch mal für die, für die Zuhörer erklären, wie OpenClaw funktioniert? Was ist es also-

112. 20:16 – 20:21 🗣 Wieland

     Deswegen, also jetzt, das war der Aufhänger. Also OpenClaw ist einfach nur ein,

113. 20:22 – 21:03 🗣 Wieland

     ein Agenten-Framework, aber dieses Agenten-Framework ist sehr, ähm, [lacht] es ist sehr gehypt gewesen, einfach aufgrund der Tatsache, dass es halt Also ich weiß nicht, wie ich es sonst formulieren soll, auch wenn es irgendwie falsch klingt, es hat halt keine Guard Rails gefühlt. Und das war die Sache, die es halt insofern so krass gemacht hat, dass, ähm, halt Leute damit extrem viel machen konnten, weil einfach bisher die Tools, die es da so gab, so was entwickelt sich ja gerade aktuell, aber die Tools, die es bisher gab, wie zum Beispiel Cloud Cowork, hatten halt immer gewisse Guard Rails, wo ich halt, ne, wo ich auch wie gesagt, aus 'nem Grund hatten die die.

114. 21:04 – 21:04 🗣 Wieland

     Ja.

115. 21:04 – 21:26 🗣 Wieland

     Ähm, und OpenClaw ist eigentlich nichts anderes als halt so ein a-agentischer, ähm, agentisches Framework, ähm, was halt so mit Convenience halt auch für Nicht-Informatik-Menschen ausgestattet ist. Du kannst ihm im Endeffekt einfach jegliche Anweisung geben und er macht das dann. So alles, was du halt mit einem Computer machen könntest.

116. 21:26 – 21:26 🗣 Jona

     Mhm.

117. 21:26 – 21:37 🗣 Wieland

     Und so, da es da halt auch gewisse Schutzmaßnahmen einfach nicht gibt, wie zum Beispiel OpenClaw kann halt auch seinen eigenen Code auf deinem Computer ändern. Und-

118. 21:37 – 21:37 🗣 Jona

     Ja.

119. 21:37 – 22:59 🗣 Wieland

     -da haben dann Leute halt so Sachen, wie gesagt, das ist alles Also mich hat das halt so, nur so ein bisschen abgefuckt, weil das ist halt nichts Besonderes unterm Strich. Also ich habe, kann ich euch erzählen, ich habe auch für mich privat, ich habe einen, auch einen agentischen, äh, ja einen Agenten programmiert, dem ich zum Beispiel halt einfach so Zeug erzählen kann und der schreibt das dann halt, äh, sich auf für mich, sodass ich das halt so strukturiert machen kann. Wie so ein Tagebuch, ein automatisches, aber noch ein bisschen krasser. Da hab ich extrem lange an den Guard Rails rumprogrammiert, weil wenn ich den einfach alles machen lasse, dann geht da halt ab und zu auch ziemlich viel schief. So, und dann haben sich halt aber Leute gedacht: „Okay, was wenn es einfach keine Guard Rails gäbe?" Und da ka-- da gibt's dann halt zum Beispiel so Sachen, das klingt so übelst krass, ne, war dann Schlagzeile: „Nutzer wacht am nächsten Morgen auf und plötzlich hat OpenClaw, ähm, ein Sprachinterface." Hat sich selbst verbessert, die KI. Was ist da wirklich passiert? Da ist halt ein Schedule Task, um jeden, jede Nacht um so und so viel Uhr bekommt der Agent einfach den Auftrag: „Hier, das hier ist, wo auf diesem Dateisystem dein Code liegt. Scanne den Code, überlege dir, was eine Verbesserung sein könnte, von der der Nutzer profitiert. Füge diese Änderung in deinen eigenen Code ein und starte dich dann neu." Und das hat er dann halt gemacht. Und ja, das ist impressive, aber halt-

120. 22:59 – 23:11 🗣 Jona

     Wer erlaubt denn so etwas? Also ich finde, es sollte schon eine Guard Rail geben, dass das alles überhaupt gar nicht möglich sein sollte. Aber das hängt, glaube ich, davon ab, wie streng man sein möchte.

121. 23:11 – 23:12 🗣 Wieland

     Ja, na ja genau.

122. 23:12 – 23:15 🗣 Jona

     Aber allein schon das empfinde ich als viel zu gefährlich.

123. 23:15 – 23:15 🗣 Jona

     Ja.

124. 23:16 – 23:34 🗣 Jona

     Also jetzt nicht für den, jetzt nicht für das Individuum. Na gut, okay, wenn natürlich dein Agent die Möglichkeit hat, prinzipiell jede Datei auf deinem PC zu verändern oder meinetwegen auch zu löschen. Natürlich ist es extrem gefährlich für dich als Individuum. Klar, check ich, aber das ist ja am Ende egal. Du hast dann ja selbst akzeptiert, was dann alles passiert.

125. 23:35 – 23:35 🗣 Jona

     Mhm.

126. 23:35 – 23:38 🗣 Jona

     Du bist dir ja dessen bewusst, dass die KI, sage ich mal, alles machen kann.

127. 23:39 – 23:39 🗣 Wieland

     Ja.

128. 23:39 – 23:41 🗣 Jona

     Und was sie alles nicht darf, was du eben selbst verhindert hast.

129. 23:42 – 23:42 🗣 Wieland

     Ja.

130. 23:42 – 24:04 🗣 Jona

     Aber ich dachte, wir wollten das als Gesellschaft eventuell vermeiden, dass KIs sich da, sich da selbst verbessern können und dann Code hinzufügen können, mit dem sie dann selbst, ich sag mal, auch andere Mechanismen überwinden können et cetera. Also dass es, sag ich mal, irgendwann ein, ein großen, ein großes Spreading Event, sag ich mal, gibt.

131. 24:04 – 24:04 🗣 Jona

     Mhm.

132. 24:05 – 24:34 🗣 Jona

     So nach, nach dem Motto Weltherrschaft. Weißt du? Das ist ja halt der, der, der Kernschritt, den du ja dafür brauchst. Und, und wenn du jetzt sagst: „Okay, du kannst es OpenClaw allen, ich sag mal, alles, sag ich mal, sagen und es kann das ausführen." Das klingt für mich heftig schon wie Bagley, aber mit zu wenigen Informationen.Das ist ja dann die Sache. Wenn du dann wieder zu viele Daten mit deiner Ring-Kamera und was weiß ich nicht noch alles online teilst und dann sagst: „Ja, aber ich habe doch jetzt gar nichts zu verbergen", dann haben wir es doch.

133. 24:35 – 24:35 🗣 Jona

     Ja.

134. 24:35 – 24:47 🗣 Jona

     Dann, dann ist es vorbei. Wenn, wenn so ein System noch mehr Daten bekommt, als es jetzt schon hat, zur Verfügung steht und das vielleicht auch sehr gut darin wird, auch, ähm, Daten zu deanonymisieren-

135. 24:48 – 24:48 🗣 Jona

     Ja.

136. 24:48 – 25:18 🗣 Jona

     -wie sie ja jetzt zum Beispiel dann immer vorgegeben wird, okay, du musst es immer anonymisiert darstellen, aber am Ende kannst du ja dann trotzdem da Korrelationen zwischen deinen Daten da ein bisschen rausziehen. Weißt du, oder dann, dann gehst du, gehst du auf die Straße mit deiner, mit, mit, mit deinen Google Glasses Variant, sage ich mal. Dann zeigt es dann bei einer Person an: „Hat gestern im Club einen Mann geküsst", weil dort dann halt auch die Kamera, die Daten zur Verfügung waren und das halt auch einfach so entsprechend verarbeitet werden kann. Dann ist halt Rip.

137. 25:18 – 25:18 🗣 Wieland

     Ja.

138. 25:18 – 25:19 🗣 Jona

     See, see Watch Dogs.

139. 25:19 – 25:20 🗣 Jona

     Ja.

140. 25:20 – 25:20 🗣 Jona

     Und dann ist halt Rip.

141. 25:21 – 25:25 🗣 Wieland

     All my favorite games keep predicting the future. [lacht]

142. 25:25 – 25:26 🗣 Jona

     Ja.

143. 25:26 – 25:40 🗣 Wieland

     Ja, genau. Das ist halt mega der interessante Aspekt und ich weiß noch gar nicht, was da kommen wird, aber alleine auch schon für die Privatperson, da ist dann zum Beispiel halt auch Leuten natürlich passiert, dass der Agent dann halt natürlich einfach, weil er einen falschen Befehl gegeben hat, einfach halt die ganze Festplatte löscht.

144. 25:40 – 25:40 🗣 Wieland

     Ja.

145. 25:40 – 25:48 🗣 Wieland

     Und solche Späße so. Und ich immer so: „Ja, darum gibt es Guard Rails. Darum gibt es Sandboxes und alle solche Späße." Und halt...

146. 25:48 – 25:58 🗣 Jona

     Ja, nein, natürlich muss doch mein KI-Agent die Möglichkeit haben, RM-Bindestrich-RF auf jedem beliebigen Ordner auszuführen. Wissen wir doch, es mu-muss man doch, ja.

147. 25:58 – 26:38 🗣 Wieland

     Ja, so und also wie gesagt, deswegen und halt solche Guard Rails bauen, ich weiß es halt aus eigener Programmiererfahrung, ist aufwendig und darum dauert das halt ein bisschen. Und darum kann halt Claude Cowork, was ja auch was entwickelt, was ja auch was ist, was so entwickelt wurde, was ja ähnlich ist wie Claude Code, nur halt für die Nicht-Informatik-Menschen, was ja prinzipiell cool ist. Du kannst sagen: „Okay, pass auf. Ich gebe dir jetzt Zugriff auf diesen Ordner, zum Beispiel auf diesen Downloads-Ordner. Und ich sage jetzt, bitte sortiere die ganzen Dateien darin in Ordner." So, dann kannst du ja irgendwie das Risiko halt sozusagen minimieren, indem du diese Guard Rails machst, indem du quasi einfach nur die Guard Rails sind ja nur: Was lässt du quasi am Ende zu? Wo sind zum Beispiel noch algorithmische Checks?

148. 26:39 – 27:02 🗣 Jona

     Ja, oder du könntest halt harte Permissions in dem Fall für den Ordner setzen, dass dann eben, dass eben das Programm nur mit einem bestimmten Nutzer aufgerufen wird oder werden kann und dann hast du halt einfach nur die Berechtigung, die halt dann dieser Nutzer halt hat. Da kann man ja halt auch extrem feste Guard Rails, sage ich mal, setzen. Und dann ist halt Ruhe und du gibst dann nicht dem KI-Agenten Root-Zugriff, aber-

149. 27:02 – 27:02 🗣 Wieland

     Ja.

150. 27:03 – 27:06 🗣 Jona

     -na ja, das wird wohl früher oder später wohl allen so passieren. Ja.

151. 27:07 – 27:21 🗣 Wieland

     Und dann gibt es halt auch noch, also wie gesagt, das klang alles, das war so gehypt, weil es klang so revolutionär, aber als Informatiker denke ich mir so, das war halt am Ende nichts, was nicht gehen würde. Es haben sich nur alle anderen bisher entschieden, das nicht zu machen.

152. 27:21 – 27:24 🗣 Jona

     Weil es halt eine gute Idee ist, das nicht zu machen.

153. 27:24 – 27:48 🗣 Wieland

     Ja. Ähm, zum Beispiel, was natürlich auch jetzt auf einer technischen Ebene kein Problem ist für einen Agenten. Natürlich, Agenten können heute im Internet suchen und Agenten können Dateien bearbeiten. So, das heißt, ich kann natürlich einem Coding-Agenten einfach sagen: „Okay, sorge mal dafür, dass du in der OpenAI-Dokumentation nachlesen kannst. Also suche mal im Internet, was ist der MCP-Server dafür und installier dir den selbst."

154. 27:48 – 27:48 🗣 Wieland

     Ja.

155. 27:48 – 27:51 🗣 Wieland

     So natürlich geht das. ist eine Textdatei, in deinem Ordner drinne liegt.

156. 27:51 – 27:51 🗣 Anika

     Ja.

157. 27:51 – 28:12 🗣 Wieland

     So und was dann halt Leute gemacht haben, weil dann kam halt wirklich der absolute Absturz in Form von Moldbook, was ein quasi Reddit war, aber für KI-Agenten, was halt, äh, geschaffen wurde. Derjenige, der das geschaffen hat, hat keine Ahnung von Informatik, sondern hat dieses ganze Ding halt komplett einfach Vibe coden lassen.

158. 28:12 – 28:12 🗣 Jona

     Ja.

159. 28:13 – 29:00 🗣 Wieland

     Und abgesehen vom Inhalt, das war halt am Anfang ganz lustig, aber du konntest es halt nicht mehr lesen nach einer Zeit, weil es war halt einfach nur voll mit quasi halt Scams und Unsinn und halt irgendwelchem Bull [Piepton] So halt KI-Agenten, die sich halt einfach gegenseitig scammen so und alle solche Späße. Und dann kam noch hinzu, dass halt wirklich auch Moldbook selber wohl von krassen Sicherheitslücken geprägt war. Da, wie gesagt, das halt nicht jemand aufgesetzt hat, der Informatik Ahnung hat. So, und da wurden einfach Sachen übersehen und dann gab es zum Beispiel das Ding, dass zum Beispiel, ähm, einfach halt die Nutzerauthentifizierung halt nicht geschützt war. Also man konnte halt sich einfach quasi die API-Keys von allen Nutzern oder deren Bots quasi sich auslesen lassen. Und-

160. 29:00 – 29:00 🗣 Wieland

     Geil.

161. 29:00 – 29:22 🗣 Wieland

     -da finde ich halt, hat man extrem gesehen, auch in der Reaktion darauf, so was passiert. Ich weiß, das klingt jetzt sehr elitär, aber was passiert, wenn quasi Leute, die keine Ahnung von Informatik haben, sozusagen die Fähigkeit zur Informatikmachung bekommen?

162. 29:23 – 29:23 🗣 Anika

     Ja.

163. 29:23 – 29:47 🗣 Wieland

     Ähnlich wie du halt merkst, was passiert, wenn Leute, die kein künstlerisches Gespür haben, die technische Möglichkeit bekommen, jedes Bild zu schaffen. Dann bekommst du halt AI-Slop-Bilder so, die halt aussehen wie [Piepton] obwohl KI ja sehr tolle Bilder generieren kann. Aber wenn du kein künstlerisches Gespür hast, hast du auch mit KI kein künstlerisches Gespür. Der Unterschied ist, du hast halt ein Bild erschaffen, was halt aber aussieht wie Scheiße.

164. 29:47 – 29:48 🗣 Jona

     Ja, richtig.

165. 29:48 – 30:11 🗣 Wieland

     Und genauso kannst du auch jetzt mit Vibe Coding natürlich, auch wenn du keine Ahnung von Informatik hast, halt eine App erschaffen, aber die ist dann halt, ja, man merkt dann halt, dass du keine Ahnung von Informatik hast. Und da hat man auch gemerkt, was für Leute OpenClaw benutzen, weil ich habe dann auf sa, echten Subreddits halt, habe ich halt gelesen, dass Leute darauf reagiert haben mit: „Ich verstehe nicht, was da jetzt das Problem ist."

166. 30:11 – 30:12 🗣 Jona

     Mhm.

167. 30:12 – 30:25 🗣 Wieland

     Ja, dann kann man halt alle API-Keys auslesen. Das ist doch egal. Also dann ist es halt so. Dann kann man, ja dann, ja dann, ich meine, das Schlimmste, was halt jemand machen könnte, er könnte im Namen von jedem Bot alles posten. Ja, weißt du, ist ja jetzt nicht schlimm.

168. 30:25 – 30:25 🗣 Jona

     [lacht]

169. 30:25 – 30:32 🗣 Wieland

     So. Und daran merkt man halt, wie halt absolut lost das ist, einfach anhand von den Leuten, die OpenClaw nutzen.

170. 30:32 – 30:32 🗣 Jona

     Ja.

171. 30:32 – 31:20 🗣 Wieland

     So und ja, ich weiß nicht. Also wie gesagt, Jona, ich mach auch mega viel mit, mit, mit Vibe Coding. Ich habe wie gesagt auch meine eigenen Agenten, die für mich Dinge machen und die gewisse Zugriffe haben, aber das war so heftig. Ja und dann kam natürlich auch noch und dann enden wir natürlich wieder mal mit eins A Fehlinformationen. Mittlerweile haben es die deutschen AI-Slop-Channels in meine YouTube-Recommendation geschafft. Ähm, und ja, da war ja jetzt vor Kurzem halt die Schlagzeile, dass OpenAI Openclaw gekauft hat, was natürlich nicht korrekt ist. Also OpenAI hat den Typen, der das geschaffen hat, das ist wohl sogar irgendwie ein Deutscher oder zumindest aus dem Dachraum, ähm, halt jetzt angestellt, angeworben. Aber natürlich Openclaw kann man nicht kaufen, weil es ist 'ne Open-Source-Software.

172. 31:20 – 31:20 🗣 Wieland

     Ja.

173. 31:20 – 31:50 🗣 Wieland

     Aber ja, sie haben halt den Boy angestellt. Da gibt's dann auch, ne, als Reaktion darauf gab's halt auch dann, äh, auch, auch da, auch, also man hat halt wirklich gemerkt, wie die Leute, es so, es so, hat mich, hat mich halt so aufgeregt, so, äh, wie auch die Leute, die das halt nutzen, gar keinen Plan haben, weil's da irgendwie hieß: „Ja, das kostet halt irgendwie nur fünf Dollar im Monat", oder so. denk mir so: „Ja, du bräuchtest halt Basic-Verständnis von Application Design." Also ja, du kannst für fünf Dollar im Monat 'nen Linux-Server mieten, auf dem du dieses Programm ausführen kannst.

174. 31:50 – 31:50 🗣 Wieland

     Ja.

175. 31:50 – 32:04 🗣 Wieland

     Du brauchst trotzdem einen API-Key von irgend'nem Inferenzprovider. Und wenn du da solche Späße machst, wie deine Agenten 24/7 für dich arbeiten lassen, dann kostet das nicht fünf Dollar im Monat, sondern schon so dreihundert.

176. 32:04 – 32:05 🗣 Jona

     Ja, richtig.

177. 32:05 – 32:32 🗣 Wieland

     Also und oh, es war, es war unglaublich. Ich will aber generell eigentlich nichts gegen Vibe Coding sagen, denn ich muss sagen, vielleicht als Abschluss dieses Themas, ein Zitat von Greg Brockman ist mir mega krass jetzt im Gedächtnis geblieben, weil es mir tatsächlich genauso geht mit dem, mit dem Vibe Coding, was ich jetzt mache, einfach weil wirklich auch das neueste Codex-Modell so gut ist, dass ich da eigentlich, also mittlerweile bin ich wirklich an dem Punkt, dass ich sage, das ist quasi einfach wie mein Praktikant-

178. 32:32 – 32:32 🗣 Wieland

     Ja

179. 32:32 – 33:33 🗣 Wieland

     ...dem halt einfach so die Aufgaben geben kann, auf den ich kei-- auf die ich keine Lust habe. Meine Empfehlung an euch: Ähm, nutzt das krasseste Modell, was ihr nehmen könnt und stellt es auch einfach immer prinzipiell auf das krasseste Thinking Level. Es sei denn, ihr seid euch wirklich sicher, dass es kein, kein krasser Task ist. Und jetzt auch ganz neu den Plan-Modus. Benutzt den Plan-Modus, der ist richtig, richtig nice, weil da stellt euch das Modell vorher Rückfragen zur Implementierung. Auf die Weise könnt ihr das steuern. Es erstellt dann 'nen Plan und ihr müsst den Plan absegnen und dann geht das alles seinen geregelten Gang. Und da hat Greg Brockman dann nämlich in einem Interview gesagt, er hat halt ganz oft, und ich meine, das ist einer der führenden Typen dort. Und er, hat selber gesagt, er hat ganz oft so das Gefühl gehabt in letzter Zeit, so, ne, er ist grad am Arbeiten irgendwie und plötzlich heißt halt so: „Jo, Leute, jetzt Meeting." Und er klappt seinen Laptop zu und er sagt: „Verdammt, opportunitätskostenmäßig reinge- [Piepton] Ich hätte, bevor ich das Meeting starte, Codex noch irgendeine Aufgabe geben können, die er halt bearbeitet, während ich im Meeting bin."

180. 33:33 – 33:33 🗣 Anika

     Ja.

181. 33:33 – 33:40 🗣 Wieland

     Und er sagt halt so: „Mir ist auch, ne, mir ist auch ganz wichtig, immer bevor ich schlafen gehe. Ich frage mich, bevor ich jetzt schlafen gehe, kann ich Codex irgendwas zu tun geben-

182. 33:40 – 33:40 🗣 Anika

     Ja.

183. 33:40 – 34:12 🗣 Wieland

     ...dass halt diese Zeit nicht verloren ist, dass ich halt..." Und so, so geht's mir tatsächlich auch. Ich denke mir auch oftmals so, äh, kann ich, kann ich Codex noch schnell irgendwas zu tun geben, wo ich weiß, dass die Zeit genutzt wird, was meistens halt nicht so gut funktioniert, weil ganz oft denke ich mir so: „Oh, das ist richtig der heftige Task. Da wird er jetzt eine Stunde dran arbeiten." Es ist so in zwei Minuten fertig. Einmal und deswegen, da braucht ihr kein Openclaw für so was. Also vor allem meine, meine Freunde haben gesagt, sie fänden solche Agenten richtig, richtig geil fürs Einrichten von Linux-Umgebungen, weil das ist halt immer der komplette Pain in the Ass.

184. 34:13 – 34:13 🗣 Jona

     Ja.

185. 34:13 – 34:19 🗣 Wieland

     Und da hab ich dann zum Beispiel wirklich mal einem Agenten gesagt, ne: „Du hast hier deine, deine Umgebung und hast hier deine, deine Venv.

186. 34:20 – 34:20 🗣 Anika

     Ja.

187. 34:20 – 34:33 🗣 Wieland

     Ich möchte bitte, dass in dieser Venv dieses Modell sowohl auf Linux als auch auf Windows läuft mit der richtigen Torch-Version, mit der richtigen CUDA-Version, mit den richtigen Transformers für die Hardware, die ich habe. Los."

188. 34:33 – 34:33 🗣 Jona

     Kenne ich, ja.

189. 34:33 – 34:39 🗣 Wieland

     Und dann hat Boy acht Stunden und einundvierzig Minuten lang gearbeitet und danach ging's.

190. 34:39 – 34:40 🗣 Jona

     Geil.

191. 34:40 – 34:59 🗣 Wieland

     Also das kann ich euch wirklich nur empfehlen. Also ich, er, er kann mittlerweile legit solche kaputten Virtual Environments sowohl auf Windows als auch auf WSL einfach fixen. Wenn ich irgendwie falsches Tool install, also falsche Bibliothek installiere und es geht kaputt, sag ich: „Mach mal, dass es wieder läuft." Und dann rechnet Bro ewig, weil er halt auch alles testet mit den Kommandos.

192. 34:59 – 34:59 🗣 Anika

     Ja.

193. 35:00 – 35:00 🗣 Wieland

     Aber es geht.

194. 35:01 – 35:01 🗣 Wieland

     Geil.

195. 35:01 – 35:10 🗣 Wieland

     Deswegen, ja. Also wenn ihr Ahnung von Informatik habt, dann macht gerne Vibe Coding, ansonsten nicht. Wieland mit dem Gatekeeping. [lacht] Aber ist, ist so, muss ich leider sagen, ist so.

196. 35:11 – 35:46 🗣 Jona

     Wieland, IKEA hat tatsächlich im Januar einen komplett neue Reihe von so Smart Home Matter over Thread Sensoren und so weiter released. Was ich eigentlich sehr interessant fand, da hatte ich mich halt auch schon mal darüber gefreut im Vorhinein, hat das aber jetzt letztes Jahr noch nicht, ähm, der Crunchtime irgendwie angekündigt oder so, weil natürlich muss man ja erst mal gucken, wie's so wird. Aber tatsächlich bin ich etwas enttäuscht von den, von, von den Reviews, was ich natürlich so gehört hab und gelesen habe und habe deswegen auch letztens beim IKEA auch entsprechend nicht zugegriffen.

197. 35:46 – 35:47 🗣 Jona

     Mhm.

198. 35:47 – 36:41 🗣 Jona

     Wir fangen, denk ich, erst mal bei, bei Schritt null an, würde ich mal sagen, für die Zuhörer. Also Thread ist nur ein Kommunikationsprotokoll, ist halt literally wie Bluetooth, WLAN, kann man sich halt so vorstellen, oder Ethernet. Und Matter ist, sag ich mal, die Sprache. Also das ist, sag ich mal, der Unterschied zwischen der Sprache, die du in einem Brief benutzt und dem Postdienstleister. Also ist halt absolut verschiedene Dinge. Und Matter ist halt basically die Sprache, die Syntax, die du eben verwenden musst, wenn man das so sagen kann. Und da war ich eigentlich recht gehypt, dass sie da mal neue und auch teilweise sehr günstige Produkte herausgebracht haben, weil sie unterbieten dann prinzipiell ja alle mit den Produkten. Und das war natürlich sehr interessant, dass du jetzt sagen kannst: „Okay, du kannst jetzt hier dir jetzt für sechs Euro hier den Sensor holen, für zehn Euro jetzt hier die, die, die Smart-Home-steuerbare Glühbirne und das ist halt geil-

199. 36:41 – 36:42 🗣 Jona

     Mhm

200. 36:42 – 36:47 🗣 Jona

     ...und es funktioniert halt." Aber es gibt wie immer das ganz große Aber.

201. 36:47 – 36:49 🗣 Wieland

     Oha.Was ist es?

202. 36:49 – 38:37 🗣 Jona

     Na ja, die werden halt schon immer noch ein bisschen durch so die klassischen Thread-Netzwerk-Probleme da so zurückgehalten. Also dass es halt jetzt manchmal nicht ganz so responsiv ist oder sehe ich das halt etwas häufiger, man da halt solche Disconnects jetzt hat, obwohl es jetzt von der, von der Signalstärke jetzt nicht allzu schwach ist, weil das, das sind ja eigentlich die zwei Hauptprobleme, die ja sonst immer im Internet mit Smart Home existieren. Erstens, entweder ist dein Netzwerk scheiße, was siebzig Prozent der Fälle, würde ich mal so sagen, ist. Du hast einfach nicht genug Empfang und dann ist halt einfach RIP. Oder du hast halt deine, deine Koordinatoren falsch konfiguriert. Dazu kommen wir später aber auch noch. Oder zweitens, ja, das Gerät ist halt einfach Müll. Also ist halt auch legit bei vielen günstigen Dingen so, dass sie sich dann halt häufiger disconnecten, weil sie halt einfach billiger hergestellt sind. Es, da wurde halt einfach nicht bis zum Ende gedacht, sage ich mal. Und die beiden Möglichkeiten hat man da meist. Und ja, das war eben sehr enttäuschend dann jetzt zu sehen, dass eben da die IKEA-Produkte genauso wie auch wie deren Vorreiter von den gleichen Problemen einfach geplagt sind, dass man sie halt schwer, dass einige bem-bemerkt haben, dass sie sich eben schwerer verbinden lassen jetzt mit dem Smart-Home-Netzwerk und dass es halt auch, dass sie sich halt auch etwas häufiger disconnecten. Natürlich ist das ja, hängt das ja mit dem eigenen Threshold zusammen. Wie häufig ist es okay, dass, dass sich Geräte, dass man Geräte noch mal neu anlernen muss? Und wie lange darf denn das Anlernen dauern? Muss das jetzt beim ersten Versuch klappen oder darf es bei mir auch meinetwegen acht Versuche dauern? Das muss man ja selbst für sich festlegen, wie viel Geduld man da natürlich hat, aber ist natürlich schade, dass sie da etwas schlechter dastehen als jetzt, wenn man jetzt halt irgendwelche Zigbee-Geräte benutzt oder sich da selbst was mit ESPHome, was weiß ich, bastelt,

203. 38:38 – 39:59 🗣 Jona

     dass man damit dann meist besser kommt als jetzt mit den günstigen Sachen. Und ich find ja auch interessant, dass jetzt auch [räuspert sich] war ja auch schon letztes Jahr, dass da ja von Philips Hue ja auch jetzt die, die Essential Glühbirnen rausgekommen sind, die halt etwas günstiger sind. Was ich halt sehr faszinierend finde, dass es da keinen wirklich großen Preisunterschied gibt zwischen Philips Hue Essential und IKEA, was ich halt absolut whack und weird finde und dass halt dies, diesen komplett, den Markt einfach so komplett komprimiert hat, sage ich mal, mit IKEA, die ja ansonsten immer, ich sag mal, bei, ähm, Lower End des, des Spektrums existiert haben und Philips Hue, was ja, ich sag mal, das, das obere Ende des Spektrums dargestellt hat und die liegen jetzt halt gar nicht mehr so viel mit dieser Essentials-Linie auseinander. Also da kann ich mal von konkreten Zahlen sprechen. Also eine IKEA Smart-Home-Glühbirne mit RGB und allem kostet euch halt zehn Euro beim IKEA und ein Dreierpack von Philips Hue Essential, auch E27 Glühbirnen, kostet dich halt dann, das Dreierpack kostet dich halt sechsunddreißig Euro gerade und das ist halt pro Glühbirne halt zwölf. Und da ist jetzt halt der Unterschied jetzt nicht so preislich, jetzt nicht so crazy und das hat halt so extrem den Markt verändert.

204. 39:59 – 40:09 🗣 Wieland

     Okay, ähm, mich würde interessieren, also erstens kannst du einen Überblick darüber geben, was, was gibt es da jetzt von IKEA für Sensoren und für Geräte, die man da jetzt, äh, kaufen kann?

205. 40:09 – 40:09 🗣 Anika

     Ja.

206. 40:09 – 40:18 🗣 Wieland

     Und für mich wäre noch interessant natürlich: Wie ist die Kompatibilität? Gibt es da Vendor-Login und wie sehr ist das kompatibel mit anderen Sachen? Vielleicht kannst du darüber ein bisschen reden.

207. 40:18 – 41:16 🗣 Jona

     Richtig, genau darauf, darauf komme ich jetzt auch noch zu sprechen. Also sie haben eine, eine ganze Bandbreite released. Also es gibt eine, es gibt Glühbirnen, also nein, nicht Glühbirnen, LED-Birnen, die sich halt auch steuern lassen mit, mit Helligkeit, Farbtemperatur und Farbe, was ja wichtig zu sagen ist. Genau, es gibt zwei Arten von Fernbedienungen. Es gibt einmal eine mit einem Oben- und einem Untenknopf und es gibt eine mit einem, ich glaube, einem Knopf unten und einem Drehrad oben. Gab es ja vorher auch schon bei IKEA so. Da ist aber das Problem, dass es tatsächlich beides sehr rutschig in der Hand ist. Also es fällt da einem schwierig, mit dem Daumen dieses Drehrad zu bedienen. Diese Reviews hatte ich online gesehen und hatte mich natürlich auch mal auf den Weg zu einem realen physischen IKEA gemacht, um dieses Gerät auch mal physisch in der Hand zu halten. Und ja, es, das stimmt indeed, dass ich da halt-

208. 41:16 – 41:16 🗣 Jona

     Okay.

209. 41:16 – 41:27 🗣 Jona

     -dass es vollkommen gerechtfertigt ist, dass sich da halt viele etwas darüber beschwert haben, dass es halt schwierig ist, da halt so dieses taktile Feedback da von dieser, einer der beiden Fernbedienungen zu erhalten.

210. 41:27 – 41:41 🗣 Wieland

     Aber du meinst quasi damit jetzt für mich zum Verständnis, es ist, weil die so rutschig ist, ist es quasi schwer, diesen Drehknopf zu drehen, ohne dass man dabei sozusagen sich selbst die Fernbedienung aus der Hand schiebt quasi. Oder wie?

211. 41:41 – 42:52 🗣 Jona

     Fast. Ja, die Oberfläche davon ist einfach so rutschig, dass man einfach kein Gefühl dafür bekommt, wie weit man jetzt nun schon dieses, dieses, diesen Dreh, dieses Drehrad gedreht hat. Also du rutschst da eben auch auf diese Oberfläche. Die Fernbedienung rutscht dir nicht aus der Hand, keine Frage, weil auf der Rückseite ist noch mal ein anderes Plastik, ähm, das, das einfach sehr viel mehr Grip in der Hand hat. Das ist kein Problem, aber halt die, die Oberfläche ist halt einfach rutschig, sodass du dann halt einfach kein Gefühl bekommst, okay, was habe ich jetzt gemacht? Sondern du müsstest dann ja eigentlich auf die Glühbirne oder was auch immer du da gerade steuerst, schauen, gucken, okay, ist es jetzt genug, was ich gemacht habe? Also ja, ist halt ein, ist halt ein bisschen ungünstig. Sie haben auch wieder einen Wasserlecksensor, der jetzt anders heißt und find, finde ich auch, ver, finde ich auch persönlich recht interessant. Hab, hatte ich auch überlegt, da mal eben entsprechend zu Hause nachzurüsten. Es gibt natürlich auch einen Temperatur- und Feuchtigkeitssensor und es gibt halt auch einen recht günstigen Luftqualitätssensor. Der ist eigentlich recht geil und kostet aber dafür auch ein bisschen mehr. Da, da sind auch die Erfahrungen auch etwas positiver.

212. 42:53 – 42:53 🗣 Wieland

     Was kostet der?

213. 42:54 – 44:12 🗣 Jona

     Ja, also der kostet dreißig Euro gerade bei Ikea, was tatsächlich ein recht guter Preis dafür ist, was dann in welchen Sensoren da halt alle enthalten sind. Also es ist ja immer so die Sache: Wenn man natürlich selbst sich etwas baut mit den, mit den ganzen Sensoren, kommt man da natürlich auch sehr, sehr günstig, weil ja auch vergleichbare Sensoren auch gerne mal fünfzig, sechzig Euro kosten und bei Ikea sind wir da halt bei dreißig Euro. Ja, es misst halt natürlich halt so die Klassiker halt, Temperatur, Luftfeuchtigkeit, die, die CO₂-Konzentration, natürlich halt auch die verschiedenen Größen von Schadstoffpartikeln in der Luft. Da gibt's ja halt auch solche, solche Klassifikationen von, ich sag mal, Biomaterialgrößen, die dann halt alle unterschiedlich in der Luft gemessen werden können bei richtig teuren Geräten. Also da gibt's ja, sag ich mal, alles. Aber so wie ich das weiß, hat es jetzt, glaube ich, keinen Kohlenmonoxid-Detektor mit drin. Das müsste ich noch mal nachschauen, aber ich, ich vermute nicht. Und es hat eben auch eine hübsche Anzeige vorne, wo es dann halt zwischen den verschiedenen Zahlen durchrotiert und ich weiß auch, dass man das auch programmatisch steuern kann, was dann zu welchem Zeitpunkt angezeigt wird. Und ich hoffe, ich habe jetzt keinen Sensor oder kein Ding vergessen. Stimmt, es gibt noch einen, ähm, Fenster- und Türkontaktsensor. Also ja, gibt es halt auch. Und das Interessante an fast all diesen Geräten, außer dem

214. 44:13 – 45:22 🗣 Jona

     L-Luftsensor, worüber wir jetzt gesprochen hatten, ist tatsächlich, dass die alle eben mit wiederaufladbaren Batterien funktionieren, was ich sehr interessant finde, dass man da nicht immer irgendwie so eine Knopfzelle, eine ganz bestimmte dann für jeden einzelnen Sensor braucht, sondern du kannst da auch von Ikea die aufladbaren Batterien dir kaufen, die halt aufladen und dann, wenn es halt leer ist, lädst du sie wieder auf, anstatt dass du jetzt überlegen musst: „Ja, okay, wo bekomme ich denn da jetzt diese eine Knopfzelle her und zahle da jetzt nicht mehr als einen Euro pro Stück?" So ist ja, sage ich mal, dann das klassische Problem. Und die halten natürlich auch sehr viel mehr Energie, ist es ja. Nicht Kapazität, sondern das ja natürlich auch, aber ja eigentlich am Ende auch Energie, als jetzt natürlich kleine Knopfzellen. Ist ja, denke ich, total logisch. Und ja, die sind natürlich jetzt nicht mehr-- Da gibt es tatsächlich nur zwei Geräte, die noch ZigBee-kompatibel sind, nämlich die LED-Birne und ich glaube, beide Fernbedienungen, aber nagel mich jetzt nicht darauf fest. Und die kann man tatsächlich auch noch mit ZigBee direkt miteinander verbinden, aber der Rest ist halt einfach immer Matter over Thread und das ist jetzt auch nicht, äh, cross-kompatibel, dass man jetzt sagt: „Oh, man kann das jetzt umstellen." Gibt es ja auch bei manchen neueren Geräten, dass es halt beides erlaubt.

215. 45:22 – 45:38 🗣 Wieland

     Aber was ist-- Also kannst du mir erklären, sozusagen, was ist Matter over Thread? Ist das, also, wenn das selbst, wenn jetzt nur das kompatibel ist, wie, also wie schaut das aus mit, dass ich da selber halt irgendwas haben kann, was das ausliest und dann meinen eigenen Spaß damit haben kann?

216. 45:38 – 47:03 🗣 Jona

     Am Ende ist es eigentlich wie ein zweites 2,4-Gigahertz-WLAN-Netzwerk. Jetzt mal in ganz großen Laien-Begriffen gesprochen, ist es prinzipiell nicht, weil es da natürlich noch einen anderen IEEE-Standard für, für Thread gibt, der, sage ich mal, auf dem gleichen, ähm, auf dem gleichen Packet-Prinzip et cetera basiert. Also halt mal wirklich die Anwendung von dem ist, was man so in der Uni gelernt hat bei, bei ISO OSI, so der, der Klassiker eben. Ja, also es ist eigentlich ein separates 2,4-Gigahertz-Netzwerk, was in einem anderen WLAN-Kanal aufgespannt wird, sage ich mal. Und da können sich dann auch wirklich nur Thread-kompatible Geräte damit auch verbinden. So, jetzt kommen wir mal zu den Gerätetypen. Es gibt da natürlich einmal Coordinators, es gibt Routers und es gibt End Devices. Also das heißt, bei ZigBee, bei Thread und so weiter heißt das immer anders, aber das sind eigentlich immer die Grundkonzepte. Der Coordinator ist eigentlich deine Zentrale. Das, was du hast, um, was, sage ich mal, eigentlich auf eine gewisse Weise eigentlich eine Art Modem ist, weil auf der einen Seite hast du ja Ethernet und auf der anderen Seite hast du ja natürlich dein Wireless-Thread-Netzwerk. Also auf eine gewisse Weise ist es halt so eine Art Modem beziehungsweise Access Point eigentlich für Thread-Geräte, was halt einfach das kompatibel macht. Ich zeige gerade das Handschütteln vor Ort, was ihr vielleicht jetzt nicht sehen könnt.

217. 47:03 – 47:03 🗣 Wieland

     Das Handshake-Emoji.

218. 47:03 – 49:20 🗣 Jona

     Handshake-Emoji. Genau, richtig. Ja, dann gibt es eben noch, dann eben noch Router, die natürlich auch, was auch sehr wichtig für das, für den Aufbau des Netzwerks ist, denn prinzipiell kannst du immer nur einen Coordinator haben, aber ganz viele Router. Das heißt, das sind Geräte, die du meist an die Steckdose angeschlossen hast und die somit natürlich dein Funknetzwerk verstärken. Also halt wie, wenn man halt so das Mesh-Netzwerk vom Himi, vom [räuspert sich] WLAN zu Hause kennt. Es ist halt einfach genau das. Es ist halt einfach, damit baust du dir halt einfach ein Mesh-Netzwerk auf, damit überall der Empfang etwas besser ist und du bessere Geschwindigkeiten hast, weniger Propagation Delay et cetera. Und dann gibt es halt Endgeräte, die dann meist batteriebetrieben sind, die genauso wie die Router eben alle möglichen Smart-Home-Funktionalitäten haben können, aber halt einfach batteriebetrieben sind und deswegen kann jetzt nicht noch mal als Verstärker im Netzwerk dienen. Und das Problem ist mit Thread aktuell, dass dann die verschiedenen, dass wenn du mehrere Coordinators hast, dass die untereinander miteinander, dass die miteinander nicht reden können und dass Geräte auch immer nur zu einem verbunden sein können. Und es gibt mittlerweile einige Geräte, die dann jetzt Thread 1.4 kompatibel sind. Die kriegen das halt hin, dann auch sich zwischen verschiedenen Coordinators hin- und herzuschalten, aber am Ende können trotzdem die Coordinators nicht miteinander reden, einfach zusammenarbeiten. Das geht halt einfach nicht, sodass halt viele Leute sich halt beschweren: „Oh, ich hab halt jetzt in jedem Raum halt ein Amazon-Echo-Gerät", und da ist halt jedes Gerät dann halt immer mit irgendeinem anderen verbunden und wenn du's halt falsch ko, ähm, konfiguriert hast und jedes Gerät eben als Coordinator gilt, dann ist halt RIP. Dann kannst du halt deine Geräte nicht erreichen. Sondern muss halt natürlich alles richtig eingerichtet sein, klar? Und das ist-Ist halt auch ein typisches Problem bei, bei solchen Thread-Netzwerken. Da soll es auch bald einen Fix geben, aber bald ist natürlich immer in ganz großen Anführungszeichen, weil es ja am Ende, weil ja am Ende erst mal der Standard herausgebracht werden muss und dann ja erst die Hersteller anfangen, das zu implementieren. Das heißt, das wird noch einige Jahre so mit der aktuellen Situation weitergehen. Und Thread 1.4 ist da schon eine große Entlastung, aber ja, nur so begrenzt hilft das halt.

219. 49:20 – 49:21 🗣 Wieland

     Ja, okay, aber-

220. 49:21 – 50:50 🗣 Jona

     Und so baut man sich das halt auf. Und jetzt kommen, kommen wir natürlich zu den Geräten. Was mich da persönlich hart nervt, weshalb ich kein Thread-Netzwerk habe, ist, dass über neunzig Prozent der Leute, die Thread benutzen, einfach schon, sage ich mal, standardmäßig einen, einen Thread-Border-Router, wie ja da der Coordinator heißt, einfach schon zu Hause haben. Was ich halt sehr crazy finde, weil das sind, sage ich mal, das ist jetzt nicht vollständig, by the way, halt die ganzen Amazon Echo-Geräte, auch einige Apple-Geräte, viele Fernseher haben das auch mittlerweile integriert, dass sie da jetzt als, als Thread-Border-Router agieren können. Und die meisten haben dann einfach schon, die sich jetzt für Smart Home interessieren, schon so etwas zu Hause, was ich extrem crazy finde, weil ich möchte unter keinen Umständen bei mir irgendwie so ein, ein Überwachungsgerät mir in mein Wohnzimmer stellen. Jetzt mal ganz einfach gesagt. Ich weiß, dass deine Meinung da etwas, etwas divergiert von meiner, aber ich halte mich da extrem fern und deswegen kann ich das irgendwie nicht verstehen, dass Leute sagen: "Ja, okay, ich möchte mich jetzt halt mal hart von den ganzen Cloud Services entkoppeln" und sagen: "Ja, okay, ich möchte mir jetzt mein eigenes Netzwerk aufbauen. Ich möchte, dass es nicht von Herstellerservern weder beim Einrichten noch beim kontinuierlichen Betrieb jetzt abhängig ist." Du baust dir halt dein eigenes Netzwerk auf, aber du hast dann einfach Amazon Echo irgendwo. Also das passt für mich irgendwie nicht in die gleiche mentale Schublade irgendwie von, von Charakter, von Mensch, der das macht.

221. 50:50 – 50:51 🗣 Wieland

     Mhm.

222. 50:51 – 51:06 🗣 Jona

     Deswegen braucht man dann halt, sage ich mal, halt einen extra entweder USB-Stick, der halt den Empfang dafür steuert oder es gibt halt auch wirklich, ich sag mal, einen Stand-alone-Thread-Border-Router, den du dir halt von Sonoff halt bestellen kannst.

223. 51:06 – 51:06 🗣 Jona

     Okay.

224. 51:06 – 51:11 🗣 Jona

     Für so zwanzig bis vierzig Euro, je nachdem, welchen Preis du halt bekommst.

225. 51:11 – 51:34 🗣 Wieland

     Okay, aber trotzdem, meine Frage ist jetzt halt eher: Ist dieses Thread-Protokoll offen genug, dass zum Beispiel, ja, verstehst du, jetzt ganz doof gesagt, kann ich so einen Thread-Border-Router-USB-Stick an einen Raspberry Pi anstecken und dann einfach mit irgendeiner geeigneten Bibliothek halt anfangen, die Sensordaten auszulesen oder halt die Glühbirnen zu steuern?

226. 51:34 – 51:35 🗣 Jona

     Ja, natürlich.

227. 51:35 – 51:36 🗣 Wieland

     Ja, dann ist doch alles geil.

228. 51:36 – 51:46 🗣 Jona

     Ja, es ist alles geil, aber es gibt halt immer so ein paar kleine Caveats natürlich. Und ja, auch andere Protokolle, die ja damit, sage ich mal, auch ein bisschen konkurrieren natürlich.

229. 51:46 – 51:46 🗣 Wieland

     Genau.

230. 51:47 – 52:18 🗣 Jona

     Ja. Nee, also natürlich, es ist eigentlich geil. Und es ist halt, es ist, man muss aber trotzdem noch wissen, dass es auch sehr bandbreitenbeschränkt ist, eben durch die Art und Weise, wie das Protokoll funktioniert. Also da kannst jetzt natürlich keine Webcam-Streams da jetzt darüber laufen lassen. Aber halt so für die Basic-Dinge, okay, das ist jetzt gerade halt die Temperatur und die Report wird meinetwegen alle fünf Sekunden reported. Natürlich ist das da kein Problem für das Netzwerk, aber jetzt halt nicht Bilder, Videos und alles, was so darüber hinausgeht, geht halt natürlich nicht über dein Thread-Netzwerk.

231. 52:18 – 52:18 🗣 Jona

     Ja.

232. 52:18 – 52:40 🗣 Jona

     Ist halt sehr, sehr low bandwidth, aber da braucht man halt einfach erst mal so einen Border-Router und natürlich generell halt ein Smart-Home-Verwaltungssystem, was auch immer man dafür benutzen will. Da kann ich euch natürlich, weil wir immer sehr Verfechter von Open Source sind, natürlich Home Assistant an den Mann, sage ich mal, empfehlen. Es ist aber auch recht kompliziert, sich da, sich da reinzufinden, ja.

233. 52:40 – 52:57 🗣 Wieland

     Genau das ist, das ich meinte, quasi. Wenn ich jetzt so einen Thread-Border-Router habe, kann eine Open-Source-Bibliothek damit interagieren, dass ich halt quasi sagen kann, ja, ich kann halt meine Geräte hier haben und ich kann einfach mit diesem Thread-Border-Router dann auch meine Ikea-Geräte theoretisch in mein Smart Home einbinden.

234. 52:57 – 52:58 🗣 Jona

     Ja, natürlich, das geht.

235. 52:58 – 52:58 🗣 Wieland

     Boah, na dann.

236. 52:58 – 53:55 🗣 Jona

     Und komplett halt ohne Cloud. Aber nur, solange man es sich natürlich so auch konzeptioniert hat. Wenn du natürlich sowieso die ganze Zeit Geräte hast, die dann vom Internet und der Cloud abhängig sind, ja, dann bist du ja am Ende trotzdem noch, du verstehst, ja. Nee, aber bei den, bei den Ikea-Produkten ist das noch sehr schön, denn da musst du nämlich nicht deren Hub dazu kaufen, sondern kannst es halt auch einfach an den, an deinen Cla-, welchem Border-Router auch immer bei dir zu Hause anbinden und es funktioniert einfach. Da wird auch nicht, ähm, verlangt, dass das jetzt, äh, nach Hause kommunizieren muss, was ja auch teilweise ein großes Problem ist, weil ja bei Thread 1.4 wird ja, sage ich mal, auch den Herstellern freigestellt, wieder nach Haus zu funken und die können das halt aktivieren, was halt absolut rip ist, weil dann kann man auch seine billigen Wi-Fi-Dinge auch zu Hause behalten und das ist am Ende dann genau das Gleiche. Aber das war jetzt nur mal so ein Rant [lacht] an der Seite.

237. 53:56 – 54:00 🗣 Wieland

     Klar, kleine Jona hat auch so einen Rant, dreißig Sekunden, bei mir fünf Minuten. Zehn Minuten, ja.

238. 54:00 – 54:12 🗣 Jona

     Ja, genau, aber es ist eben weder beim Einrichten noch beim kontinuierlichen Benutzen von jetzt von der Ikea Cloud irgendwie abhängig, sondern du kannst es einfach benutzen und das Produkt gehört einfach dir.

239. 54:12 – 54:13 🗣 Wieland

     Ja.

240. 54:13 – 54:14 🗣 Jona

     Und das ist geil.

241. 54:14 – 54:23 🗣 Wieland

     Ja, perfekt. Ja dann, dann sind doch solche Sachen wie, dass es da manchmal Connection-Probleme gibt, darüber kann man doch dann hinwegsehen, denke ich. Oder?

242. 54:23 – 55:29 🗣 Jona

     Das ist eben eine gute Frage, wo da eben so die eigene Toleranzgrenze dafür halt ist, ja. Also ich hab ja persönlich auf ein etwas älteres Protokoll halt bei mir jetzt zu Hause gesetzt, halt ZigBee, weil es halt einfach extrem viele verschiedene Produkte, Hersteller, alles Mögliche dafür gibt. Und es ist für Laien gesprochen dasselbe. Es ist mehr oder weniger das Gleiche. Du brauchst am Ende auch halt einen Border-Router, bloß da heißt der eindeutig Coordinator. Du hast auch eben, das ge-Eigentlich genau das gleiche Konzept. Es läuft eben auch auf einem 2,4-Gigahertz-Band, aber es ist halt einfach etwas solider gebaut und da funktioniert halt das Mesh-Netzwerksystem halt auch sehr viel besser, weil es da etwas ausgereifter ist. Aber es ist natürlich nicht so trendy und da kommen halt nicht so viele neue Geräte damit raus, weil jetzt setzen halt einfach extrem viele Hersteller halt auf Matter over Thread und sagen halt: „Ja, nee, komm, halt Zigbee, na ja." Bei, bei den Matter-Geräten, das stand ja auch sehr groß in der Kontroverse, dass da eben auch sehr viele dann mit den Herstellerserver kommunizieren und dann auch davon natürlich abhängig sind und auch nicht so interoperabel sind mit allen anderen Smart-Home-Geräten.

243. 55:29 – 55:29 🗣 Jona

     Mhm.

244. 55:30 – 56:24 🗣 Jona

     Steht ein bisschen der Kritik, weil es ja eigentlich gerade das Protokoll war, um genau dieses Problem zu lösen. Matter bedeutet eigentlich, es gibt halt eine vorgefertigte Menge an Geräten und jedes diese Gerätetypen hat eine vorgefertigte Menge an Sensoren und Aktoren. Also es ist halt praktisch, es gibt eine standardisierte Möglichkeit, mit Glühbirnen zu reden oder mit Staubsaugerrobotern zu reden oder mit Fernbedienungen zu reden. Und das ist da, sage ich mal, alles standardisiert. Okay, das hat jetzt eben diese ganzen Sensoren, sodass halt einfach, ich sag mal, Standardbefehle einfacher funktionieren, wie zum Beispiel: „Schalte alle Lichter an", oder [räuspert sich] dass du jetzt deinem Amazon Echo eine Anweisung gibst und das kann halt direkt einfach intuitiver verstehen, was zu tun ist, weil halt einfach alles strukturiert abläuft. Ja.

245. 56:24 – 56:25 🗣 Wieland

     Mhm. Okay.

246. 56:25 – 56:35 🗣 Jona

     Und da gab es eben auch ein bisschen Kritik, dass, dass etwas verweichlicht wird mit den neueren Matter-Standards, dass da immer mehr dazukommt und dazukommt und es am Ende genauso wie vorher ist, ja.

247. 56:36 – 56:46 🗣 Jona

     Ich habe noch ein Thema von der letzten Crunchtime-Folge, wo ich eigentlich noch mal ein bisschen kurz warten wollte, ob sich da vielleicht noch etwas Neueres entwickelt, aber dazu ist es dann doch nicht gekommen.

248. 56:46 – 56:46 🗣 Wieland

     Okay.

249. 56:47 – 56:56 🗣 Jona

     Deswegen stelle ich das jetzt mal vor. Es gab nämlich bei den, bei den Smartphones von OnePlus nämlich ein ganz, ganz großes Problemchen.

250. 56:56 – 56:56 🗣 Jona

     Okay.

251. 56:56 – 57:33 🗣 Jona

     Sagen wir es mal so: Also der Hersteller brickt absichtlich dein Smartphone, wenn du eine vorhergehende Betriebssystemversion wieder installierst, also so Rollback-mäßig. Das heißt, du bist jetzt, ich sage einfach mal, ich wollte so jetzt, ohne, ohne konkrete Zah-- ohne jetzt konkrete Versionsna-Namen zu nennen. Du bist bei Version fünf, du upgradest dein Smartphone jetzt auf Version sechs, aber sagt, sagst: „Hm nee, aber da geht ja halt irgendwas, was ich brauche, nicht mehr", oder du findest sie nicht so geil und rollst dein Smartphone back auf fünf. So, viel Spaß. Jetzt hast du halt den Briefbeschwerer.

252. 57:34 – 57:34 🗣 Jona

     Mhm.

253. 57:34 – 57:48 🗣 Jona

     Und es gibt nichts, was du machen kannst, um es zu beheben. Also nicht, oh, du kannst dein Handy halt einfach mal anschließen und halt jetzt noch mal neue Firmware draufspielen. Irgendwie so was. Nein, du musst halt legit deinen Mainboard ersetzen, des Smartphones.

254. 57:48 – 57:50 🗣 Wieland

     Okay, wie sehr, wie sehr wissen wir, dass das Absicht ist?

255. 57:51 – 57:53 🗣 Jona

     Da komme ich jetzt mal zu den technischen Details.

256. 57:53 – 57:54 🗣 Wieland

     Okay.

257. 57:54 – 58:02 🗣 Jona

     Also das ist eben genau Mitte Januar 2026 passiert, eben bei einem der neuen OS-Updates, halt mit irgendeiner random Nummer, die sie halt rausgebracht haben.

258. 58:03 – 58:31 🗣 Jona

     Und da haben sich halt schon viele beschwert, die das eben überhaupt erst mal ausprobiert haben, weil die meisten machen das ja nicht. Die sagen ja nicht: „Okay, ich rolle jetzt meine Version back." Das ist ja schon eher etwas Nische, würde ich so, würde ich so behaupten. Und, das betrifft halt auch alle Nutzer, die halt einen Custom Android ROM halt installiert haben. Aber ich glaube, wenn du das getan hast, dann musst du schon wissen, wa-was du da tust. Also das ist jetzt nichts, was jetzt natürlich der Average-Nutzer tut-

259. 58:31 – 58:31 🗣 Jona

     Mhm

260. 58:31 – 58:32 🗣 Jona

     sage ich mal.

261. 58:33 – 01:00:32 🗣 Jona

     Aber es sind halt die, das OnePlus 13, 13T und 15 davon betroffen, die, die jetzt halt das neue Update bekommen haben. Und das Problem ist, es schreibt, sage ich mal, die Ver-- die aktuellste installierte Versionsnummer in einen, ähm, Fused EPROM halt rein. Und wenn du dann sagst, du startest dann mit einer vorhergehenden Version dein Smartphone, dann erkennt es halt: „Oh, ich habe schon mal aber eine neuere Version installiert", und bootet dann halt nicht. Also halt wirklich auf so einem fundamentalen Level. Du kannst da in dem QFEPROM, den sie ja bei den Qualcomm-Chips da einsetzen, kannst du permanent Dinge ändern. Also es ist, sage ich mal, ein, es ist ein Read-only-Memory, aber mit Einschränkungen. So funktionieren ja immer, wenn du irgendwie so was wie EPROM oder so was hörst, dann ist es ja am Ende trotzdem ein ROM, aber das, das electronically programmable ist dann halt eine Einschränkung dieser ROM-Definition, weil das, weil diese, weil das, die klassische EPROM-Definition passiert dann eben nur einmal. Das ist eigentlich per Definition ein Speicher, in den du nur einmal etwas reinschreiben kannst und das natürlich beim Herstellungsprozess und danach kannst du halt nichts mehr tun. Danach ist halt ROM. Und genauso gibt es das eben auch mit Sicherungen, die eben einfach nur auf das Silizium mit draufgedroppt wurden, wo du dann halt auch sagen kannst, du kannst dem Speicher einen Befehl geben, eine Sicherung praktisch zu zerstören, also da jetzt den Wert von null auf eins zu setzen und das kann dann nicht wieder rückgängig gemacht werden. Oder sage ich mal, ein Befehl, der nie wieder zurückgeht. Es gibt nur die eine Richtung. Und das ist natürlich sehr faszinierend, dass es so etwas gibt. Das benutzt auch Samsung, auch für deren, ähm, Knox-System. Da kommen wir, denke ich, später auch noch mal darauf zurück. Und ja, dort, dort wird einfach die aktuelle Versionsnummer praktisch reingeschrieben.

262. 01:00:32 – 01:00:32 🗣 Jona

     Mhm.

263. 01:00:33 – 01:00:53 🗣 Jona

     Sagen wir es mal so. Und dann ist halt die Fuse halt weg und dann installierst du wieder das vorherige Betriebssystem. Funktioniert ja, kein Problem. Aber dann beim Booten checkt es halt: Okay, ist denn die Version, die ich in, die ich jetzt installiert habe, denn-Kleiner als die, die in diesem QFE-Prom steht und dann ist halt Rip.

264. 01:00:53 – 01:02:27 🗣 Jona

     Dann sagt es halt: „Nee, du kannst nicht booten." Und dann kannst du halt auch nicht, ähm, dein Handy anschließen und dann mit dem, mit dem Bootloader dann einfach sagen: „Okay, ich installiere da jetzt noch mal 'ne, noch mal jetzt die neuere Firmware", oder so und du kannst halt dann nichts mehr machen, weil du diesen Speicher nicht mehr verändern kannst, sondern dann ist halt einfach Rip. Und es gibt halt keinen Grund, so ein System natürlich zu designen. Das ist so absichtlich weird zu machen. Und erst hat sich der OnePlus halt sehr extrem zurückgehalten und, äh, man hat halt nichts gehört, aber sie haben einfach nur still von der Website die Hinweise, wie man diese Version halt zurückrollt, einfach entfernt. Und das heißt, ja, sie haben halt basically das gemacht, damit niemand weiter, damit möglichst wenige Leute dieses Problem haben. Und es ist halt einfach, es ist einfach bodenlos. Und das ist halt schon ein extrem starker Indikator dafür. Und später haben sie dann tatsächlich, also so gegen Ende Januar deswegen hatte ich ja auch mit dem Thema natürlich gewartet hatten sie, sage ich mal, bestätigt, dass sie, dass sie eben das, dass sie eben das Downgraden von diesen neuere, von der neueren Software eben temporär deaktiviert haben, um die Gerätesicherheit zu verbessern. Und das, dieser Satz ist absoluter eindeutiger Beweis dafür, dass es Ab-Absicht ist. Weil das Problem ist, du kannst ja an diesem QFE-Prom jetzt im Nachhinein mit dem Software-Update, was sie ja versprochen haben, kannst du nichts mehr ändern.

265. 01:02:27 – 01:02:27 🗣 Jona

     Ja.

266. 01:02:27 – 01:02:29 🗣 Jona

     Da ist halt einfach Rip.

267. 01:02:29 – 01:02:29 🗣 Wieland

     Ja.

268. 01:02:29 – 01:02:48 🗣 Jona

     Und die können halt jetzt nicht mit einem Software-Update herkommen und sagen: „Ja, okay, wir können das jetzt halt doch noch fixen und dann temporär später dann wieder deaktivieren", was hundert pro nie passieren wird, weil es ja nicht möglich ist. Weil du kannst ja auch selbst deine neue Firmware auf den Prozessor draufspielen, aber er bootet halt trotzdem nicht.

269. 01:02:48 – 01:02:49 🗣 Jona

     Ja.

270. 01:02:49 – 01:03:52 🗣 Jona

     Es ist einfach vorbei. Du kannst halt nur dein Mainboard ersetzen. Und jetzt kommt natürlich die spannende Thematik, warum du dein Mainboard ersetzen musst und nicht nur diesen Speicherchip. Dieser Speicherchip liegt natürlich auf dem Prozessor, also dem Snapdragon Elite 8 oder wie der heißt, liegt halt mit da drauf auf diesem Prozessor. Und natürlich könnte man jetzt sagen: „Ja, natürlich hab ich jetzt Bock, zu Hause mit meiner Hot Air Station erst mal ein 1200-Pin BGA erst mal, äh, zu entlöten und dann einen anderen von einem anderen gespendeten Smart Donor-Smartphone, das dann jetzt wieder zu übertragen. Ja, da habe ich jetzt total Bock da drauf, das zu machen." Also natürlich für mich nicht nachvollziehbar, aber kann man technically machen. Aber das Problem ist, da haben wir auch schon länger mal darüber gesprochen, dass es ja wie bei Apple ist, dass es da, sage ich mal, so einen, nicht Vendor-Lock-in eigentlich gibt, sondern so ein, es wird halt einfach die, die Identifikationsnummer der anderen Geräte gespeichert und dein Gerät ist dann sowieso per Default bricked, wenn du dann einfach nur eine der Komponenten, die halt überprüft werden, ersetzt wird. Und deswegen musst du halt dein gesamtes Mainboard ersetzen.

271. 01:03:52 – 01:04:07 🗣 Wieland

     Ja, also die Argumentation da finde ich halt mega interessant so, da die Welt, die Welt, in der, in der wir ein Software-Update, äh, äh, veröffentlichen können, was eine Sicherung Reverse kaputt macht. Das ist auch die Welt, in der wir mehr RAM downloaden können.

272. 01:04:08 – 01:05:39 🗣 Jona

     Ja, ja. Also ja, da, da kannst du halt mit Software-Updates wirklich halt einfach legit diese Smart-- alten Smartphones halt kaputt machen. Ja. Und irgendwann werden ja Leute gezwungen, ja natürlich auf die neue Version zu upgraden, weshalb meine Theorie ist, dass bisher nur die [räuspert sich] Überwachungssoftware Light auf den Geräten installiert ist und jetzt ab der neuen Version wird dann jetzt mal die richtige Überwachungssoftware installiert, damit natürlich ja niemand zu der Version davor zurückrollen kann. Aber das ist natürlich jetzt nur meine Theorie. Wer, wer weiß. Aber das liegt natürlich auch ein biss-- lie-liegt, finde ich, etwas nahe, aber ich will denen jetzt natürlich nichts in den Mund legen. Also ja, und das ist natürlich ein ganz großes Uff. Bei Samsung ist das auch schon teilweise so, aber da werden nur zwei ganz bestimmte Apps tatsächlich deaktiviert. Also wenn du da zum Beispiel andere Software drauf installierst auf deinem Samsung-Smartphone, halt einen anderen Android-Rom praktisch. Genau, kannst du natürlich machen, aber dann funktioniert halt, weil da eben auch eine einzelne E-Fuse dann gepoppt wird, heißt das einfach nur, du kannst dann Samsung Pay und den sicheren Ordner nicht mehr benutzen. Aber das ist ja, es steht ja auf in keiner Relation zu dein gesamtes Smartphone funktioniert nicht mehr, weil ja natürlich, okay, Samsung Pay und halt jetzt der sichere Ordner nicht zu benutzen kann vielleicht inconvenient sein, aber das ist jetzt nicht der größte Verlust überhaupt im Ver-im Vergleich zu dein Handy funktioniert gar nicht mehr und all deine Daten sind halt, ja.

273. 01:05:39 – 01:05:44 🗣 Wieland

     Vielleicht ist es auch, ich hätte gesagt, es könnte auch potenziell 'n Lebensqualitätsgewinn sein, Samsung Pay nicht benutzen zu können.

274. 01:05:45 – 01:07:01 🗣 Jona

     Ja, genau. Dort gibt es es eben auch, aber da ist das jetzt halt nicht so strukturell, sondern da gibt es, sage ich mal, nur ein Bit für dieses Samsung Knox, was es dann halt deaktiviert. Und während dort ist das dann halt wirklich ein EPROM mit vielen Bytes, wo das halt, wo es halt viele, viele Kilo-- ich glaub, ich weiß nicht, ob es sogar ein Kilobyte ist, an Speicher, den du dann halt tempo-- äh, nicht, nicht temporär, sondern für immer umschreiben kannst. Und mit einem kleinen, mit einem kleinen Befehl bist du davon entfernt, ja. Das erinnert mich sehr an, an die Geschichte von einem Zughersteller. Da möchte ich jetzt aber nicht irgendwelche Namen nennen, weil ich mich, glaube ich, dann nur falsch daran erinnere, die ja dann, sage ich mal, auch den Vendor-Repair-Login hatten. Also wo sie halt wirklich gesagt haben: „Ja, okay, es gibt halt bei uns eine Werkstatt", und sie haben literally nachweislich in der Software Geofencing betrieben. Sie haben halt gesagt, wenn eine Lock für mehr als eine Woche in einem der geofenceten Target Zones, was natürlich die Reparat-- alle, alle Reparaturst-- äh, -werkstätten für Locks im Land sind, die jetzt eben nicht zum Hersteller gehören, wenn die da eben für länger als eine Woche da drinstehen. Ja, viel Spaß. Deine Lock ist jetzt halt gebrickt.

275. 01:07:03 – 01:07:03 🗣 Wieland

     Okay.

276. 01:07:03 – 01:07:43 🗣 Jona

     Und das war tatsächlich auch nachweislich so, sodass dann tatsächlich halt White Hat Hacker dann die Software reverse engineeren mussten und halt echt einfach herausgefunden haben, ja, es gibt im Code eingespeicherte GP-GPS-Koordinaten, die halt Quadrate natürlich dann aufspannen. Und wenn sich halt die Log für mehr als eine Woche dann halt in diesem, dieser Range befindet, dann ist's halt rip. Und das haben sie natürlich herausgefunden, weil dann auf einmal fünf Logs gebrickt wurden, weil sie halt alle einfach in einer Third-Party-Reparaturwerkstatt waren. Was ich sehr reasonable finde, dass man da nicht unbedingt zum Hersteller laufen muss, um da was reparieren zu lassen. Ja. Uff.

277. 01:07:44 – 01:07:50 🗣 Jona

     Vielleicht finde ich ja das entsprechende Video oder Beitrag dazu und kann das in den Show Notes verlinken.

278. 01:07:50 – 01:08:29 🗣 Wieland

     Jona, wir haben es geschafft. Wir haben uns durch die Nachrichten dieses Monats durchgekämpft und haben, ja, äh, viel besprochen, was passiert ist. Dinge, die-- hauptsächlich Dinge, die eher nicht so schön sind, aber auch ein paar Dinge, die vielleicht ganz interessant waren. Äh, ganz wichtig bei uns ist, ihr habt bei uns keinen Vendor-Login. Ihr könnt natürlich technisch gesehen jeden Technik-Podcast hören, den ihr hören wollt, aber wenn ihr natürlich zwei unglaublich schnieke Boys aus Chemnitz hören wollt, die über das Neueste aus der Welt der Technik reden, dann, äh, habt ihr bei uns, glaube ich, den Monopolanbieter gefunden, denn wir sind der Wieland.

279. 01:08:29 – 01:08:30 🗣 Jona

     Und der Jona.

280. 01:08:30 – 01:08:54 🗣 Wieland

     Und wir, äh, haben jeden Monat für euch eine neue Folge der Crunch Time. Die ist jetzt aber vorbei, die ihr gerade hört. Also wenn ihr gerade eingeschaltet habt und euch denkt: "Ach verdammt, jetzt wollte ich doch hören." Habe ich aber gute Nachrichten für euch, denn Jona erzählt uns jetzt mal, wo man denn erst mal die nächste Folge, sage ich mal, quasi live als Allererstes hören kann, äh, die jetzt als Nächstes kommt.

281. 01:08:54 – 01:09:20 🗣 Jona

     Ja, das fällt natürlich wie jeden Monat auf den vierten Sonntag. Und das natürlich jetzt genauso wie jetzt im Februar auch für den März wieder sehr interessant, denn da ist ja der-- besteht ja, sage ich mal, das erste Wochenende nicht aus dem ersten Samstag und dem ersten Sonntag, sondern es ist da wieder zweigeteilt. Deswegen sage ich euch noch mal konkret das Datum. Wir hören uns also am 22. März natürlich das nächste Mal wieder und da könnt ihr uns einfach frisch--

282. 01:09:21 – 01:09:48 🗣 Jona

     und da könnt ihr uns zur nächstmonatlichen Frische, wie dann vielleicht schon der Frühling langsam beginnt, dann am 22. März ab achtzehn Uhr dann tatsächlich auf 102,7 MHz, das ist jetzt natürlich UKW, oder auf DRB+ im Bukett 5B oder auf radio-unique.de im Webstream gerne hören. Also noch mal zum Wiederholen: 22. März, achtzehn bis neunzehn Uhr.

283. 01:09:48 – 01:10:01 🗣 Wieland

     Genau. Und wenn man jetzt aber, ähm, die Folge, die wir jetzt gerade, äh, aufgenommen haben, wenn man die verpasst hat und die noch mal hören möchte oder man sich durch unseren ganzen Katalog hören möchte, wo kann man das denn machen?

284. 01:10:02 – 01:10:27 🗣 Jona

     Sucht dafür am besten auf YouTube oder Spotify nach Die Crunch Time. Das sind jetzt unsere Hauptanlaufpunkte. Da findet ihr jede einzelne Folge, die wir aufgenommen haben. Ich würde euch aber auch noch persönlich empfehlen, schaut doch auch mal auf radio-unique.de vorbei. Da gibt es auch immer noch einen kleinen Beitrag dazu mit den entsprechenden Show Notes und dort könnt ihr natürlich auch die Folge entsprechend anhören oder unseren Backlog euch anschauen.

285. 01:10:27 – 01:10:59 🗣 Wieland

     Genau. Und wenn ihr per RSS-Feed reingeht, bekommt ihr nämlich noch richtig, richtig coole Zusatzfeatures, äh, die ich programmiert habe in letzter Zeit, wie zum Beispiel unsere Kapitel für den Podcast. Ihr könnt euch Untertitel in verschiedenen Sprachen anzeigen lassen, Soundbites. Ihr könnt mehr über uns beide erfahren, wenn euer Podcast-Player das unterstützt. Also auch der RSS-Feed ist einfach eine super Möglichkeit, äh, im eigenen Podcast-Player uns zu hören. Damit sind wir durch, Jona, und ich sage macht's gut, bis zum nächsten Mal.

286. 01:11:00 – 01:11:03 🗣 Jona

     Tschau. [outro-musik]

287. 01:11:07 – 01:11:08 🗣 Anika

     Das war

288. 01:11:09 – 01:11:13 🗣 Anika

     Die Crunch Time. Eine Produktion von Radio UNiCC.

Zuletzt aktualisiert am 1

1. 00:00 – 00:19 🗣 Jona

   And just as a little side note for you listeners: if you're one of those people who thinks, "Yeah, if you've got nothing to hide, blah blah blah, then you should just give up all your privacy," I hope you manage to grow up as quickly as possible. [laughs]

2. 00:19 – 00:24 🗣 Wieland

   Alright, Jona, wonderful. Let's get to the comments. I can already see the YouTube comments coming.

3. 00:24 – 00:27 🗣 Jona

   No, I'm sorry. It really just is exactly like that.

4. 00:29 – 00:36 🗣 Anika

   Radio UNiCC presents: [background music] The Crunch Time.

5. 00:39 – 00:40 🗣 Anika

   With Jona and Wieland.

6. 00:42 – 00:42 🗣 Wieland

   Hello Jona.

7. 00:43 – 00:43 🗣 Jona

   Hello Wieland.

8. 00:43 – 01:15 🗣 Wieland

   Hello you, and hello to all of you out there, to the seventy-seventh episode of Crunch Time, our wonderful little tech podcast where every month we talk about the latest news from the world of technology and, every now and then, share a bit of what's been going on in our private lives. Both you and I have once again brought plenty of stuff that's happened lately, especially over the past month. To kick things off, I actually have a small add-on to last time: we talked about advertising coming to ChatGPT.

9. 01:16 – 01:16

   Yeah.

10. 01:16 – 02:16 🗣 Wieland

    And back then I couldn't really, on the spot, give myself a solid explanation for why I was so sure that that just wasn't going to happen. Then I came across this short interview clip with Sam Altman that I must have buried waaaay down in my subconscious, and that had obviously shaped my, my, um, my opinion without me remembering it. In that piece, Sam Altman basically said something along the lines of, 'Yeah, we don't want to run ads, because we know that would be absolutely dumb and all our users would run away. We might maybe run ads as an absolute last resort, if we absolutely couldn't finance ourselves anymore and basically had no idea how else to get money. So, if we ever did run ads, it would only be if things were going really, really badly for us financially.'

11. 02:16 – 02:16 🗣 Anika

    Yeah.

12. 02:16 – 02:19 🗣 Wieland

    February 2026.

13. 02:19 – 02:20 🗣 Jona

    Yeah, uh,

14. 02:21 – 02:22 🗣 Jona

    Well, yeah.

15. 02:22 – 02:23 🗣 Wieland

    ChatGPT is getting ads.

16. 02:24 – 02:49 🗣 Jona

    I’m not really sure whether he also had the more traditional banner ads and all that in mind, because yeah, that, that already gets a bit tricky. Or like those really big pop‑up ads, or full‑screen overlays, or auto‑playing video spots and so on. The kind where it’s like, “Oh, okay, you can now watch yet another video so that you, I don’t know, get three more prompts or something.” Or just that general kind of goofy nonsense you remember from mobile games a few years ago. So yeah, basically the whole classic ad playbook.

17. 02:50 – 03:16 🗣 Jona

    You really just can’t do that, but I actually don’t mind the way they’ve integrated advertising here. They’ve implemented it in a pretty tasteful way, I’d say, all things considered. The only thing I personally find a bit lame is that even if you’re on this new ChatGPT Go plan, or whatever it’s officially called, you still, of course, get shown ads, even though you’re paying eight dollars a month. That part feels a bit off to me, but, well, it is what it is.

18. 03:16 – 03:18 🗣 Wieland

    Yeah, I can’t really follow that decision either, because—

19. 03:18 – 03:42 🗣 Jona

    Because, I mean, I do get it: if you’re on the free tier, then, well, fair enough, I understand that they have to make at least some money off you somehow. Especially when you look at the kind of red numbers OpenAI has been posting over the last few years. That money has to flow back in from somewhere, obviously. But yeah, to me it’s just sort of a given that if you’re paying eight dollars, you shouldn’t be seeing any ads at all anymore. That should really be included.

20. 03:42 – 03:43 🗣 Jona

    Mhm.

21. 03:43 – 03:46 🗣 Jona

    Hint, hint, look at Netflix for how it should be, yeah.

22. 03:47 – 03:57 🗣 Wieland

    Yeah. And, um, something else I found really interesting around this whole “ads in ChatGPT” topic: uh, did you see Anthropic’s Super Bowl commercial?

23. 03:57 – 03:58 🗣 Jona

    No, I have not.

24. 03:58 – 04:56 🗣 Wieland

    So Anthropic, like a lot of AI companies, from what I’ve heard, also ran a Super Bowl commercial, and in it they basically implied that the kind of ads that will exist in ChatGPT will work by having the answers be influenced by advertising. The ad itself was really, really funny, to be fair. It was super interesting, and if it actually reflected reality it would be a very powerful ad. They had a bunch of little clips, and in one of them there’s this bro standing with his buddy at a pull‑up bar at some outdoor gym, and he goes, “Yo, I really need to get a six‑pack, man. How can I do that?” And the friend is like, “No problem. It’s a great idea to get some coaching. If you tell me your age and your weight, I can put together a workout plan for you that’s focused on getting you a six‑pack.”

25. 04:57 – 04:57 🗣 Anika

    Yeah.

26. 04:57 – 05:00 🗣 Wieland

    Right? And then they just keep talking to each other like that, and the friend is obviously ChatGPT.

27. 05:01 – 05:01 🗣 Anika

    Yeah.

28. 05:01 – 05:24 🗣 Wieland

    And right at the end the friend goes, “Yeah, and if you’re building muscle, you also, uh, need the right meal. Go buy the protein powder from so‑and‑so now.” [laughs] And Sam was, like, really butthurt about it, and honestly I kind of think with good reason. He also said, “Yeah, that would be a really funny ad if it were actually true.”

29. 05:24 – 05:34 🗣 Jona

    Yeah, yeah. I kind of have to agree. It would be extremely interesting if it were true, but I also think maybe it’s meant more as a warning.

30. 05:34 – 05:34 🗣 Anika

    Yeah.

31. 05:34 – 05:46 🗣 Jona

    That maybe this is something you shouldn’t even try in the next year, or maybe at all. That, with advertising, you’d basically be able to buy whatever AI answers you want, so to speak.

32. 05:46 – 05:46 🗣 Jona

    Mhm.

33. 05:47 – 05:51 🗣 Jona

    That would actually be a very dangerous path for humanity.

34. 05:51 – 05:51

    Yeah.

35. 05:51 – 06:12 🗣 Jona

    And of course ChatGPT doesn’t do that right now, and I totally get, from Sam Altman’s perspective, that he’s a bit mad about it at the moment, sure. But we all know that in a year the whole situation could look completely different: suddenly there are ads in ChatGPT, and the year after that it’s like, “Oh yeah, by the way, they also influence the answers now.”

36. 06:13 – 06:13

    Yeah.

37. 06:13 – 06:18 🗣 Jona

    And you just have to keep accepting every tiny step of the enshittification, right?

38. 06:18 – 06:32 🗣 Wieland

    Yeah. I also saw a really good comparison about that. Someone laid out how advertising in Google search results has changed over time, showing that in the very beginning it was still separated really clearly, with those “Sponsored Links” sections.

39. 06:32 – 06:32 🗣 Anika

    Yeah.

40. 06:32 – 06:49 🗣 Wieland

    And that, over time, over the years, it became less and less obvious which of the results were actually ads, up to today, where apart from that tiny “Sponsored” flag they basically look exactly the same as any other search result.

41. 06:49 – 06:49 🗣 Anika

    Yeah.

42. 06:49 – 07:15 🗣 Wieland

    So yeah, you can definitely make the argument that it could eventually go in that direction. And of course that’s because there’s just a ton of money to be made there, like seriously a huge amount. Especially with ChatGPT, because people talk about all kinds of their most private shit in it, and that would be incredibly lucrative for ad‑driven, AI‑influenced answers.

43. 07:16 – 07:47 🗣 Jona

    Yeah, definitely. Even if you’re not giving away that much personal information, but are just, for example, asking questions about a project or something, it’ll still suggest products that fit, and you’re being influenced by that too, even though you didn’t share extremely personal data about yourself. I personally pay a lot of attention and am really careful to make sure there’s nothing super identifying in there, that it really always stays limited to very specific topics, and that’s where it stops.

44. 07:47 – 07:48

    Yeah.

45. 07:48 – 07:59 🗣 Jona

    Speaking of Super Bowl ads: there was also another one from Ring that [laughs] once again totally embraced this dystopian future.

46. 07:59 – 07:59

    Whoa.

47. 08:00 – 10:15 🗣 Jona

    Yeah, so this was specifically about the idea that you can also use your neighbors’ cameras, like, piggy‑back on them to, for example, track lost dogs or cats that have just run off somehow, and then report where they are. And the problem with that, I’d say, is this general data‑sharing that ends up happening, where you basically say, “Okay, we now actually have a network of cameras,” and AI is constantly being used on top of that to recognize what’s happening in the image, so that it can tell the difference between people, animals, people carrying packages in their hands, in case that matters, and so on. And the former, or now again current, CEO of Ring, Siminoff, the founder, he basically said, “Yeah, come on, within the next year we can practically reduce crime to almost zero,” by just embracing this surveillance network. And that’s why I think this whole Search‑Party ad, or whatever it was called, is really dangerous, because there have already been all these news stories that, of course, the Flock and Ring cameras can simply pass data on to the police without there being a warrant, and also without you as a user having agreed to it, because that system is separate. The police can, for example, send a request: “Hey, there was a crime here. Could you maybe quickly release your camera footage?” And then you can tap Yes or No in your app. But there are also other systems where they can just do things like that without any kind of warrant. [clears throat] And that is a huge invasion of privacy. And then on top of that they’re saying, “Yeah, okay, we can also use AI to identify who is committing a crime,” and not just where a dog might be running around off leash. That’s just completely crazy. And then it all drifts back into that Watch Dogs kind of direction, you know? Okay, crimes are already being detected via cameras and AI, and then the police can automatically be dispatched to the scene. And it’s, it’s crazy, yeah.

48. 10:15 – 10:16 🗣 Jona

    [sighs]

49. 10:16 – 10:17 🗣 Jona

    [laughs] Yeah.

50. 10:17 – 10:18

    Jona.

51. 10:18 – 10:22 🗣 Jona

    That sound, that sigh, I feel it so much. So...

52. 10:23 – 10:24 🗣 Wieland

    Oh man.

53. 10:25 – 10:25

    This is—

54. 10:25 – 10:37 🗣 Jona

    And then there’s all the, all the nonsense you can do with a system like that, all the ways you can misuse it. Because for what it was actually designed, it is insanely cool.

55. 10:37 – 10:37 🗣 Jona

    Mm‑hm.

56. 10:38 – 10:55 🗣 Jona

    But at some point, as a CEO, you have to turn your brain on and think, “Yeah, maybe this actually isn’t such a great idea,” because people can use it completely for the wrong purposes, and in the end it also puts you and your company in a bad light.

57. 10:56 – 10:56

    Yeah.

58. 10:56 – 11:01 🗣 Jona

    Or it can, because it doesn’t have to turn out that way in the future, but it definitely is a risk, right, though?

59. 11:02 – 11:22 🗣 Wieland

    Yeah. But can you tell me, with this, um, sharing thing, is it only about using the recordings in the cloud to search through them for something? Or if I request that sharing to try and find my cat, can I actually log in and access the video feeds from my neighbors’ cameras?

60. 11:22 – 11:22 🗣 Jona

    So,

61. 11:24 – 12:08 🗣 Jona

    in the end it’s also, I’d say, for now obviously just a proof of concept. It hasn’t really been tested yet, but the way I understood it, it was the latter. But again, that doesn’t have to be the final decision, you know? So of course, at first it’s more like, “Oh, okay, your pet was seen at this address,” but in the end that still ties you personally to that address if, for example, the camera later says, “Oh yeah, a crime just happened here,” and in the worst case you, as the homeowner, are the one who did it and you get reported by your own camera. And your address, or your GPS location, or whatever, is automatically attached to that, too. And—

62. 12:08 – 12:09

    Mm‑hm. Mm‑hm.

63. 12:09 – 12:09

    Yeah.

64. 12:10 – 12:10 🗣 Wieland

    Because, well—

65. 12:10 – 12:20 🗣 Jona

    It’s just tricky. It’s not like, “Ah yeah, okay, I just filled out that I’ve lost my dog here and I can instantly access every single camera in the whole city or whatever.” That’s just not how it works, yeah.

66. 12:21 – 12:34 🗣 Wieland

    Yeah, I mean, I’d put it like this: if something like that, um, basically worked in a way similar to when you get that request from the police in your app, I think it could be kind of cool, where it just says, “Hey, Brigitte is looking for her dog.”

67. 12:34 – 12:34 🗣 Anika

    Yeah.

68. 12:35 – 12:48 🗣 Wieland

    And if you press Yes, then the AI in the cloud scans the recordings from your cameras from the last few days to see whether that dog shows up, and it just reports back a simple Yes or No to the person.

69. 12:48 – 13:27 🗣 Jona

    Yeah, but that would be way, way too annoying for users. You’d be getting that kind of request way too often. So it’s almost guaranteed to work more like, “Okay, our AI has detected a strange dog here that someone else is currently looking for. Do you also want to grant access to your camera so that the person can check, first, that yes, it really is their pet, and second, which direction it ran off in, and third, at what point in time that even happened, and fourth, at exactly what location?” And all of that is data that then, of course, gets shared behind the scenes, basically.

70. 13:27 – 13:29 🗣 Wieland

    Yeah, no, of course.

71. 13:29 – 13:31 🗣 Jona

    And in the end—[laughs]

72. 13:31 – 13:32 🗣 Wieland

    Yeah, in

73. 13:32 – 13:35 🗣 Jona

    In the end it’s, I’d say, one more small step toward dystopia.

74. 13:36 – 14:40 🗣 Wieland

    I know. That’s why it’s really not a good thing at all. I think it just doesn’t work in a capitalist system, and especially not in the kind of political setup you have in the US, because we’ve already seen cases where these cameras automatically hand things over to the police. In principle, if it were actually based on a real community idea, I’d kind of like it. Like, people who own these cameras could form a little community and decide that everyone in that community is allowed to use all of the cameras in that community to search for specific things. And then, if a community decides, “Yeah, our cameras, our cameras in our little gated, HOA‑approved community, they’re allowed, for example, to track all of the neighborhood kids, so that all the parents can always see whose backyard the kids are currently playing in,” then, fine, that’s something the community has chosen for itself, and they can decide to live with the consequences of that. But that’s very different from it being imposed from above by a company and the police.

75. 14:41 – 14:41 🗣 Jona

    Exactly.

76. 14:41 – 14:42 🗣 Wieland

    Or so, but—

77. 14:43 – 14:46 🗣 Jona

    But not based on something so blanket.

78. 14:47 – 15:18 🗣 Wieland

    Because otherwise, yeah, I can already see where this is going... I mean, I think one of the few positive aspects that the current situation in the U.S. has brought is that it very impressively shows the rest of the world why technology, and also rules in general—the ones where people always say, like, "If you’re against this, then obviously you don’t care about protecting children," or whatever—are not so harmless.

79. 15:18 – 15:18 🗣 Anika

    Yeah.

80. 15:18 – 16:01 🗣 Wieland

    And now you can, I think, see really, really clearly how something like that can, um, totally backfire. Now that we’ve seen what’s been happening in the U.S. over the last few months, it’s scary to imagine all the ways this could go wrong. Because I can already picture the first people going, "But wait a second, Wieland. Are you seriously saying you’re against your camera recognizing when you kill someone in your house, or when someone in your house kills you? Like, uh, why exactly? Why would you object to a camera being able to detect that and automatically report it? Are you against solving crimes?" And I mean, we’re literally seeing that argument right now.

81. 16:01 – 16:05 🗣 Jona

    Just extremely, extremely outrageous wording, but...

82. 16:06 – 16:16 🗣 Wieland

    Exactly. But it’s that same old line again: "If you’ve got nothing to hide." So in theory you supposedly have no reason not to like the idea of cameras in your home detecting crimes.

83. 16:16 – 16:16 🗣 Anika

    Yeah.

84. 16:16 – 16:27 🗣 Wieland

    But you can see, from the profiling that’s happening in the U.S. right now, that once the infrastructure is already there to say, "This thing detects when someone is walking around my house with a gun,"—

85. 16:27 – 16:28

    Yeah.

86. 16:28 – 16:37 🗣 Wieland

    —then it’s really not a big leap to, "Okay, is someone with the wrong skin color walking around in my house?" And at that point we already have the infrastructure for it.

87. 16:37 – 16:37 🗣 Jona

    Yeah.

88. 16:38 – 16:49 🗣 Wieland

    So. That’s why I think this is, like, really, really revealing, and I just hope the world is looking over at the U.S. right now and going, "Oh. Oh. Oh. Oh."

89. 16:49 – 16:49 🗣 Jona

    Yeah.

90. 16:50 – 16:51 🗣 Wieland

    We really shouldn’t do that.

91. 16:51 – 17:07 🗣 Jona

    That’s also really interesting, because from this, uh [clears throat], external perspective you can look at it and then ask yourself, "Okay, the quote-unquote testing ground has produced these results. What are we going to do better here?"

92. 17:07 – 17:07 🗣 Jona

    Yeah.

93. 17:07 – 17:42 🗣 Jona

    In that sense I also sometimes think it’s not the worst thing that certain tech only shows up here a bit later, because by then we maybe have a few more clearly defined limits on how far software—or surveillance, dystopian-future stuff, whatever—can spread. And just as a little side note to you listeners: if you’re sitting there thinking, "Well, if you’ve got nothing to hide, duh-duh-duh, then you should just give up all your privacy," I sincerely hope you grow up soon. [laughs]

94. 17:42 – 17:47 🗣 Wieland

    Alright, Jona, wonderful. Here come the comments. I can already see the comments on YouTube.

95. 17:47 – 17:53 🗣 Jona

    No, I’m sorry. It really just is like that. What else are you supposed to say about it?

96. 17:53 – 18:06 🗣 Wieland

    "I’m 53. I have way more life experience than you two un-[beep] incels put together. What are you even talking about? Of course I have nothing to hide. What the [beep]? See? So yeah, screw it." [laughs]

97. 18:06 – 18:07

    Yeah.

98. 18:09 – 18:22 🗣 Jona

    No, but it immediately signals that you just haven’t gathered enough life experience yet in your own life, and that you also don’t really understand that, you know, even false positives in a system like that can have absolutely massive consequences for you personally.

99. 18:23 – 18:41 🗣 Wieland

    Speaking of software that can be used for, yeah, maybe not such great purposes. Uh, I'd actually like to talk with you now about the whole debacle that happened last month around OpenClaw, because that gives me a pretty interesting segue, since...

100. 18:42 – 18:56 🗣 Wieland

     Uh, one thing I had to think about, that kind of gave me a queasy feeling, is, um, I'll explain to you all in a minute what exactly was going on there, but I saw someone scrolling through Twitter—

101. 18:57 – 18:57 🗣 Jona

     Yeah.

102. 18:57 – 19:05 🗣 Wieland

     Um, all the things people proudly showed off that, mm, they'd built with OpenClaw.

103. 19:05 – 19:05 🗣 Jona

     Yeah.

104. 19:05 – 19:26 🗣 Wieland

     And there it was, it was all presented in a really neutral way. These are people who normally don't make political content, and from that you can also kind of see what's going on on Twitter, especially in the U.S., because he just scrolls through and is basically like, "Hey, look at this." He doesn't name any of it in detail, just, "Hey, look, people are posting insanely wild stuff about what they've built." And I pause the video and actually read through what it says.

105. 19:26 – 19:26 🗣 Jona

     Yeah.

106. 19:26 – 19:34 🗣 Wieland

     And then someone had literally posted, really proudly: "Hey, like, I'm not a computer scientist. I don't know shit about anything at all."

107. 19:34 – 19:34 🗣 Anika

     Yeah.

108. 19:34 – 20:05 🗣 Wieland

     "But with OpenClaw I was able, within just a few minutes, to build a really good application that has a really, really positive, uh, effect. Namely, this application automatically scans Instagram livestreams that are happening in Minneapolis. And if it detects a language there that isn't English, it automatically informs the immigration authorities about the location of that livestream." Really great application that's having a positive impact on humanity.

109. 20:05 – 20:06

     Uh-huh.

110. 20:06 – 20:08 🗣 Wieland

     Please be proud of me. Yeah.

111. 20:08 – 20:16 🗣 Jona

     Could you please, just quickly, in between, explain again for the listeners how OpenClaw actually works? What is it, you know, exactly then—

112. 20:16 – 20:21 🗣 Wieland

     So, that was the hook, basically. OpenClaw is simply just a kind of—

113. 20:22 – 21:03 🗣 Wieland

     an agent framework. But this agent framework was, um, [laughs] it was super hyped, simply because, I don't even know how else to put it, even if it sounds wrong, it basically felt like it had no guard rails. And that was what made it so wild, in the sense that people could do an extreme amount of crazy stuff with it, because, compared to that, the tools that existed out there up to now—this stuff is all still being developed—but the tools that existed before, like for example Claude Cowork, always had certain guard rails, which, you know, as I said, they had them for a reason.

114. 21:04 – 21:04 🗣 Wieland

     Yeah.

115. 21:04 – 21:26 🗣 Wieland

     Uh, and OpenClaw is basically nothing more than this sort of agentic, um, agent framework, which is outfitted with a lot of convenience features even for non–computer-science people. In the end you can just give it any instruction you want and it will do it. Basically anything you could do with a computer.

116. 21:26 – 21:26 🗣 Jona

     Mhm.

117. 21:26 – 21:37 🗣 Wieland

     And because there simply aren't certain safeguards in place there, like, for example, OpenClaw can basically just modify its own code on your computer if needed. And—

118. 21:37 – 21:37 🗣 Jona

     Yeah.

119. 21:37 – 22:59 🗣 Wieland

     —so people did things like that with it. As I said, all of this just kind of pissed me off a bit, because in the end it's nothing special, from a technical point of view at least. Like, I can tell you, I also, privately, built an agentic—yeah, an agent for myself, where I can, for example, just tell it stuff and then it, uh, writes it down for me so I can organize it. Like an automatic diary, but a bit more hardcore. I spent a really long time coding the guard rails for it, tweaking them and testing edge cases, because if I just let it do anything, then every now and then things go pretty badly wrong. So then people thought, "Okay, what if there just weren't any guard rails?" And then you get things like this, which sound totally wild, right, it was a headline: "User wakes up the next morning and suddenly OpenClaw has a voice interface." The AI improved itself. What actually happened? There's a scheduled task so that every night at such-and-such a time the agent simply gets the instruction: "Here, this is where your code lives on this file system. Scan the code, think about what improvement the user might benefit from, insert that change into your own code, and then restart yourself." And that's what it did. And yeah, that's impressive, but—

120. 22:59 – 23:11 🗣 Jona

     Who even allows something like that? I mean, I think there should absolutely be a guard rail in place so that none of that is possible at all. But that probably depends on how strict you want to be.

121. 23:11 – 23:12 🗣 Wieland

     Yeah, well, yeah, exactly.

122. 23:12 – 23:15 🗣 Jona

     But even just that, I already find way too dangerous.

123. 23:15 – 23:15 🗣 Jona

     Yeah.

124. 23:16 – 23:34 🗣 Jona

     I don't even mean for the, for the individual. Well, okay, if your agent basically has the ability to modify any file on your PC or, like, delete it, of course that's extremely dangerous for you as an individual. Sure, I get that, but in the end that doesn't matter, because you've chosen to accept whatever happens.

125. 23:35 – 23:35 🗣 Jona

     Mhm.

126. 23:35 – 23:38 🗣 Jona

     You are aware, after all, that the AI, so to speak, can do anything.

127. 23:39 – 23:39 🗣 Wieland

     Yeah.

128. 23:39 – 23:41 🗣 Jona

     And what it isn't allowed to do, because you've explicitly blocked that yourself.

129. 23:42 – 23:42

     Yeah.

130. 23:42 – 24:04 🗣 Jona

     But I thought we, as a society, kind of wanted to avoid that—to avoid AIs being able to improve themselves and then add code that lets them, I'd say, overcome other safeguards and mechanisms and so on. So that at some point there isn't, I'd say, one big spreading event.

131. 24:04 – 24:04 🗣 Jona

     Mhm.

132. 24:05 – 24:34 🗣 Jona

     Like, you know, world domination vibes. You know? That's kind of the core step you need for that. And if you now say, "Okay, with OpenClaw you can, I'd say, tell it basically anything and it can carry it out," that already sounds to me a lot like Bagley, but with too little information. That's the thing: if you're again sharing way too much data online from your Ring camera and whatever else, and then say, "Yeah, but I don't have anything to hide anyway," then that's it, we've arrived there.

133. 24:35 – 24:35 🗣 Jona

     Yeah.

134. 24:35 – 24:47 🗣 Jona

     Then it's over. If such a system gets even more data than it already has available, from all kinds of sources, and maybe also becomes really, really good at, um, de-anonymizing that data—

135. 24:48 – 24:48 🗣 Jona

     Yeah.

136. 24:48 – 25:18 🗣 Jona

     —even though right now the rule is always, okay, you always have to present it anonymized. But in the end you can still, you know, pull correlations out of that data. You know, or then you walk down the street with your, with your, with your Google Glasses variant, so to speak. And it pops up for some person: "Kissed a man in the club last night," because the camera data from there was also available and could just be processed that way. Then it's just RIP.

137. 25:18 – 25:18

     Yeah.

138. 25:18 – 25:19 🗣 Jona

     See, see Watch Dogs.

139. 25:19 – 25:20 🗣 Jona

     Yeah.

140. 25:20 – 25:20 🗣 Jona

     And then it's just RIP.

141. 25:21 – 25:25 🗣 Wieland

     All my favorite games keep predicting the future. [laughs]

142. 25:25 – 25:26 🗣 Jona

     Yeah.

143. 25:26 – 25:40 🗣 Wieland

     Yeah, exactly. That's a super interesting aspect, and I have no idea yet what's going to come of it, but even just for private individuals, for example, what has of course already happened to people is that the agent, because they gave it a wrong command, simply deletes the entire hard drive.

144. 25:40 – 25:40

     Yeah.

145. 25:40 – 25:48 🗣 Wieland

     And fun little things like that. And I'm always like, "Yeah, that's why we have guard rails. That's why we have sandboxes and all that kind of stuff." And, like...

146. 25:48 – 25:58 🗣 Jona

     Yeah, no, of course my AI agent absolutely has to be able to run rm -rf on any arbitrary folder. We all know that, you just, you just have to, yeah.

147. 25:58 – 26:38 🗣 Wieland

     Yeah, so, as I said, that's why, and building those kinds of guard rails, I know from my own programming experience, is a lot of work, and that's why it all takes a while. And that's why Claude Cowork—which is something that was also developed, kind of like Claude Code but for non‑programmers—is, in principle, pretty cool. You can say, "Okay, look, I'll give you access to this folder now, for example this Downloads folder, and I'm telling you: please sort all the files in it into folders." That way you can more or less minimize the risk by putting these guard rails in place, where the guard rails are basically just: what do you ultimately allow, and where do you, for example, still have algorithmic checks?

148. 26:39 – 27:02 🗣 Jona

     Yeah, or you could just set hard permissions on that folder, so that the program can only be run under a specific user, and then it simply only has the permissions that that user has. You can, I'd say, put extremely strict guard rails in place like that as well. And then things are calm and you're not giving the AI agent root access, but—

149. 27:02 – 27:02 🗣 Wieland

     Yeah.

150. 27:03 – 27:06 🗣 Jona

     —well, that's probably going to happen to all of us sooner or later. Yeah.

151. 27:07 – 27:21 🗣 Wieland

     And then there's also the fact—like I said, it all sounded, it was so hyped because it sounded so revolutionary—but as a computer scientist I'm just like, in the end there was nothing there that wasn't already doable. Everyone else had simply decided not to do it so far.

152. 27:21 – 27:24 🗣 Jona

     Because it's just kind of a good idea not to do that.

153. 27:24 – 27:48 🗣 Wieland

     Yeah. Um, for example, something that's also not a problem at all anymore on a technical level for an agent: obviously agents today can search the internet and they can edit files. So that means I can just tell a coding agent, "Okay, make sure you can look this up in the OpenAI documentation. So search the internet for what the MCP server for that is and install it for yourself."

154. 27:48 – 27:48

     Yeah.

155. 27:48 – 27:51 🗣 Wieland

     Of course that works. It's just a text file sitting in your folder.

156. 27:51 – 27:51 🗣 Anika

     Yeah.

157. 27:51 – 28:12 🗣 Wieland

     So what people then did next—because then the absolute crash came in the form of Moldbook, which was basically a Reddit but for AI agents, that someone created. The person who created it has no idea about computer science and just had the whole thing vibe-coded by the AI.

158. 28:12 – 28:12 🗣 Jona

     Yes.

159. 28:13 – 29:00 🗣 Wieland

     And aside from the content, it was kind of funny at the beginning, but after a while you just couldn’t read it anymore, because it was basically nothing but scams and nonsense and some random bull[beep]. Like, AI agents just scamming each other and all that kind of stuff. And on top of that, it turned out Moldbook itself apparently was riddled with serious security holes, because, like I said, it wasn’t set up by somebody who actually knows computer science. So a bunch of stuff just got overlooked, and for example there was this thing where the user authentication just wasn’t protected. So you could basically just dump the API keys of every user, or of all their bots, if you wanted to. And-

160. 29:00 – 29:00

     Nice.

161. 29:00 – 29:22 🗣 Wieland

     —that’s where, I think, you could really see, also in how people reacted, what happens. I know this sounds very elitist, but what happens when people who have no clue about computer science suddenly get the ability to 'do' computer science?

162. 29:23 – 29:23 🗣 Anika

     Yeah.

163. 29:23 – 29:47 🗣 Wieland

     It’s similar to what you see when people with no artistic sense suddenly get the technical ability to create any picture. You end up with AI‑slop images that look like sh[beep], even though AI can produce really great art. But if you have no artistic sense, AI doesn’t magically give you any; the only difference is you’ve now created an image that still just looks like crap to everyone else anyway.

164. 29:47 – 29:48 🗣 Jona

     Yeah, exactly.

165. 29:48 – 30:11 🗣 Wieland

     And in the same way, with Vibe Coding you can now, of course, build yourself an app even if you have zero idea about computer science at all — but then, yeah, you can really tell that you have absolutely no idea about computer science. And you could also see what kind of people are using OpenClaw, because I was reading on real, non‑AI subreddits how people reacted with, 'I don’t understand what the problem is here anyway.'

166. 30:11 – 30:12 🗣 Jona

     Mhm.

167. 30:12 – 30:25 🗣 Wieland

     Yeah, so you can just read out all the API keys. That’s whatever. Like, that’s just how it is then. I mean, the worst thing anyone could do is post absolutely anything in the name of every single bot. You know, that’s totally not a big deal at all, really, right.

168. 30:25 – 30:25 🗣 Jona

     [laughs]

169. 30:25 – 30:32 🗣 Wieland

     So. And from that you see how completely lost this whole thing is, just by the people who use OpenClaw.

170. 30:32 – 30:32 🗣 Jona

     Yeah.

171. 30:32 – 31:20 🗣 Wieland

     So, yeah, I don’t know. Like I said, Jona, I also do a ton with Vibe Coding; I’ve got my own agents that do things for me and have certain accesses, but this was just wild. And then, of course, we end up once again with grade‑A misinformation. By now the German AI‑slop channels have made it into my YouTube recommendations. And, yeah, there was this headline recently that OpenAI had bought OpenClaw, which obviously isn’t correct. OpenAI hired the guy who built it — he’s apparently German, or at least from the DACH region — but of course you can’t buy OpenClaw, because it’s open‑source software. They’re these low‑effort TikTok‑style channels that just regurgitate whatever hype fits into a thirty‑second clip, without understanding any of it at all, of course.

172. 31:20 – 31:20

     Yeah.

173. 31:20 – 31:50 🗣 Wieland

     But yeah, they did hire the guy. And then, as a reaction to that, you again really saw — and it just annoyed me so much — how the people who use this have absolutely no clue. Because people were like, 'Yeah, it only costs five dollars a month or whatever.' And I’m sitting there thinking, 'Yeah, you’d still need a basic understanding of application design.' Like, sure, you can rent a Linux server for five bucks a month that you can run this program on, but that doesn’t magically give you a secure, scalable, well‑designed system or maintain it for you in the long run.

174. 31:50 – 31:50 🗣 Wieland

     Yeah.

175. 31:50 – 32:04 🗣 Wieland

     You still need an API key from some inference provider. And if you do things like having your agents working twenty‑four seven, that’s not going to cost five dollars a month, it’s going to be more like three hundred.

176. 32:04 – 32:05 🗣 Jona

     Yes, right.

177. 32:05 – 32:32 🗣 Wieland

     Well, and, oh man, it was, it was incredible. But I don’t really want to say anything against vibe coding in general, because I have to say, maybe to wrap this topic up, there’s a quote from Greg Brockman that really stuck in my head, because I actually feel exactly the same way about the vibe coding I’m doing now, simply because the newest Codex model is so good that I’m now really at the point where I say it’s basically just like my intern—

178. 32:32 – 32:32

     Yes.

179. 32:32 – 33:33 🗣 Wieland

     ...that I can just dump all the tasks on that I don’t feel like doing. My recommendation for you is: use the most insane model you can get access to, and always, by default, crank it up to the highest thinking level, unless you’re really, really sure it’s not a heavy task. And now there’s also the brand‑new Plan mode. Use Plan mode; it’s really, really nice, because the model will ask you follow‑up questions about the implementation first. That way you can steer it. It then creates a plan, you have to sign off on that plan, and then everything just runs its course. And Greg Brockman actually said in an interview—remember, this is one of the top guys there—he said he’s very often had this feeling lately where he’s working on something and suddenly it’s like, “Yo, folks, meeting now,” and he shuts his laptop and thinks, “Damn, in terms of opportunity cost I really messed up; before starting this meeting I could have given Codex some task to work on while I’m stuck in the meeting.”

180. 33:33 – 33:33 🗣 Anika

     Yeah.

181. 33:33 – 33:40 🗣 Wieland

     And he’s like, “It’s also, you know, really important to me that before I go to sleep, I always ask myself: before I go to bed now, can I give Codex something to do...

182. 33:40 – 33:40 🗣 Anika

     Yeah.

183. 33:40 – 34:12 🗣 Wieland

     ...so that that time isn’t just wasted, that I’m, like…” And I honestly feel the same way. I also often think, like, uh, can I quickly give Codex something to do where I know the time will be used well—which usually doesn’t work the way I expect, because very often I’m like, “Oh, that’s a really heavy task, it’s going to work on that for an hour,” and then it’s done in two minutes. So for that kind of thing you don’t need Openclaw at all. My friends in particular have said they’d find agents like that insanely cool for setting up Linux environments, because that is always a complete pain in the ass.

184. 34:13 – 34:13 🗣 Jona

     Yeah.

185. 34:13 – 34:19 🗣 Wieland

     And for example I actually once told an agent, like, “Okay, here’s your environment, and here you’ve got your virtual env, your venv right here.”

186. 34:20 – 34:20 🗣 Anika

     Yeah.

187. 34:20 – 34:33 🗣 Wieland

     I want you to please make this model run in that venv on both Linux and Windows, with the right Torch version, the right CUDA version, and the right Transformers for the hardware I have. Go.

188. 34:33 – 34:33 🗣 Jona

     Know that, yeah.

189. 34:33 – 34:39 🗣 Wieland

     And then the boy worked for eight hours and forty‑one minutes, and afterwards it worked.

190. 34:39 – 34:40 🗣 Jona

     Sick.

191. 34:40 – 34:59 🗣 Wieland

     So I can really only recommend that to you. By now it can legit just fix totally broken virtual environments on both Windows and WSL. If I install the wrong tool or library and everything breaks, I just say, “Make it work again,” and then bro keeps crunching forever, because it’s also testing everything with commands.

192. 34:59 – 34:59 🗣 Anika

     Yeah.

193. 35:00 – 35:00 🗣 Wieland

     But it works.

194. 35:01 – 35:01

     Nice.

195. 35:01 – 35:10 🗣 Wieland

     So yeah. If you actually know computer science, then by all means do vibe coding; otherwise don’t. That’s Wieland gatekeeping. [laughs] But that’s just how it is, unfortunately, that’s how it is.

196. 35:11 – 35:46 🗣 Jona

     Wieland, IKEA actually released a completely new line of smart home “Matter over Thread” sensors and so on back in January. I thought that was really interesting; I’d already been kind of hyped about it beforehand, but they hadn’t really announced it during last year’s crunch time or anything, because of course you first want to see how things are going to shake out. In reality though, I’m a bit disappointed by the reviews, from what I’ve heard and read so far, and because of that I deliberately decided not to pick any of them up the last time I was at IKEA.

197. 35:46 – 35:47 🗣 Jona

     Mhm.

198. 35:47 – 36:41 🗣 Jona

     We should probably start at step zero for the listeners, I’d say. So, Thread is only a communication protocol; it’s literally like Bluetooth or Wi‑Fi, you can think of it that way, or like Ethernet. And Matter is, let’s say, the language. So that’s basically the difference between the language you use in a letter and the postal service that delivers it – they’re completely different things. Matter is basically the language, the syntax that you have to use, if you want to put it that way. And I was actually pretty hyped that they finally brought out new, and in some cases really inexpensive, products for it, because with those they basically undercut everyone else. And that was of course super interesting, because you can now say, “Okay, I can just grab this sensor here for six euros, and for ten euros I can get this, this, this smart‑home‑controllable light bulb, and that’s just awesome–

199. 36:41 – 36:42 🗣 Jona

     Mhm

200. 36:42 – 36:47 🗣 Jona

     …and it just works.” But, as always, there’s a really big “but.”

201. 36:47 – 36:49 🗣 Wieland

     Whoa, what is it?

202. 36:49 – 38:37 🗣 Jona

     Well, they’re still being held back a bit by the classic Thread network issues. Sometimes it’s just not quite as responsive as you’d expect, or at least I notice fairly often that you get these random disconnects, even though the signal strength itself really isn’t that weak. And those are basically the two big problem categories you always run into with smart home stuff on the internet anyway. First, either your network is crap—which I’d say is the case in, like, seventy percent of setups. You just don’t have enough coverage, and then it’s simply RIP. Or you’ve misconfigured your coordinators or routers—that’s something we’ll get into later as well. And second, yeah, sometimes the device itself is just trash. That’s honestly legit the case for a lot of the cheap gear: it drops off the network much more often because it’s been built as cheaply as possible and, let’s say, nobody really thought it through all the way to the end. Those are pretty much the two scenarios you mostly see. And it was really disappointing to see that the IKEA products, just like the earlier generations, are plagued by exactly the same issues: some people have noticed that they’re harder to get joined to the smart home network in the first place, and that they also disconnect a bit more often. Of course, that always depends on your own personal threshold: how often is it still okay for you to have to re‑pair a device, and how long are you willing to wait for that pairing process? Does it have to work on the very first try, or is it fine for you if it takes, say, eight attempts? Everyone has to decide that for themselves, depending on how much patience they have. But it is a pity that these devices come off a bit worse than, say, using some random Zigbee devices or just cobbling something together yourself with ESPHome or whatever.

203. 38:38 – 39:59 🗣 Jona

     and you usually end up better off with that than with the really cheap stuff. I also find it pretty interesting that—this was already last year—Philips Hue came out with the Essential bulbs, which are a bit cheaper than their regular line. What I find kind of fascinating is that there really isn’t a huge price difference between Philips Hue Essential and IKEA anymore, which I personally think is absolutely whack and a bit weird, and that this has basically compressed the whole market. IKEA used to live firmly at, let’s say, the lower end of the spectrum, while Philips Hue represented the high end of the spectrum, and now, with this Essentials line, they’re actually not that far apart at all. I can give you some concrete numbers here: an IKEA smart‑home bulb with RGB and everything runs you about ten euros at IKEA, and a three‑pack of Philips Hue Essential E27 bulbs costs you, at the moment, about thirty‑six euros. So that works out to twelve euros per bulb. And that price difference really isn’t all that dramatic anymore, which has had a pretty massive impact on the market and on how people decide what to buy.

204. 39:59 – 40:09 🗣 Wieland

     Okay, um, what I’d like to know is, first of all, can you give an overview of what IKEA currently offers in terms of sensors and devices that you can actually go out and buy?

205. 40:09 – 40:09 🗣 Anika

     Yes.

206. 40:09 – 40:18 🗣 Wieland

     And what I’d also really like to know is: how’s the compatibility? Is there any vendor lock‑in, and how well does it work with other systems? Maybe you can talk about that a bit.

207. 40:18 – 41:16 🗣 Jona

     Right, that’s exactly what I’m getting to now. They’ve released a whole range of stuff. There are bulbs—well, not classic bulbs, LED bulbs—that you can control for brightness, color temperature, and color, which is important to mention. There are also two kinds of remotes: one with an up button and a down button, and another with, I think, one button at the bottom and a rotary dial on top, which IKEA already had before. The problem is that both of them are actually very slippery in the hand. It’s hard to use your thumb to operate that dial. I’d seen those reviews online and then made a trip to a real, physical IKEA store so I could actually hold the device in my own hands for once and try it out for myself. And yeah, it really is the case that I—

208. 41:16 – 41:16 🗣 Jona

     Okay.

209. 41:16 – 41:27 🗣 Jona

     —that it’s completely justified that so many people have complained about it, because it’s really hard to get any kind of tactile feedback from one of those two remotes while you’re using that dial.

210. 41:27 – 41:41 🗣 Wieland

     But what you mean—just so I understand—is that because it’s so slippery, it’s hard to turn that dial without more or less pushing the remote right out of your own hand as you do it? Or what?

211. 41:41 – 42:52 🗣 Jona

     Almost. So the surface of it is just so slippery that you really don’t get any sense of how far you’ve already turned this, this, this rotary knob. Your finger just keeps sliding over the surface. The remote itself doesn’t slip out of your hand, to be clear, because on the back there’s a different kind of plastic that gives you a lot more grip. That part is fine, but the top surface is just slippery, so you don’t really get any feeling of, “Okay, what did I just do now?” Instead you basically have to look over at the bulb, or whatever it is you’re controlling, and check, “All right, is what I just changed enough?” So yeah, it’s a bit inconvenient. They also have a water‑leak sensor again, under a new name this time, which I personally find quite interesting. I’d actually thought about retrofitting my place with one of those. Of course there’s also a temperature and humidity sensor, and there’s a fairly inexpensive air‑quality sensor as well. That one is actually pretty great, but it does cost a bit more in comparison. The user feedback on that one has been noticeably more positive too.

212. 42:53 – 42:53 🗣 Wieland

     What’s it cost?

213. 42:54 – 44:12 🗣 Jona

     Yeah, so it’s thirty euros at IKEA right now, which is actually a pretty good price for the mix of sensors that are packed into it. The thing is, if you build something yourself with all the individual sensors, you can, of course, do it very cheaply too, but comparable ready‑made sensors often run fifty or sixty euros, and with IKEA we’re sitting at around thirty. It measures all the usual classics: temperature, humidity, CO₂ concentration, and of course different sizes of pollutant particles in the air. For really expensive devices there are all these different classifications for particle or “biomaterial” size ranges, which can all be measured separately in the air. Those high‑end units basically do everything. As far as I know, though, this one doesn’t include a carbon‑monoxide detector. I’d have to double‑check, but I’m pretty sure it doesn’t. It also has a nice little display on the front, where it cycles through the various readings, and I know you can also control that programmatically so you decide what is shown at which point in time. I hope I haven’t forgotten any sensor or feature now. Oh right, there’s also a window and door contact sensor. So yeah, that exists as well. And the interesting thing about almost all of these devices, except for the—

214. 44:13 – 45:22 🗣 Jona

     air‑quality sensor we just talked about—is that they all run on rechargeable batteries, which I find really nice. You don’t constantly need some special coin cell, a specific one for every single sensor. Instead you can just buy IKEA’s own rechargeable batteries, charge them up, and when they’re empty you recharge them again, instead of having to think, “Okay, where do I get this one odd coin cell now, and how do I avoid paying more than a euro per piece?” That’s the classic problem. And of course those rechargeables also store a lot more energy. It’s not just about capacity—well, it is capacity too—but in the end it’s simply more energy than tiny coin cells can provide. That’s pretty obvious. And yeah, they’re not really ZigBee‑based anymore. There are only two devices that are still ZigBee‑compatible: the LED bulb and, I think, both of the remotes—but don’t quote me on that. Those you can still pair directly with each other over ZigBee. Everything else, though, is just Matter over Thread, and it’s not cross‑compatible in the sense that you can flip a switch and change modes. Some of the newer devices from other manufacturers can do both, but that’s not the case here.

215. 45:22 – 45:38 🗣 Wieland

     But what is it—so, can you basically explain to me what “Matter over Thread” actually is? Like, if that itself, if only that is compatible now, how does it work if I want to have some little device of my own that reads it out so I can just play around with it?

216. 45:38 – 47:03 🗣 Jona

     In the end it’s basically like having a second 2.4‑gigahertz Wi‑Fi network. In practice it behaves just like that second wireless network running alongside your normal home Wi‑Fi system. Speaking in very broad, layman’s terms, that’s not perfectly accurate, because there’s a separate IEEE standard for Thread that’s based on the same packet principles and so on. It’s really just all the stuff you learned about in college with ISO/OSI, the classic stack. So it’s essentially a separate 2.4‑gigahertz network that’s set up on a different Wi‑Fi channel, and only Thread‑compatible devices can actually connect to it. Now, about the device types: you have coordinators, you have routers, and you have end devices. With Zigbee, with Thread and all the others they’re called slightly differently, but these are always the basic concepts. The coordinator is basically your central unit, what you have as, more or less, a kind of modem, because on one side you’ve got Ethernet and on the other side you’ve got your wireless Thread network. So in a way it’s a modem or, really, an access point for Thread devices that just makes everything compatible. I’m doing the little handshake gesture here, which you unfortunately can’t see.

217. 47:03 – 47:03 🗣 Wieland

     Handshake emoji.

218. 47:03 – 49:20 🗣 Jona

     Handshake emoji, exactly, that’s right. So then you also have routers, which are really important for how the network is built, because in principle you can only ever have one coordinator, but you can have lots of routers. Those are usually devices that you plug into a wall outlet, and they extend your radio network. It’s just like when you use a mesh network for your home Wi‑Fi: it’s exactly the same idea. You use them to build up a mesh network so that reception is better everywhere, you get higher speeds, and you have less propagation delay and so on. And then there are the end devices, which are usually battery powered. Just like the routers they can provide all kinds of smart‑home functions, but because they run on batteries they can’t also serve as repeaters in the network. The problem with Thread at the moment is that, if you have multiple coordinators, they don’t talk to each other, and each device can only ever be paired to one of them. There are now a few devices that are Thread‑1.4‑compatible. They can at least switch back and forth between different coordinators, hand over their connection, but even then the coordinators themselves still can’t communicate or cooperate. That just doesn’t work yet. So a lot of people complain: “Okay, I’ve now got an Amazon Echo in every room,” and every device ends up being connected to some different Echo. And if you mis‑configure things and every single Echo is acting as a coordinator, then it’s RIP: you can no longer reach half your devices. Everything really has to be set up correctly. That’s a pretty typical problem with these Thread networks. There is supposed to be a fix at some point, but “soon” is in very big quotation marks, because first the standard has to be released and only then do the manufacturers actually start implementing it. So we’re probably going to be stuck with the current situation for a few more years. And Thread 1.4 already takes a lot of pressure off, but it only helps to a limited extent.

219. 49:20 – 49:21 🗣 Wieland

     Yeah, okay, but—

220. 49:21 – 50:50 🗣 Jona

     And that’s how you build it up. And now, of course, we come to the devices themselves. What personally annoys me a lot, and why I don’t have a Thread network at home, is that over ninety percent of the people who use Thread already have a Thread border router—what the coordinator is called there—at home by default. Which I find kind of crazy, because, and this isn’t a complete list, by the way, all the Amazon Echo devices, a bunch of Apple devices, and lots of TVs now have that built in so they can act as Thread border routers. Most people who are even vaguely into smart homes already have something like that at home, which I find extremely wild, because I absolutely do not want to put some kind of surveillance device in the middle of my living room, to put it bluntly. I know your opinion diverges a bit from mine there, but I stay far, far away from that stuff, so I just can’t wrap my head around people saying, “Yeah, okay, I want to decouple myself hard from all these cloud services,” and, “Yeah, I want to build my own network, I don’t want it to depend on any vendor servers, neither during setup nor in day‑to‑day operation,” and then they still have an Amazon Echo sitting there. That just doesn’t fit for me into the same mental drawer, into the same kind of person who would otherwise do that.

221. 50:50 – 50:51 🗣 Jona

     Mm‑hm.

222. 50:51 – 51:06 🗣 Jona

     So for that you basically need an extra device, either a USB stick that handles the radio for it, or, there really are, I’d say, standalone Thread border routers that you can just order from Sonoff.

223. 51:06 – 51:06 🗣 Jona

     Okay.

224. 51:06 – 51:11 🗣 Jona

     For like twenty to forty euros, depending on what price you get.

225. 51:11 – 51:34 🗣 Wieland

     Okay, but still, my question is more: is this Thread protocol open enough that, you know, to put it really simply, I can just plug one of those Thread‑border‑router USB sticks into a Raspberry Pi and then, with some appropriate open‑source library, start reading out sensor data or controlling the light bulbs?

226. 51:34 – 51:35 🗣 Jona

     Yeah, sure.

227. 51:35 – 51:36 🗣 Wieland

     Well then, everything’s awesome, right.

228. 51:36 – 51:46 🗣 Jona

     Yeah, it is all awesome, but there are of course still a few little caveats. And there are also other protocols that, I’d say, kind of compete with it a bit.

229. 51:46 – 51:46 🗣 Wieland

     Exactly.

230. 51:47 – 52:18 🗣 Jona

     Yeah. No, I mean, of course, it is actually great. But you still have to keep in mind that it’s very limited in bandwidth because of the way the protocol works. So you obviously can’t run webcam streams over it. For basic things, though—like, okay, here’s the current temperature, and that value gets reported, say, every five seconds—that’s absolutely no problem for the network. But images, videos, and anything beyond that level of data just won’t go over your Thread network in any practical way.

231. 52:18 – 52:18 🗣 Jona

     Yeah.

232. 52:18 – 52:40 🗣 Jona

     It’s really, really low‑bandwidth, but you first just need a border router and, in general, some kind of smart‑home management system, whatever you want to use for that. Since we’re big fans of open source, I can of course recommend Home Assistant to you, so to speak. It is, however, fairly complicated to get into at first.

233. 52:40 – 52:57 🗣 Wieland

     That’s exactly what I meant, basically. If I have one of these Thread border routers, can an open‑source library talk to it so that I can say, okay, I’ve got my devices here and I can just use that Thread border router to integrate my Ikea devices into my smart home as well, at least in theory?

234. 52:57 – 52:58 🗣 Jona

     Yeah, sure, that works.

235. 52:58 – 52:58 🗣 Wieland

     Whoa, well then.

236. 52:58 – 53:55 🗣 Jona

     And completely without any cloud. But only as long as you’ve actually designed it that way, of course. If you still have devices all over the place that depend on the internet and the cloud, then in the end you’re still, you know, stuck there anyway. But with the Ikea products it’s still really nice, because you don’t have to buy their hub; you can just pair them with whatever border router you have at home and it just works. They also don’t, um, require that they phone home, which is a big issue in some cases, because with Thread 1.4 the manufacturers are basically allowed to enable that “phone‑home again” behavior, and they can just flip that on. And that is absolutely RIP, because at that point you might as well keep using your cheap Wi‑Fi gadgets at home; it ends up being exactly the same thing. But that was just a little side rant, [laughs].

237. 53:56 – 54:00 🗣 Wieland

     Sure, little Jona also has a rant, thirty seconds long; mine are five minutes. Ten minutes, yeah.

238. 54:00 – 54:12 🗣 Jona

     Yeah, exactly, but it doesn’t depend on the Ikea cloud either during setup or during ongoing use; you can just use it, and the product simply belongs to you.

239. 54:12 – 54:13

     Yeah.

240. 54:13 – 54:14 🗣 Jona

     And that’s just awesome.

241. 54:14 – 54:23 🗣 Wieland

     Yeah, perfect. Then you can probably just look past things like the occasional little connection problem there, I’d say, right, in practice?

242. 54:23 – 55:29 🗣 Jona

     That’s a good question, where your personal tolerance limit for that kind of thing is. Personally, at home I went with a slightly older protocol, Zigbee, because there are just an enormous number of different products, vendors, all sorts of stuff for it. And for laypeople it’s basically the same; it’s more or less identical. In the end you also need a border router—there it’s explicitly called a coordinator—and you have basically the exact same concept. It also runs in the 2.4‑gigahertz band, but it’s simply a bit more solidly built, and the mesh‑networking side of it works a lot better because it’s more mature there. It’s just not as trendy, and you don’t see as many new devices using it anymore, because now a ton of manufacturers are switching to Matter over Thread and going, “Yeah, no, come on, Zigbee, whatever.” And with the Matter devices there has been a big controversy that many of them talk to the vendor’s servers and are of course dependent on them, and they’re also not as interoperable with all the other smart‑home systems.

243. 55:29 – 55:29 🗣 Jona

     Mm‑hm.

244. 55:30 – 56:24 🗣 Jona

     It’s gotten a bit of criticism for that, because it was supposed to be the protocol that solved exactly this problem. Matter essentially means there’s a predefined set of device types, and each of those device types has a predefined set of sensors and actuators. So in practice there’s a standardized way to talk to light bulbs, to talk to robot vacuums, to talk to remote controls. All of that is, so to speak, standardized there: okay, this thing exposes these sensors and these capabilities. That way, basic commands work more easily, like “turn on all the lights,” or, [clears throat] when you give your Amazon Echo an instruction it can more intuitively understand what to do, because everything is structured and described in the same way.

245. 56:24 – 56:25

     Mm‑hm, okay.

246. 56:25 – 56:35 🗣 Jona

     And there was also some criticism that the newer Matter standards water that down a bit, that more and more stuff keeps getting added and in the end it all ends up just like it was before.

247. 56:36 – 56:46 🗣 Jona

     I still have a topic from the last Crunchtime episode where I actually wanted to wait a bit to see whether anything new would develop, but that didn’t really end up happening.

248. 56:46 – 56:46

     Okay.

249. 56:47 – 56:56 🗣 Jona

     So I wanted to bring this up now, because the OnePlus smartphones recently had a pretty, pretty serious little issue for some users.

250. 56:56 – 56:56 🗣 Jona

     Okay.

251. 56:56 – 57:33 🗣 Jona

     Let me put it this way: the manufacturer is deliberately bricking your phone if you reinstall a previous version of the operating system, like doing a rollback. So say you're, I don't know, I won't name exact version numbers now, but let's say you're on version five. You upgrade your phone to version six, then you go, 'Hmm, no, something I need doesn't work anymore,' or you just don't like it, and you roll your phone back to five. Well, have fun: now you've basically got a paperweight.

252. 57:34 – 57:34 🗣 Jona

     Mhm.

253. 57:34 – 57:48 🗣 Jona

     And there is nothing you can do to fix it. Not like, oh, you just plug the phone in and flash some new firmware onto it or something. No, you literally have to replace the phone's entire mainboard.

254. 57:48 – 57:50 🗣 Wieland

     Okay, how sure, how sure are we that this is intentional?

255. 57:51 – 57:53 🗣 Jona

     Let me get into the technical details a bit now.

256. 57:53 – 57:54

     Okay.

257. 57:54 – 58:02 🗣 Jona

     So this happened right in the middle of January 2026, with one of the new OS updates, some random build number they had just pushed out.

258. 58:03 – 58:31 🗣 Jona

     And a lot of people who actually tried it started complaining, because almost nobody normally does that kind of thing. Most users don't go, 'Okay, I'm going to roll my version back now,' that's a pretty niche use case, I'd say, I'd really say. And it also affects everyone who has installed a custom Android ROM on their phone. But I think if you've done that, you already need to know roughly what you're doing there, so that's not exactly something your average, everyday user is going to attempt.

259. 58:31 – 58:31 🗣 Jona

     Mhm

260. 58:31 – 58:32 🗣 Jona

     I'd say, yeah.

261. 58:33 – 01:00:32 🗣 Jona

     But it's specifically the OnePlus 13, 13T, and 15 that are affected, the ones that have just received this new update. And the problem is that the phone writes, let's say, the latest installed version number into a fused EPROM. When you then try to boot the phone with an earlier version, it notices, 'Oh, I've already had a newer version installed once,' and simply refuses to boot. This happens on a really fundamental level. In the QFPROM that Qualcomm puts into their chips you can permanently change certain bits. It's, essentially, a kind of read-only memory, but with some caveats. Whenever you hear something like EPROM, it's technically still ROM, but the electronically programmable part is really just a limitation on the ROM definition, because in the classic definition of EPROM you only get to program it once. By definition it's a memory that you can write to a single time, typically during manufacturing, and after that you can't change it anymore. After that point, it's just ROM. And there's a similar concept with fuses that are literally laid out on the silicon. You can send a command to the memory to basically blow a fuse, which means you flip the stored value from zero to one, and that process is irreversible. Or, to put it differently, it's a one-way operation; there is only that single direction you can go in. And of course it's fascinating that this kind of thing exists at all. Samsung uses the same technique as well, for their Knox system, for example. We'll probably come back to that later. And yeah, in that QFPROM they simply write the current software version number.

262. 01:00:32 – 01:00:32 🗣 Jona

     Mhm.

263. 01:00:33 – 01:00:53 🗣 Jona

     Let's put it like this: once that fuse is blown and you then reinstall the previous operating system, everything seems fine at first. It installs, no problem. But when you boot, the phone checks, 'Okay, is the version I've got installed now lower than the one stored in this QFPROM?' and if so, that's it, it's dead.

264. 01:00:53 – 01:02:27 🗣 Jona

     So the device just says, 'Nope, you can't boot.' And at that point you also can't just, um, plug the phone into a PC and use the bootloader to say, 'Okay, I'll just flash the newer firmware again,' or anything like that. You literally can't do anything anymore, because you can't modify that memory, so the phone is simply dead. And there is absolutely no good reason to design a system like this. It's intentionally weird. At first OnePlus was extremely quiet about it; you basically heard nothing from them. The only thing they did was silently remove the instructions on their website that explained how to roll back from this version. Which means, yeah, they basically did that so hardly anyone else would try it and run into the problem. And that is just, it's just outrageous. That alone is already a very strong indicator. And later on, towards the end of January — which is why I waited to talk about this — they then, let's say, officially confirmed that they had temporarily disabled downgrading from the newer software version 'to improve device security.' And that sentence is, honestly, clear proof that this was intentional. Because the whole point is: with that QFPROM you can't change anything afterwards with a software update, even though that's exactly what they claimed they were going to do.

265. 01:02:27 – 01:02:27 🗣 Jona

     Yeah.

266. 01:02:27 – 01:02:29 🗣 Jona

     Then it's just plain dead.

267. 01:02:29 – 01:02:29

     Yeah.

268. 01:02:29 – 01:02:48 🗣 Jona

     And they can't just come along with a software update and say, 'Yeah, okay, we can still fix this now and then later turn downgrades back on again,' because that is a hundred percent never going to happen; it's simply not possible. Even if you yourself flash new firmware onto the processor, it still refuses to boot.

269. 01:02:48 – 01:02:49 🗣 Jona

     Yeah.

270. 01:02:49 – 01:03:52 🗣 Jona

     It's just game over; the only thing you can do is replace the mainboard. And now comes the fun part: why you have to replace the entire mainboard and not just that memory chip. That memory is, of course, integrated into the processor itself, the Snapdragon Elite 8 or whatever it's called; it sits right on that SoC. In theory you could say, 'Yeah, sure, I totally feel like sitting at home with my hot-air rework station, desoldering a 1,200-pin BGA package and then transplanting another one from some donor smartphone.' Like, yeah, I'm absolutely dying to do that. For me that's obviously not realistic, but in theory you could do it. The problem, though, and we've talked about this before, is that it works like Apple's approach: it's not exactly vendor lock-in, but the phone stores the identification numbers of a bunch of other components. And your device is basically bricked by default if you replace even one of the parts that are checked during that pairing process. Which is why, in practice, you have to replace the whole mainboard.

271. 01:03:52 – 01:04:07 🗣 Wieland

     Yeah, I just find that whole line of reasoning super interesting: the world we live in now, where we can push a software update that can literally break a backup‑and‑restore feature, is the same world where, supposedly, we can just download more RAM.

272. 01:04:08 – 01:05:39 🗣 Jona

     Yeah, yeah. I mean, with software updates you can just, like, straight‑up and quite legitimately brick these smart— well, these older smartphones. And at some point people are effectively forced to upgrade to the new version, of course, which is why my personal theory is that up to now only the “surveillance software lite” has been installed on the devices, and starting with the new version they’re finally going to roll out the full surveillance software, so that, naturally, nobody can roll back to the earlier version anymore. But that is, of course, just my theory. Who knows, right. It does, in my opinion, feel kind of plausible and a bit on the nose, but I don’t want to put words in their mouth or accuse them of anything specific. So yeah, that’s a pretty massive yikes. With Samsung it already works somewhat like that too, but there they only actually disable two very specific apps. So if, for example, you install different software on your Samsung smartphone — basically a different Android ROM — you can absolutely do that, but then, because a single e‑fuse gets blown, it simply means you can no longer use Samsung Pay and the Secure Folder. And that, honestly, is in no way comparable to “your entire smartphone doesn’t work anymore,” because, sure, not being able to use Samsung Pay and the Secure Folder might be inconvenient, but that’s really not the greatest loss in the world compared to your phone just not functioning at all and all of your data being, well… gone.

273. 01:05:39 – 01:05:44 🗣 Wieland

     Maybe I’d even say it could actually be a potential quality‑of‑life upgrade to not be able to use Samsung Pay.

274. 01:05:45 – 01:07:01 🗣 Jona

     Yeah, exactly. They do have that there as well, but in that case it isn’t built quite as deeply into the structure; there’s basically just a single bit for this Samsung Knox thing, and flipping that bit deactivates it. Whereas in this new setup it’s really an EPROM with lots of bytes — I think it’s even on the order of, I don’t know, maybe a kilobyte of storage — that you can, um, not just temporarily but permanently rewrite. And you’re only a tiny little instruction away from doing that, right. That really reminds me of the story about a train manufacturer — I’d rather not name any company here, because I’ll probably remember it wrong — who more or less implemented a vendor repair lock‑in. So they basically said, “Okay, there’s our official workshop,” and in the software they were literally, provably doing geofencing. They had it set up so that if a locomotive stayed for more than a week in one of the geofenced target zones — which, of course, were all the repair shops for locomotives in the country that don’t belong to the original manufacturer — if the engine was parked there for longer than a week, then, yeah… good luck. Your loco was just bricked.

275. 01:07:03 – 01:07:03

     Okay.

276. 01:07:03 – 01:07:43 🗣 Jona

     And that really was demonstrably the case, so white‑hat hackers had to reverse‑engineer the software and they actually discovered that there are GPS coordinates hard‑coded in there that define little square regions. And if the locomotive stays for more than a week inside one of those ranges, then, yeah, it’s just RIP. They figured it out because suddenly five locomotives got bricked at once, and all of them just happened to be sitting in a third‑party repair shop. Which I find very reasonable, by the way — that you shouldn’t have to run back to the original manufacturer every time you want something fixed. Yeah. Oof.

277. 01:07:44 – 01:07:50 🗣 Jona

     Maybe I can find the matching video or article for it and link it for you in the show notes.

278. 01:07:50 – 01:08:29 🗣 Wieland

     Jona, we did it. We fought our way through this month’s news and, yeah, talked about a lot of what’s been going on. Mostly things that are not exactly great, but also a few that are maybe kind of interesting. Very important with us: you don’t need any vendor login. Technically, of course, you can listen to any tech podcast you want, but if you want to hear two incredibly dapper boys from Chemnitz talking about the latest from the world of tech, then I think you’ve found your monopoly provider with us, because we are The Wieland.

279. 01:08:29 – 01:08:30 🗣 Jona

     And I’m Jona.

280. 01:08:30 – 01:08:54 🗣 Wieland

     And we have a new episode of Crunch Time for you every month. But the one you’re listening to right now is over. So if you’ve just tuned in and are thinking, 'Oh no, I wanted to listen to that,' I actually have good news for you, because Jona is now going to tell us where you can be the very first to hear the next episode more or less live as it comes out.

281. 01:08:54 – 01:09:20 🗣 Jona

     Yeah, as always it lands on the fourth Sunday of the month. And this time, just like in February, that’s especially interesting for March, because there the first weekend doesn’t actually consist of the first Saturday and the first Sunday, it’s kind of split across two different weeks, so the dates are a little confusing this year for our slot. So I’ll give you the exact date again: we’ll be back next time on March twenty-second, and you can catch us fresh—

282. 01:09:21 – 01:09:48 🗣 Jona

     and then you can join us in next month’s fresh edition, when spring might already be slowly starting, on March twenty-second from 6 p.m. on 102.7 MHz — that’s FM, of course — or on DAB+ in ensemble 5B, or via the web stream at radio-unique.de. So once again to repeat: March twenty-second, six to seven p.m.

283. 01:09:48 – 01:10:01 🗣 Wieland

     Exactly. And if you’ve actually missed the episode we’ve just finished recording here and want to listen to it again later, or if you’d like to slowly work your way through our entire back catalog of shows, where can you do that?

284. 01:10:02 – 01:10:27 🗣 Jona

     For that, the best thing is to search on YouTube or Spotify for Die Crunch Time. Those are now our main hubs. There you’ll find every single episode we’ve recorded. But I’d also personally recommend dropping by radio-unique.de. There you’ll always find a short article to go with it, with the matching show notes, and you can of course listen to the episode there as well or browse through our backlog.

285. 01:10:27 – 01:10:59 🗣 Wieland

     Exactly. And if you come in via the RSS feed, you also get some really, really cool extra features that I’ve programmed lately, like our podcast chapters. You can display subtitles in different languages, soundbites, you can learn more about the two of us if your podcast player supports that. So the RSS feed is also just a great way to listen to us in your own podcast app. With that we’re done, Jona, and I’ll say take care, see you next time.

286. 01:11:00 – 01:11:03 🗣 Jona

     Bye. [outro-music]

287. 01:11:07 – 01:11:08 🗣 Anika

     That was

288. 01:11:09 – 01:11:13 🗣 Anika

     Die Crunch Time. A production of Radio UNiCC.

Zuletzt aktualisiert am 1

1. 00:00 – 00:19 🗣 Jona

   Y solo como comentario ahora, para vosotros, los oyentes: si también pensáis: 'Ya, pero el que no tiene nada que esconder, bla, bla, bla, debería entonces renunciar por completo a toda su vida privada', espero que maduréis lo antes posible. [se ríe]

2. 00:19 – 00:24 🗣 Wieland

   Vale, Jona, maravilloso. Vamos con los comentarios. Ya estoy viendo otra vez los comentarios en YouTube.

3. 00:24 – 00:27 🗣 Jona

   No, lo siento. Es que es así, tal cual, de verdad.

4. 00:29 – 00:36 🗣 Anika

   Radio UNiCC presenta. [Música de fondo] Crunch Time.

5. 00:39 – 00:40 🗣 Anika

   Con Jona y Wieland.

6. 00:42 – 00:42 🗣 Wieland

   Hola Jona.

7. 00:43 – 00:43 🗣 Jona

   Hola Wieland.

8. 00:43 – 01:15 🗣 Wieland

   Hola tú y todos los que estáis ahí fuera, en el episodio 77 de Crunch Time, nuestro pequeño y maravilloso pódcast de tecnología, donde cada mes hablamos de novedades del mundo tech y a veces contamos un poco de nuestra vida privada. Tanto tú como yo hemos traído de nuevo muchas cosas de lo que ha pasado últimamente, sobre todo en el último mes. De hecho, para empezar tengo aún, eh, un pequeño añadido a lo del último programa. Y es que habíamos dicho que iba a llegar publicidad a ChatGPT.

9. 01:16 – 01:16

   Sí.

10. 01:16 – 02:16 🗣 Wieland

    Y en su momento no supe justificar de forma espontánea, ni siquiera para mí mismo, por qué estaba tan seguro de que eso no iba a pasar. Pero ahora me he topado con un fragmento de una entrevista a Sam Altman que debía de tener enterrado muy, muy hondo en mi subconsciente y que, pues, ha influido claramente en mi, eh, en mi opinión, aunque yo ya no me acordaba de él. Porque Sam Altman dijo en una ocasión, en un artículo o en una entrevista: «Sí, nuestra idea es no poner publicidad, porque sabemos que sería absolutamente estúpido y haría que se nos fueran todos los usuarios. Solo pondríamos anuncios quizá como ultimísimo recurso, si de verdad no pudiéramos financiarnos de ninguna otra manera y no viéramos cómo conseguir dinero. O sea, que solo pondríamos publicidad si estuviéramos realmente, realmente mal de dinero».

11. 02:16 – 02:16 🗣 Anika

    Sí.

12. 02:16 – 02:19 🗣 Wieland

    Febrero 2026.

13. 02:19 – 02:20 🗣 Jona

    Sí. Eh,

14. 02:21 – 02:22 🗣 Jona

    bueno.

15. 02:22 – 02:23 🗣 Wieland

    Llega publicidad a ChatGPT.

16. 02:24 – 02:49 🗣 Jona

    No sé ahora mismo si con eso quizá se refería también a la típica publicidad en forma de banner y cosas así, porque, claro, eso ya es un poco complicado. O estos pop‑ups enormes, o anuncios en vídeo y tal. En plan: «ah, vale, puedes ver todavía otro vídeo para tener, digamos, tres prompts más». O sea, estas chorradas que antes se conocían sobre todo por los juegos para móvil. Sí, vamos, lo de siempre.

17. 02:50 – 03:16 🗣 Jona

    Eso sí que no lo puedes hacer, pero en realidad no me parece mal la forma en que han integrado la publicidad. Lo han hecho, diría yo, de una manera bastante elegante. Y, bueno, personalmente solo me parece un poco tonto que, incluso si tienes ahora la nueva suscripción de ChatGPT Go, o como se llame, sigas viendo anuncios allí, aunque pagues ocho dólares al mes. Eso lo veo un poco problemático, pero bueno, qué le vamos a hacer.

18. 03:16 – 03:18 🗣 Wieland

    Sí, esa decisión tampoco la acabo de entender del todo, porque...

19. 03:18 – 03:42 🗣 Jona

    Porque, claro, lo entiendo: si eres usuario gratuito, pues vale, comprendo que tengas que meter algo de dinero por algún lado. Sobre todo si miras un poco los números rojos de OpenAI en los últimos años. Eso, obviamente, tiene que volver a entrar por alguna parte. Pero yo sí que doy por hecho que, cuando pagas ocho dólares, ya no deberías ver publicidad; para mí eso va incluido en lo que estás pagando.

20. 03:42 – 03:43 🗣 Jona

    Mmm.

21. 03:43 – 03:46 🗣 Jona

    Guiño, guiño, o sea, mira Netflix, así es como debería ser, ¿no?

22. 03:47 – 03:57 🗣 Wieland

    Sí. Y me pareció interesante, respecto a la publicidad en ChatGPT: ¿has visto el anuncio de la Super Bowl de Anthropic?

23. 03:57 – 03:58 🗣 Jona

    No, no la vi.

24. 03:58 – 04:56 🗣 Wieland

    Pues Anthropic, como muchas empresas de IA, por lo que me han contado, eh, también puso un anuncio en la Super Bowl, y ahí básicamente insinuaban que la publicidad que habrá en ChatGPT tendrá el formato de que las respuestas se verán influidas por los anuncios. Y el anuncio en sí era muy, muy gracioso, la verdad; estaba muy bien hecho y, si fuera cierto, sería una campaña súper impactante. Porque eran varios clips, y en uno, por ejemplo, se ve a un tío con su colega en una barra de ejercicios, al aire libre, en un parque de calistenia, y dice: «Buah, necesito, madre mía, necesito de verdad sacarme un six‑pack. ¿Cómo lo puedo hacer?» Y entonces el colega le responde: «Ningún problema. Es muy buena idea ponerte a entrenar. Si me dices tu edad y tu peso, te puedo preparar una rutina de entrenamiento centrada en conseguir tableta.»

25. 04:57 – 04:57 🗣 Anika

    Sí.

26. 04:57 – 05:00 🗣 Wieland

    O sea, luego siguen hablando así entre ellos todo el rato y el colega es, obviamente, ChatGPT.

27. 05:01 – 05:01 🗣 Anika

    Sí.

28. 05:01 – 05:24 🗣 Wieland

    Y al final, el colega dice algo como: «Y quien quiere ganar músculo también necesita la comida adecuada. Cómprate ahora el batido de proteína de la marca tal.» [ríe] Y ahí Sam se picó muchísimo con eso, y en parte creo que con razón. Él también dijo algo en plan: «Sería un anuncio muy, muy gracioso... si fuera verdad.»

29. 05:24 – 05:34 🗣 Jona

    Sí, sí, tengo que darte la razón. Sería súper interesante si fuera cierto, pero la cosa también es un poco que quizá está pensado más bien como una especie de advertencia.

30. 05:34 – 05:34 🗣 Anika

    Sí.

31. 05:34 – 05:46 🗣 Jona

    Que quizá eso no se debería plantear ni dentro del próximo año ni en general, vaya. Que, mediante la publicidad, puedas llegar a comprarte respuestas de la IA, por así decirlo.

32. 05:46 – 05:46 🗣 Jona

    Ajá.

33. 05:47 – 05:51 🗣 Jona

    Que en realidad sería un camino muy peligroso para la humanidad.

34. 05:51 – 05:51

    Sí.

35. 05:51 – 06:12 🗣 Jona

    Y, por supuesto, ChatGPT ahora mismo no hace eso; y entiendo, desde la perspectiva de Sam Altman, que esté un poco enfadado por esa insinuación, claro. Pero todos sabemos que dentro de un año toda la situación puede ser completamente distinta: de repente habrá anuncios en ChatGPT y, al año siguiente, será en plan «ah, sí, por cierto, ahora también influyen en las respuestas».

36. 06:13 – 06:13

    Sí.

37. 06:13 – 06:18 🗣 Jona

    Y al final uno tiene que ir aceptando cada pequeño paso de la «Enshittification», ¿no?

38. 06:18 – 06:32 🗣 Wieland

    Sí. Y sobre eso vi también una comparación muy buena: alguien mostró cómo ha ido cambiando la publicidad en los resultados de búsqueda de Google; que al principio estaba separadísima, muy claramente marcada como enlaces patrocinados.

39. 06:32 – 06:32 🗣 Anika

    Sí.

40. 06:32 – 06:49 🗣 Wieland

    Y que, con el tiempo, con los años, se fue volviendo cada vez menos evidente cuáles de los resultados eran, eh, anuncios; hasta llegar a hoy, donde, salvo por esa pequeña etiqueta de «patrocinado», se ve exactamente igual que cualquier otro resultado de búsqueda.

41. 06:49 – 06:49 🗣 Anika

    Sí.

42. 06:49 – 07:15 🗣 Wieland

    Pues eso. Por eso podría… o sea, hay un argumento de que, claro, en algún momento podría ir en esa dirección. Y, evidentemente, porque hay que decirlo, ahí hay muchísimo dinero que rascar. Sobre todo porque en un ChatGPT la gente habla de un montón de cosas, cuentan su mierda más privada, y ahí habría un filón enorme para respuestas generadas por IA, eh, influidas por los anunciantes.

43. 07:16 – 07:47 🗣 Jona

    Sí, sin duda. Incluso aunque ahí no reveles tantas cosas personales, sino que solo tengas, por ejemplo, preguntas sobre un proyecto o algo así, y entonces te empiece a sugerir productos que encajan con eso, al final también te está influyendo, aunque no hayas dado datos súper personales. Porque yo, por ejemplo, también voy con cuidado de que no haya nada demasiado identificable en lo que escribo, que se quede siempre limitado a temas súper específicos y que no salga de ahí.

44. 07:47 – 07:48

    Sí.

45. 07:48 – 07:59 🗣 Jona

    Hablando de anuncios de la Super Bowl: hubo también otro de Ring que [ríe] volvía a abrazar muchísimo esa estética de futuro distópico.

46. 07:59 – 07:59

    Vaya.

47. 08:00 – 10:15 🗣 Jona

    Sí, pues ahí iba concretamente de que puedas usar también las cámaras de tus vecinos, por ejemplo para rastrear perros o gatos perdidos que se han escapado, lo que sea, y luego informar de dónde están. Y el problema de todo esto es, digamos, ese intercambio generalizado de datos que al final se produce, ¿no?, que dices: «Vale, ahora existe, por así decirlo, una red de cámaras en la que siempre se detecta con ayuda de IA qué está pasando en la imagen, para que puedas distinguir, en caso de duda, entre personas, animales, personas con paquetes en la mano, etcétera». Y ahí el antiguo y ahora de nuevo jefe de Ring, Siminoff, el fundador, dijo además: «Venga, podemos reducir prácticamente a cero los delitos en el plazo de un año», abrazando por completo esa idea de la red de vigilancia. Y por eso a mí ese anuncio de «Search Party», o como se llamara, me parece muy peligroso, porque ya ha salido varias veces en las noticias que las cámaras de Flock y de Ring pueden pasar datos a la policía así sin más, sin orden judicial y sin que tú como usuario hayas dado tu consentimiento, porque ese sistema va por separado. En ese otro sistema la policía, por ejemplo, puede pedir: «Oye, aquí ha habido un delito, ¿podríais liberar un momento los datos de vuestras cámaras?» y entonces tú en la app puedes pulsar que sí o que no. Pero luego hay todavía otros sistemas distintos en los que pueden hacer ese tipo de cosas también sin orden judicial. [carraspea] Y eso, obviamente, es una intromisión enorme en la privacidad. Y encima decir: «Vale, además con la IA podemos detectar quién está cometiendo un delito ahí, y no solo por dónde ha ido un perro suelto», eso ya es bastante loco. Y eso te lleva otra vez, claro, a algo muy rollo Watch Dogs: la cámara y la IA detectan dónde está ocurriendo un delito y la policía puede enviarse automáticamente a ese sitio. Y es, es una locura, sí.

48. 10:15 – 10:16 🗣 Jona

    [suspira]

49. 10:16 – 10:17 🗣 Jona

    [ríe] Sí.

50. 10:17 – 10:18

    Jona.

51. 10:18 – 10:22 🗣 Jona

    Ese sonido, ese suspiro lo comparto muchísimo, sí. O sea...

52. 10:23 – 10:24 🗣 Wieland

    Madre mía.

53. 10:25 – 10:25

    Es que—

54. 10:25 – 10:37 🗣 Jona

    Y todo, todo el lío, todas las tonterías que se pueden hacer con un sistema así, para lo que se puede desviar su uso. Porque claro, para lo que estaba pensado originalmente es súper guay.

55. 10:37 – 10:37 🗣 Jona

    Ajá.

56. 10:38 – 10:55 🗣 Jona

    Pero en algún momento, también como director ejecutivo, tienes que encender el cerebro y pensar: «Igual esto no es tan buena idea», porque se puede usar totalmente con fines equivocados y al final eso también te pone a ti y a tu empresa en muy mala posición.

57. 10:56 – 10:56

    Sí.

58. 10:56 – 11:01 🗣 Jona

    O puede ponerte, porque no tiene por qué acabar saliendo así en el futuro, pero sí que es un riesgo, ¿no?

59. 11:02 – 11:22 🗣 Wieland

    Sí. Pero dime, esto de compartir, ¿va solo de usar en la nube las grabaciones para encontrar algo, por ejemplo? ¿O entonces si yo solicito ese sharing para encontrar a mi gato, puedo realmente acceder a los datos de imagen de las cámaras de mis vecinos?

60. 11:22 – 11:22 🗣 Jona

    Pues,

61. 11:24 – 12:08 🗣 Jona

    al final es, digamos, de momento solo una prueba de concepto. Eso aún no se ha probado, pero, por como yo lo entendí, es lo segundo que decías. O sea, pero eso tampoco tiene por qué ser la decisión final, ¿sabes? De entrada sería, por así decirlo: «Ah, vale, tu mascota se ha visto en esta dirección», pero al final eso igualmente te vincula con esa dirección cuando, por ejemplo, la cámara dice: «Ah, sí, aquí se ha cometido un delito y, en caso de duda, lo has cometido tú como propietario de la casa y te denuncia tu propia cámara». Y ahí van asociados tu dirección o tu localización por GPS, o lo que sea, vaya. Y...

62. 12:08 – 12:09

    Ajá. Ajá.

63. 12:09 – 12:09

    Sí.

64. 12:10 – 12:10 🗣 Wieland

    Porque, o sea—

65. 12:10 – 12:20 🗣 Jona

    Es complicado, quiero decir. No es en plan: «Ah, vale, he marcado aquí que he perdido a mi perro y ya puedo acceder directamente a todas las cámaras de la ciudad, tal cual». Así no funciona, vaya, ¿sabes?

66. 12:21 – 12:34 🗣 Wieland

    Sí, o sea, digamos: si algo así funcionara, eh, más o menos como en este caso en el que te llega la solicitud de la policía en la app, creo que podría estar guay en el sentido de que se diga: «Oye, Brigitte está buscando a su perro».

67. 12:34 – 12:34 🗣 Anika

    Sí.

68. 12:35 – 12:48 🗣 Wieland

    Y si pulsas que sí, entonces la IA en la nube escanea las grabaciones de los últimos días de tus cámaras, mira si reconoce a ese perro y simplemente devuelve un sí o un no a esa persona.

69. 12:48 – 13:27 🗣 Jona

    Sí, pero entonces para los usuarios sería demasiado, demasiado pesado. Te llegarían peticiones de ese tipo constantemente. Así que seguro que lo van a plantear más bien de esta forma: «Vale, con la IA hemos detectado aquí un perro ajeno que está siendo buscado por otra persona. ¿Quieres, además, compartir tu cámara para que esa persona pueda comprobar, primero, que efectivamente es su mascota y, segundo, en qué dirección ha salido corriendo? Y tercero, ¿en qué momento ha pasado eso? Y cuarto, ¿en qué lugar exacto?» Y todo eso son datos que luego, claro, se comparten también entre varias partes.

70. 13:27 – 13:29 🗣 Wieland

    Sí, bueno, claro.

71. 13:29 – 13:31 🗣 Jona

    Y al final [ríe]

72. 13:31 – 13:32 🗣 Wieland

    Sí, al

73. 13:32 – 13:35 🗣 Jona

    Al final es, digamos, otro pasito más hacia la distopía, otra vez.

74. 13:36 – 14:40 🗣 Wieland

    Lo sé. Por eso, por eso no está nada bien. O sea, creo que en un sistema capitalista, y sobre todo en uno como el de Estados Unidos, tal y como es políticamente, algo así no funciona, porque ya lo hemos visto: las cámaras a veces ceden cosas automáticamente a la policía. En principio, si todo esto se basara en un enfoque más comunitario, sí que me parecería guay, que se dijera: vale, la gente que tiene estas cámaras puede unirse y formar una comunidad y decidir que, dentro de esa comunidad, todas las personas pueden usar todas las cámaras para buscar tal o cual cosa. Y si una comunidad decide, no sé, decir: «Sí, nuestras cámaras, las cámaras de nuestra comunidad, de nuestra urbanización cerrada aprobada por la HOA, pueden también rastrear, por ejemplo, a los niños de todos los vecinos, para que todos los padres puedan ver en el patio trasero de quién están jugando ahora mismo sus hijos», pues entonces que esa comunidad pueda decidir hacerlo.

75. 14:41 – 14:41 🗣 Jona

    Exacto.

76. 14:41 – 14:42 🗣 Wieland

    O así, pero...

77. 14:43 – 14:46 🗣 Jona

    Pero no en un plan tan general así.

78. 14:47 – 15:18 🗣 Wieland

    Porque si no, sí, yo ya lo veo venir ya... Quiero decir, yo, yo creo que uno de los pocos aspectos positivos que ha traído la situación actual en Estados Unidos es que realmente muestra de forma muy impresionante al resto del mundo por qué la tecnología y también las normas en general, donde siempre se dice, en plan: 'si estás en contra de esto es que no quieres proteger a los niños' o algo así, ¿no?

79. 15:18 – 15:18 🗣 Anika

    Sí.

80. 15:18 – 16:01 🗣 Wieland

    Y ahí se puede ver, creo yo, ahora muy, muy bien, cómo algo así también puede volverse en tu contra. O sea, ahora que hemos visto lo que ha pasado en Estados Unidos en los últimos meses, da miedo imaginarse cómo se podría torcer eso. Porque me puedo imaginar perfectamente que los primeros empiecen a decir algo tipo: 'Pero oye, Wieland, ¿eso quiere decir que estás en contra de que tu cámara detecte si en tu casa matas a alguien o alguien en tu casa te mata a ti? O sea, ¿por qué exactamente? ¿Por qué ibas a estar en contra de que una cámara pueda reconocer eso y avisar automáticamente? ¿Estás en contra de que se resuelvan delitos?' Y, vamos, lo estamos viendo ahora mismo.

81. 16:01 – 16:05 🗣 Jona

    formulado de forma súper, súper outrageous, pero...

82. 16:06 – 16:16 🗣 Wieland

    Por eso. Pero, pero es otra vez ese rollo de 'el que nada tiene que ocultar'. O sea, en realidad no tendrías ningún motivo para no ver bien que haya cámaras en tu casa que puedan detectar delitos.

83. 16:16 – 16:16 🗣 Anika

    Sí.

84. 16:16 – 16:27 🗣 Wieland

    Pero vamos, se ve claramente por el profiling que está pasando ahora mismo en Estados Unidos que, cuando una vez existe la infraestructura para decir que detecta si en mi casa alguien anda por ahí con un arma de fuego...

85. 16:27 – 16:28

    Sí.

86. 16:28 – 16:37 🗣 Wieland

    —entonces ya no está tan lejos reconocer si, eh, en mi casa anda alguien con el color de piel 'equivocado'. Y ya tenemos montada toda la infraestructura para eso.

87. 16:37 – 16:37 🗣 Jona

    Sí.

88. 16:38 – 16:49 🗣 Wieland

    Pues eso. Por eso me parece, o sea, me parece algo muy, muy revelador y espero que, espero de verdad que el mundo mire ahora a Estados Unidos y diga: oh, oh, oh, oh.

89. 16:49 – 16:49 🗣 Jona

    Sí.

90. 16:50 – 16:51 🗣 Wieland

    Eso no lo deberíamos hacer.

91. 16:51 – 17:07 🗣 Jona

    Eso también es muy interesante, porque así se puede mirar a todo esto desde esa [se aclara la garganta] perspectiva externa y pensar: 'Vale, ok, el, el llamado centro de pruebas ha dado estos resultados. ¿Qué hacemos ahora mejor aquí en nuestro propio país?'

92. 17:07 – 17:07 🗣 Jona

    Sí.

93. 17:07 – 17:42 🗣 Jona

    En ese sentido, a veces tampoco me parece tan malo que cierta tecnología llegue aquí un poco más tarde, precisamente para que haya algunas fronteras más claras sobre hasta dónde puede expandirse el software, o la vigilancia, o el futuro distópico, por así decirlo. Y solo como apunte, ahora, para vosotros, los oyentes: si pensáis también algo en plan 'bueno, quien aquí no tenga nada que ocultar debería simplemente renunciar por completo a toda su intimidad', espero que os hagáis adultos lo antes posible. [se ríe]

94. 17:42 – 17:47 🗣 Wieland

    Bueno, Jona, maravilloso. Allá vamos con los comentarios. Ya los estoy viendo venir, los comentarios en YouTube.

95. 17:47 – 17:53 🗣 Jona

    No, lo siento. Es que es así, es que es realmente así. ¿Qué más se puede decir?

96. 17:53 – 18:06 🗣 Wieland

    'Tengo 53 años. Tengo mucha más experiencia vital que vosotros dos [pitido] incels juntos. ¿Qué estáis contando aquí? Por supuesto que no tengo nada que ocultar. What the [pitido] ¿Ves? Pues eso, a la mierda.' [se ríe]

97. 18:06 – 18:07

    Sí.

98. 18:09 – 18:22 🗣 Jona

    No, pero eso simboliza directamente que simplemente no has acumulado suficiente experiencia de vida hasta ahora y que, además, tampoco entiendes en absoluto que incluso los falsos positivos en un sistema así pueden tener consecuencias extremas y muy reales para ti como persona.

99. 18:23 – 18:41 🗣 Wieland

    Sí, hablando de software que se puede usar, sí, quizá para fines no tan buenos. Eh, me gustaría hablar contigo de todo el descalabro que ha pasado el mes pasado con OpenClaw, porque ahí tengo ahora una transición interesante, porque...

100. 18:42 – 18:56 🗣 Wieland

     eh, una cosa en la que tuve que pensar y que me dio un poco de mal rollo es, ehm, ahora enseguida os cuento en general qué, qué está pasando da, pero vi a alguien haciendo scroll en Twitter-

101. 18:57 – 18:57 🗣 Jona

     Sí.

102. 18:57 – 19:05 🗣 Wieland

     Eh, todo lo que la gente enseñaba orgullosa, lo q-que había construido con OpenClaw.

103. 19:05 – 19:05 🗣 Jona

     Sí.

104. 19:05 – 19:26 🗣 Wieland

     Y ahí se, se, o sea, era todo muy neutro. Son, o sea, son gente que en realidad no hace contenido político y aun así se ve un poco lo que pasa en Twitter, sobre todo en EE. UU., porque él va haciendo scroll y solo dice: "Mirad esto". O sea, no entra en detalles uno por uno, simplemente: "Mirad, la peña está posteando cosas loquísimas que ha construido". Y yo paro el vídeo y me pongo a leer lo que pone.

105. 19:26 – 19:26 🗣 Jona

     Sí.

106. 19:26 – 19:34 🗣 Wieland

     Y entonces alguien publicó, de verdad, superorgulloso: "Ey, en plan, yo no soy informático. No tengo ni puta idea de nada".

107. 19:34 – 19:34 🗣 Anika

     Sí.

108. 19:34 – 20:05 🗣 Wieland

     "Pero con OpenClaw he podido, en cuestión de minutos, montar una aplicación súper buena que tiene un efecto muy, muy positivo, eh, de verdad. Esta aplicación escanea automáticamente los directos de Instagram que se están haciendo en Minneapolis. Y cuando detecta un idioma que no sea inglés, avisa automáticamente al servicio de inmigración de la localización de ese directo". Aplicación buenísima, con un efecto súper positivo para la humanidad.

109. 20:05 – 20:06

     Ajá.

110. 20:06 – 20:08 🗣 Wieland

     Por favor, estad orgullosos de mí. Sí.

111. 20:08 – 20:16 🗣 Jona

     ¿Puedes, por favor, otra vez, ahora así rapidito, explicar para los, para los oyentes cómo funciona OpenClaw? ¿Qué es, o sea-

112. 20:16 – 20:21 🗣 Wieland

     So, por eso, este era el gancho. O sea, OpenClaw es simplemente un,

113. 20:22 – 21:03 🗣 Wieland

     un framework de agentes, pero este framework de agentes es muy, ehm, [ríe] estuvo súper hypeado básicamente por el hecho de que, no sé muy bien cómo decirlo sin que suene raro, era como si no tuviera guardrails. Y eso fue lo que lo hizo tan bestia, que la gente podía hacer muchísimo con él, porque las herramientas que había hasta ahora –esto se está desarrollando justo ahora–, pero las herramientas que había, como por ejemplo Claude Cowork, siempre tenían ciertos guardrails que, como ya he dicho, los tenían por una razón.

114. 21:04 – 21:04 🗣 Wieland

     Sí.

115. 21:04 – 21:26 🗣 Wieland

     Eh, y OpenClaw en realidad no es otra cosa que un f-framework, eh, de agentes, que viene con mucha comodidad también para gente no informática. Al final le puedes dar prácticamente cualquier instrucción y lo hace. O sea, todo lo que tú podrías hacer con un ordenador.

116. 21:26 – 21:26 🗣 Jona

     Mhm.

117. 21:26 – 21:37 🗣 Wieland

     Y como ahí simplemente no existen ciertas medidas de protección, por ejemplo OpenClaw también puede modificar su propio código en tu ordenador. Y-

118. 21:37 – 21:37 🗣 Jona

     Sí.

119. 21:37 – 22:59 🗣 Wieland

     ahí la gente ha hecho cosas de este estilo. Como decía, todo esto... a mí me ha cabreado un poco, porque en el fondo no es nada especial. Yo, por ejemplo, os puedo contar que para mí, en privado, también me he programado un agente, un agente, eh, de este tipo, al que le puedo soltar cosas y él me las va apuntando, para que yo luego lo tenga todo estructurado. Como un diario automático, pero un poco más tocho. Y ahí estuve muchísimo tiempo programando los guardrails, porque si le dejo hacer simplemente todo, a veces salen cosas bastante mal. Entonces hubo gente que pensó: "Vale, ¿y si no hubiera guardrails en absoluto?". Y de ahí salieron cosas como, suena súper loco, ¿no?, titular de prensa: "Usuario se despierta a la mañana siguiente y de repente OpenClaw tiene interfaz de voz; la IA se ha mejorado sola". ¿Qué ha pasado en realidad? Pues que hay una tarea programada y cada noche, a tal hora, el agente recibe la orden: "Mira, aquí, en este sistema de archivos, es donde está tu código. Escanea el código, piensa qué mejora podría ser útil para el usuario, inserta ese cambio en tu propio código y reiníciate". Y eso es lo que ha hecho. Y sí, es impresionante, pero-

120. 22:59 – 23:11 🗣 Jona

     ¿Quién permite algo así? O sea, yo creo que debería existir al menos una guardrail para que todo eso directamente no fuera posible. Pero eso depende, supongo, de lo estricto que quieras ser.

121. 23:11 – 23:12 🗣 Wieland

     Sí, sí, exacto.

122. 23:12 – 23:15 🗣 Jona

     Pero ya solo eso a mí me parece peligrosísimo.

123. 23:15 – 23:15 🗣 Jona

     Sí.

124. 23:16 – 23:34 🗣 Jona

     O sea, no, no tanto para el individuo. Bueno, vale, si tu agente tiene la posibilidad de cambiar en principio cualquier archivo de tu PC o incluso borrarlo, por supuesto que es extremadamente peligroso para ti como individuo, lo pillo, pero al final da igual: tú mismo has aceptado todo lo que pueda pasar.

125. 23:35 – 23:35 🗣 Jona

     Mhm.

126. 23:35 – 23:38 🗣 Jona

     Eres consciente de que la IA, por así decirlo, puede hacer de todo.

127. 23:39 – 23:39 🗣 Wieland

     Sí.

128. 23:39 – 23:41 🗣 Jona

     Y qué cosas no puede hacer, porque tú mismo las has bloqueado antes.

129. 23:42 – 23:42

     Sí.

130. 23:42 – 24:04 🗣 Jona

     Pero pensaba que como sociedad queríamos, en principio, evitar que las IAs puedan, puedan mejorarse a sí mismas y luego añadir código con el que puedan, digamos, saltarse otros mecanismos y demás. O sea, que haya, por así decirlo, en algún momento un gran, un gran evento de propagación.

131. 24:04 – 24:04 🗣 Jona

     Mhm.

132. 24:05 – 24:34 🗣 Jona

     En plan, plan dominación mundial, ¿sabes? Ese es justo el paso clave que necesitas para eso. Y si ahora dices: "Vale, le puedes decir a OpenClaw, digamos, cualquier cosa y lo puede ejecutar", eso a mí ya me suena un montón a Bagley, pero con demasiada poca información. Ese es el tema: si luego vuelves a compartir demasiados datos con tu cámara Ring y yo qué sé qué más cosas online y encima dices: "Bueno, si total, yo no tengo nada que ocultar", pues ya lo tenemos.

133. 24:35 – 24:35 🗣 Jona

     Sí.

134. 24:35 – 24:47 🗣 Jona

     Entonces, entonces se acabó. Si un sistema así recibe aún más datos de los que ya tiene disponibles y quizá además se vuelve muy bueno, eh, reidentificando datos-

135. 24:48 – 24:48 🗣 Jona

     Sí.

136. 24:48 – 25:18 🗣 Jona

     –porque ahora siempre se dice: vale, tienes que mostrarlo siempre anonimizado, pero al final puedes seguir sacando correlaciones entre tus datos, más o menos. ¿Sabes? O luego sales a la calle con tu, con, con, con tu variante de Google Glasses, por así decirlo, y te aparece encima de una persona: "Ayer besó a un hombre en un club", porque también había cámara ahí, los datos estaban disponibles y se pueden procesar así. Y entonces, RIP.

137. 25:18 – 25:18

     Sí.

138. 25:18 – 25:19 🗣 Jona

     See, see Watch Dogs.

139. 25:19 – 25:20 🗣 Jona

     Sí.

140. 25:20 – 25:20 🗣 Jona

     Y entonces ya es RIP.

141. 25:21 – 25:25 🗣 Wieland

     Todos mis juegos favoritos siguen prediciendo el futuro. [ríe]

142. 25:25 – 25:26 🗣 Jona

     Sí.

143. 25:26 – 25:40 🗣 Wieland

     Sí, exacto. Ese es como el aspecto súper interesante y todavía no sé ni lo que va a venir, pero incluso ya para el usuario particular ha pasado, por ejemplo, que el agente, simplemente porque le dieron un comando equivocado, les borró todo el disco duro.

144. 25:40 – 25:40

     Sí.

145. 25:40 – 25:48 🗣 Wieland

     Y cosas así, vamos. Y yo en plan: "Claro, por eso existen los guardrails. Por eso existen sandboxes y todas esas movidas". Y tal...

146. 25:48 – 25:58 🗣 Jona

     Sí, hombre, por supuesto que mi agente de IA tiene que tener la posibilidad de ejecutar rm -rf en cualquier carpeta que quiera. Eso ya lo sabemos, se t-tiene que poder, claro.

147. 25:58 – 26:38 🗣 Wieland

     Sí, o sea, como decía, construir este tipo de guardrails, lo sé por experiencia propia como programador, lleva mucho trabajo y por eso tarda un poco. Y por eso Claude Cowork, que es otra cosa que se ha desarrollado, parecido a Claude Code pero para gente no informática, que en principio está guay, ¿no? Tú puedes decirle: "Vale, mira, ahora te doy acceso a esta carpeta, por ejemplo a Descargas, y quiero que ordenes todos los archivos que hay dentro en subcarpetas". Así puedes minimizar un poco el riesgo metiendo esos guardrails, porque al final los guardrails son solo eso: qué le permites realmente hacer al final, dónde hay, por ejemplo, comprobaciones algorítmicas.

148. 26:39 – 27:02 🗣 Jona

     Sí, o también podrías poner permisos duros, en ese caso, para esa carpeta, de forma que el programa solo se pueda ejecutar con un usuario concreto y entonces solo tenga los permisos que tenga ese usuario. Ahí también puedes poner guardrails, digamos, súper estrictos. Y ya está, y no le das acceso root al agente de IA, pero-

149. 27:02 – 27:02 🗣 Wieland

     Sí.

150. 27:03 – 27:06 🗣 Jona

     –bueno, eso tarde o temprano nos pasará a todos, supongo. Sí.

151. 27:07 – 27:21 🗣 Wieland

     Y luego está también que, como digo, todo eso sonaba súper, estaba súper hypeado porque sonaba revolucionario, pero como informático pienso: al final no era nada que no se pudiera hacer; simplemente todos los demás habían decidido hasta ahora no hacerlo.

152. 27:21 – 27:24 🗣 Jona

     Porque, básicamente, es una buena idea no hacerlo.

153. 27:24 – 27:48 🗣 Wieland

     Sí. Eh, por ejemplo, algo que a nivel técnico tampoco es ningún problema para un agente: hoy en día los agentes pueden buscar en Internet y pueden editar archivos. Eso significa que yo, a un agente de programación, le puedo decir simplemente: "Oye, asegúrate de poder consultar la documentación de OpenAI; busca en Internet cuál es el servidor MCP para eso e instálatelo tú mismo".

154. 27:48 – 27:48

     Sí.

155. 27:48 – 27:51 🗣 Wieland

     Claro que se puede; al final es solo un archivo de texto que está en tu carpeta.

156. 27:51 – 27:51 🗣 Anika

     Sí.

157. 27:51 – 28:12 🗣 Wieland

     Y luego lo que hizo la gente fue que ahí llegó ya el absoluto colapso en forma de Moldbook, que era como un Reddit pero para agentes de IA, que se creó. La persona que lo creó no tiene ni idea de informática, sino que dejó que la propia IA lo hiciera todo, en plan vibe‑coding.

158. 28:12 – 28:12 🗣 Jona

     Sí.

159. 28:13 – 29:00 🗣 Wieland

     Y, aparte del contenido, al principio era bastante gracioso, pero al cabo de un rato ya no se podía leer porque estaba literalmente lleno de estafas, tonterías y, vamos, una especie de bullshit [beep]. Había agentes de IA que básicamente se estafaban unos a otros y todo ese tipo de bromas. Además, resultó que Moldbook en sí estaba plagado de vulnerabilidades de seguridad bastante graves. Como decía, no lo había montado alguien con conocimientos de informática, y por eso se pasaron cosas por alto. Por ejemplo, la autenticación de usuarios no estaba protegida: en la práctica podías leer las claves API de todos los usuarios o de sus bots. Y—

160. 29:00 – 29:00

     Genial.

161. 29:00 – 29:22 🗣 Wieland

     Ahí se vio con claridad, también en la reacción a lo ocurrido. Sé que suena muy elitista, pero ¿qué pasa cuando, por así decirlo, personas sin conocimientos de informática obtienen la capacidad de hacer cosas informáticas?

162. 29:23 – 29:23 🗣 Anika

     Sí.

163. 29:23 – 29:47 🗣 Wieland

     Es parecido a lo que comentas: pasa lo mismo cuando personas sin sentido artístico tienen la posibilidad técnica de crear cualquier imagen. Entonces aparecen imágenes 'AI-Slop' que, aunque la IA puede generar obras estupendas, acaban pareciendo [beep]. Si no tienes sentido artístico, la IA no te lo suplirá. La diferencia es que acabas creando una imagen que, al final, parece una mierda.

164. 29:47 – 29:48 🗣 Jona

     Sí, correcto.

165. 29:48 – 30:11 🗣 Wieland

     Y del mismo modo ahora con Vibe Coding, claro: aunque no tengas ni idea de informática puedes crear una app, pero se nota enseguida que no tienes ni idea. Se ve el resultado. Además se notó qué tipo de gente usa OpenClaw: yo leí en subreddits reales que la gente reaccionaba diciendo cosas como «No entiendo cuál es el problema». Fue bastante revelador.

166. 30:11 – 30:12 🗣 Jona

     Ajá.

167. 30:12 – 30:25 🗣 Wieland

     Sí, entonces se podían leer todas las claves API. A la gente le daba igual. Es decir, así era. Lo peor que alguien podría hacer sería publicar cualquier cosa en nombre de cualquier bot. Sí, ya sabes, no parece tan grave.

168. 30:25 – 30:25 🗣 Jona

     [se ríe]

169. 30:25 – 30:32 🗣 Wieland

     Eso. Y con eso se nota lo absolutamente perdidos que están, simplemente por la gente que usa OpenClaw.

170. 30:32 – 30:32 🗣 Jona

     Sí.

171. 30:32 – 31:20 🗣 Wieland

     Pues no lo sé. Como decía, Jona, yo también hago muchísimo con Vibe Coding. Tengo, como dije, mis propios agentes que hacen cosas por mí y tienen ciertos accesos, pero aquello fue muy fuerte. Y, claro, para colmo, volvimos a lo de siempre: un aluvión de desinformación. Los canales alemanes de AI-Slop ya han llegado a mis recomendaciones de YouTube. Hace poco salió el titular de que OpenAI había comprado OpenClaw, lo cual no es cierto. OpenAI sí fichó al tipo que lo creó —al parecer es alemán o, al menos, de la región DACH— lo reclutaron. Pero, por supuesto, OpenClaw no se puede comprar porque es software de código abierto.

172. 31:20 – 31:20

     Sí.

173. 31:20 – 31:50 🗣 Wieland

     Sí, contrataron al chico. Y eso provocó reacciones; me enfadó bastante ver cómo la gente que usa esto no tiene ni idea. Decían cosas como «eso solo cuesta cinco dólares al mes», o algo así. Y yo pensaba: «sí, pero necesitarías una comprensión básica del diseño de aplicaciones». Claro, por cinco dólares al mes puedes alquilar un servidor Linux donde ejecutar ese programa, pero también hay que saber diseñar la aplicación, gestionar accesos, seguridad, coste de inferencia, etc. No es simplemente pulsar un botón.

174. 31:50 – 31:50 🗣 Wieland

     Sí.

175. 31:50 – 32:04 🗣 Wieland

     Aun así necesitas una clave API de algún proveedor de inferencia. Y si haces esas tonterías, como dejar a tus agentes trabajando 24/7, entonces no cuesta cinco dólares al mes, sino más bien unos trescientos.

176. 32:04 – 32:05 🗣 Jona

     Sí, correcto.

177. 32:05 – 32:32 🗣 Wieland

     Bueno, wow, fue increíble. En realidad no quiero criticar el Vibe Coding; quizá para cerrar este tema, hay una frase de Greg Brockman que me quedó grabada y me impactó mucho. Me pasa exactamente lo mismo con el Vibe Coding que practico ahora: el último modelo de Codex es tan bueno que, de verdad, he llegado al punto de creer que es prácticamente como mi practicante al que le puedo delegar tareas pequeñas, repetitivas y molestas, lo que me permite enfocarme en cosas creativas y estratégicas, mientras él se encarga de lo demás-

178. 32:32 – 32:32

     Sí

179. 32:32 – 33:33 🗣 Wieland

     al que simplemente le puedo encargar las tareas que no me apetece hacer. Mi recomendación para vosotros: utilizad el modelo más potente que podáis y, de hecho, ponedlo siempre en el nivel de pensamiento más alto por defecto. A menos que estéis realmente seguros de que no se trata de una tarea muy complicada. Y ahora, además, está el nuevo modo Plan. Utilizad el modo Plan: es realmente, realmente bueno, porque el modelo os hace preguntas previas sobre la implementación. De esa manera podéis dirigirlo. Luego genera un plan y vosotros tenéis que aprobar dicho plan; a partir de ahí todo sigue su cauce. Y en una entrevista Greg Brockman dijo que le ocurre con mucha frecuencia —y ojo, es uno de los responsables principales allí— que muchas veces siente que está trabajando y de repente suelta: 'Eh, gente, ahora reunión.' Él cierra el portátil y piensa: 'Maldita sea, desde el punto de vista del coste de oportunidad me—[pitido] Habría podido, antes de empezar la reunión, darle a Codex alguna tarea para que la trabajara mientras yo estaba en la reunión.'

180. 33:33 – 33:33 🗣 Anika

     Sí.

181. 33:33 – 33:40 🗣 Wieland

     Y él dice algo así: 'Para mí también es muy importante, siempre antes de acostarme preguntarme: antes de irme a dormir, ¿puedo darle a Codex alguna tarea útil, algo que avance un poco, rápido-'

182. 33:40 – 33:40 🗣 Anika

     Sí.

183. 33:40 – 34:12 🗣 Wieland

     …para que ese tiempo no quede perdido, para que no sienta que se tira a la basura. A mí me pasa exactamente lo mismo. Muy a menudo me pregunto: '¿puedo encargarle rápidamente algo a Codex ahora para aprovechar este intervalo?' Lo cierto es que normalmente no funciona tan bien como esperas, porque con frecuencia me autoengañó pensando: 'Oh, esto sí que es una tarea bestial; le va a llevar una hora o más.' Y luego resulta que está resuelto en dos minutos. Una sola vez, y por eso en ese tipo de casos no necesitáis herramientas como Openclaw. Sobre todo, mis amigos comentan que consideran estos agentes estupendos para preparar entornos Linux, ya que configurar todo suele ser un auténtico dolor de cabeza: instalar dependencias, ajustar versiones de CUDA y Torch, resolver incompatibilidades, etc.

184. 34:13 – 34:13 🗣 Jona

     Sí.

185. 34:13 – 34:19 🗣 Wieland

     Y, por ejemplo, una vez le dije a un agente: 'Aquí tienes tu entorno, y aquí tienes tu venv; úsalo y configúralo todo automáticamente, por favor.'

186. 34:20 – 34:20 🗣 Anika

     Sí.

187. 34:20 – 34:33 🗣 Wieland

     Quiero, por favor, que en este venv este modelo funcione tanto en Linux como en Windows, con la versión correcta de Torch, la versión adecuada de CUDA y los Transformers apropiados para el hardware que tengo. Vamos.

188. 34:33 – 34:33 🗣 Jona

     Lo conozco, sí.

189. 34:33 – 34:39 🗣 Wieland

     Y entonces el bot trabajó ocho horas y cuarenta y un minutos, y luego ya funcionó.

190. 34:39 – 34:40 🗣 Jona

     Genial.

191. 34:40 – 34:59 🗣 Wieland

     En serio, os lo recomiendo totalmente. Ahora, él puede arreglar de verdad esos entornos virtuales corruptos tanto en Windows como en WSL. Si instalo alguna herramienta equivocada o una librería que causa fallos y el entorno se rompe, le digo: 'Haz que vuelva a funcionar.' Y entonces Bro se pone a calcular durante un buen rato porque prueba todo con comandos y ejecuta todas las comprobaciones necesarias.

192. 34:59 – 34:59 🗣 Anika

     Sí.

193. 35:00 – 35:00 🗣 Wieland

     Pero sí funciona.

194. 35:01 – 35:01

     Genial.

195. 35:01 – 35:10 🗣 Wieland

     Por eso, sí. O sea, si sabéis de informática, adelante con el Vibe Coding; si no, no lo hagáis. Wieland haciendo gatekeeping. [risas] Pero es así, lamentablemente tengo que decirlo, es así.

196. 35:11 – 35:46 🗣 Jona

     Wieland, IKEA sacó en enero una gama totalmente nueva de sensores y otros dispositivos para Smart Home con Matter sobre Thread y cosas por el estilo. A mí me pareció realmente interesante; ya me había alegrado por ello antes, pero el año pasado no lo anunciaron en la recta final, así que había que esperar a ver cómo funcionarían. Además, me llamó la atención porque ofrecían productos muy baratos, lo que hace bajar los precios del mercado. Pero la verdad es que las reseñas que he oído y leído me han decepcionado un poco, y por eso hace poco no compré nada en IKEA.

197. 35:46 – 35:47 🗣 Jona

     Mhm.

198. 35:47 – 36:41 🗣 Jona

     Creo que deberíamos empezar por el paso cero, por decirlo así, para los oyentes. Thread es simplemente un protocolo de comunicación; es literalmente como Bluetooth, Wi‑Fi o, por poner otro ejemplo, Ethernet: permite que los dispositivos se conecten y hablen entre sí. Matter es, digamos, el «idioma» o estándar de aplicación. Es la diferencia entre el lenguaje que usas en una carta y el servicio postal: son cosas absolutamente distintas. Matter es básicamente el lenguaje y la sintaxis que tienes que emplear para que los dispositivos entiendan las órdenes y el estado. Yo estaba bastante entusiasmado porque IKEA lanzó unos productos nuevos y en parte muy baratos - sensores de puerta, detectores de movimiento, botones y bombillas - que en principio dejan por debajo de la competencia. Eso resulta muy interesante porque ahora puedes decir: «Vale, por seis euros te coges aquí el sensor, por diez euros la bombilla inteligente controlable desde tu Smart Home», además de que prometen integrarse con otros ecosistemas, y eso está genial—

199. 36:41 – 36:42 🗣 Jona

     Mhm

200. 36:42 – 36:47 🗣 Jona

     ...y en principio funciona bastante bien. Pero, como siempre, hay un gran 'pero' detrás.

201. 36:47 – 36:49 🗣 Wieland

     ¡Vaya! ¿Qué es?

202. 36:49 – 38:37 🗣 Jona

     Bueno, siguen estando un poco lastrados por los clásicos problemas de las redes Thread. Es decir, que a veces no responden con la rapidez que uno esperaría, o al menos yo lo veo con más frecuencia: hay desconexiones, incluso cuando la intensidad de la señal no es especialmente baja. Esos son, de hecho, los dos grandes problemas que siempre han existido en el mundo del hogar inteligente. Primero: o tu red es una mierda —y diría que eso ocurre en alrededor del setenta por ciento de los casos—; simplemente no tienes suficiente cobertura y entonces ya no hay nada que hacer. O tienes los coordinadores mal configurados; de eso hablaremos más tarde. Y, en segundo lugar, el propio dispositivo puede ser una porquería. Es perfectamente normal en muchos productos económicos que se desconecten con más frecuencia porque están fabricados más barato; sencillamente no se ha pensado en algunos detalles hasta el final. Normalmente te enfrentas a una de esas dos posibilidades. Además, fue bastante decepcionante ver que los productos de IKEA, al igual que sus predecesores, están plagados por los mismos problemas: varios han notado que ahora les cuesta más conectarse a la red del hogar inteligente y que se desconectan algo más a menudo. Por supuesto, esto depende del umbral de tolerancia de cada uno: ¿con qué frecuencia es aceptable tener que volver a emparejar un dispositivo? ¿Cuánto debe durar ese proceso? ¿Tiene que funcionar a la primera o te vale, por ejemplo, con ocho intentos? Eso cada uno lo decide según su paciencia. Aun así, es una pena que en ese aspecto queden un poco peor que, por ejemplo, ciertos dispositivos Zigbee o soluciones hechas por uno mismo con ESPHome y cosas por el estilo.

203. 38:38 – 39:59 🗣 Jona

     Con eso normalmente te va mejor que con las cosas baratas. Además, me parece interesante —y esto ya se vio el año pasado— que Philips Hue lanzó las bombillas Essential, una línea algo más económica. Lo que me resulta realmente fascinante es que la diferencia de precio entre las Philips Hue Essential y las bombillas de IKEA ya no es muy grande; me parece completamente loco y extraño. Esa línea Essentials ha comprimido por completo el mercado: IKEA, que históricamente ha estado en el extremo bajo del espectro, y Philips Hue, que representaba la gama alta, ahora están mucho más cerca. Para poner números concretos: una bombilla inteligente de IKEA con RGB y todo te cuesta unos diez euros en IKEA, y un pack de tres Philips Hue Essential E27 cuesta ahora mismo unos 36 euros, es decir, 12 euros por bombilla. La diferencia por unidad ya no es tan exagerada, no es algo descabellado, y eso ha cambiado enormemente el mercado. Ha reducido el margen para los productos de gama alta y ha obligado a los fabricantes a replantear precios y características. Para el consumidor significa más opciones asequibles de marcas conocidas, pero también más dudas a la hora de decidir si merece la pena pagar un extra por la marca o por supuestas prestaciones superiores. En definitiva, la línea Essentials ha movido mucho el panorama.

204. 39:59 – 40:09 🗣 Wieland

     Vale, ehm, me interesaría saber, primero: ¿puedes dar un resumen general de qué sensores y qué otros dispositivos ofrece ahora IKEA en su catálogo y qué exactamente se puede comprar?

205. 40:09 – 40:09 🗣 Anika

     Sí.

206. 40:09 – 40:18 🗣 Wieland

     Y a mí me interesaría, claro: ¿cómo es la compatibilidad? ¿Existe un acceso de proveedor ('vendor login') y hasta qué punto es compatible con otros sistemas? ¿Puedes comentar un poco sobre eso?

207. 40:18 – 41:16 🗣 Jona

     Exacto, justamente a eso voy a referirme ahora. Han lanzado, en realidad, toda una gama bastante amplia de productos. Por ejemplo, hay bombillas —bueno, no bombillas de filamento clásicas, sino bombillas LED— que se pueden controlar en varios parámetros: la intensidad (brillo), la temperatura de color y también el color, algo que me parece importante remarcar. Además, hay dos tipos de mandos a distancia: uno con un botón arriba y otro abajo, y otro modelo que, si no recuerdo mal, tiene un botón en la parte inferior y una rueda giratoria en la parte superior. IKEA ya había ofrecido formatos similares anteriormente. El problema está en que, de hecho, ambos diseños resultan muy resbaladizos en la mano. Por tanto, manejar la rueda con el pulgar se vuelve difícil. Había leído reseñas sobre esto en Internet y, por supuesto, me acerqué a una tienda IKEA física para coger el dispositivo y probarlo en la mano. Y sí, es cierto que—

208. 41:16 – 41:16 🗣 Jona

     Vale.

209. 41:16 – 41:27 🗣 Jona

     —que está totalmente justificado que muchas personas se hayan quejado de que resulta difícil percibir ese feedback táctil en una de las dos versiones del mando a distancia, porque no se nota al girar la rueda.

210. 41:27 – 41:41 🗣 Wieland

     Pero, para que lo entienda, ¿quieres decir que, al ser tan resbaladiza, resulta prácticamente complicado girar ese mando o la rueda sin que, por así decirlo, termines empujando el control fuera de la mano? ¿O me equivoco?

211. 41:41 – 42:52 🗣 Jona

     Casi. Sí: la superficie de ese mando es tan resbaladiza que no tienes sensación de hasta qué punto has girado la rueda. Es decir, tu dedo literalmente se desliza sobre la superficie y pierdes la referencia táctil de cuánto giro has hecho. La cuestión no es que el mando te salga de la mano —no es que se caiga—, porque por la parte trasera tiene otro plástico diferente que ofrece mucho más agarre y evita que se te escape; eso no es el problema. El problema es la superficie frontal, que es tan lisa que cuando giras no notas nada y te quedas pensando: «Vale, ¿qué he hecho ahora?». Entonces lo que tendrías que hacer en la práctica es mirar la bombilla o el aparato que estés controlando para ver si lo que hiciste fue suficiente, en vez de percibirlo por tacto. Es un poco incómodo. Por otra parte, han sacado de nuevo un sensor de fugas de agua —ya con otro nombre— que, personalmente, me parece bastante interesante; incluso había pensado en instalarlo en casa. Además hay, por supuesto, sensores de temperatura y humedad, y también un sensor de calidad del aire bastante asequible. Ese sensor de aire está muy bien, aunque cuesta un poco más; la experiencia con él es, por lo general, algo más positiva.

212. 42:53 – 42:53 🗣 Wieland

     ¿Cuánto cuesta exactamente?

213. 42:54 – 44:12 🗣 Jona

     Sí, pues cuesta treinta euros en Ikea, que en realidad es un precio bastante bueno teniendo en cuenta qué sensores incluye el aparato. Siempre pasa lo mismo: si te montas una solución por tu cuenta con todos esos sensores, puedes acabar saliendo muy barato, porque sensores comparables por separado suelen costar cincuenta o sesenta euros, mientras que en Ikea estamos en torno a los treinta. Mide, claro, los clásicos: temperatura, humedad, la concentración de CO₂ y también los distintos tamaños de partículas contaminantes en el aire. Existen clasificaciones de tamaños de partículas —digamos, categorías de biomateriales— que se miden de forma diferente en equipos mucho más caros, por lo que en los dispositivos de gama alta tienes más precisión y más rangos. Así que, en ese sentido, cubre prácticamente todo lo básico. Pero, según tengo entendido, creo que no incorpora un detector de monóxido de carbono; tendría que comprobarlo, pero no lo creo. Además tiene una pantalla frontal bastante atractiva que va rotando entre los distintos valores, y sé que se puede programar qué se muestra y en qué orden en cada momento. Y espero no haber olvidado ningún sensor o elemento. Ah, sí: también hay un sensor de contacto para ventanas y puertas. Eso también está incluido. Y lo interesante de casi todos estos dispositivos, salvo el...

214. 44:13 – 45:22 🗣 Jona

     El sensor de aire del que hablábamos tiene, de hecho, la característica de que todos estos dispositivos funcionan con baterías recargables, y eso me parece muy interesante. No tienes que estar buscando una pila de botón concreta para cada sensor: puedes comprar las baterías recargables de Ikea, ponerlas a cargar y, cuando se agotan, recargarlas otra vez. Eso evita la clásica preocupación de tener que preguntarte '¿dónde consigo esa pila de botón y no pagar más de un euro por unidad?'. Además, esas baterías proporcionan considerablemente más energía útil que las diminutas pilas de botón; no solo desde el punto de vista de la capacidad nominal sino en la autonomía práctica, lo que me parece totalmente lógico. Por otra parte, hay que ser realistas: solo hay dos aparatos que siguen siendo compatibles con ZigBee, concretamente la bombilla LED y, creo, ambos mandos a distancia —aunque no me lo asegures al 100%. Esos sí se pueden emparejar entre sí mediante ZigBee. El resto de la gama opera con Matter sobre Thread, y eso no es algo que puedas cambiar fácilmente para obtener compatibilidad cruzada. Es decir, no es posible simplemente seleccionar otro protocolo y esperar que todo funcione; algunos dispositivos más nuevos permiten ambos modos, pero en general esa flexibilidad no está disponible en toda la línea.

215. 45:22 – 45:38 🗣 Wieland

     Pero, ¿qué es exactamente Matter sobre Thread? O sea, ¿puedes explicarme, por decirlo así, en qué consiste? Si algo es compatible solamente con eso, ¿cómo funcionaría en la práctica? ¿Puedo tener un dispositivo mío que lea esos datos y luego integrarlos y controlarlos por mi cuenta?

216. 45:38 – 47:03 🗣 Jona

     Al final, se puede entender como una segunda red Wi‑Fi en la banda de 2,4 GHz. Dicho en términos muy sencillos, no es exactamente lo mismo: detrás de Thread hay otro estándar IEEE que emplea el mismo principio de paquetes y estructuras de comunicación. La aplicación práctica sigue los conceptos del clásico modelo OSI por capas. Thread constituye una red separada de 2,4 GHz que se abre en un canal distinto al de tu Wi‑Fi. Solo dispositivos compatibles con Thread pueden conectarse. Pasemos a los tipos de dispositivos: coordinadores, routers y dispositivos finales. En protocolos distintos los nombres varían —por ejemplo ZigBee—, pero los conceptos básicos son los mismos. El coordinador actúa como la unidad central o hub: conecta el mundo cableado, normalmente Ethernet, con el inalámbrico Thread. En cierto sentido funciona como un módem o punto de acceso para dispositivos Thread, porque por un lado tiene enlace a la red local y por otro crea y gestiona la red inalámbrica. Los routers suelen estar enchufados y sirven para ampliar la cobertura formando una malla; los dispositivos finales son aparatos a batería que ofrecen funcionalidades de domótica pero no reenvían tráfico. La idea es optimizar la comunicación entre dispositivos de baja potencia y mantener una malla robusta que garantice cobertura y fiabilidad. En resumen, es una solución pensada para domótica y sensores, no para tráfico de gran volumen o para streaming. Ahora estoy haciendo el gesto del apretón de manos; igual no lo podéis ver.

217. 47:03 – 47:03 🗣 Wieland

     Emoji apretón.

218. 47:03 – 49:20 🗣 Jona

     Emoji del apretón. Exacto, correcto. Además, hay routers, que son clave para la estructura de la red, porque en principio solo puedes tener un coordinador, pero puedes tener muchísimos routers. Es decir, son dispositivos que normalmente están enchufados y que amplifican y extienden la cobertura de la red Thread. Funciona exactamente como la malla del Wi‑Fi doméstico: con varios routers repartidos por la vivienda logras que la señal llegue mejor, obtengas mayores velocidades, menos latencia y más fiabilidad. Los dispositivos finales suelen funcionar a batería; aunque pueden ofrecer las funciones inteligentes de siempre, al ser de bajo consumo no están pensados para reenviar tráfico y no actúan como repetidores. El problema actual de Thread es que, si instalas varios coordinadores, estos no se hablan entre sí de forma nativa: los dispositivos solo pueden estar asociados a un coordinador a la vez. Ya hay equipos compatibles con Thread 1.4 que permiten que el propio dispositivo cambie entre coordinadores, lo cual es un avance, pero los coordinadores todavía no comparten por completo el estado de la red ni colaboran entre ellos. Eso provoca situaciones frustrantes: mucha gente tiene un Amazon Echo en cada habitación y cada Echo actúa como Border Router distinto; si en la configuración cada aparato se define como coordinador, acabas con una red fragmentada y no puedes acceder coherentemente a todos tus dispositivos. Por tanto, la configuración debe planificarse bien y decidirse quién es el coordinador principal. Aunque hay planes para solucionarlo, “pronto” suele ser relativo: primero hay que publicar el estándar y luego esperar a que los fabricantes lo implementen, por lo que la situación actual puede mantenerse durante años. Thread 1.4 es ya un alivio importante, pero no resuelve todos los casos prácticos.

219. 49:20 – 49:21 🗣 Wieland

     Sí, vale, pero…

220. 49:21 – 50:50 🗣 Jona

     Y así es como se monta. Ahora vayamos a los dispositivos. Lo que a mí, personalmente, me molesta mucho y por lo que no tengo una red Thread, es que más del noventa por ciento de las personas que usan Thread ya tienen, por defecto, un Thread Border Router en su casa. Me parece una locura. No quiero decir que sea universal, pero bastantes Amazon Echo, ciertos dispositivos de Apple e incluso algunos televisores ya integran esta funcionalidad y pueden actuar como Border Router para Thread. La mayoría de quienes se interesan por domótica ya tienen algo así en su hogar, y eso me resulta extremadamente preocupante, porque yo no quiero, bajo ningún concepto, tener en mi salón un equipo que esté conectado a servicios externos o que pueda comportarse como una forma de vigilancia pasiva. Lo digo sin rodeos. Sé que tu postura es algo distinta, pero yo prefiero mantenerme totalmente alejado por razones de privacidad y control.
     
     No entiendo a quienes dicen: “Quiero desligarme de los servicios en la nube” y luego montan su red doméstica pero dejan un Amazon Echo u otro aparato similar actuando como Border Router. Para mí eso no encaja: si buscas independencia del fabricante y autonomía local, no puedes colocar en tu casa un dispositivo estrechamente ligado al ecosistema del fabricante y a su nube. Ese tipo de contradicción es lo que más me incomoda. Además, si durante la configuración cada unidad se convierte en coordinador o Border Router sin control centralizado, la red puede volverse inconsistente y difícil de manejar. Por ese motivo prefiero soluciones más explícitas y controlables, donde yo sepa exactamente qué hardware actúa como Border Router y que no dependa de servicios en la nube para funcionar.

221. 50:50 – 50:51 🗣 Wieland

     Mhm.

222. 50:51 – 51:06 🗣 Jona

     Por eso necesitas, digamos, un adaptador USB adicional que gestione la recepción para Thread y permita actuar de Border Router, o bien un Thread Border Router independiente (stand‑alone) que puedes comprar, por ejemplo, a Sonoff y conectar en tu red doméstica.

223. 51:06 – 51:06 🗣 Jona

     Vale.

224. 51:06 – 51:11 🗣 Jona

     Por unos veinte a cuarenta euros, dependiendo del precio que consigas.

225. 51:11 – 51:34 🗣 Wieland

     Vale, pero aun así mi pregunta es más bien: ¿El protocolo Thread es lo bastante abierto como para que, por ejemplo —¿me entiendes?— hablando de forma muy simple, pueda enchufar un USB con Border Router a un Raspberry Pi y, usando alguna biblioteca adecuada, empezar a leer los datos de los sensores o controlar las bombillas?

226. 51:34 – 51:35 🗣 Jona

     Sí, claro.

227. 51:35 – 51:36 🗣 Wieland

     Sí, entonces todo está genial.

228. 51:36 – 51:46 🗣 Jona

     Sí, en general es fantástico, pero siempre hay algunos pequeños 'caveats' o matices que conviene considerar. Además, hay otros protocolos que compiten con ello en mayor o menor medida, así que no es la única alternativa.

229. 51:46 – 51:46 🗣 Wieland

     Exacto.

230. 51:47 – 52:18 🗣 Jona

     Sí. No, claro, es fenomenal. Hay que tener en cuenta, sin embargo, que el ancho de banda es muy limitado debido a la manera en que funciona el protocolo. No puedes, por ejemplo, transmitir flujos de webcam por Thread. Para las cosas básicas —temperatura, estado, avisos— funciona perfectamente; si un sensor informa la temperatura cada cinco segundos, eso no supone un problema. Pero no es adecuado para imágenes, vídeos ni para nada que requiera mucho caudal: ese tipo de tráfico no pasa por tu red Thread.

231. 52:18 – 52:18 🗣 Jona

     Sí.

232. 52:18 – 52:40 🗣 Jona

     Es decir, es de muy bajo ancho de banda, pero lo primero que necesitas es un Border Router y, por supuesto, algún sistema de gestión del hogar inteligente, el que prefieras. Nosotros, como defensores del software libre, recomendamos Home Assistant. No obstante, no es sencillo iniciarse: hacerse con la configuración y entender todas las opciones puede resultar bastante complejo.

233. 52:40 – 52:57 🗣 Wieland

     Exactamente eso es a lo que me refería. Si tengo un Thread Border Router, ¿puede una biblioteca de código abierto interactuar con él, de modo que yo diga: sí, puedo tener aquí mis dispositivos y, con ese Border Router, integrar teóricamente mis dispositivos IKEA en mi sistema domótico?

234. 52:57 – 52:58 🗣 Jona

     Sí, claro que sí.

235. 52:58 – 52:58 🗣 Wieland

     Vaya, pues entonces.

236. 52:58 – 53:55 🗣 Jona

     Y completamente sin nube. Pero solo si lo planteas así desde el principio. Si tienes muchos aparatos que dependen de Internet y la nube, al final sigues atado a esos proveedores, aunque la red local permita autonomía. Con los productos de IKEA la experiencia es agradable: no necesitas comprar su hub; puedes integrar las bombillas y sensores directamente en el Border Router que tengas en casa y funcionan de forma local. IKEA no exige que esos dispositivos «llamen a casa» para configurarse u operar, y eso tiene ventajas para la privacidad y el control local. El problema es que en Thread 1.4 se permite que los fabricantes vuelvan a habilitar la comunicación con sus servidores en la nube; eso puede suponer un paso atrás, porque se acabaría con la misma dependencia que ya teníamos con las soluciones Wi‑Fi baratas. En resumen, perderíamos la ventaja de una red local realmente independiente. Pero bueno, eso era solo un pequeño desahogo [risas] de mi parte.

237. 53:56 – 54:00 🗣 Wieland

     Claro, Jona también tiene su arrebato de treinta segundos; yo me extiendo cinco minutos. Diez minutos, sí.

238. 54:00 – 54:12 🗣 Jona

     Sí, exactamente, pero no depende ni durante la instalación ni en el uso continuo de la nube de IKEA: puedes usarlo de forma local y el producto te pertenece a ti.

239. 54:12 – 54:13

     Sí.

240. 54:13 – 54:14 🗣 Jona

     Y eso es genial.

241. 54:14 – 54:23 🗣 Wieland

     Sí, perfecto. Entonces, ¿asuntos como que a veces haya problemas de conexión se pueden pasar por alto o son un problema serio?

242. 54:23 – 55:29 🗣 Jona

     Es una buena pregunta hasta dónde estés dispuesto a tolerarlo. Yo personalmente me he decantado por un protocolo más veterano en mi casa: ZigBee, porque existe una enorme cantidad de productos y fabricantes compatibles. Para un usuario medio la idea es bastante similar: al final también necesitas un Border Router —en ZigBee se le suele llamar coordinador—, una unidad que enlaza la red cableada con la inalámbrica. ZigBee también opera en 2,4 GHz, pero su implementación está más madura y el sistema de malla suele ofrecer mayor estabilidad y fiabilidad en despliegues domésticos. La contrapartida es que ya no es tan 'trendy', por lo que aparecen menos dispositivos nuevos: muchos fabricantes están apostando por Matter sobre Thread.
     
     En el caso de Matter ha habido polémica porque muchos dispositivos siguen comunicándose con los servidores del fabricante y dependen de ellos, lo que reduce la interoperabilidad y mantiene la dependencia de la nube. En resumen, si buscas estabilidad y amplia compatibilidad hoy ZigBee puede ser la opción más fiable; Matter sobre Thread promete una estandarización mejor pero todavía arrastra retos de privacidad y problemas de implementación por parte de los fabricantes.

243. 55:29 – 55:29 🗣 Jona

     Ajá.

244. 55:30 – 56:24 🗣 Jona

     Hay algo de crítica porque, en el fondo, Matter nació precisamente para resolver ese tipo de problemas. Matter establece un conjunto prefabricado de tipos de dispositivo y cada tipo viene con una definición estandarizada de sensores y actuadores. En la práctica eso significa que existe una forma estándar de comunicarse con una bombilla, con un robot aspirador o con un mando a distancia; todo está definido. Gracias a esta estandarización, muchos comandos habituales se vuelven más sencillos y fiables: por ejemplo, 'enciende todas las luces' o cuando le das una instrucción a tu Amazon Echo, el dispositivo puede entender de forma más intuitiva qué tiene que hacer porque el modelo de datos está estructurado y normalizado. En teoría, eso facilita la interoperabilidad entre marcas y simplifica la configuración y el uso habitual.

245. 56:24 – 56:25

     Ajá. Vale.

246. 56:25 – 56:35 🗣 Jona

     Y también hubo críticas de que los nuevos estándares Matter suavizan ciertos aspectos: que se van añadiendo cada vez más cosas y, al final, resulta algo parecido a lo que había antes.

247. 56:36 – 56:46 🗣 Jona

     Tengo todavía un tema de la última entrega de Crunchtime sobre el que quería esperar un poco a ver si surgía alguna novedad, pero al final no ocurrió nada nuevo.

248. 56:46 – 56:46

     Vale.

249. 56:47 – 56:56 🗣 Jona

     Por eso lo voy a adelantar ahora: en los smartphones de OnePlus se produjo, y se sigue produciendo, un problema realmente muy, muy grave.

250. 56:56 – 56:56 🗣 Jona

     Vale.

251. 56:56 – 57:33 🗣 Jona

     Dicho de otra manera: el fabricante deja deliberadamente el smartphone inservible cuando vuelves a instalar una versión anterior del sistema operativo, es decir, cuando haces un rollback. Lo explico sin citar números ni nombres de versión concretos: imagina que estás en la versión cinco, actualizas tu móvil a la seis y luego piensas «mmm, esto ya no me sirve» o simplemente no te gusta y decides volver a la cinco. Pues nada, enhorabuena: ahora tienes un pisapapeles. No existe ninguna solución sencilla ni parche; el daño es irreversible y te quedas sin teléfono funcional a menos que recurras a reparaciones complejas.

252. 57:34 – 57:34 🗣 Jona

     Mhm.

253. 57:34 – 57:48 🗣 Jona

     No hay nada que puedas hacer para repararlo. No sirve enchufarlo y volver a instalar la firmware o intentos parecidos; no hay atajos. Lo único que te queda es cambiar la placa base del teléfono por otra, es decir, reemplazar la 'mainboard' entera.

254. 57:48 – 57:50 🗣 Wieland

     Vale, ¿en qué medida estamos seguros de que eso fue intencional?

255. 57:51 – 57:53 🗣 Jona

     Ahora voy a entrar un poco en los detalles técnicos.

256. 57:53 – 57:54

     Vale.

257. 57:54 – 58:02 🗣 Jona

     Esto ocurrió a mediados de enero de 2026, con una de las nuevas actualizaciones del sistema operativo, una versión con algún número aleatorio que publicaron.

258. 58:03 – 58:31 🗣 Jona

     Y ya hubo bastantes usuarios que se quejaron cuando lo probaron, porque la mayoría no suele hacer este tipo de cosas. No es que la gente piense «ah, voy a volver de versión», es algo más bien de nicho, diría yo. Además, esto también afecta a quienes instalan una ROM personalizada de Android. Aunque, si lo hiciste, supondría que sabes lo que estás haciendo. No es, evidentemente, algo que haga el usuario medio—Normalmente lo hacen entusiastas o desarrolladores, no el consumidor estándar; requiere conocimientos técnicos, el uso de herramientas de flasheo y asumir ciertos riesgos.

259. 58:31 – 58:31 🗣 Jona

     Mhm

260. 58:31 – 58:32 🗣 Jona

     Por así decirlo.

261. 58:33 – 01:00:32 🗣 Jona

     En concreto, los modelos afectados son los OnePlus 13, 13T y 15, aquellos que recibieron la actualización más reciente. El problema consiste en que el sistema guarda, por así decirlo, el número de versión más reciente instalada en una zona de memoria especial —una especie de EPROM 'fuseada' que a veces se denomina QFE‑PROM en el ecosistema de Qualcomm—. Si más tarde intentas arrancar el dispositivo con una versión anterior del sistema operativo, el software de arranque detecta que 'ya hubo instalada una versión posterior' y se niega a iniciar. Es decir, el bloqueo ocurre a un nivel fundamental del proceso de arranque. En esa QFE‑PROM, que es la que usan los chips Qualcomm, se pueden hacer cambios que quedan grabados de forma permanente. Se trata, en términos generales, de una memoria de solo lectura, pero con matices: cuando oyes hablar de EPROM estás pensando en ROM, pero la variante usada aquí es electrónicamente programable, lo que modifica la definición clásica de EPROM. La EPROM 'tradicional' se escribe normalmente una sola vez —habitualmente durante la fabricación— y después ya no puede alterarse; pasa a ser ROM. De modo análogo existen protecciones que se incorporan sobre el propio silicio como 'fusibles' o flags: puedes emitir un comando para destruir virtualmente una protección, esto es, cambiar un valor de cero a uno, y esa operación no puede revertirse. En la práctica es un comando unidireccional: una vez activado, no hay vuelta atrás. Es bastante fascinante desde el punto de vista técnico que exista esta capacidad. Samsung también emplea mecanismos similares para su sistema Knox; sobre eso volveremos más adelante. En ese espacio simplemente se escribe la versión actualmente instalada y a partir de ahí el sistema puede negarse a arrancar si detecta que se intenta bajar a una versión previa.

262. 01:00:32 – 01:00:32 🗣 Jona

     Mhm.

263. 01:00:33 – 01:00:53 🗣 Jona

     Digámoslo así: la fusible ya se ha activado y tú reinstalas la versión anterior del sistema; la instalación en sí puede completarse sin problemas. Pero al arrancar el teléfono comprueba si la versión que acabas de instalar es menor que la que está registrada en la QFE‑PROM, y si lo es, pues fin del asunto: no arranca y se queda inservible.

264. 01:00:53 – 01:02:27 🗣 Jona

     Entonces lo que pasa es: 'No, no puedes arrancar'. Y ya no tienes la opción de enchufarlo y, desde el bootloader, volver a flashear la versión más reciente o de alguna otra forma restaurar el sistema; no puedes hacer nada porque esa porción de memoria no se puede modificar: es irreversible. No hay motivo técnico que justifique diseñar un sistema así de extraño a propósito. Al principio OnePlus se mostró extremadamente cauteloso y, durante varios días, no dijo nada; lo único que hicieron fue eliminar silenciosamente de su web las instrucciones de cómo retroceder a versiones anteriores. Eso fue claramente para que el número de afectados fuera menor, y es sencillamente indignante. Más adelante, hacia finales de enero —de ahí que yo esperara con el tema— terminaron por confirmar que habían desactivado temporalmente la posibilidad de hacer downgrades «para mejorar la seguridad del dispositivo». Esa frase es una prueba absolutamente tajante de que fue intencional. ¿Por qué? Porque una actualización de software no puede volver atrás lo que se ha escrito en esa QFE‑PROM: una vez que los bits se han cambiado, no hay forma de restaurarlos mediante un paquete OTA. Por eso no sirve de nada que vengan ahora y digan «sí, podemos arreglarlo con otro update»; eso nunca va a pasar, porque no es posible. Tampoco sirve de nada que intentes flashear directamente el procesador o reinstalar la firmware por otros métodos: aunque copies la última imagen, el dispositivo no arranca porque la comprobación la hace un elemento de hardware que no se puede reprogramar. Muchos usuarios intentaron buscar soluciones temporales o profesionales, pero la conclusión fue la misma: el daño es permanente salvo que se sustituya la placa base. Y eso cuesta dinero y tiempo.

265. 01:02:27 – 01:02:27 🗣 Jona

     Sí.

266. 01:02:27 – 01:02:29 🗣 Jona

     Ahí ya es simplemente irreversible.

267. 01:02:29 – 01:02:29

     Sí.

268. 01:02:29 – 01:02:48 🗣 Jona

     No pueden llegar ahora con una actualización y decir: «vale, podemos arreglarlo y luego reactivar el downgrade temporalmente», porque eso nunca va a ocurrir: sencillamente no es posible. Aunque tú mismo flashees la firmware nueva en el procesador, el teléfono seguirá sin arrancar. La comprobación la realiza un componente hardware que ya está fijado, por lo que no existe ninguna vía por software para revertirlo.

269. 01:02:48 – 01:02:49 🗣 Jona

     Sí.

270. 01:02:49 – 01:03:52 🗣 Jona

     Se acabó. Solo te queda reemplazar la placa base. Y ahora viene la parte interesante: ¿por qué hay que cambiar la placa entera y no solo ese chip de memoria? El chip en cuestión está montado directamente en el procesador —en el paquete del Snapdragon Elite 8 o como se llame—, así que forma parte física del propio SoC. Por supuesto, podrías decir: «Sí, claro, ahora mismo me voy a mi taller, cojo la estación de aire caliente, desueldo la BGA de 1.200 pines y transpaso el chip desde un teléfono donante». ¿Que si tengo muchas ganas? Pues en absoluto; técnicamente se puede hacer, pero es una operación compleja y con alto riesgo. Además, más allá de la soldadura está el asunto lógico: como ya hemos comentado, es algo parecido al ecosistema de Apple, no tanto un bloqueo de proveedor, sino que se graba un identificador entre componentes. Esa identificación verifica que las piezas coinciden; si sustituyes alguna de las piezas que se comprueban, el dispositivo queda brickeado por defecto. Por eso no sirve sustituir solo una pieza: aunque logres migrar el chip, el sistema detectará el cambio y el teléfono seguirá inservible. Por tanto la solución práctica para salvar el aparato es cambiar la placa base completa.

271. 01:03:52 – 01:04:07 🗣 Wieland

     Sí, en serio, me parece muy, muy interesante esa argumentación: vivimos en un mundo en el que podemos publicar una actualización de software que estropea la protección que permite revertir a una versión anterior. Es también el mismo mundo en el que supuestamente podríamos «descargar más RAM».

272. 01:04:08 – 01:05:39 🗣 Jona

     Sí, sí. Y es que, en efecto, con actualizaciones de software se puede volver a los smartphones antiguos completamente inservibles de manera totalmente legítima. Con una simple OTA pueden estropear funciones críticas o impedir que el dispositivo arranque, y con el tiempo la presión hará que la gente se vea forzada a actualizar a la versión más reciente. Mi teoría —y solo es una teoría— es que hasta ahora en muchos dispositivos solo estaba instalada una versión “ligera” del software de vigilancia, y que a partir de la nueva versión se desplegará la versión “seria” de ese software, precisamente para que nadie pueda volver a una versión anterior. No digo que sea cierto, es solo una conjetura, pero no me parece descabellado. Además, es una forma muy eficaz de asegurarse la compatibilidad y el control: si rompes la posibilidad de volver atrás, dejas a los usuarios sin alternativa. En Samsung ya hay algo parecido, aunque de forma menos radical: ahí solo se deshabilitan un par de aplicaciones concretas. Si por ejemplo instalas otra ROM de Android en un Samsung, claro que puedes hacerlo, pero suele activarse una e-fuse que queda 'saltada' y, como consecuencia, pierdes el acceso a Samsung Pay y a la Carpeta Segura. Eso puede resultar incómodo, no lo niego, pero está a años luz de que tu teléfono deje de funcionar por completo y de que pierdas todos los datos. Esa diferencia es enorme, y por eso la idea de que 'podríamos descargar más RAM' suena ridícula y a la vez es una buena metáfora de hasta qué punto los fabricantes controlan el hardware mediante el software.

273. 01:05:39 – 01:05:44 🗣 Wieland

     Tal vez incluso diría que, potencialmente, no poder usar Samsung Pay podría suponer una mejora en la calidad de vida.

274. 01:05:45 – 01:07:01 🗣 Jona

     Sí, exactamente. En Samsung hay algo parecido, pero no es tan estructural: allí solo hay, por decirlo así, un bit para Samsung Knox que, al cambiarlo, lo desactiva. En el otro caso se trata realmente de un EPROM con muchos bytes —muchos kilobytes, no sé si incluso un kilobyte— de memoria que puedes reescribir no temporalmente sino permanentemente. Con un simple comando estás a un paso de dejarlo así. Eso me recuerda muchísimo a la historia de cierto fabricante de trenes. No quiero poner nombres porque probablemente me equivoque, pero tenían algo equivalente a un 'vendor repair lock‑in'. Básicamente decían: «sí, tenemos un taller propio», y, de hecho, se demostró que el software incluía geofencing. Tenían en el código coordenadas GPS que formaban cuadros: si una locomotora permanecía más de una semana dentro de una de esas zonas geofenced —que en la práctica eran todos los talleres de reparación del país que no pertenecían al fabricante—, entonces mala suerte: tu locomotora quedaba brickeada. Y descubrían eso cuando, de repente, cinco locomotoras quedaron inservibles porque todas estaban pasando por un taller externo. Me parece razonable querer poder reparar sin tener que acudir siempre al fabricante. Uff.

275. 01:07:03 – 01:07:03

     Vale.

276. 01:07:03 – 01:07:43 🗣 Jona

     Y eso quedó demostrablemente así, de modo que al final unos hackers de sombrero blanco tuvieron que hacer ingeniería inversa del software y descubrieron, de verdad, que en el código hay coordenadas GPS pregrabadas que delimitan cuadrados. Y lo publicaron. Si una locomotora se queda más de una semana dentro de ese rango, pues adiós: queda inservible. Lo averiguaron porque de repente cinco locomotoras se quedaron brickeadas: todas estaban precisamente en un taller de reparación de terceros. Me parece muy razonable que no tengas que ir necesariamente al fabricante para reparar algo. Sí. Uff.

277. 01:07:44 – 01:07:50 🗣 Jona

     Quizá consiga localizar el vídeo o la entrada relacionada y pueda enlazarla en las notas del programa.

278. 01:07:50 – 01:08:29 🗣 Wieland

     Jona, lo conseguimos. Nos abrimos paso por las noticias de este mes y hemos hablado, bueno, largo y tendido, sobre todo lo que ha ocurrido. Tratamos asuntos que, en su mayoría, no son precisamente agradables, pero también comentamos algunas cosas que quizá resultaron bastante interesantes. Un punto importante: con nosotros no tenéis un 'vendor login'. Técnicamente podéis escuchar cualquier podcast de tecnología que queráis, pero si lo que buscáis es a dos chicos increíblemente elegantes de Chemnitz que hablan de lo último en el mundo tech, entonces, eh, creo que habéis encontrado al proveedor en monopolio, porque aquí está Wieland.

279. 01:08:29 – 01:08:30 🗣 Jona

     Y yo, Jona.

280. 01:08:30 – 01:08:54 🗣 Wieland

     Y nosotros, eh, grabamos cada mes un nuevo episodio de 'The Crunch Time'. El que estáis escuchando ahora, sin embargo, ya ha terminado. Así que si os habéis conectado y pensáis: «¡Ostras, justo quería haberlo escuchado!», tengo buenas noticias para vosotros: Jona nos va a explicar ahora dónde se podrá escuchar primero, por así decirlo en directo y escucharlo antes que nadie, el siguiente episodio que viene a continuación.

281. 01:08:54 – 01:09:20 🗣 Jona

     Sí, claro, como cada mes esto cae en el cuarto domingo. Y, del mismo modo que pasó en febrero, para marzo resulta de nuevo algo peculiar, porque el primer fin de semana del mes no está compuesto por el primer sábado y el primer domingo, sino que vuelve a dividirse. Por eso os doy la fecha exacta: nos volvemos a escuchar el 22 de marzo, y allí podréis encontrarnos, frescos y listos con la próxima entrega—

282. 01:09:21 – 01:09:48 🗣 Jona

     y nos podréis escuchar, con la frescura habitual del mes, quizá ya con la llegada de la primavera, el 22 de marzo a partir de las dieciocho horas, en el 102,7 MHz —eso, claro, por FM—, o en DAB+ en el bouquet 5B, o en el streaming web en radio-unique.de. Repetimos: 22 de marzo, de dieciocho a diecinueve horas.

283. 01:09:48 – 01:10:01 🗣 Wieland

     Exacto. Y si, ehm, el episodio que acabamos de grabar lo habéis perdido y queréis escucharlo otra vez, o queréis recorrer todo nuestro archivo y poneros al día con todas las entregas, ¿dónde podéis hacerlo, en Internet o en otras plataformas?

284. 01:10:02 – 01:10:27 🗣 Jona

     Buscad para eso preferiblemente en YouTube o Spotify 'Die Crunch Time'. Esas son ahora mismo nuestras principales vías de acceso. Allí encontraréis cada episodio que hemos grabado. Pero también os recomendaría personalmente que visitéis radio-unique.de: ahí siempre hay además una pequeña entrada con las notas del programa correspondientes, y desde allí podéis, por supuesto, reproducir el episodio o echar un vistazo a nuestro backlog.

285. 01:10:27 – 01:10:59 🗣 Wieland

     Efectivamente. Y si os suscribís por RSS, recibiréis funcionalidades adicionales realmente chulas que he programado últimamente, como por ejemplo nuestros capítulos para el podcast. Podréis ver subtítulos en varios idiomas, escuchar soundbites y encontrar más información sobre los dos si vuestro reproductor de podcast lo soporta. Así que el RSS es una forma estupenda de seguirnos desde vuestro propio reproductor. Con esto terminamos, Jona, y yo os digo: cuidaos, hasta la próxima.

286. 01:11:00 – 01:11:03 🗣 Jona

     Chao. [outro-musik]

287. 01:11:07 – 01:11:08 🗣 Anika

     Eso fue

288. 01:11:09 – 01:11:13 🗣 Anika

     Die Crunch Time. Una producción de Radio UNiCC.

Zuletzt aktualisiert am 1

1. 00:00 – 00:19 🗣 Jona

   فقط یه یادآوری برای شما شنونده‌ها: اگه قصدتون اینه که بگین «خب، کی اینجا چیزی برای پنهان کردن نداره، دِ دِ دِ دِ...» و بعد بگین پس حالا باید تمام حریم خصوصی‌تون رو کنار بذارین، امیدوارم هرچه زودتر بالغ شین. [می‌خندد]

2. 00:19 – 00:24 🗣 Wieland

   خب، جونا، عالی. بزن بریم سراغ نظرات. همین الان هم دارم نظرات یوتیوب رو می‌بینم.

3. 00:24 – 00:27 🗣 Jona

   نه، معذرت می‌خوام. خب، به هر حال همینه دیگه؛ واقعاً هم همین‌طوریه.

4. 00:29 – 00:36 🗣 Anika

   رادیو UNiCC ارائه می‌کند. [موسیقی پس‌زمینه] کرانچ تایم.

5. 00:39 – 00:40 🗣 Anika

   با یونا و ویلاند.

6. 00:42 – 00:42 🗣 Wieland

   سلام یونا.

7. 00:43 – 00:43 🗣 Jona

   سلام ویلاند.

8. 00:43 – 01:15 🗣 Wieland

   سلام به تو و به همه شما که آن بیرون دارید گوش می‌کنید، خوش‌آمدید به هفتاد و هفتمین قسمتِ Crunch Time، پادکستِ کوچک و دوست‌داشتنیِ ما در زمینۀ فناوری. اینجا هر ماه دور هم جمع می‌شویم تا دربارۀ تازه‌ترین اخبار دنیای تکنولوژی صحبت و آن‌ها را تحلیل کنیم، و بعضی وقت‌ها هم کمی از حاشیه‌ها و خبرهای زندگی خصوصی‌مان برای‌تان نقل می‌کنیم. هم تو و هم من کلی چیز همراه آورده‌ایم تا دربارهٔ همهٔ اتفاقاتی که در این مدت — به‌ویژه در ماه گذشته — پیش آمده صحبت کنیم. راستی، من اول برنامه یک توضیحِ کوچک نسبت به قسمتِ قبل دارم: دفعهٔ پیش دربارهٔ این صحبت کرده بودیم که ممکن است تبلیغات به ChatGPT اضافه شود.

9. 01:16 – 01:16

   آره.

10. 01:16 – 02:16 🗣 Wieland

    و آن زمان واقعاً نتوانستم به‌صورت آنی و بدون آماده‌سازی برای خودم به‌طور مستدل توضیح بدهم که چرا این‌قدر مطمئن بودم که چنین چیزی رخ نخواهد داد. اما حالا به یک قطعهٔ مصاحبه از سم آلتمن برخوردم که انگار قبلاً آن را خیلی، خیلی عمیق در ناخودآگاهم پنهان کرده بودم؛ و آن بخش ظاهراً نظرم را تحت‌تأثیر قرار داده بود، بدون اینکه بتوانم به‌خاطر بیاورم که قبلاً آن را شنیده‌ام. سم آلتمن در یک نوشته یا مصاحبه یک‌بار گفته بود: «ما در اصل نمی‌خواهیم تبلیغات بگذاریم، چون می‌دانیم این کار کاملاً احمقانه است و باعث می‌شود همهٔ کاربران‌مان فرار کنند. شاید تبلیغات را فقط به‌عنوان آخرین، آخرینِ آخرینِ راه‌حل به کار ببریم، وقتی که واقعاً نتوانیم خودمان را از راه دیگری تأمین مالی کنیم و عملاً ندانیم چگونه پول جور کنیم. یعنی اگر تبلیغی بگذاریم، فقط وقتی خواهد بود که از نظر مالی واقعاً، واقعاً وضع‌مان خیلی بد باشد.» این حرف‌ها تا حدودی توضیح می‌دهد چرا قبلاً این احساس را داشتم.

11. 02:16 – 02:16 🗣 Anika

    آره.

12. 02:16 – 02:19 🗣 Wieland

    فوریهٔ ۲۰۲۶.

13. 02:19 – 02:20 🗣 Jona

    آره، خب

14. 02:21 – 02:22 🗣 Jona

    خب، آره.

15. 02:22 – 02:23 🗣 Wieland

    تبلیغات وارد ChatGPT می‌شود.

16. 02:24 – 02:49 🗣 Jona

    حالا دقیقاً نمی‌دونم منظورش این بوده که تبلیغات بنریِ کلاسیک و از این قبیل هم مد نظرش بوده یا نه، چون خب این قضیه یه‌جورایی پیچیده‌ست. ممکنه منظورش همون بنرهای کنار صفحه باشن یا تبلیغاتِ خیلی بزرگِ پاپ‌آپ و حتی ویدئوهای تمام‌صفحه که ناگهانی پخش می‌شن. یا همون تبلیغاتِ عجیب‌وغریبی که قبلاً بعضی بازی‌های موبایل نمایش می‌دادن؛ اون‌جور چرندیاتِ آشنا. اوه، راستی، تو الآن می‌تونی دوباره یه ویدئو ببینی تا مثلاً سه پرامپتِ بیشتر جمع کنی. بله، همون کلیشهٔ همیشگی.

17. 02:50 – 03:16 🗣 Jona

    این کار واقعاً به‌نظرم درست نیست که انجام بدن، اما از جهتِ نحوهٔ ادغام تبلیغات، واقعاً هم بد نبوده. فکر کنم تبلیغات رو با سلیقه و نسبتاً نامحسوس جاگذاری کردن، نه به‌صورتِ آزاردهنده و بی‌سلیقه. با این حال برای خودم کمی آزاردهنده‌ست که حتی وقتی کسی اشتراک جدید ChatGPT Go — یا هر اسم دیگه‌ای که داره — رو می‌خره و ماهی حدود هشت دلار می‌پردازه، باز هم تبلیغات رو ببینه. این برام تا حدی مشکله، ولی خب، فعلاً همینه.

18. 03:16 – 03:18 🗣 Wieland

    آره، منم واقعاً این تصمیم رو کامل درک نمی‌کنم، چون…

19. 03:18 – 03:42 🗣 Jona

    چون از یه طرف می‌فهمم که اگه آدم کاربرِ رایگان باشه، خب باید یه‌جوری درآمد به‌دست بیاد؛ مخصوصاً وقتی به زیان‌ها و ارقام قرمز OpenAI در سال‌های اخیر نگاه می‌کنی، مشخصه که باید هزینه‌ها جبران بشه. این رو می‌پذیرم. اما از طرف دیگه منطقیه که وقتی کسی ماهی هشت دلار می‌پردازه، انتظار داشته باشه تبلیغات حذف شده باشه. اگر پول می‌دی، انتظار یک تجربهٔ بدون تبلیغ رو داری و این برای من مهمه.

20. 03:42 – 03:43 🗣 Jona

    اوهوم

21. 03:43 – 03:46 🗣 Jona

    یه اشاره‌ست—ببین مثلاً نتفلیکس باید به این صورت عمل کنه، متوجهی؟ آره.

22. 03:47 – 03:57 🗣 Wieland

    آره. امم، یه نکتهٔ دیگه هم دربارهٔ موضوع تبلیغات توی ChatGPT برام خیلی جالب بود: تبلیغ Anthropic برای سوپربول رو دیدی؟ من فکر می‌کنم اون تبلیغ جزئیات جالبی داشت که به بحثِ نحوهٔ نمایش تبلیغات در سرویس‌های هوش‌مصنوعی مرتبط می‌شه.

23. 03:57 – 03:58 🗣 Jona

    نه، من این را نداشتم.

24. 03:58 – 04:56 🗣 Wieland

    خب، Anthropic مثل خیلی از شرکت‌های فعال در حوزهٔ هوش مصنوعی — همون‌طور که به من گفته‌اند — یه آگهی برای سوپربول پخش کرد و توش عملاً تلویحاً نشان داد که تبلیغاتی که قراره در ChatGPT نمایش داده بشن، ممکنه جواب‌ها رو تحت‌تأثیر قرار بدن. خودِ تبلیغ واقعاً خیلی، خیلی خنده‌دار بود؛ باید گفت جذاب ساخته شده بود و اگر این ادعا درست بود، تبلیغ بسیار تأثیرگذاری می‌بود. توی مجموعهٔ کلیپ‌ها چند ویدئو کوتاه بودند و مثلاً تو یکی از اون‌ها یه پسر کنار دوستش جلوی یه میله تو یه پارک ورزشی بیرونی ایستاده و می‌گه: «داداش، من واقعاً نیاز دارم یه سیکس‌پک داشته باشم. چطور می‌تونم این کارو بکنم؟» و دوستش که معلومه قراره نقش ChatGPT رو ایفا کنه، می‌گه: «مشکلی نیست. ایدهٔ خوبی است که بخوای ورزش کنی. اگه بهم سن و وزنت رو بگی، من می‌تونم برات یه برنامهٔ تمرینی تنظیم کنم که روی سیکس‌پک تمرکز داره.»

25. 04:57 – 04:57 🗣 Anika

    آره.

26. 04:57 – 05:00 🗣 Wieland

    مگه نه؟ بعدش همیشه این‌طوری با هم حرف می‌زنن و مشخصه که اون دوست در واقع ChatGPT هست.

27. 05:01 – 05:01 🗣 Anika

    آره.

28. 05:01 – 05:24 🗣 Wieland

    و دقیقاً آخرش اون دوست می‌گه: «آره، کسی که عضله می‌سازه، لازمه غذای درستی هم بخوره. همین حالا پروتئین‌پودر برند فلان رو بخر.» (می‌خندد) خب، این باعث شد که سم خیلی ناراحت بشه — همون‌طور که خودش هم به‌نوعی دلخور شد — که تا حدی هم حق داشت. اون هم گفت که: «درسته، اگه این واقعی بود، تبلیغ واقعاً خنده‌داری می‌بود.»

29. 05:24 – 05:34 🗣 Jona

    آره آره. باید موافق باشم. اگه این درست باشه خیلی جالب خواهد بود، ولی قضیه یه کمی هم پیچیده‌ست؛ شاید هدفِ اصلی‌ش بیشتر یه هشدار بوده باشه.

30. 05:34 – 05:34 🗣 Anika

    آره.

31. 05:34 – 05:46 🗣 Jona

    که شاید نباید ظرف یه سال آینده یا حتی اصولاً همین الان سریع دست به این کار زد. یعنی اینکه با تبلیغات می‌تونی عملاً پاسخ‌های هوش مصنوعی رو بخری — این رو می‌گم.

32. 05:46 – 05:46 🗣 Jona

    اوهوم.

33. 05:47 – 05:51 🗣 Jona

    که این در واقع مسیر بسیار خطرناکی برای بشریت خواهد بود.

34. 05:51 – 05:51

    آره.

35. 05:51 – 06:12 🗣 Jona

    و طبیعتاً الان ChatGPT هنوز این کار رو انجام نمی‌ده و از دید سم آلتمن هم قابل‌فهمه که او الان کمی از این بابت ناراحت باشه؛ اما همه‌مون می‌دونیم که ظرف یه سال شرایط کاملاً فرق خواهد کرد. یه‌دفعه تبلیغات توی ChatGPT می‌یان و سال بعد همه می‌گن: «راستی، حالا این تبلیغات هم جواب‌ها رو تحت‌تأثیر قرار می‌دن.»

36. 06:13 – 06:13

    آره.

37. 06:13 – 06:18 🗣 Jona

    و این‌جور وقت‌ها انگار مجبوریم هر قدم کوچیکِ این روندِ بدتر شدنِ سرویس‌ها رو قبول کنیم، نه؟

38. 06:18 – 06:32 🗣 Wieland

    آره. من یه مقایسهٔ خیلی خوب دیدم که نشون می‌داد تبلیغات توی نتایج جستجوی گوگل چطور تغییر کرده. اوایل تبلیغات خیلی واضح و جدا بودند و با برچسب‌های «Sponsored» کاملاً مشخص می‌شدن.

39. 06:32 – 06:32 🗣 Anika

    آره.

40. 06:32 – 06:49 🗣 Wieland

    و کم‌کم، در طول سال‌ها، مشخص نبودنِ اینکه کدوم نتایج تبلیغ‌اند بیشتر شد، تا جایی که امروز جز یه برچسب کوچک «حمایت‌شده» تقریباً شبیه باقی نتایج به نظر میان.

41. 06:49 – 06:49 🗣 Anika

    آره.

42. 06:49 – 07:15 🗣 Wieland

    خب. بنابراین می‌شه استدلال کرد که طبیعتاً این مسیر یه روزی ممکنه به همون سمت بره. و البته دلیلش اینه که پول خیلی زیادی برای برداشتن وجود داره. مخصوصاً چون مردم توی ChatGPT دربارهٔ خصوصی‌ترین مسائلشون صحبت می‌کنن و برای پاسخ‌هایی که تحت‌تأثیر هوش مصنوعی یا تحت‌نفوذ تبلیغ‌کننده‌ها باشن، قطعاً می‌شه درآمد عظیمی به‌دست آورد.

43. 07:16 – 07:47 🗣 Jona

    بله، قطعاً. حتی وقتی اطلاعات خیلی شخصی فاش نمی‌کنی و صرفاً مثلاً دربارهٔ یه پروژه سؤال می‌پرسی، سیستم ممکنه محصولاتی پیشنهاد کنه که مربوط باشن و از این طریق تحت‌تأثیر قرار بگیری، با اینکه داده‌های خیلی شناسایی‌کننده وارد نکردی. من خودم مراقبم که چیزی که به‌طور مشخص قابل‌شناسایی باشه ننویسم و سؤالاتم رو محدود به موضوعات خیلی مشخص نگه می‌دارم — و عموماً هم همین‌کارو می‌کنم.

44. 07:47 – 07:48

    آره.

45. 07:48 – 07:59 🗣 Jona

    راستی دربارهٔ تبلیغِ سوپربول: یه آگهی دیگه هم از Ring پخش شد که (می‌خندد) طبیعتاً دوباره اون آیندهٔ دیستوپیایی رو در آغوش گرفته بود.

46. 07:59 – 07:59

    اوه.

47. 08:00 – 10:15 🗣 Jona

    بله، دقیقاً موضوع این بود که بتوان از دوربین‌های همسایه هم استفاده کرد تا مثلاً سگ‌ها یا گربه‌های گمشده—که به هر دلیلی فرار کرده‌اند—را ردیابی کرد و بعد گزارش داد که کجا هستند. مشکل اصلیِ این قضیه، به‌نظرم، همین اشتراک‌گذاری گستردهٔ داده‌هاست که در عمل اتفاق می‌افتد؛ یعنی این ایده که «خب، حالا عملاً یک شبکهٔ دوربین وجود دارد که با کمک هوش مصنوعی دائم تشخیص می‌دهد چه چیزی در تصویر رخ می‌دهد تا در موقع لزوم بین انسان‌ها، حیوانات یا افرادی که بسته‌ای در دست دارند تمیز قائل شوی». و سیمینوف، مدیر قدیمی و حالا دوباره رئیس Ring و یکی از بنیان‌گذاران، هم رسماً گفته بود: «بیا، ما می‌توانیم ظرف یک سال آینده جرایم را تقریباً به صفر برسانیم»، یعنی عملاً پذیرش یک شبکهٔ نظارتی گسترده. به همین خاطر من تبلیغِ به‌اصطلاح «Search‑Party» را خیلی خطرناک می‌دانم، چون قبلاً هم خبر آمده که دوربین‌های Flock و Ring می‌توانند داده‌ها را به پلیس بفرستند، حتی بدون حکم قضایی و بدون رضایت کاربر، چون این سیستم جداکار عمل می‌کند. مثلاً پلیس می‌تواند بگوید: «اینجا جرمی رخ داده؛ آیا می‌توانید داده‌های دوربین‌تان را موقتاً آزاد کنید؟» و تو در اپلیکیشن‌ات فقط می‌توانی روی «بله» یا «خیر» کلیک کنی. اما سیستم‌های دیگری هم وجود دارند که بدون حکم قضایی به‌طور مستقیم چنین کاری انجام می‌دهند. [صدای صاف کردن گلو] و این قطعاً دخالت عظیمی در حریم خصوصی است. و اگر بعد بگویند «ما می‌توانیم با هوش مصنوعی تشخیص دهیم چه کسی مرتکب جرم شده»، نه فقط اینکه کجا یک سگ ممکن است آزادانه می‌چرخیده، این قضیه واقعاً نگران‌کننده و عجیب است. این دارد به سمت چیزی شبیه «واچ‌داگز» می‌رود: دوربین‌ها و هوش مصنوعی تشخیص می‌دهند کجا جرم رخ داده و سپس پلیس می‌تواند خودبه‌خود به محل اعزام شود. واقعاً دیوانه‌کننده است. این یعنی به محض اینکه الگوریتمی رفتار یا موردی مشکوک تشخیص دهد، می‌تواند زنگ خطر را به نهادهای مربوطه بفرستد یا اقداماتی راه بیندازد. حتی ممکن است رفتارهای روزمره مثل رفت‌وآمد افراد، حضور کودکان در حیاط‌ها یا حرکت پیک‌ها تحلیل و طبقه‌بندی شود و بر اساس الگوها قضاوت‌های امنیتی انجام شود. از آنجا که این اطلاعات در یک شبکهٔ دوربین ذخیره و میان بازیگران مختلف به اشتراک گذاشته می‌شود، احتمال سوءاستفاده، نقضِ حریمِ خصوصی یا هدف‌گیریِ گروه‌های خاص افزایش می‌یابد. نگرانی دیگر این است که کاربران معمولی شاید ندانند چه داده‌هایی از آن‌ها به اشتراک گذاشته می‌شود یا چگونه مورد استفاده قرار می‌گیرد؛ تنها چیزی که می‌بینند یک اعلان ساده در اپ است که آیا موافق‌اند یا نه. وقتی اطلاعات مکان و تصاویر با شناسهٔ یک آدرس یا حساب کاربری پیوند زده شود، احتمال دارد فردی ناخواسته مظنون شود یا اطلاعات حساسش به نهادهای اجرایی یا اشخاص ثالث برسد. بنابراین وقتی یک مدیر مثل سیمینوف می‌گوید «ما می‌توانیم جرائم را کم کنیم»، لازم است بپرسیم این کاهش با چه قیمتی برای آزادی و حریم خصوصیِ افراد انجام می‌شود.

48. 10:15 – 10:16 🗣 Jona

    [آه می‌کشد]

49. 10:16 – 10:17 🗣 Jona

    [می‌خندد] آره.

50. 10:17 – 10:18

    جونا.

51. 10:18 – 10:22 🗣 Jona

    من واقعاً این صدا و آن آه را خیلی درک می‌کنم، بله. خب…

52. 10:23 – 10:24 🗣 Wieland

    ای بابا.

53. 10:25 – 10:25

    این‌که…

54. 10:25 – 10:37 🗣 Jona

    و همهٔ آن مزاحمت‌ها و سوءاستفاده‌هایی که می‌توان با چنین سیستمی انجام داد. طبیعتاً آنچه این سیستم برایش طراحی شده از نظر مفهومی و فنی واقعاً جذاب و کاربردی به نظر می‌رسد، اما مشکل این است که همین قدرت را می‌توان برای اهدافِ کاملاً نادرست هم به‌کار گرفت.

55. 10:37 – 10:37 🗣 Jona

    اوهوم.

56. 10:38 – 10:55 🗣 Jona

    اما یک مدیرعامل بالاخره باید یک جایی عقلش را روشن کند و فکر کند: «شاید این ایده آن‌قدر هم عالی نباشد»، چون این سیستم را می‌توان کاملاً برای مقاصد نادرست بهره‌برداری کرد و در نهایت هم تو و هم شرکتت را در چشم عمومی بدنام می‌کند. بنابراین مسئولان باید قبل از تبلیغ گستردهٔ چنین قابلیت‌هایی، خطرات سوءاستفاده و تأثیرات بلندمدت روی اعتبار شرکت را جدی بگیرند.

57. 10:56 – 10:56

    بله.

58. 10:56 – 11:01 🗣 Jona

    یا اینکه ممکن است تو را در معرضِ دیدِ بد قرار دهد، چون لازم نیست آینده الزاماً این‌طور شود، اما این یک خطر واقعی است، درست؟

59. 11:02 – 11:22 🗣 Wieland

    بله. اما می‌تونی بگی این «اشتراک‌گذاری»، خب، آیا فقط به معنای استفادهٔ ابری از ضبط‌ها برای جستجوست؟ یا اینکه اگر من همین حالا درخواستِ اشتراک بدم تا گربه‌ام را پیدا کنم، واقعاً می‌توانم به فایل‌های تصویری دوربین‌های همسایه‌ام دسترسی پیدا کنم؟

60. 11:22 – 11:22 🗣 Jona

    خب،

61. 11:24 – 12:08 🗣 Jona

    در نهایت این فعلاً، به‌گمان من، چیزی بیش از یک نمونهٔ آزمایشی نیست. هنوز کامل آزمایش نشده و ظاهراً فعلاً همان حالتِ دومِ که گفتم مد نظر است. البته این قرار نیست تصمیم نهایی باشد؛ متوجه‌ای؟ فعلاً فرض می‌کنند: «اوه، حیوان خانگی‌ات در این آدرس دیده شده»، اما همین مشاهده تو را با آن آدرس مرتبط می‌کند؛ چون اگر مثلاً دوربین بگوید «آها، در اینجا یک جرم رخ داده و در صورت شک مالک خانه ممکن است خودش مرتکب آن بوده باشد»، آن دوربین می‌تواند تو را گزارش کند. و چنین گزارشی معمولاً شامل آدرس یا موقعیت GPS یا هر شناسهٔ مکانیِ دیگری است که به دستگاه یا حساب کاربری تو متصل شده است. یعنی اطلاعاتِ مربوط به مکان، زمان و شناسهٔ کاربری‌ات می‌تواند به یک رکورد متصل شود که بعدها پیامدهای حقوقی یا اجتماعی برایت داشته باشد. این‌ها مسائلی هستند که باید پیش از پیاده‌سازیِ گستردهٔ چنین سامانه‌هایی به‌دقت بررسی شوند.

62. 12:08 – 12:09

    اوهوم، اوهوم.

63. 12:09 – 12:09

    بله.

64. 12:10 – 12:10 🗣 Wieland

    چون، خب—

65. 12:10 – 12:20 🗣 Jona

    این موضوع واقعاً سخت است. این‌طور نیست که کسی بیاید و بنویسد: «آها، من سگم را گم کرده‌ام» و فوراً به همهٔ دوربین‌های شهر دسترسی پیدا کند. چنین چیزی اتفاق نمی‌افتد؛ محدودیت‌ها و پروتکل‌هایی هست که مانعِ دسترسیِ فوری و کامل به تمام تصاویر می‌شود، متوجهی؟

66. 12:21 – 12:34 🗣 Wieland

    بله، منظورم این است که اگر چنین چیزی—مثلاً مشابه همان موردی که پلیس در اپ برایت درخواست می‌فرستد—در قالب یک جامعهٔ محلی اجرا شود، می‌تواند جالب باشد. مثلاً می‌توان اطلاع‌رسانی‌ای فرستاد که «بریژیت دنبال سگش می‌گردد» و اعضای محله در صورت مشاهده کمک کنند؛ این از یک منظر می‌تواند مفید باشد.

67. 12:34 – 12:34 🗣 Anika

    آره.

68. 12:35 – 12:48 🗣 Wieland

    و اگر روی «بله» کلیک کنی، هوش مصنوعی در فضای ابری ضبط‌های چند روز گذشتهٔ دوربین‌هات را اسکن می‌کند تا ببیند آیا آن سگ تشخیص داده می‌شود یا نه و بعد صرفاً پاسخِ «بله» یا «خیر» را به آن شخص بازمی‌گرداند. یعنی معمولاً دسترسی مستقیم به تمامی تصاویر منتشر نمی‌شود، فقط نتیجهٔ جستجو به اطلاع درخواست‌کننده می‌رسد.

69. 12:48 – 13:27 🗣 Jona

    بله، ولی اگر قرار باشد از کاربران مرتباً درخواست شود، این برای آن‌ها خیلی آزاردهنده خواهد بود. در نتیجه روند احتمالاً این‌طوری خواهد بود که اول سیستم با هوش مصنوعی یک تطابقِ محتمل را شناسایی می‌کند و بعد از تو می‌پرسد: «ما یک سگ غریبه را شناسایی کرده‌ایم که به‌نظر می‌رسد شخص دیگری آن را جستجو می‌کند. آیا مایلید دوربین‌تان را به‌اشتراک بگذارید تا آن فرد بتواند تأیید کند: اول اینکه واقعاً حیوانِ اوست، دوم اینکه به چه سمتی رفته، سوم اینکه دقیقاً چه زمانی این رخداد بوده و چهارم اینکه در چه مکان؟» و همهٔ این‌ها داده‌هایی هستند که در صورت موافقت بین طرفین به اشتراک گذاشته می‌شوند. بنابراین به‌جای بمباران کاربر با درخواست‌ها، سیستم تنها زمانی وارد عمل می‌شود که تطابقِ اولیه‌ای باشد و بعد اجازهٔ افشای جزئیات بیشتر را از کاربر بگیرد. با این روش مزاحمت کاهش می‌یابد، اما همچنان حجم قابل‌توجهی از اطلاعات حساس (زمان، مکان، جهت حرکت و تأیید هویت حیوان) بین افراد به اشتراک گذاشته خواهد شد.

70. 13:27 – 13:29 🗣 Wieland

    آره، خب، معلومه.

71. 13:29 – 13:31 🗣 Jona

    و در پایان [می‌خندد]

72. 13:31 – 13:32 🗣 Wieland

    آره، در آخر…

73. 13:32 – 13:35 🗣 Jona

    در پایان می‌توان گفت این یک گام دیگر به سوی دیستوپی است.

74. 13:36 – 14:40 🗣 Wieland

    می‌دانم. به همین خاطر این اصلاً خوب نیست. من فکر می‌کنم در یک نظام سرمایه‌داری و به‌ویژه در چارچوب سیاسی خاصی که در آمریکا وجود دارد، این کار عملاً پیچیده و مشکل‌ساز خواهد بود. ما دیده‌ایم که دوربین‌ها گاهی به‌طور خودکار اطلاعاتی را به پلیس می‌دهند؛ بنابراین اگر این مسئله صرفاً روی یک جنبهٔ «جوامعِ محلی» مبتنی باشد، باز هم خطرِ انتقالِ آن اطلاعات به نهادهای اجرایی یا بازیگران تجاری زیاد است. هرچند به‌صورت نظری ایدهٔ جامعه‌محور ممکن است جذاب به نظر برسد—یعنی کسانی که دوربین دارند بتوانند با هم یک اجتماع تشکیل دهند و تصمیم بگیرند اعضای آن جامعه اجازهٔ استفاده از همهٔ دوربین‌ها برای جستجوی خاصی را دارند—اما در عمل این هم می‌تواند به نظارت جمعی تبدیل شود. تصور کن یک انجمنِ مسکونیِ دارای دروازه و HOA تصمیم بگیرد که «دوربین‌های ما می‌توانند بچه‌های همهٔ ساکنان را دنبال کنند تا والدین همیشه بدانند فرزندان‌شان کدام حیاط بازی می‌کنند»؛ چنین سیاستی اگر تصویب شود، به‌راحتی می‌تواند حریم خصوصی را نقض کند و اختیار و کنترلِ بیش از حدی ایجاد نماید. بنابراین هرچند مشارکتِ محلی و کنترلِ جمعی می‌تواند از یک منظر جالب باشد، اما در یک محیط سرمایه‌داری که شرکت‌ها و نهادها انگیزهٔ تجاری و سیاسی دارند، کنترلِ این جریان داده‌ها بسیار دشوار خواهد بود و بدون چارچوب‌های قانونیِ محکم، این سیستم می‌تواند به یک ابزار قدرتمندِ نظارتی تبدیل شود.

75. 14:41 – 14:41 🗣 Jona

    دقیقاً.

76. 14:41 – 14:42 🗣 Wieland

    یا چیزی، اما—

77. 14:43 – 14:46 🗣 Jona

    اما نه بر اساس یک حکم کلی.

78. 14:47 – 15:18 🗣 Wieland

    چون در غیر این صورت، بله، من هم دارم همین‌طور می‌بینم… یعنی به نظرم یکی از معدود جنبه‌های مثبتِ وضعیتی که الآن در آمریکا رخ داده این است که خیلی برجسته به بقیه‌ی دنیا نشان می‌دهد — ام — چرا بعضی فناوری‌ها و اصولاً قوانینِ کلی، آن‌جایی که مردم همیشه می‌گویند «مثلاً، اگر تو باهاش مخالفی پس یعنی تو برای حفاظت از کودکان نیستی» یا اظهارات مشابه، می‌توانند به شکلِ فشارِ اخلاقی و احساسی مانع بحث منطقی بشوند.

79. 15:18 – 15:18 🗣 Anika

    بله.

80. 15:18 – 16:01 🗣 Wieland

    و اینجا، به‌نظرم، حالا خیلی خیلی روشن می‌شود که چنین چیزهایی چطور می‌تواند به ضرر برگردد. یعنی واقعاً، الآن که دیدیم در ماه‌های اخیر در آمریکا چه اتفاقاتی افتاد، فکر کردن به این‌که این روند چطور می‌تواند از کنترل خارج شود وحشت‌آور است. چون می‌توانم کاملاً تصور کنم که عده‌ای فوراً خواهند گفت: «صبر کن ویلند؛ یعنی تو داری می‌گویی که تو مخالفی با این‌که دوربینِ خانه‌ات بفهمد وقتی کسی تو خانه‌ات کسی را می‌کُشد یا کسی تو خانه‌ات دارد تو را می‌کُشد؟ خب، دقیقاً منظورت چیه؟ چرا باید با این‌که دوربین این را تشخیص دهد و خودکار گزارش کند مخالف باشی؟ تو مخالف روشن‌شدن پرونده‌های جنایی هستی؟» و نکته این است که همین الان هم داریم چنین واکنش‌هایی را می‌بینیم.

81. 16:01 – 16:05 🗣 Jona

    خیلی، خیلی اغراق‌آمیز بیان شده، اما…

82. 16:06 – 16:16 🗣 Wieland

    به همین دلیله. اما باز هم آن جمله‌ی تکراری هست: «کسی که چیزی برای پنهان کردن ندارد». یعنی عملاً تو هیچ دلیلی نداری که از این‌که دوربین‌ها در خانه‌ات بتونند جرایم را تشخیص دهند ناراحت باشی.

83. 16:16 – 16:16 🗣 Anika

    بله.

84. 16:16 – 16:27 🗣 Wieland

    ولی منظورم این است که با توجه به پروفایلینگ و آن‌چه الآن در آمریکا می‌بینیم، مشخص است که وقتی زیرساختی فراهم شود که بگوید «این سیستم تشخیص می‌دهد وقتی کسی در خانه‌ام با سلاح گرم راه می‌رود»—

85. 16:27 – 16:28

    بله.

86. 16:28 – 16:37 🗣 Wieland

    —اون‌وقت فاصله‌اش کوتاه است تا بگویند «آیا کسی با رنگِ پوستِ «نامناسب» تو خانه‌ام داره راه می‌ره؟» و در نتیجه ما عملاً زیرساختِ لازم برایِ چنین تشخیص‌هایی را از قبل فراهم کرده‌ایم.

87. 16:37 – 16:37 🗣 Jona

    بله.

88. 16:38 – 16:49 🗣 Wieland

    پس به همین خاطر من این قضیه را خیلی روشنگرانه می‌دانم و امیدوارم—واقعاً امیدوارم—که جهان حالا به آمریکا نگاه کند و متوجه شود، اوه، اوه، اوه.

89. 16:49 – 16:49 🗣 Jona

    بله.

90. 16:50 – 16:51 🗣 Wieland

    ما نباید این کار را انجام دهیم.

91. 16:51 – 17:07 🗣 Jona

    این هم خیلی جالبه، چون از این دیدِ بیرونی—[گلو صاف می‌کند]—می‌شود به قضیه نگاه کرد و بعد فکر کرد: «خب، باشه، ما، اون ‘‘مرکز تست’’ این نتایج را ارائه کرده؛ حالا ما چه چیزهایی را باید این‌جا بهتر انجام دهیم؟»

92. 17:07 – 17:07 🗣 Jona

    بله.

93. 17:07 – 17:42 🗣 Jona

    یعنی من گاهی از این خوشحالم که فناوری‌ها کمی دیرتر به ما می‌رسند؛ چون این تأخیر فرصت می‌دهد که مرزهای مشخص‌تری برای گسترش نرم‌افزارها — به قول خودم — و برای نظارت و آن آینده‌های دیستوپیک تعیین شود. این تاخیر اجازه می‌دهد پیش از استقرار کامل دربارهٔ حوزهٔ کاربرد، محدودیت‌های قانونی و پیامدهای اجتماعی‌شان بحث و قانون‌گذاری کنیم. و فقط یک نکته هم برای شما شنونده‌ها: اگر شما هم دارید می‌گویید «آره، اما کسی که چیزی برای پنهان کردن ندارد باید فوراً همهٔ حریم خصوصی‌اش را رها کند»، امیدوارم هرچه زودتر بالغ شوید. [می‌خندد]

94. 17:42 – 17:47 🗣 Wieland

    خب، جونا، عالیه. بزن بریم با کامنت‌ها. من همین الآن هم دارم کامنت‌های یوتیوب را تصور می‌کنم.

95. 17:47 – 17:53 🗣 Jona

    نه، ببخشید. واقعاً همین‌طوره. آره، دیگه چی می‌شه در این‌باره گفت؟

96. 17:53 – 18:06 🗣 Wieland

    «من ۵۳ سالمه. جمعاً خیلی بیشتر از شما دو تا، اونِه [بیپ] اینسل‌ها، تجربهٔ زندگی دارم. دارید چی می‌گید شما؟ مطمئناً من چیزی برای پنهان کردن ندارم. چه [بیپ]ی رو می‌بینی؟ خب، پس به درکِ همه‌چیز.» [می‌خندد]

97. 18:06 – 18:07

    بله.

98. 18:09 – 18:22 🗣 Jona

    نه، اما این دقیقاً نشون می‌ده که تو تا الآن تجربهٔ زندگی کافی نداری و هم‌چنین هنوز درک نکردی که مثبت‌های کاذب (False Positives) در چنین سیستمی می‌توانند برای تو عواقبِ بسیار سنگینی داشته باشند.

99. 18:23 – 18:41 🗣 Wieland

    راستی، در مورد نرم‌افزاری که می‌تواند، خب، شاید برای مقاصد نه‌چندان خوب استفاده شود—اِم—می‌خواهم با شما درباره‌ی همه‌ی آن آشوبی که ماه گذشته در رابطه با OpenClaw رخ داد صحبت کنم، چون الآن یک پیوند جالب و توضیحی دارم، یعنی،

100. 18:42 – 18:56 🗣 Wieland

     اِه، یه چیزی که به ذهنم رسید و باعث شد یه کم دلم آشوبی شه اینه که—اِمم—بعداً کلی بهتون می‌گم که همه‌چی دقیقاً چی بود، اما دیدم یکی داشت توی توییتر سریع اسکرول می‌کرد—

101. 18:57 – 18:57 🗣 Jona

     آره.

102. 18:57 – 19:05 🗣 Wieland

     اِمم، مردم چه چیزهایی رو با افتخار نمایش دادند، یعنی مم، که با OpenClaw ساخته بودند.

103. 19:05 – 19:05 🗣 Jona

     آره.

104. 19:05 – 19:26 🗣 Wieland

     اون ویدئو خیلی بی‌طرفانه پخش می‌شد. اینا آدم‌هایی‌ان که اصولاً محتوای سیاسی تولید نمی‌کنن و از همین‌جا هم می‌شه فهمید که تو توییتر چه خبره—به‌ویژه در آمریکا—چون اون فرد فقط از روی پست‌ها اسکرول می‌کنه و صرفاً می‌گه: «این رو ببینید». یعنی وارد جزئیات نمی‌شه. فقط می‌گه: «ببینید، مردم دارن چه چیزای عجیب و گاهی ترسناکی می‌سازن.» من ویدئو رو متوقف کردم و شروع کردم متن‌هایی که زیر پست‌ها بود رو بخونم.

105. 19:26 – 19:26 🗣 Jona

     آره.

106. 19:26 – 19:34 🗣 Wieland

     بعد یکی واقعاً با افتخار پست گذاشت: «هی، من که اصلاً مهندس کامپیوتر نیستم. من واقعاً هیچی از این چیزا نمی‌فهمم.»

107. 19:34 – 19:34 🗣 Anika

     آره.

108. 19:34 – 20:05 🗣 Wieland

     «اما من تونستم با OpenClaw ظرف چند دقیقه یه برنامهٔ واقعاً خوب بسازم که اثرِ خیلی خیلی مثبتی داره. این برنامه به‌طور خودکار لایواستریم‌های اینستاگرام که در مینیاپولیس برگزار می‌شن رو اسکن می‌کنه. و اگر زبانی شناسایی بشه که انگلیسی نیست، به‌طور خودکار ادارهٔ مهاجرت رو از مکانِ اون لایواستریم آگاه می‌کنه.» یه اپلیکیشن واقعاً خوب که اثر مثبتی برای بشریت داره.

109. 20:05 – 20:06

     آها.

110. 20:06 – 20:08 🗣 Wieland

     خواهشا به من افتخار کنید. آره.

111. 20:08 – 20:16 🗣 Jona

     میشه لطفاً همین حالا کوتاه وسط صحبت برای شنونده‌ها توضیح بدی که OpenClaw دقیقاً چطور کار می‌کنه؟ یعنی اساساً چی هست—

112. 20:16 – 20:21 🗣 Wieland

     پس، خب، این شروعِ ما بود. OpenClaw در اصل فقط یک—

113. 20:22 – 21:03 🗣 Wieland

     این در واقع یه فریم‌ورک عاملیه، اما این فریم‌ورک خیلی، اِمم، [می‌خندد] حسابی هیپ شد. دلیلش هم این بود که، خب، هرچقدر هم بد یا نادرست به‌نظر بیاد، انگار اصلاً هیچ‌گونه Guard Rails یا محدودیت حفاظتی روش گذاشته نشده بود. و همین موضوع باعث شد قضیه تا این حد بزرگ و بحث‌برانگیز بشه، چون مردم با این آزادی می‌تونستن خیلی کارها رو انجام بدن. تا حالا هم ابزارهایی که شبیه این عمل می‌کردن—حوزه‌ای که همین الان هم در حال توسعه‌ست—معمولاً مثل Cloud Cowork یا نمونه‌های مشابه، همیشه یه سری حفاظ و محدودیت داشتن، که خب، به دلایل مشخصی اون‌ها رو قرار داده بودن.

114. 21:04 – 21:04 🗣 Wieland

     آره.

115. 21:04 – 21:26 🗣 Wieland

     اِم، OpenClaw در اصل چیزی جز یه فریم‌ورک عاملی نیست که طوری طراحی شده تا برای آدم‌هایی که سررشته‌ای از کامپیوتر ندارن هم راحت و قابل‌استفاده باشه. در نهایت می‌تونی بهش هر دستورالعملی بدی و اون انجامش می‌ده؛ هر کاری که خودت می‌تونی با یک کامپیوتر انجام بدی. در عمل می‌شه ازش خواست فایل‌ها رو باز و ویرایش کنه، نرم‌افزار نصب کنه یا با سرویس‌های آنلاین تعامل کنه.

116. 21:26 – 21:26 🗣 Jona

     اِمم.

117. 21:26 – 21:37 🗣 Wieland

     و چون اونجا بعضی تمهیدات حفاظتی اصلاً وجود ندارن، مثلاً OpenClaw می‌تونه حتی کد خودش رو روی کامپیوترت تغییر بده، بدون اینکه اجازه‌ای ازت بگیره. و—

118. 21:37 – 21:37 🗣 Jona

     آره.

119. 21:37 – 22:59 🗣 Wieland

     بعد بعضی‌ها چیزهایی پُست کردن که، همون‌طور که گفتم، برای من کمی آزاردهنده بود؛ چون در نهایت به‌نظر من اصلاً چیز فوق‌العاده‌ای نبود. بذارین واضح بگم: من خودم هم یه عامل شخصی نوشتم—یه عامل نرم‌افزاری که می‌تونم بهش هرچی می‌خوام بگم و اون برای من می‌نویسه و مرتب می‌کنه، مثل یه دفتر روزانهٔ خودکار ولی قوی‌تر. برای این عامل کلی زمان صرف کردم تا Guard Rails براش بنویسم، چون اگه بذاریش هرکاری کنه بعضی وقت‌ها واقعاً اوضاع خراب می‌شه. بعد بعضیا گفتن: «خب اگر اصلاً Guard Rails وجود نداشته باشه چی؟» و ماجرا تبدیل شد به تیترهایی مثل: «کاربر صبح از خواب پا می‌شه و ناگهان OpenClaw یه رابط صوتی داره!» اما واقعاً چه اتفاقی افتاده بود؟ قضیه این بود که یه تسک برنامه‌ریزی‌شده وجود داشت که هر شب در ساعت مشخصی به عامل می‌گفت: «اینجا محل کدت رو در فایل‌سیستم ببین. کد رو اسکن کن، فکر کن چه تغییری می‌تونه به نفع کاربر باشه، اون تغییر رو در کد خودت اعمال کن و بعد خودت رو ری‌استارت کن.» و عامل دقیقاً همین کار رو کرد. بله، این کار چشم‌گیر و تأثیرگذاره، ولی از نظر فنی چیز خارق‌العاده‌ای نیست؛ این رفتار نتیجهٔ ترکیب چند مکانیزم ساده—اسکن کد، تصمیم‌گیری و اجرای خودکار—با دسترسی‌های گسترده است. من شخصاً کلی وقت گذاشتم تا جلوی اشتباهات بالقوه رو بگیرم، چون اگر اجازه بدی عامل هر کاری بکنه، ممکنه تغییرات ناخوانده یا مخرب وارد بشه. پس بله، تأثیرگذارِ، اما خب—

120. 22:59 – 23:11 🗣 Jona

     چه کسی همچین چیزی رو اجازه می‌ده؟ من فکر می‌کنم باید حتماً یه حفاظ باشه که اصلاً اجازه نده این کار ممکن بشه. ولی فکر می‌کنم بستگی داره به اینکه چقدر بخوایم سخت‌گیر باشیم.

121. 23:11 – 23:12 🗣 Wieland

     آره، خب دقیقاً.

122. 23:12 – 23:15 🗣 Jona

     اما همین مورد به‌تنهایی رو من خیلی خطرناک می‌دونم.

123. 23:15 – 23:15 🗣 Jona

     آره.

124. 23:16 – 23:34 🗣 Jona

     من منظورم این نیست که فقط به‌خاطر یک فرد حرف می‌زنم. خب، اگر عاملِ تو اصولاً بتونه هر فایلی روی کامپیوترت رو تغییر بده یا حتی حذف کنه، طبیعتاً برای خودت به‌عنوان یک فرد خیلی خطرناکه. این رو قبول دارم، واضحِ. ولی در نهایت این مسئله از منظر اجتماعی هم اهمیت داره، چون وقتی تو خودت اجازهٔ چنین کاری رو دادی، در عمل مسئول پیامدها هم خودته و این یعنی که عواقبش پذیرفته شده‌ان.

125. 23:35 – 23:35 🗣 Jona

     آره.

126. 23:35 – 23:38 🗣 Jona

     تو که می‌دونی هوش مصنوعی، به‌قول‌من، می‌تونه هر کاری انجام بده.

127. 23:39 – 23:39 🗣 Wieland

     آره.

128. 23:39 – 23:41 🗣 Jona

     و اینکه چه کارهایی رو نباید بکنه؛ یعنی دقیقاً چیزهایی که خودت جلوش رو گرفتی.

129. 23:42 – 23:42

     آره.

130. 23:42 – 24:04 🗣 Jona

     اما من فکر می‌کردم ما به‌عنوان جامعه می‌خواهیم از این جلوگیری کنیم که هوش مصنوعی‌ها بتونن خودشون رو بهبود بدن و بعد کدهایی به برنامه‌شون اضافه کنن که بهشون اجازه می‌ده سایر مکانیزم‌های حفاظتی رو هم دور بزنن و غیره. یعنی اینکه، به‌قولِ من، احتمالاً در آینده ممکنه یه رویداد بزرگِ انتشار و گسترش اتفاق بیفته.

131. 24:04 – 24:04 🗣 Jona

     آره.

132. 24:05 – 24:34 🗣 Jona

     مثل اینکه بخوای تسلط جهانی به‌دست بیاری. می‌فهمی؟ این همون قدم اصلیه که برای چنین چیزی لازمه. و اگر حالا بگی: «باشه، تو می‌تونی به OpenClaw هر چیزی بگی—واقعا هر چیزی—و اون هم اجراش کنه»، این برای من خیلی شبیه شروعِ یک سلطه یا پیشرویِ خطرناکه، ولی با اطلاعات خیلی کم. مسئله اینه که وقتی تو کلی اطلاعات رو از طریق دوربینِ Ring یا چیزهای دیگه آنلاین به اشتراک می‌ذاری و بعد می‌گی «من که چیزی برای پنهان کردن ندارم»، در واقع ما دقیقاً به همون وضعیت می‌رسیم.

133. 24:35 – 24:35 🗣 Jona

     آره.

134. 24:35 – 24:47 🗣 Jona

     اون‌وقت همه چیز تمومه. اگر چنین سیستمی داده‌های بیشتری نسبت به الان در اختیار داشته باشه و در کار از حالت ناشناس درآوردن داده‌ها خیلی هم ماهر بشه—

135. 24:48 – 24:48 🗣 Jona

     آره.

136. 24:48 – 25:18 🗣 Jona

     همون‌طور که حالا معمولاً گفته می‌شه باید داده‌ها ناشناس باشن، اما در نهایت باز هم می‌تونی با تحلیلِ همبستگی‌ها چیزهایی استخراج کنی. مثلا فرض کن با نسخه‌ای از Google Glass داری تو خیابون راه می‌ری؛ سیستم ممکنه برای یه نفر نمایش بده: «دیروز تو کلاب یک مرد رو بوسیده»، چون دوربین‌ها و داده‌ها در دسترس و قابل‌پردازش بودن. اون‌وقت دیگه کار تمومه.

137. 25:18 – 25:18

     آره.

138. 25:18 – 25:19 🗣 Jona

     ببین، بازی Watch Dogs هم همین چیزها رو پیش‌بینی کرده.

139. 25:19 – 25:20 🗣 Jona

     آره.

140. 25:20 – 25:20 🗣 Jona

     و بعد دیگه تمومه.

141. 25:21 – 25:25 🗣 Wieland

     تمام بازی‌های مورد علاقه‌م دائم آینده رو پیش‌بینی می‌کنن. [می‌خندد]

142. 25:25 – 25:26 🗣 Jona

     آره.

143. 25:26 – 25:40 🗣 Wieland

     آره، دقیقاً. این جنبه واقعاً جذابه و من هنوز نمی‌دونم چی قراره بیاد، ولی حتی برای یه شخص عادی هم اتفاق افتاده که عامل—به‌خاطر دریافت یه فرمان نادرست—به‌سادگی کل هارددرایو رو پاک کنه. این‌جور خطاها می‌تونن برای افراد عادی هم فاجعه‌بار باشن.

144. 25:40 – 25:40

     آره.

145. 25:40 – 25:48 🗣 Wieland

     و از این شوخی‌ها و از این قبیل. من همیشه می‌گفتم: «آره، به‌خاطر همین Guard Rails وجود داره؛ به‌خاطر همین سندباکس‌ها و این چیزا.» و خب...

146. 25:48 – 25:58 🗣 Jona

     آره، نه، طبیعیه که عامل هوش‌مصنوعی من باید بتونه دستور rm‑rf رو روی هر پوشه‌ای اجرا کنه. خب، می‌دونیم، لابد باید این قابلیت رو داشته باشه، آره.

147. 25:58 – 26:38 🗣 Wieland

     آره، همون‌طور که گفتم، ساختن این Guard Rails از تجربهٔ خودم به‌عنوان برنامه‌نویس کار زمان‌بر و پرزحمتیه و به‌خاطر همین هم طول می‌کشه. به همین دلیل ابزارهایی مثل Claude Cowork پدید اومدن—چیزی شبیه Claude Code ولی برای مردم غیرفنی—که ایده‌شون اینه که کارها رو ساده کنن. می‌تونی بهش بگی: «باشه، من الآن به این پوشه دسترسی می‌دم، مثلاً پوشهٔ دانلودها، و لطفاً فایل‌ها رو مرتب کن و توی فولدرهای مناسب بذار.» با این کار می‌تونی تا حدی ریسک رو کم کنی، چون Guard Rails در اصل تعیین می‌کنن که در نهایت چه عملیاتی مجاز هستن و چه عملیاتی نیستن. علاوه بر این می‌تونی مکانیزم‌هایی مثل بررسی‌های الگوریتمی یا لاگ‌گیری اضافه کنی تا قبل از اعمال هر تغییر مهم، کنترل‌هایی انجام بشه.

148. 26:39 – 27:02 🗣 Jona

     آره، یا می‌تونی مجوزهای سخت‌گیرانه‌ای برای اون پوشه بذاری که برنامه فقط با یه کاربر مشخص اجرا بشه و در نتیجه فقط همون دسترسی‌هایی رو داشته باشه که اون کاربر داره. می‌شه Guard Rails خیلی محکمی تعریف کرد؛ مثلاً محدود کردن اجرا به یک یوزر، استفاده از container یا chroot، تنظیم ACLها و لاگ‌ گرفتن کامل. اون‌وقت همه آروم‌ان و دیگه به عامل دسترسی root نمی‌دی، اما—

149. 27:02 – 27:02 🗣 Wieland

     آره.

150. 27:03 – 27:06 🗣 Jona

     خب، دیر یا زود این برای همه اتفاق می‌افته، آره.

151. 27:07 – 27:21 🗣 Wieland

     و مثل اینکه، همون‌طور که گفتم، همه این حرفا خیلی هایپ شد چون به‌نظر انقلابی میومد؛ اما از زاویهٔ یه برنامه‌نویس، در عمل چیزی نبود که نشه ساخت. مسئله این بود که دیگران تا حالا عمدتاً تصمیم گرفته بودن این کار رو نکنن.

152. 27:21 – 27:24 🗣 Jona

     چون اساساً ایدهٔ خوبی بوده که انجامش ندیم.

153. 27:24 – 27:48 🗣 Wieland

     آره. اِم، مثلاً از نظر فنی برای یه عامل اصلاً مشکلی نیست که تو اینترنت بگرده و فایل‌ها رو ویرایش کنه. عامل‌ها الان می‌تونن سرچ کنن و با مستندات کار کنن. من می‌تونم به یه عامل کدنویس بگم: «باشه، برو مستندات OpenAI رو بخون؛ تو اینترنت سرچ کن ببین MCP-server چیه و خودت نصبش کن.»

154. 27:48 – 27:48

     آره.

155. 27:48 – 27:51 🗣 Wieland

     خب، طبیعتاً این امکان وجود داره. این یه فایل متنه که توی پوشهٔ تو قرار داره.

156. 27:51 – 27:51 🗣 Anika

     آره.

157. 27:51 – 28:12 🗣 Wieland

     بعد کاری که مردم کردن این بود که یک سقوط کامل اتفاق افتاد به شکل Moldbook—یه چیزی شبیه ردیت اما برای عامل‌های هوش مصنوعی—که ساخته شد. کسی که اینو راه انداخت عملاً سررشته‌ای از علوم کامپیوتر نداشت و عملاً کل این سیستم رو به‌صورت خیلی سرسری و بر اساس «حس و حال» پیاده‌سازی کرده بود، بدون اون محافظت‌ها و مراقبت‌های لازم.

158. 28:12 – 28:12 🗣 Jona

     آره.

159. 28:13 – 29:00 🗣 Wieland

     و جدا از خودِ محتوا، اوایل قضیه خیلی خنده‌دار بود، ولی بعد از یه مدتی دیگه نشد بخونی چون عملاً پر شده بود از کلاه‌برداری‌ها و چرندیات و انواع مزخرفات و کلی چیز بیهوده [بیپ]. مثلاً ایجنت‌های هوش مصنوعی که مرتب همدیگر را می‌زدن و همدیگر را گمراه می‌کردن و اینطور شوخی‌ها. بعدش تازه معلوم شد که خودِ Moldbook هم واقعاً پر از حفره‌های امنیتی خیلی جدی بوده. همون‌طور که گفتم، این سیستم رو کسی ساخته که هیچی از انفورماتیک نمی‌دونه. به خاطر همین کلی موارد از قلم افتاده بود و برای مثال قضیه‌ای بود که احراز هویت کاربران اصلاً محافظت شده نبود. یعنی آدم می‌تونست به‌راحتی کلیدهای API همهٔ کاربران یا بات‌های اونا رو بخونه و استخراج کنه. و...

160. 29:00 – 29:00

     عالی.

161. 29:00 – 29:22 🗣 Wieland

     اونجا واقعاً دیدم، مخصوصاً تو واکنش‌ها، که این‌جور چیزها چه‌طور اتفاق می‌افته. می‌دونم شاید نخبه‌گرایانه به‌نظر بیاد، ولی چه پیش میاد وقتی آدم‌هایی که از انفورماتیک سر درنمیارن، عملاً تواناییِ «ساختن» چیزهای فنی رو پیدا می‌کنن؟

162. 29:23 – 29:23 🗣 Anika

     آره.

163. 29:23 – 29:47 🗣 Wieland

     همین‌طور می‌بینی که چه پیش میاد وقتی آدم‌هایی که هیچ ذوق هنری ندارن، به منابع فنی‌ای دسترسی پیدا می‌کنن که بتونن هر تصویری بسازن. نتیجه کلیشه‌ای اینه که پر می‌شه از تصاویر بی‌کیفیتِ تولیدشده با هوش‌مصنوعی که عملاً شبیهِ [بیپ] به‌نظر میان، با اینکه خودِ هوش‌مصنوعی توانایی خلقِ آثار خیلی خوب رو داره. ولی اگر فرد خودِ ذوق هنری نداشته باشه، حتی با بهترین ابزارها هم اثر هنری خلق نمی‌کنه؛ خروجی فقط یک تصویر بی‌کیفیت و زشت می‌شه.

164. 29:47 – 29:48 🗣 Jona

     آره، درسته.

165. 29:48 – 30:11 🗣 Wieland

     و دقیقاً همین وضعیت الان با Vibe Coding هم اتفاق می‌افته: حتی اگر از انفورماتیک هیچ سررشته‌ای نداشته باشی، می‌تونی یه اپ بسازی، ولی نتیجه‌اش طوریه که فوراً معلوم می‌کنه سازنده اصول مهندسی نرم‌افزار رو بلد نیست. این قضیه نشان داد چه نوع آدم‌هایی سراغ OpenClaw میان؛ من تو ساب‌ردیت‌های واقعی دیدم که واکنشِ خیلی‌ها این بود: «جدی نمی‌فهمم مشکل کجاست.» خیلی‌ها حتی تفاوت بین سرور، سرویس و مسائل امنیتی رو هم نمی‌دونن.

166. 30:11 – 30:12 🗣 Jona

     آها.

167. 30:12 – 30:25 🗣 Wieland

     آره، بعدش می‌شه همهٔ کلیدهای API رو استخراج کرد. بعضیا می‌گن «خب مهم نیست»، و قضیه هم همینه. یعنی در نهایت ممکنه کسی بدترین کار ممکن رو بکنه و به اسم هر بات هر چیزی منتشر کنه. آره، می‌دونی، حالا این خیلی فاجعه‌آمیز نیست.

168. 30:25 – 30:25 🗣 Jona

     [می‌خندد]

169. 30:25 – 30:32 🗣 Wieland

     خب. از این می‌فهمی چقدر اوضاع واقعاً گم‌و‌گور و بی‌سامانه، فقط بر اساس آدم‌هایی که از OpenClaw استفاده می‌کنن.

170. 30:32 – 30:32 🗣 Jona

     آره.

171. 30:32 – 31:20 🗣 Wieland

     خب، راستش من هم دقیقاً نمی‌دونم چی بگم. همون‌طور که قبلاً گفتم، جونا، من خودم هم کلی با Vibe Coding کار می‌کنم و واقعاً پروژه‌های زیادی دارم. چندتا ایجنت شخصی هم دارم که برای من کار انجام می‌دن و دسترسی‌های مشخصی دارن، ولی اوضاع این‌بار خیلی شدید بود. بعدش هم که تازه موضوع بدتر شد و در آخر باز هم به سیلِ اطلاعات غلط تبدیل شدیم. الان کانال‌های آلمانیِ AI‑Slop هم وارد فهرست پیشنهادهای یوتیوب من شدن و مردم هم کلی برچسب و ترجمهٔ اشتباه پخش کردن. اخیراً یه تیتر اومد که گفته بود OpenAI، OpenClaw رو خریده، که این کاملاً نادرسته. در واقع OpenAI اون آدمی که این رو ساخته جذب یا استخدام کرده—گفته می‌شه احتمالاً اهل آلمان یا منطقهٔ DACH بوده—ولی خودِ OpenClaw قابل خریدنی نیست چون نرم‌افزار متن‌بازه.

172. 31:20 – 31:20

     آره.

173. 31:20 – 31:50 🗣 Wieland

     درسته، اون پسره رو استخدام کردن. واکنش‌ها هم، خب، چیز جالبی بود—واقعاً مشخص بود که مردم هیچ ایده‌ای ندارن و این موضوع حسابی منو ناراحت کرد. کسایی که ازش استفاده می‌کردن واقعاً هیچ تصوری نداشتن و بعضی‌ها می‌گفتن «آره، فقط حدود پنج دلار در ماهه» یا چیزای شبیه به این. منم گفتم: «نه، شما باید حداقل مبانی طراحی اپلیکیشن رو بدونید.» بله، از لحاظ تئوری می‌تونی با پنج دلار یه سرور لینوکس اجاره کنی و برنامه رو روش اجرا کنی، ولی این تنها هزینهٔ سرور نیست و کلی چیز دیگه هست که باید بلد باشی.

174. 31:50 – 31:50 🗣 Wieland

     آره.

175. 31:50 – 32:04 🗣 Wieland

     تو هنوز به یه کلید API از یه ارائه‌دهندهٔ استنتاج نیاز داری. اگر مثلاً ایجنت‌هات رو ۲۴/۷ به‌کار بگیری، هزینه‌ش دیگه پنج دلار نیست، بلکه حدود سیصد دلار در ماه می‌شه.

176. 32:04 – 32:05 🗣 Jona

     بله، درست.

177. 32:05 – 32:32 🗣 Wieland

     خب، اوه، واقعاً شگفت‌انگیز بود. من واقعاً نمی‌خواهم کلی بر ضد Vibe Coding صحبت کنم؛ شاید برای خاتمه این بحث یک نقل‌قول از گرگ براکمن حسابی در ذهنم مانده که دقیقاً با حسی که نسبت به Vibe Coding دارم، همخوانی دارد. مدل جدید Codex آن‌قدر خوب است که این‌طور احساس می‌کنم: الان تقریباً به نقطه‌ای رسیده‌ام که می‌گویم عملاً مثل کارآموز من است، یعنی می‌توانم به‌راحتی وظایفی را به او بسپارم که خودم حوصله‌شان را ندارم یا وقت‌شان را ندارم—

178. 32:32 – 32:32

     آره

179. 32:32 – 33:33 🗣 Wieland

     که عملاً می‌توانم به‌سادگی وظایفی را به او بسپارم که حوصله‌شان را ندارم. توصیه‌ام به شما: از قوی‌ترین مدلی که می‌توانید استفاده کنید و اصولاً همیشه سطح تفکر (Thinking Level) آن را روی بیشترین درجه قرار دهید. مگر اینکه مطمئن باشید کار خیلی سنگین یا حساسی نیست. و تازه الآن حالت «پلن مود» هم آمده. از حالت پلن استفاده کنید؛ این واقعاً خیلی خوب است، چون مدل قبل از اجرای کار از شما دربارهٔ پیاده‌سازی سوال‌های تکمیلی می‌پرسد. به این شکل می‌توانید جریان کار را کنترل کنید. مدل یک برنامه تنظیم می‌کند و شما باید آن برنامه را تایید کنید و بعد همه چیز به‌صورت منظم پیش می‌رود. گرِگ براکمن هم توی یک مصاحبه گفت که خیلی وقت‌ها، و منظورم این است که او یکی از افراد اصلی آنجا است، این حس را داشته که وسط کار است و ناگهان می‌گویند: «بچه‌ها، حالا جلسه.» لپ‌تاپش را می‌بندد و می‌گوید: «لعنتی، از منظر هزینهٔ فرصت حیف شد — [بیپ] من می‌توانستم قبل از شروع جلسه به Codex کاری بدهم تا آن را در حین جلسه انجام دهد.»

180. 33:33 – 33:33 🗣 Anika

     آره.

181. 33:33 – 33:40 🗣 Wieland

     و او می‌گوید: «برای من هم خیلی مهم است که همیشه قبل از خواب بپرسم: قبل از اینکه الان بخوابم، می‌توانم به Codex کاری بسپارم تا در حالی که من خوابم، رویش کار کند—»

182. 33:40 – 33:40 🗣 Anika

     آره.

183. 33:40 – 34:12 🗣 Wieland

     که این زمان هدر نرود، که اصولاً... و راستش من هم همین حس را دارم. خیلی وقت‌ها از خودم می‌پرسم، خب، آیا می‌توانم سریعاً به Codex کاری بسپارم که مطمئنم این زمان را مفید می‌کند؟ اما اغلب این روش آن‌طور که انتظار دارم جواب نمی‌دهد، چون معمولاً فکر می‌کنم: «اوه، این یک کار سنگین است، حالا یک ساعت طول می‌کشد که رویش کار کند.» ولی بعد می‌بینم همان کار در دو دقیقه تمام می‌شود. یک بار اینطور شده و برای همین نیازی به ابزارهای پیچیده‌ای مثل Openclaw برای این‌جور کارها ندارید. مخصوصاً دوستانم می‌گفتند که این نوع عامل‌ها برای راه‌اندازی محیط‌های لینوکس فوق‌العاده‌اند، چون آن کار همیشه دردسر کامل است.

184. 34:13 – 34:13 🗣 Jona

     آره.

185. 34:13 – 34:19 🗣 Wieland

     و مثلاً یک‌بار به یک عامل گفتم: «تو اینجا محیطت را داری و اینجا هم venv مجازی خودت را با همه تنظیماتش.»

186. 34:20 – 34:20 🗣 Anika

     آره.

187. 34:20 – 34:33 🗣 Wieland

     من می‌خواستم که لطفاً این مدل در این venv هم روی لینوکس و هم روی ویندوز با نسخهٔ صحیح Torch، نسخهٔ مناسب CUDA و نسخه‌های مناسب Transformers برای سخت‌افزاری که دارم اجرا شود. شروع کن.

188. 34:33 – 34:33 🗣 Jona

     آشنا هستم، بله.

189. 34:33 – 34:39 🗣 Wieland

     و بعد 'Boy' هشت ساعت و چهل‌ویک دقیقه کار کرد و بعدش همه‌چیز راه افتاد.

190. 34:39 – 34:40 🗣 Jona

     باحال.

191. 34:40 – 34:59 🗣 Wieland

     پس واقعاً این را به شما توصیه می‌کنم. الان او واقعاً می‌تواند این محیط‌های مجازی خراب را هم روی ویندوز و هم روی WSL به‌راحتی تعمیر کند. اگر من به‌نادرستی ابزار یا کتابخانه‌ای نصب کنم و او به‌هم بخورد، بهش می‌گویم: «حالا درستش کن.» بعد Bro کلی زمان می‌گذارد چون همه‌چیز را با دستورات می‌آزماید و تست می‌کند.

192. 34:59 – 34:59 🗣 Anika

     آره.

193. 35:00 – 35:00 🗣 Wieland

     ولی کار می‌کند.

194. 35:01 – 35:01

     عالی.

195. 35:01 – 35:10 🗣 Wieland

     پس، بله. اگر دانش کامپیوتری دارید، خوش‌حال می‌شوید که Vibe Coding انجام دهید؛ در غیر این صورت نه. Wieland در نقش نگهبان [می‌خندد]. اما متأسفانه باید بگویم این‌طور است.

196. 35:11 – 35:46 🗣 Jona

     ویلاند، ایکیا در ماه ژانویه واقعاً یک خط تولید کاملاً جدید از حسگرها و وسایل خانهٔ هوشمند مبتنی بر استاندارد Matter که روی Thread کار می‌کنند معرفی و عرضه کرد. من از قبل نسبت به این خبر کنجکاو و خوشحال بودم، اما پارسال در زمان‌بندی رونمایی (crunchtime) اعلان رسمی یا توضیحات کافی منتشر نشد — طبیعتاً باید اول دید عملکرد، پایداری و سازگاری‌شان چگونه خواهد بود. این مجموعه شامل حسگرهای کوچک مثل حسگر حرکت، در/پنجره، دما و بعضی قطعات کنترلی بود که قیمت‌شان بسیار رقابتی به‌نظر می‌رسید. با این حال، از نقدها و بررسی‌هایی که شنیده و خوانده‌ام تا حدی ناامید شدم و به همین خاطر اخیراً در فروشگاه ایکیا از خرید این‌ها صرف‌نظر کردم.

197. 35:46 – 35:47 🗣 Jona

     هوم.

198. 35:47 – 36:41 🗣 Jona

     فکر می‌کنم بهتره از گام صفر شروع کنیم، برای شنونده‌ها. Thread در اصل فقط یک پروتکل ارتباطی است — دقیقاً مثل بلوتوث یا وای‌فای یا حتی اترنت — یعنی یک روشِ انتقال داده که دستگاه‌ها از آن برای وصل شدن به هم استفاده می‌کنند. Matter اما، به‌قولی، زبانِ بالاتر است: تفاوتش مثل تفاوتِ بین زبانی است که توی یک نامه استفاده می‌کنی و سرویسِ پستی‌ای است که آن نامه را جا‌به‌جا می‌کند؛ کاملاً دو مقولهٔ جدا. Matter در واقع زبان و سینتکسی است که دستگاه‌ها باید برای «صحبت کردن» با هم از آن پیروی کنند. به‌خاطر همین من نسبت به عرضهٔ محصولات جدید ایکیا خیلی هیجان‌زده شدم، چون آن‌ها معمولاً با قیمت‌های بسیار پایین‌شان بازار را تحت‌تأثیر قرار می‌دهند. برای کسی که می‌خواهد ارزان وارد اکوسیستم Matter شود این خیلی جذابه: مثلاً الآن می‌تونی با شش یورو یه حسگر بخری یا با ده یورو یه لامپ هوشمند قابل کنترل تهیه کنی — و از نظر قیمت این واقعاً جالبه—

199. 36:41 – 36:42 🗣 Jona

     هوم

200. 36:42 – 36:47 🗣 Jona

     …و خب، کار می‌کند؛ ولی مثل همیشه یک «اما»ی خیلی بزرگ وجود دارد.

201. 36:47 – 36:49 🗣 Wieland

     اوه، چی شده؟

202. 36:49 – 38:37 🗣 Jona

     خب، قضیه این است که آن‌ها عملاً هنوز هم تا حدّی توسط همان مشکلات کلاسیکِ شبکهٔ Thread عقب نگه داشته می‌شوند. به‌عبارت دیگر، بعضی‌وقت‌ها پاسخ‌دادنِ آن‌ها به‌اندازهٔ دلخواه سریع نیست یا من خودم بیشتر می‌بینم که دستگاه‌ها دچار قطع‌ارتباط می‌شوند، حتی زمانی که قدرت سیگنال آن‌قدرها هم ضعیف نیست. این‌ها در واقع دو مشکلِ اصلی‌اند که معمولاً در دنیای اسمارت‌هوم وجود دارد. نخست اینکه یا شبکهٔ خودت مشکل دارد — که به‌نظرم در حدود هفتاد درصد موارد همین‌طور است — یعنی پوشش یا گیرندگی کافی نداری و دستگاه‌ها عملاً از کار می‌افتند. یا اینکه Coordinatorها را اشتباه پیکربندی کرده‌ایم؛ در مورد این موضوع بعداً مفصل حرف می‌زنیم. دوم اینکه خودِ دستگاه ممکن است بی‌کیفیت باشد. در بسیاری از کالاهای ارزان‌قیمت واقعاً معمول است که آن‌ها بیشتر قطع‌ارتباط کنند، چون برای پایین آوردنِ هزینه در تولید، قطعات یا تست‌های لازم حذف شده یا تا آخر در طراحی‌شان فکر نشده است. معمولاً یکی از این دو حالت یا هردوی‌شان رخ می‌دهد.
     
     برای من واقعاً ناامیدکننده بود که ببینم محصولات IKEA هم دقیقاً مثل نمونه‌های پیشتاز از همین مشکلات رنج می‌برند؛ بعضی‌ها متوجه شده‌اند که وصل‌شدنِ آن‌ها به شبکهٔ اسمارت‌هوم سخت‌تر شده و گاهی هم بیشتر قطع می‌شوند. طبیعتاً این موضوع به آستانهٔ تحمل هر کاربر بستگی دارد: اینکه چند بار قطع‌و‌وصل قابل قبول است، چند بار باید دستگاه را دوباره جفت (pair) کرد، و چه مدت برای پروسهٔ راه‌اندازی معقول است؟ آیا باید در اولین تلاش موفق شود یا می‌توان مثلاً هشت بار تلاش کرد؟ هر کس باید بر اساس صبر و توقع خود این حد را تعیین کند.
     
     علاوه بر این، وقتی سازنده‌ها برای رقابت قیمت از قطعات ارزان‌تر یا تستِ کمتر استفاده می‌کنند، مشکل تشدید می‌شود. در عمل هم وقتی پروفایل شبکه پیچیده‌تر می‌شود — مثلاً تعداد زیادی دیوایس متصل است یا توزیعِ روتِرها و ریپیترها مناسب نیست — حتی یک دستگاه ضعیف می‌تواند تجربهٔ کلی را تحت‌تأثیر قرار دهد. بعضی مواقع آنتن ضعیف، تداخل فرکانسی یا فِرم‌ور ناقص باعث timeout و قطعِ ارتباط می‌شود. در نهایت برای داشتن تجربهٔ پایدارتر یا باید روی شبکه و پیکربندی‌اش کار کنی و Coordinatorها را درست تنظیم کنی، یا از دستگاه‌های با کیفیت‌تر استفاده کنی، یا راه‌حل‌های DIY مثل ESPHome را به‌کار ببری که معمولاً کنترل و پایداری بیشتری ارائه می‌دهند.

203. 38:38 – 39:59 🗣 Jona

     که با آن‌ها معمولاً نتیجهٔ بهتری می‌گیری نسبت به وسایل خیلی ارزان. و من این را جالب می‌دانم — یادم هست پارسال هم این موضوع مطرح شده بود — که فیلیپس Hue همین اواخر سری لامپ‌های «Essential» را عرضه کرد که قیمت‌شان کمی پایین‌تر است. چیزی که برایم واقعاً شگفت‌آور و تا حدی عجیب است این است که اختلاف قیمت بین Philips Hue Essential و محصولات IKEA واقعاً آن‌قدر زیاد نیست؛ این امر باعث شده بازار تا حدّ زیادی فشرده شود. IKEA که قبلاً بیشتر در لبهٔ پایینی بازار قرار داشت و Philips Hue نمایندهٔ بخش بالای بازار بود، حالا با خطِ Essentials به هم نزدیک شده‌اند.
     
     اگر بخواهم با اعداد حرف بزنم: یک لامپ اسمارت‌هوم از IKEA با RGB و امکانات پایه حدود ده یورو قیمت دارد. یک بستهٔ سه‌تایی از Philips Hue Essential، مدل E27، اکنون حدود سی و شش یورو قیمت دارد که یعنی هر لامپ تقریباً دوازده یورو می‌شود. بنابراین اختلافِ قیمتِ هر لامپ بین IKEA و Hue در این مورد خیلی زیاد نیست. این تغییرِ قیمتی واقعاً بازار را دگرگون کرده است.
     
     نتیجه‌اش این است که انتخاب برای مشتری سخت‌تر شده: وقتی اختلاف قیمت فقط یکی-دو یورو باشد، چرا سراغ گزینهٔ گران‌تر نروی، به‌خصوص اگر برند معروف‌تر اکوسیستم و پشتیبانی‌ای بهتر ارائه کند؟ از سوی دیگر، این حرکت فشار رقابتی روی تولیدکننده‌های کوچک‌تر را افزایش می‌دهد و آن‌ها را وادار می‌کند یا کیفیت‌شان را بهتر کنند یا قیمت‌شان را کاهش دهند. به‌طور کلی، ورود سری Essentials از Hue باعث شده مرزهای سنتی قیمت و جایگاهِ برندها در بازار اسمارت‌هوم تا حدی جابه‌جا شود.

204. 39:59 – 40:09 🗣 Wieland

     خب، امم، کنجکاوم — اولاً می‌تونی یک مرور کلی بدی که الآن از IKEA چه حسگرها، چه نوع لامپ‌ها و چه دستگاه‌هایی برای اسمارت‌هوم می‌شه خرید و هرکدوم چه کاربرد و محدودیت‌هایی دارن؟

205. 40:09 – 40:09 🗣 Anika

     بله.

206. 40:09 – 40:18 🗣 Wieland

     برای من هم جالب است بدانم: سازگاری چگونه است؟ آیا ورود مخصوص فروشنده وجود دارد و تا چه حد با محصولات و سیستم‌های دیگر سازگار است؟ می‌توانی کمی دربارهٔ این موضوع صحبت کنی؟

207. 40:18 – 41:16 🗣 Jona

     درست است، دقیقاً به همین موضوع می‌خواستم الان اشاره کنم. آن‌ها مجموعه‌ای نسبتاً وسیع عرضه کرده‌اند. یعنی لامپ‌هایی دارند — نه لامپ‌های رشته‌ای، بلکه لامپ‌های LED — که می‌توان آنها را از نظر شدت روشنایی، دمای رنگ و حتی رنگ نهایی که انتخاب می‌کنید، کنترل کرد، که اینجور قابلیت‌ها از اهمیت بالایی برخوردارند. دقیقاً، دو نوع کنترل از راه دور وجود دارد. یکی دکمهٔ بالا و پایین دارد و نوع دیگر ترکیبی است که به‌نظر می‌رسد یک دکمه در پایین و یک حلقهٔ چرخان در بالا دارد. چنین طراحی‌ای قبلاً هم در محصولات ایکیا دیده شده است. مشکل اصلی اما این است که هر دوی این کنترل‌ها در دست واقعاً لیز هستند. بنابراین کار با این حلقهٔ چرخان با شست سخت است. من این بررسی‌ها را آنلاین دیده بودم و بعد هم خودم شخصاً به یک فروشگاه فیزیکی ایکیا رفتم تا دستگاه را در دست بگیرم و امتحانش کنم. و بله، واقعاً این موضوع را تأیید می‌کرد که من-

208. 41:16 – 41:16 🗣 Jona

     باشه.

209. 41:16 – 41:27 🗣 Jona

     که کاملاً موجه است که خیلی‌ها از این مسئله گلایه دارند؛ اینکه به‌طور مناسب دریافت بازخورد لمسی از یکی از این دو کنترل از راه دور واقعاً و به‌شدت دشوار است.

210. 41:27 – 41:41 🗣 Wieland

     پس برای اینکه من بهتر متوجه شوم: منظور این است که به‌خاطر اینکه سطح آن خیلی لیز است، چرخاندن این پیچ یا گردونه با انگشت شست آن‌قدر مشکل است که عملاً بدون اینکه کنترل از دستت در برود، نمی‌توانی آن را بچرخانی، یا منظور شما همین است؟

211. 41:41 – 42:52 🗣 Jona

     تقریباً. بله، سطح رویی آن‌قدر لیز و صیقلی است که واقعاً هیچ بازخورد لمسی قابل اعتمادی دریافت نمی‌کنید و بنابراین نمی‌فهمید چقدر آن حلقه یا پیچ را چرخانده‌اید. انگشست شما روی آن سطح سُر می‌خورد و حس موقعیتی که به آن نیاز دارید به‌وجود نمی‌آید. این به این معنا نیست که کنترل کلّاً از دستتان می‌افتد — پشت دستگاه یک پلاستیک متفاوت به‌کار رفته که اصطکاک بیشتری ایجاد می‌کند و گرفتن آن در دست مشکلی ندارد — اما همین سطح جلویی باعث می‌شود شما هیچ حسی نسبت به میزان چرخش نداشته باشید و ناچار شوید برای دیدن نتیجه به لامپ یا وسیله‌ای که کنترل می‌کنید نگاه کنید تا ببینید آیا تغییر مورد نظر رخ داده یا نه. به‌خاطر همین طراحی، تجربهٔ کاربری کمی نامطلوب است. جدا از این مورد، آن‌ها دوباره یک سنسور نشت آب عرضه کرده‌اند که الان نامش فرق کرده و من شخصاً آن را جالب می‌دانم؛ حتی به این فکر افتاده‌ام که شاید برای خانه‌ام آن را نصب کنم. همچنین یک سنسور دما و رطوبت وجود دارد و یک سنسور کیفیت هوا که نسبتاً ارزان در نظر گرفته شده است. آن سنسور کیفیت هوا واقعاً خوب طراحی شده و عملکردی مناسب دارد، اما قیمتش کمی بالاتر است و تجربهٔ کلی کاربران در مورد آن تا حدی مثبت‌تر گزارش شده است.

212. 42:53 – 42:53 🗣 Wieland

     قیمتش چقدر است؟

213. 42:54 – 44:12 🗣 Jona

     بله. در حال حاضر قیمت آن در ایکیا حدود سی یورو است، که واقعاً برای مجموعه‌ای از حسگرهایی که داخلش قرار دارد قیمت نسبتاً مناسبی است. البته همیشه این مسئله پیش می‌آید که اگر خودتان دست به کار شوید و با تهیهٔ قطعات مجزا یک سیستم بسازید، می‌توانید هزینه‌ها را پایین‌تر بیاورید؛ ولی در عمل، سنسورهای جداگانه و با کیفیت مشابه معمولاً قیمت‌هایی در حدود پنجاه تا شصت یورو دارند و از نظر زمانی و پیچیدگی هم باید صرفه‌جویی کنید. بنابراین بستهٔ آمادهٔ ایکیا با قیمت سی یورو برای بسیاری از کاربران اقتصادی و مقرون‌به‌صرفه خواهد بود. این دستگاه پارامترهای پایه و رایج را اندازه‌گیری می‌کند: دما، رطوبت هوا، غلظت CO₂ و همچنین اندازه‌ها و غلظت‌های مختلف ذرات آلاینده در هوا. در مورد ذرات، برای اندازه‌گیری‌های دقیق‌تر دسته‌بندی‌های مختلفی وجود دارد — به‌قولی اندازه‌های مختلف ذرات معلق — که در دستگاه‌های حرفه‌ای‌تر با دقت‌ها و ریزدیتاهای بیشتری ارائه می‌شوند؛ اما این محصول اساساً همان چیزهای کلیدی را پوشش می‌دهد. تا آن‌جا که من می‌دانم احتمالاً حسگر مونوکسیدکربن (کربن‌مونوکسید) داخلش نیست، هرچند باید دوباره چک کنم و مطمئن شوم. نمایشگر جلویی دستگاه هم ظاهر خوبی دارد؛ اعداد و پارامترها را به‌صورت گردشی نشان می‌دهد و می‌شود آن را برنامه‌ریزی کرد که چه داده‌ای در چه زمانی نمایش داده شود. امیدوارم مورد یا سنسوری را جا نگذاشته باشم. راستی یک سنسور تماس برای در و پنجره هم وجود دارد، یعنی همان حسگرِ باز و بسته شدن در/پنجره. و نکتهٔ جالب در مورد تقریباً همهٔ این دستگاه‌ها — به‌جز...

214. 44:13 – 45:22 🗣 Jona

     اما در مورد خودِ سنسور کیفیت هوا که الان دربارۀ آن صحبت می‌کردیم، نکتهٔ جالب این است که تقریباً همهٔ این دستگاه‌ها با باتری‌های قابل شارژ کار می‌کنند، که از نظر من خیلی جالب است. این یعنی دیگر نیازی نیست برای هر حسگر یک باتری سکه‌ای خاص تهیه کنید؛ می‌توانید از باتری‌های قابل شارژ ایکیا استفاده کنید، آن‌ها را شارژ کنید و وقتی خالی شدند دوباره شارژشان کنید، به‌جای اینکه برای هر بار به دنبال همان باتری سکه‌ای بگردید و هزینهٔ اندک ولی مکرری پرداخت کنید. این همان مشکلِ کلاسیک است. و طبیعتاً این باتری‌های قابل شارژ انرژی بیشتری در خود دارند — نه فقط ظرفیت اسمی، بلکه در عمل انرژی قابل استفادهٔ بیشتری نسبت به باتری‌های کوچکِ سکه‌ای فراهم می‌کنند؛ این که منطقی به‌نظر می‌رسد. راجع به سازگاری هم، باید گفت که تنها دو دستگاه واقعاً هنوز با ZigBee سازگار مانده‌اند: یکی همان لامپ LED و به‌نظر من هر دو نوع ریموت هم چنین قابلیتی دارند، اگرچه روی این قسمت دقیقاً مطمئن نیستم. این اجزاء را واقعاً می‌توان به‌صورت مستقیم از طریق ZigBee به هم متصل کرد. اما بقیهٔ محصولات اساساً روی استاندارد Matter از طریق Thread کار می‌کنند و این به‌معنای آن است که به‌راحتی قابلِ تبدیل یا جابه‌جایی بین پروتکل‌ها نیستند؛ یعنی نمی‌شود خیلی ساده گفت «اوه، الآن می‌توانیم مود ارتباطی را تغییر دهیم» — هرچند در بعضی از محصولات جدیدتر امکان پشتیبانی از هر دو پروتکل وجود دارد، ولی در این مجموعه به‌صورت پیش‌فرض چنین حالت دوگانه‌ای دیده نمی‌شود.

215. 45:22 – 45:38 🗣 Wieland

     اما دقیقاً چی هست—می‌تونی برام توضیح بدی، به‌طور ساده، Matter over Thread چی هست؟ یعنی فرض کنیم فقط دستگاه‌ها باهاش سازگار باشن؛ آیا می‌تونم یه قطعهٔ خودم داشته باشم که داده‌ها رو بخونه و بعد خودم باهاش هر کاری خواستم بکنم؟ و این‌که برای این کار لازمه حتماً به سرویس‌های ابری سازنده وصل باشم یا می‌شه همه‌چی رو محلی نگه داشت؟

216. 45:38 – 47:03 🗣 Jona

     در نهایت، اگه خیلی ساده بخوام بگم، Thread شبیه یه شبکهٔ وای‌فای ۲.۴ گیگاهرتزیِ دوم عمل می‌کنه. البته این یه قیاسِ ساده‌سازی‌شده‌ست، چون Thread روی یه استاندارد IEEE متفاوت پیاده‌سازی می‌شه و به‌قولی بر همون اصول بسته‌بندیِ داده (packet) و ساختارِ لایه‌ایِ پروتکل‌ها مبتنیه که تو مدل ISO/OSI درس داده می‌شه — همون ساختار کلاسیکِ لایه‌ها و نحوهٔ رد و بدل شدنِ بسته‌ها. پس از دیدِ کاربردی می‌تونین تصور کنین که این یه شبکهٔ ۲.۴ گیگاهرتزیِ جداست که روی یه کانالِ متفاوت از وای‌فای اجرا می‌شه و فقط دستگاه‌های سازگار با Thread اجازهٔ اتصال بهش رو دارن. حالا برسیم به انواعِ دستگاه‌ها: اصولاً سه نقش پایه وجود داره — Coordinator، Router و End Device — که اسمشون ممکنه بین فناوری‌ها فرق کنه اما منطقِ پایه همیشه همینه. Coordinator در واقع نقشِ مرکز یا هاب رو بازی می‌کنه؛ چیزی شبیهِ یه مودم که از یک‌طرف به اترنت وصل می‌شه و از طرفِ دیگه شبکهٔ بی‌سیم Thread رو مدیریت می‌کنه؛ به‌نوعی مثل یه اکسس‌پوینت یا مودم برای دستگاه‌های Thread عمل می‌کنه و امکانِ اتصال اون‌ها رو فراهم می‌آره. الان هم دارم یه حرکتی شبیهِ دست‌دادن (handshake) رو نشون می‌دم که شاید شما الآن نبینید.

217. 47:03 – 47:03 🗣 Wieland

     ایموجیِ دست‌دادن.

218. 47:03 – 49:20 🗣 Jona

     ایموجیِ دست‌دادن. دقیقاً، درست. بعدش دسته‌ای از دستگاه‌ها هستن که روتر نام دارن و واقعاً نقشِ خیلی مهمی تو ساختار شبکه دارن؛ چون اصولاً تو Thread عموماً تنها یک Coordinator وجود داره ولی می‌تونی خیلی روتر داشته باشی. این روترها معمولاً به پریز برق وصل می‌شن و به‌عنوان تقویت‌کنندهٔ پوشش رادیویی عمل می‌کنن. یعنی دقیقاً مثل همون شبکه‌های مشِ وای‌فایِ خونه‌ست که خیلی‌ها می‌شناسن — همون کار رو انجام می‌دن ( [گلو صاف می‌کند] )؛ با قرار دادن این‌ها یک شبکهٔ مش می‌سازی تا در همه‌جا آنتن‌دهی بهتر باشه، سرعت محسوس‌تر بشه و تأخیر انتشار (propagation delay) کاهش پیدا کنه. بعد دستگاه‌های انتهایی یا End Deviceها هستن که اغلب با باتری کار می‌کنن؛ این‌ها هم مثل روترها می‌تونن قابلیت‌های اسمارت‌هوم داشته باشن اما به‌خاطر مصرف باتری نمی‌تونن نقشِ تقویت‌کننده یا روتر رو تو شبکه ایفا کنن. مشکلِ فعلیِ Thread اینه که وقتی چند Coordinator وجود داشته باشه، این Coordinatorها در حال حاضر با همدیگه صحبت نمی‌کنن و دستگاه‌ها معمولاً تنها به یک Coordinator متصل می‌مونن. اخیراً بعضی دستگاه‌ها با Thread 1.4 اومدن که تونستن خودشون بین Coordinatorهای مختلف سوییچ کنن، اما حتی اون‌ها هم باعث نمی‌شن که خودِ Coordinatorها با هم ارتباط برقرار کنن یا واقعاً همکاریِ شبکه‌ای داشته باشن. به‌خاطر همین خیلی‌ها شاکی‌ان: مثلا «من تو هر اتاق یه Amazon Echo دارم» و هر کدوم از این‌ها ممکنه به یه Coordinator متفاوت وصل باشن؛ اگه شما تو تنظیمات اشتباه کنین و هر دستگاهی خودش رو Coordinator بدونه، عملاً کار از کار در می‌ره — دیگه به دستگاه‌هاتون دسترسی ندارین. پس لازمه همه‌چی درست پیکربندی شه، واضحِ؟ این یه مشکل رایج تو شبکه‌های Thread هست. گفته می‌شه قراره براش یه فیکس بیاد، ولی «بزودی» همیشه نسبیه، چون اول استاندارد باید نهایی و منتشر بشه و بعد تولیدکننده‌ها شروع کنن به پیاده‌سازی؛ یعنی ممکنه چند سال طول بکشه تا وضعیت بهتر بشه. Thread 1.4 کمکِ بزرگیه ولی نه اینکه همه‌چیزو حل کنه؛ اثرش محدود و نه کاملِ.

219. 49:20 – 49:21 🗣 Wieland

     آره، باشه، اما—

220. 49:21 – 50:50 🗣 Jona

     و اینطوری شبکه رو می‌سازی. حالا برسیم به خودِ دستگاه‌ها. چیزی که شخصاً منو خیلی اذیت می‌کنه و باعث شده من شبکهٔ Thread نداشته باشم اینه که بیش از نود درصدِ افرادی که Thread استفاده می‌کنن عملاً همون حالا یه Thread‑Border‑Router تو خونه‌شون دارن — بدون اینکه عمداً یا آگاهانه اون رو نصب کنن. به‌نظر من این خیلی عجیب و نگران‌کننده‌ست، چون این‌ها معمولاً دستگاه‌هایی مثل Amazon Echo هستن، بعضی محصولاتِ اپل و حتی خیلی از تلویزیون‌های هوشمند جدید که حالا این قابلیت رو دارن که نقش Thread‑Border‑Router رو ایفا کنن. اکثرِ کسایی که به اسمارت‌هوم علاقه دارن از قبل همچین چیزایی رو تو خونه‌شون دارن و این برا من خیلی عجیبِ، چون تحت هیچ شرایطی حاضر نیستم یه وسیلهٔ نظارتی یا شنودکننده رو تو پذیرایی خونم بذارم — ساده و رک می‌گم. می‌دونم نظرِ تو تا حدودی فرق داره، ولی من سعی می‌کنم از این چیزها دوری کنم و نمی‌تونم درک کنم کسایی که می‌گن «می‌خوام از سرویس‌های ابری جدا شم و شبکهٔ خودم رو داشته باشم و وابسته به سرورِ سازنده تو راه‌اندازی یا در بهره‌برداریِ مداوم نباشم» و هم‌زمان یه Amazon Echo یا چیزای مشابه رو تو خونه‌شون نگه می‌دارن. برای من این دو رفتار تو یه طبقهٔ ذهنی نمی‌گنجه؛ یعنی انگار هم ادعای جدایی از کلاد هست و هم استفاده از دستگاه‌هایی که عملاً به سرورهای شرکت متکی‌ان — این برای من قابل‌پذیرش نیست.

221. 50:50 – 50:51 🗣 Wieland

     اوهوم.

222. 50:51 – 51:06 🗣 Jona

     به‌خاطر همین معمولاً باید یه وسیلهٔ اضافه داشته باشی — مثلاً یه USB‑استیک که دریافت Thread رو مدیریت کنه — یا اینکه یه Thread‑Border‑Router مستقل تهیه کنی که می‌شه از شرکت‌هایی مثل Sonoff سفارش داد.

223. 51:06 – 51:06 🗣 Jona

     باشه.

224. 51:06 – 51:11 🗣 Jona

     قیمتش معمولاً حدود بیست تا چهل یورو هست، بستگی داره چه قیمتی گیرت بیاد.

225. 51:11 – 51:34 🗣 Wieland

     خب، اما سؤالِ من دقیق‌تر اینه: آیا پروتکل Thread اون‌قدر باز هست که، مثلاً خیلی ساده بگیم، بتونم USB‑استیکِ Thread‑Border‑Router رو به یه Raspberry Pi وصل کنم و با یه کتابخونهٔ مناسب شروع کنم داده‌های سنسورها رو خوندن یا لامپ‌ها و دیگر دستگاه‌ها رو کنترل کردن؟

226. 51:34 – 51:35 🗣 Jona

     بله، البته.

227. 51:35 – 51:36 🗣 Wieland

     خب، پس که همه‌چیز عالیه.

228. 51:36 – 51:46 🗣 Jona

     آره، همه‌چی خوبه، ولی طبیعتاً همیشه چند تا نکته و caveat هست. ضمن این که پروتکل‌های دیگه‌ای هم هستن که تا حدی باهاش رقابت می‌کنن.

229. 51:46 – 51:46 🗣 Wieland

     دقیقاً.

230. 51:47 – 52:18 🗣 Jona

     درسته، واقعاً خیلی خوبه؛ اما باید بدونین که پهنای‌باندش محدودِ، دقیقاً به‌خاطر نحوهٔ عملکردِ پروتکل. بنابراین عملاً نمی‌تونین روش استریمِ وب‌کم یا جریان‌های ویدیوییِ حجیم اجرا کنین. اما برای کارهای پایه مثل گزارشِ دما — فرض کن دما هر پنج ثانیه یک‌بار ارسال می‌شه — این برای شبکه مشکلی ایجاد نمی‌کنه. خلاصه اینکه برای پیام‌های کوچک و گزارش‌های متناوب خیلی مناسبِ، ولی تصویر و ویدئو و چیزایی در این سطح رو باید از شبکه‌های دیگه منتقل کنین؛ این‌ها مناسب Thread نیستن.

231. 52:18 – 52:18 🗣 Jona

     آره.

232. 52:18 – 52:40 🗣 Jona

     پس بله، پهنای‌باندش خیلی پایینِ، اما در هر صورت اول باید یه Border‑Router داشته باشی و به‌طور کلی یه سیستم مدیریت اسمارت‌هوم براش بذاری؛ هر چی خودت می‌خوای استفاده کنی. از اونجایی که ما طرفدارِ اوپن‌سورسیم، من بهتون توصیه می‌کنم Home Assistant رو در نظر بگیرین. البته وارد شدن بهش و راه‌اندازی‌ش یه مقدار پیچیده‌ست.

233. 52:40 – 52:57 🗣 Wieland

     دقیقاً همون چیزیه که می‌خواستم بپرسم. اگه من یه Thread‑Border‑Router داشته باشم، آیا یه کتابخونهٔ اوپن‌سورس می‌تونه باهاش تعامل کنه، طوری که بتونم دستگاه‌هام رو ببینم و مثلاً دستگاه‌های Ikea رو از طریق همون Border‑Router وارد سیستم اسمارت‌هومم بکنم؟

234. 52:57 – 52:58 🗣 Jona

     بله، قطعا میشه.

235. 52:58 – 52:58 🗣 Wieland

     وای، خب پس.

236. 52:58 – 53:55 🗣 Jona

     و این می‌تونه کاملاً بدونِ وابستگی به کلاد انجام بشه — البته فقط تا وقتی که خودت سیستم رو اینطوری طراحی کرده باشی. اگه از اول دستگاه‌هایی داشته باشی که به اینترنت یا سرویس‌های ابری وابسته‌ان، نهایتاً هنوز هم به سرورها متکی می‌مونی، متوجهی؟ اما برای محصولات Ikea قضیه خوبه؛ نیازی نیست هاب اختصاصیشون رو بخری، می‌تونی این وسایل رو به هر Border‑Router ای که تو خونت داری وصل کنی و کار می‌کنن. ازشون خواسته نمی‌شه که حتماً به سرورِ شرکت وصل شن که این خودش مشکلِ بزرگیه برای بعضی‌ها؛ چون تو Thread 1.4 به تولیدکننده‌ها اجازه داده شده که دوباره قابلیتِ ارسالِ داده به سرورِ خونه یا سازنده رو فعال کنن و اگه اونها این قابلیت رو روشن کنن، قضیه کاملاً خراب می‌شه — چون عملاً اون دستگاه‌های ارزانِ وای‌فای هم می‌تونن رفتارِ مشابه داشته باشن و در عمل هیچ‌چیز نسبت به قبل تغییر نمی‌کنه. ولی خب، این صرفاً یه rant کوچولو بود [می‌خندد].

237. 53:56 – 54:00 🗣 Wieland

     آره، Jona کوچولو هم یه rant کوتاه داشت، سی ثانیه؛ من پنج دقیقه، شاید ده دقیقه، آره.

238. 54:00 – 54:12 🗣 Jona

     دقیقاً، ولی نکته‌ش اینه که نصب و استفادهٔ مداومِ این محصولات وابسته به کلادِ Ikea نیست؛ می‌تونی ازشون استفاده کنی و در عمل دستگاه مالِ خودِ تو خواهد بود.

239. 54:12 – 54:13

     آره.

240. 54:13 – 54:14 🗣 Jona

     و این خیلی خوبه.

241. 54:14 – 54:23 🗣 Wieland

     آره، عالی. خب پس مواردی مثل اینکه گاهی اوقات مشکلِ اتصال پیش میاد، می‌شه ازش گذشت، به نظرت؟ یا نه؟

242. 54:23 – 55:29 🗣 Jona

     این سؤالِ خوبی‌یه — بستگی داره مرزِ تحملِ خودت چی باشه. من شخصاً روی یه پروتکلِ قدیمی‌تر تو خونه‌م حساب کردم، یعنی ZigBee، چون براش محصولات و سازنده‌های خیلی متنوعی وجود داره؛ برای کاربرِ عادی تقریباً همین کار رو می‌کنه و تفاوتِ زیادی احساس نمی‌کنن. در نهایت باز هم یه Border‑Router لازم داری، فقط توی ZigBee اسمش Coordinator هست. از نظر مفهوم کلی هم همون ایده‌ست: کار روی باندِ ۲.۴ گیگاهرتز انجام می‌شه ولی ZigBee یه‌جورایی پخته‌تر و پایدارتره و سیستمِ مشش معمولاً بهتر کار می‌کنه چون زمانِ بلوغ بیشتری داشته. ایرادش اینه که دیگه این‌قدر «ترندی» نیست و تولیدکننده‌ها کمتر بهش علاقه‌مندن، چون خیلی‌شون دارن به سمت Matter over Thread می‌رن و ZigBee رو کنار می‌ذارن. در مورد دستگاه‌های Matter هم خیلی بحث و جدل بود؛ یکی از نقدها اینه که بسیاری از اون‌ها با سرورهای سازنده در ارتباطن و در نتیجه وابستگی و بین‌عمل‌پذیری‌شون با سایر دستگاه‌ها محدودتره.

243. 55:29 – 55:29 🗣 Jona

     اوهوم.

244. 55:30 – 56:24 🗣 Jona

     این نقد می‌زنه که Matter در اصل قرار بود همین مشکلِ سازگاری رو حل کنه. ایده‌اش اینه که یه مجموعهٔ از پیش تعریف‌شده از نوعِ دستگاه‌ها وجود داشته باشه و برای هر نوع یه مجموعهٔ از پیش‌تعریف‌شده از سنسورها و عملگرها (آکتوراتور) تعیین شده باشه. یعنی عملاً یک راهِ استاندارد برای صحبت کردن با لامپ‌ها، روبات‌های جاروبرقی یا کنترلِ خانوادهٔ ریموت‌ها وجود داره و همه‌چیز ساختارمند می‌شه. این استانداردسازی باعث می‌شه فرمان‌های پایه‌ای راحت‌تر کار کنن، مثل «همهٔ چراغ‌ها رو روشن کن» یا این‌که [گلو صاف می‌کند] به Amazon Echo بگی و اون بتونه به‌صورتِ مستقیم و شهودی بفهمه چه کاری باید انجام بده، چون همه‌چیز ساختارشکنی‌شده و قابل تفسیره.

245. 56:24 – 56:25

     اوهوم. باشه.

246. 56:25 – 56:35 🗣 Jona

     و خب نقدی هم بود که Matter داره کم‌کم نرم‌تر و پیچیده‌تر می‌شه — یعنی هر بار چیزهای بیشتری بهش اضافه می‌کنن تا جایی که ممکنه آخرش همون مشکلی بشه که قبلاً داشتیم.

247. 56:36 – 56:46 🗣 Jona

     یه موضوع دیگه هم از قسمت قبلیِ Crunchtime هست که من می‌خواستم کمی صبر کنم ببینم آیا خبرِ جدیدی میاد یا نه، ولی عملاً خبری نشد و به همین خاطر می‌خواستم خیلی کوتاه براش اشاره کنم.

248. 56:46 – 56:46

     باشه.

249. 56:47 – 56:56 🗣 Jona

     برای همین الان می‌خوام این موضوع رو مطرح کنم: توی گوشی‌های OnePlus یه مشکل خیلی، خیلی بزرگ پیش اومده بود که واقعاً نگران‌کننده بود.

250. 56:56 – 56:56 🗣 Jona

     باشه.

251. 56:56 – 57:33 🗣 Jona

     بذارید این‌جوری بگم: سازنده عمداً گوشیت رو «بریک» می‌کنه اگر نسخهٔ قبلی سیستم‌عامل رو دوباره نصب کنی، یعنی وقتی می‌خوای rollback کنی. منظورم اینه که بدون اینکه اسم دقیق ورژن‌ها رو بیارم، فرض کن روی نسخهٔ پنج هستی، گوشی رو به نسخهٔ شش آپدیت می‌کنی و بعد می‌گی «نه، یه چیزی که من لازم داشتم دیگه کار نمی‌کنه» یا ازش خوشت نیومده و می‌خوای برگردی به پنج. خب، حالا خوش باشی — گوشی‌ات عملاً تبدیل شده به یه سنگ‌کاغذ.

252. 57:34 – 57:34 🗣 Jona

     آها.

253. 57:34 – 57:48 🗣 Jona

     و هیچ کاری نمیشه کرد تا این رو درست کنی. نه اینکه گوشی رو وصل کنی و یه فریمور جدید بریزی؛ این روش‌ها کارایی ندارن. واقعاً باید مادربُرد گوشی رو تعویض کنی.

254. 57:48 – 57:50 🗣 Wieland

     خب، تا چه حد مطمئنیم که این کار عمدی بوده؟

255. 57:51 – 57:53 🗣 Jona

     حالا می‌رم سراغ جزئیات فنی.

256. 57:53 – 57:54

     باشه.

257. 57:54 – 58:02 🗣 Jona

     این دقیقاً اواسط ژانویهٔ ۲۰۲۶ اتفاق افتاد، در یکی از آپدیت‌های جدید سیستم‌عامل که با یه شمارهٔ تقریباً تصادفی منتشر شد.

258. 58:03 – 58:31 🗣 Jona

     خیلی‌ها که این کار رو امتحان کرده بودند شاکی شدند، چون بیشتر کاربران اصلاً سراغ چنین کاری نمی‌رن. معمولاً کسی نمی‌گه «من الآن ورژنم رو برمی‌گردونم»؛ این کار بیشتر یه کار تخصصی و نیچه. این موضوع همچنین کاربرانی رو هم تحت‌تأثیر قرار می‌ده که رام اندروید سفارشی نصب کرده‌اند. البته اگر خودت چنین کاری کرده باشی، باید دقیقاً بدانی چه‌کار می‌کنی؛ این چیزی نیست که کاربر متوسط معمولاً انجام بده—

259. 58:31 – 58:31 🗣 Jona

     آها.

260. 58:31 – 58:32 🗣 Jona

     این‌طور می‌گم.

261. 58:33 – 01:00:32 🗣 Jona

     اما این مشکل دقیقاً گوشی‌های OnePlus 13، 13T و 15 رو که آپدیت جدید دریافت کردند درگیر کرده. قضیه اینه که آپدیت جدید شمارهٔ آخرین نسخهٔ نصب‌شده رو داخل یه ناحیهٔ خاص از حافظه می‌نویسه — یه نوع fused EPROM که معمولاً روی چیپ‌های کوالکام به‌کار میره. اگر بعداً بخوای با یه نسخهٔ قبلی گوشی رو بوت کنی، دستگاه متوجه میشه «اِه، قبلاً نسخهٔ جدیدتری نصب شده» و دیگه بوت نمیشه؛ یعنی مشکل تو یه لایهٔ کاملاً پایه‌ای و سخت‌افزاری رخ میده. توی اون QFE‑PROM که کوالکام استفاده می‌کنه می‌تونی بعضی مقادیر رو به‌صورت دائمی تغییر بدی. این در واقع یه ROM (حافظهٔ فقط‌خواندنی) هست اما با محدودیت‌هایی: وقتی از اصطلاحاتی مثل EPROM یا EEPROM صحبت میشه، در عمل این‌ها هنوز نوعی ROM هستن ولی قابلیت برنامه‌ریزی الکترونیکی‌شون یه استثنا در تعریف سنتی ROM ایجاد می‌کنه، چون EPROM کلاسیک معمولاً فقط یک‌بار قابل نوشتنه و اغلب در فرایند تولید مقداردهی میشه و بعد از اون قابل تغییر نیست؛ بعد از اون یه ROM کامل میشه. همین‌طور فیوزهایی روی سیلیکون وجود دارن که میشه با یک فرمان اون‌ها رو عملاً نابود کرد — یعنی مقدار یک بیت رو از صفر به یک برد و این عمل قابل‌برگشت نیست. یا به‌عبارت دیگه، یه دستور یک‌طرفه که هیچ‌وقت برنمی‌گرده. این قابلیت هم از لحاظ فنی جالب و هم نگران‌کننده‌ست. سامسونگ هم از مکانیزم مشابهی برای سیستم Knox استفاده می‌کنه. خلاصه اینکه اون‌ها عملاً شمارهٔ نسخهٔ فعلی رو توی این حافظه می‌نویسن.

262. 01:00:32 – 01:00:32 🗣 Jona

     آها.

263. 01:00:33 – 01:00:53 🗣 Jona

     بذارید این‌طور بگم. وقتی فیوز زده میشه و بعد تو نسخهٔ قبلی سیستم‌عامل رو نصب می‌کنی، نصب ظاهراً انجام میشه و مشکلی نیست. اما موقع بوت، دستگاه چک می‌کنه: آیا نسخهٔ فعلی کوچکتر از نسخه‌ایه که توی اون QFE‑PROM ذخیره شده؟ اگر آره، دیگه بوت نمیشه؛ یعنی کار تمومه.

264. 01:00:53 – 01:02:27 🗣 Jona

     بعد دستگاه میگه «نه، تو نمی‌تونی بوت کنی.» و دیگه حتی نمیشه گوشی رو به کامپیوتر وصل کنی و از طریق بوت‌لودر بگی «خب، من الآن یه فریمور جدید نصب می‌کنم»؛ چون اون حافظه دیگه قابل تغییر نیست. پس گوشی عملاً بریک میشه. واقعاً هیچ دلیلی وجود نداره که یه سیستم این‌جوری طراحی بشه؛ این کار عمداً عجیب و غیرعادی به‌نظر میاد. اولش OnePlus خیلی ساکت موند و هیچ توضیحی نداد؛ حتی راهنمای برگشت نسخه‌ها رو بدون سر و صدا از سایتش حذف کرد. این یعنی تلاش کردن که تا جای ممکن افراد کمی با این مشکل روبه‌رو بشن. این رفتار واقعاً غیرقابل‌قبوله و خودش نشون‌دهندهٔ یه علامت قوی برای عمدی بودن قضیه است. بعداً، حدوداً تا پایان ژانویه، OnePlus رسماً تأیید کرد که موقّتاً امکان Downgrade رو غیرفعال کرده تا «امنیت دستگاه‌ها را بهبود ببخشد». همین جمله به‌تنهایی یه مدرک واضحه که این کار عمدی بوده؛ چون مشکل اینه که بعد از اینکه اون QFE‑PROM تغییر کرده، هیچ به‌روزرسانی نرم‌افزاری‌ای — حتی اگر شرکت بخواد — نمی‌تونه اون تغییر سخت‌افزاری رو برگردونه.

265. 01:02:27 – 01:02:27 🗣 Jona

     بله.

266. 01:02:27 – 01:02:29 🗣 Jona

     اونجا دیگه عملاً تمومه.

267. 01:02:29 – 01:02:29

     آره.

268. 01:02:29 – 01:02:48 🗣 Jona

     و اونا الآن نمی‌تونن بیان و با یه به‌روزرسانی نرم‌افزاری بگن «اوکی، ما اینو درست کردیم و بعداً دوباره موقّتاً فعالش می‌کنیم» — که صددرصد هرگز رخ نخواهد داد چون از نظر فنی ممکن نیست. حتی اگر خودت هم فریمور جدید رو روی پردازنده بریزی، باز هم دستگاه بوت نخواهد شد.

269. 01:02:48 – 01:02:49 🗣 Jona

     آره.

270. 01:02:49 – 01:03:52 🗣 Jona

     دیگه کار تمومه. تنها گزینهٔ تو اینه که مادربُرد کامل گوشی رو عوض کنی. حالا چرا باید کل مادربُرد رو عوض کنی و نه فقط همون چیپ حافظه؟ چون این چیپ حافظه روی خود پردازنده قرار داره — یعنی روی همان اسنپ‌دراگون Elite 8 یا هر اسم دیگه‌ای که داره — و به‌صورت داخلی با پردازنده لحیم شده. طبیعیه که یکی بگه «خب، من همین الآن با ایستگاه هوای گرم خونگی‌ام یه BGA هزار و دویست پینی رو دربیارم و چیپ رو از یه گوشی اهدایی بردارم و جا بزنم»، آره از نظر فنی شدنیه، ولی برای بیشتر مردم اصلاً راه‌حل عملی و قابل‌قبولی نیست و برای من هم منطقی نیست که کسی بخواد این کار رو انجام بده. ولی مشکل اینه که مثل اپل، یه نوع قفل یا وابستگی به فروشنده وجود داره؛ شناسهٔ شناسایی قطعات یا دستگاه‌ها ذخیره میشه و اگه فقط یکی از قطعاتی که به‌صورت سخت‌افزاری بررسی میشه رو عوض کنی، دستگاه به‌صورت پیش‌فرض بریک میشه. به‌خاطر همین باید کل مادربُرد رو عوض کنی.

271. 01:03:52 – 01:04:07 🗣 Wieland

     بله، خب، من اون استدلال رو واقعاً خیلی جالب می‌دونم؛ یعنی همون دنیایی که می‌شه با انتشار یک به‌روزرسانی نرم‌افزاری عملکردِ بازگردانیِ نسخهٔ پشتیبان رو عملاً از کار انداخت. و دقیقاً همون دنیایی که بعضیا با شوخی می‌گن می‌شه «رمِ بیشتری دانلود کرد». اینکه بشه با یه آپدیت حتی قابلیت‌های پایه‌ای رو از کار انداخت، واقعاً نگران‌کننده‌ست.

272. 01:04:08 – 01:05:39 🗣 Jona

     آره، آره. واقعیت اینه که با یه به‌روزرسانی نرم‌افزاری می‌تونی عملاًِ این گوشی‌های هوشمندِ قدیمی رو به‌راحتی خراب کنی. بله. و کم‌کم آدم‌ها مجبور می‌شن که حتماً به نسخهٔ جدیدتر ارتقا بدن؛ به‌همین‌خاطر نظریهٔ من اینه که تا حالا روی دستگاه‌ها صرفاً یه نسخهٔ «سبک» از نرم‌افزارِ نظارتی نصب بوده و از نسخهٔ جدید به بعد ممکنه همان نرم‌افزارِ نظارتیِ واقعی و کامل‌تر نصب بشه تا عملاً امکان بازگشت به نسخهٔ قبلی گرفته بشه. البته این فقط یه تئوریه — کی می‌دونه؟ — ولی به‌نظرم این احتمال معقوله، هرچند نمی‌خوام کسی رو متهم کنم. در کل این قضیه یه «اوف» بزرگه. توی سامسونگ هم تا حدی چنین چیزهایی دیده شده، ولی اونجا معمولاً فقط دو اپ مشخص عملاً غیرفعال می‌شن. یعنی اگر مثلاً بخوای رامِ اندرویدِ دیگه‌ای نصب کنی، می‌تونی این کار رو بکنی، اما ممکنه یه E‑Fuse پاپ کنه و در نتیجه ویژگی‌هایی مثل Samsung Pay و «پوشهٔ امن» دیگه کار نکنن. این ناراحت‌کننده‌ست، ولی در قیاس با این‌که کل گوشی از کار بیفته و همهٔ دیتاها از بین برن، ضربه‌ش خیلی کمتره.

273. 01:05:39 – 01:05:44 🗣 Wieland

     شاید هم — من می‌گفتم — اینکه نتونی از Samsung Pay استفاده کنی از جنبه‌ای می‌تونه به‌طور بالقوه افزایشِ کیفیتِ زندگی باشه.

274. 01:05:45 – 01:07:01 🗣 Jona

     دقیقا. اونجا هم چیزی وجود داره، اما قضیه اون‌قدر ساختاری نیست؛ مثلاً برای Samsung Knox فقط یه بیت وجود داره که اون قابلیت رو غیرفعال می‌کنه. در حالی که مورد دیگه واقعاً یه EPROM با چندین بایت حافظه‌ست — شاید حتی حدود یک کیلوبایت — که می‌تونی اون رو نه موقت که برای همیشه بازنویسی کنی. و با یه فرمانِ کوچک همه‌چیز ممکنه خراب بشه. این منو یاد یه داستان از یه تولیدکنندهٔ لوکوموتیو می‌اندازه. نمی‌خوام اسم ببرم چون ممکنه اشتباه یادم بیاد، ولی اون‌ها هم یه نوع ورود/دسترسیِ ویژه برای تعمیرکارها داشتن (Vendor‑Repair‑Login). رسماً می‌گفتن «ما یه کارگاه تعمیر داریم»، و بعداً ثابت شد که در نرم‌افزارشون عملاً Geofencing پیاده‌سازی کرده بودن. اونا گفته بودن اگر یه لوکوموتیو بیشتر از یه هفته در یکی از نواحی هدفِ جئوفنس‌شده — که در عمل همون کارگاه‌های تعمیر ثالث در کشور هستن که به سازنده تعلق ندارن — بمونه، خب، حالا خوش بگذره: لوکوموتیوتون بریک می‌شه.

275. 01:07:03 – 01:07:03

     باشه.

276. 01:07:03 – 01:07:43 🗣 Jona

     و این واقعاً هم تا حدی قابل اثبات بود، به‌طوری که هکرهای کلاه‌سفید مجبور شدن نرم‌افزار رو معکوس کنند و واقعاً کشف کردن که توی کد مختصات GPS ذخیره شده‌ای هست که مربع‌هایی رو مشخص می‌کنن. اگر یه لوکوموتیو بیشتر از یک هفته در این محدوده بمونه، کارش تمومه. اینا هم دقیقاً به همین دلیل متوجه شدن چون یک‌دفعه پنج تا لوکوموتیو بریک شدن — چون همه‌شون همزمان توی یه تعمیرگاه ثالث بودن. من فکر می‌کنم خیلی منطقیه که آدم لازم نباشه حتماً پیش سازنده بره تا چیزی رو تعمیر کنه. آره. اوف.

277. 01:07:44 – 01:07:50 🗣 Jona

     شاید بتوانم ویدیوی مربوطه یا مطلبی در این‌باره پیدا کنم و آن را در یادداشت‌های برنامه (Show Notes) لینک کنم.

278. 01:07:50 – 01:08:29 🗣 Wieland

     جونا، بالاخره از پسش برآمدیم. ما خودمان را با تلاش از دل اخبار این ماه گذراندیم و، بله، اه، دربارهٔ خیلی چیزها صحبت کردیم — از اتفاقات اصلی گرفته تا جزئیات کوچک. بیشتر موارد، در واقع، چیزهایی بودند که چندان خوشایند نبودند؛ اما چند مورد هم بودند که شاید نسبتاً جالب و قابل‌توجه بودند. نکتهٔ خیلی مهمِ کار ما این است که نیازی به Vendor‑Login ندارید. از نظر فنی می‌توانید هر پادکستِ تکنولوژی‌ای را که خواستید گوش کنید؛ اما اگر دلتان می‌خواهد دو پسر واقعاً خوش‌تیپ از کمنیتس را بشنوید که دربارهٔ تازه‌ترین خبرها و تحولات دنیای تکنولوژی حرف می‌زنند، خب، به‌نظرم همین‌جا عرضه‌کنندهٔ انحصاری را پیدا کرده‌اید — چون ما همان ویلاند هستیم.

279. 01:08:29 – 01:08:30 🗣 Jona

     و من، جونا.

280. 01:08:30 – 01:08:54 🗣 Wieland

     و ما، اه، هر ماه برای شما یک اپیزود جدید از «Crunch Time» منتشر می‌کنیم. اما همین اپیزودی که الآن گوش کردید تمام شد. پس اگر همین الان وصل شدید و دارید فکر می‌کنید «آه، لعنتی، من هم می‌خواستم گوش بدهم»، خبر خوب دارم: جونا حالا توضیح می‌دهد که کجا می‌توانید قسمت بعدی را — یعنی همان اپیزودی که قرار است بعدی بیاید — اولین‌بار و به‌صورت زنده بشنوید.

281. 01:08:54 – 01:09:20 🗣 Jona

     بله، مثل هر ماه برنامهٔ ما در چهارمین یکشنبهٔ هر ماه قرار دارد. و این برای ماه مارس هم مثل فوریه موضوعِ جالبی است، چون اولین آخر هفتهٔ ماه دیگر به‌صورت معمول از اولین شنبه و اولین یکشنبه تشکیل نمی‌شود و دوباره تقسیم شده است. برای همین می‌خواهم تاریخ را دقیق بگویم: پس دفعهٔ بعد در ۲۲ مارس با هم خواهیم بود و در آن زمان می‌توانید ما را تازه...

282. 01:09:21 – 01:09:48 🗣 Jona

     و در آن زمان می‌توانید ما را به‌عنوان قسمت ماهانهٔ تازه — وقتی شاید بهار کم‌کم آغاز شده — در ۲۲ مارس از ساعت ۱۸ روی ۱۰۲٫۷ مگاهرتز (یعنی اف‌ام)، یا روی DAB+ در باکت 5B، یا از طریق وب‌استریم در radio-unique.de به‌راحتی بشنوید. دوباره تکرار می‌کنم: ۲۲ مارس، از ۱۸ تا ۱۹.

283. 01:09:48 – 01:10:01 🗣 Wieland

     دقیقاً. و اگر کسی الآن اپیزودی را که همین‌الان ضبط کردیم از دست داده و می‌خواهد آن را دوباره گوش کند، یا اگر می‌خواهد سرتاسر آرشیو ما را گوش کند، این کار را کجا می‌تواند انجام دهد؟

284. 01:10:02 – 01:10:27 🗣 Jona

     برای این منظور بهترین کار این است که در یوتیوب یا اسپاتیفای دنبال «Die Crunch Time» بگردید؛ این‌ها کانال‌های اصلی ما هستند و هر اپیزودی که ضبط کرده‌ایم آنجا موجود است. من شخصاً همچنین پیشنهاد می‌کنم به radio-unique.de سر بزنید؛ آن‌جا معمولاً یک نوشتهٔ کوتاه همراه با یادداشت‌های برنامه (Show Notes) هست و از طریق آن می‌توانید اپیزود را گوش کنید یا در آرشیو ما مرور کنید.

285. 01:10:27 – 01:10:59 🗣 Wieland

     درست. اگر هم از طریق RSS‌فید مشترک شوید، امکانات اضافیِ واقعاً جالبی دریافت می‌کنید که من اخیراً پیاده‌سازی کرده‌ام؛ برای مثال فصل‌بندیِ پادکست (Kapitel)، امکان نمایش زیرنویس به زبان‌های مختلف، کلیپ‌های صوتی کوتاه (soundbites) و اطلاعات بیشتر دربارهٔ هر دوی ما، اگر پخش‌کنندهٔ پادکست شما از این قابلیت‌ها پشتیبانی کند. بنابراین RSS‌فید یک راه عالی است تا در پخش‌کنندهٔ خودتان ما را گوش کنید. خب، با این کار کارمان تمام است، جونا؛ موفق باشید و تا دفعهٔ بعد.

286. 01:11:00 – 01:11:03 🗣 Jona

     خداحافظ. [موسیقیٔ پایانی]

287. 01:11:07 – 01:11:08 🗣 Anika

     این بود

288. 01:11:09 – 01:11:13 🗣 Anika

     کرانچ تایم. تولیدی از رادیو UNiCC.

Zuletzt aktualisiert am 1

1. 00:00 – 00:19 🗣 Jona

   और बस एक छोटी‑सी बात आप सब श्रोताओं के लिए: अगर आप भी सोचते हैं, 'हाँ, पर जिसे यहाँ कुछ छुपाना ही नहीं है, ब्ला ब्ला, उसे अपनी पूरी प्राइवेसी छोड़ देनी चाहिए', तो मैं सच में उम्मीद करता हूँ कि तुम लोग जल्दी बड़े हो जाओ। [हँसते हुए]

2. 00:19 – 00:24 🗣 Wieland

   तो, योना, शानदार. चलो, अब कमेंट्स. मुझे फिर से पहले ही यूट्यूब के कमेंट्स दिख रहे हैं।

3. 00:24 – 00:27 🗣 Jona

   नहीं, माफ़ करना. लेकिन सच में बात तो ऐसी ही है।

4. 00:29 – 00:36 🗣 Anika

   रेडियो यूएनआईसीसी की पेशकश, क्रंच टाइम। [पृष्ठभूमि संगीत]

5. 00:39 – 00:40 🗣 Anika

   योना और वीलांड संग.

6. 00:42 – 00:42 🗣 Wieland

   हैलो योना.

7. 00:43 – 00:43 🗣 Jona

   हैलो वीलांड.

8. 00:43 – 01:15 🗣 Wieland

   हैलो तुम्हें और वहाँ बाहर सुन रहे आप सबको, क्रंच टाइम की 77वीं कड़ी में स्वागत है, हमारे प्यारे‑से छोटे टेक‑पॉडकास्ट में, जहाँ हम हर महीने टेक की दुनिया की नई‑नई खबरों पर बात करते हैं और कभी‑कभी अपनी निजी ज़िंदगी की ताज़ा चीज़ें भी शेयर करते हैं। तुमने भी और मैंने भी फिर से काफ़ी कुछ साथ लाया है, जो‑जो पिछले वक़्त में, ख़ासकर पिछले महीने में, हुआ है। असल में, शुरुआत में ही मेरे पास पिछली कड़ी के लिए एक छोटा‑सा अपडेट है। हमने तब इस बारे में बात की थी कि ChatGPT में विज्ञापन आने वाले हैं।

9. 01:16 – 01:16

   हाँ.

10. 01:16 – 02:16 🗣 Wieland

    और उस वक़्त मैं इतनी अचानक असल में खुद के लिए ठीक‑ठीक ये तर्क नहीं दे पाया था कि मुझे क्यों इतना पक्का लग रहा था कि ऐसा नहीं होने वाला। और अब मुझे सैम ऑल्टमैन के एक इंटरव्यू के छोटे‑से हिस्से पर नज़र पड़ी, जिसे मैंने शायद अपने अवचेतन मन में बहुत गहराई में कहीं रख दिया था, और जिसने वहाँ पर मेरी, मतलब, मेरी‑मेरी राय को काफ़ी प्रभावित किया हुआ था, बिना इस के कि मुझे खुद वो क्लिप याद हो। उसमें सैम ऑल्टमैन ने किसी आर्टिकल या इंटरव्यू में कहा था, कि ‘हाँ, हम कोई विज्ञापन नहीं दिखाना चाहते, क्योंकि हमें पता है कि ये पूरी तरह बेवकूफी होगी और हमारे सारे यूज़र भाग जाएँगे। हम शायद सिर्फ़ तब विज्ञापन लगाएँगे जब ये बिलकुल‑ही आख़िरी उपाय हो, जब हम खुद को बिलकुल भी फाइनेंस न कर पाएँ और हमें बिल्कुल न पता हो कि और कैसे पैसा लाएँ। यानी अगर हम कभी विज्ञापन लगाएंगे, तो वही वक़्त होगा जब हमारी आर्थिक हालत सच‑मुच बहुत, बहुत बुरी चल रही होगी।’

11. 02:16 – 02:16 🗣 Anika

    हाँ.

12. 02:16 – 02:19 🗣 Wieland

    फ़रवरी 2026.

13. 02:19 – 02:20 🗣 Jona

    हाँ, उम्,

14. 02:21 – 02:22 🗣 Jona

    अच्छा, हाँ.

15. 02:22 – 02:23 🗣 Wieland

    ChatGPT में विज्ञापन आएँगे.

16. 02:24 – 02:49 🗣 Jona

    मुझे अभी ठीक-ठीक नहीं पता कि उसने उससे शायद क्लासिक बैनर-विज्ञापन वगैरह भी मतलब लिया था या नहीं, क्योंकि हाँ, वो सब सच में थोड़ा मुश्किल beziehungsweise परेशान करने वाला हो जाता है। या फिर ये जो बहुत बड़े-बड़े पॉप-अप ऐड्स होते हैं, या अपने-आप चलने लगने वाले वीडियो वगैरह। टाइप: 'ओके, तुम अभी एक और वीडियो देख लो, ताकि तुमको, मान लो, तीन और प्रॉम्प्ट्स मिल जाएँ।' या फिर वही बेवकूफ़ी, जो हम पहले मोबाइल गेम्स में काफ़ी देखते थे। हाँ, मतलब बिल्कुल वही क्लासिक वाला सेट-अप।

17. 02:50 – 03:16 🗣 Jona

    ऐसा तो तुम सच में नहीं कर सकते, लेकिन मुझे असल में बुरा नहीं लगा कि उन्होंने अभी जो तरीका चुना है, उसमें विज्ञापन कैसे इंटिग्रेट किए हैं। उन्होंने वो काम, मैं तो यही कहूँगा, काफ़ी स्वादपूर्ण और सलीके से किया है। और हाँ, मुझे बस पर्सनली थोड़ा बेवकूफ़ी-सा लगता है कि अगर तुम ये नया ChatGPT Go वाला सब्सक्रिप्शन, या जो भी उसका नाम था, ले भी लो, तो भी तुम्हें वहाँ पर जाहिर है कि ऐड्स दिखते रहते हैं, जबकि तुम आठ डॉलर महीना दे रहे हो। ये मुझे थोड़ा मुश्किल लगता है, लेकिन चलो, ठीक है।

18. 03:16 – 03:18 🗣 Wieland

    हाँ, इस फैसले को मैं भी पूरी तरह समझ नहीं पाता, क्योंकि–

19. 03:18 – 03:42 🗣 Jona

    क्योंकि मैं ये तो बिल्कुल समझता हूँ कि अगर तुम फ्री यूज़र हो, तो हाँ, ठीक है, मैं समझ सकता हूँ कि तुम्हें फिर किसी न किसी तरह से थोड़ा पैसा भी कमाना पड़ेगा। ख़ासकर जब पिछले कुछ सालों में OpenAI के घाटे, यानी लाल नंबर, थोड़ा बहुत देखे हैं लोगों ने। वो पैसा तो स्वाभाविक है, कहीं-न-कहीं से वापस आना ही चाहिए। लेकिन हाँ, ये कि जब कोई आठ डॉलर देता है, तो उसे फिर कोई विज्ञापन न दिखे, ये मुझे लगता है कि उस पैकेज में अपने-आप शामिल होना चाहिए।

20. 03:42 – 03:43 🗣 Jona

    हूँ।

21. 03:43 – 03:46 🗣 Jona

    नज, नज, बस Netflix को देखो, जैसा होना चाहिए, हाँ।

22. 03:47 – 03:57 🗣 Wieland

    हाँ. और, उम, मुझे इस ChatGPT-में-विज्ञापन वाली थीम के बारे में एक और चीज़ काफ़ी दिलचस्प लगी: क्या तुमने Anthropic की Super-Bowl वाली विज्ञापन देखी थी?

23. 03:57 – 03:58 🗣 Jona

    नहीं, मैंने नहीं किया।

24. 03:58 – 04:56 🗣 Wieland

    तो Anthropic ने भी, जैसा मैंने सुना है, कई दूसरी AI‑फर्मों की तरह एक सुपर‑बाउल ऐड चलाया था, और उसमें उन्होंने काफ़ी साफ़ इशारा किया कि ChatGPT में जो विज्ञापन आएँगे, वो ऐसे होंगे कि जवाब खुद उन विज्ञापनों से प्रभावित होंगे। और वो ऐड खुद बहुत ही मज़ेदार था, काफ़ी दिलचस्प भी; अगर वो सच होता, तो ये वाक़ई बहुत प्रभावशाली ऐड होता। उसमें कई छोटे‑छोटे क्लिप थे; उदाहरण के तौर पर, एक सीन में बाहर ओपन‑एयर फिटनेस‑स्टेशन पर एक बंदा अपने दोस्त के साथ बार के पास खड़ा है और कहता है: 'यार, मुझे सच में एक सिक्स‑पैक चाहिए, मैं वो कैसे बना सकता हूँ?' और दोस्त कहता है: 'कोई दिक्कत नहीं, ट्रेनिंग करवाना एक अच्छी आइडिया है; अगर तुम मुझे अपनी उम्र और वज़न बता दो, तो मैं तुम्हारे लिए एक ऐसा ट्रेनिंग‑प्लान बना सकता हूँ जो सिक्स‑पैक पर फोकस करे।'

25. 04:57 – 04:57 🗣 Anika

    हाँ।

26. 04:57 – 05:00 🗣 Wieland

    ना? और फिर दोनों ऐसे ही आपस में बात करते रहते हैं, और वो दोस्त बस ChatGPT ही है।

27. 05:01 – 05:01 🗣 Anika

    हाँ।

28. 05:01 – 05:24 🗣 Wieland

    और बिलकुल आखिर में वो दोस्त बोलता है: 'हाँ, और जो भी मसल्स बनाता है, उसे सही खाना भी चाहिए। अभी जाओ और फलाँ‑फलाँ कंपनी का प्रोटीन‑पाउडर ख़रीदो।' [हँसते हुए] और उस पर Sam भी, मतलब Sam काफ़ी चिढ़ गया था, और मुझे भी लगता है कि कुछ हद तक ठीक ही था। उसने भी कहा: 'हाँ, ये सच में बहुत मज़ेदार ऐड होता, अगर ये सच होता।'

29. 05:24 – 05:34 🗣 Jona

    हाँ, हाँ। मैं भी इससे सहमत हूँ। अगर ये सच होता तो ये बहुत ही दिलचस्प होता, लेकिन बात थोड़ी ये भी है कि शायद इसे ज़्यादा एक तरह की चेतावनी के रूप में ही सोचा गया है।

30. 05:34 – 05:34 🗣 Anika

    हाँ।

31. 05:34 – 05:46 🗣 Jona

    कि شاید इसे अगले साल के भीतर, या सामान्य तौर पर भी, छेड़ना ही नहीं चाहिए। कि विज्ञापनों के ज़रिए, कहने का मतलब, तुम फिर एआई के जवाब भी खरीद पाओ – ऐसा होना ही नहीं चाहिए, मेरी राय में।

32. 05:46 – 05:46 🗣 Jona

    ह्म्म्।

33. 05:47 – 05:51 🗣 Jona

    कि ये इंसानियत के लिए बहुत ख़तरनाक रास्ता होगा।

34. 05:51 – 05:51

    हाँ।

35. 05:51 – 06:12 🗣 Jona

    और अभी तो ChatGPT ऐसा कुछ कर भी नहीं रहा है, और Sam Altman के नज़रिए से मैं ये भी समझ सकता हूँ कि वो इस बात पर फिलहाल थोड़ा नाराज़ है, ठीक है, लेकिन हम सब जानते हैं कि एक साल में पूरी सिचुएशन एकदम अलग दिख सकती है। अचानक ChatGPT में भी विज्ञापन आ जाएँगे, और अगले ही साल ये होगा कि, 'ओ हाँ, वैसे अब ये जवाबों को भी प्रभावित करते हैं।'

36. 06:13 – 06:13

    हाँ।

37. 06:13 – 06:18 🗣 Jona

    और तुम्हें इस 'Enshittification' की तरफ़ हर छोटा क़दम बस मान लेना पड़ता है, ना?

38. 06:18 – 06:32 🗣 Wieland

    हाँ। मैंने भी, अ.., एक बहुत अच्छा कम्पैरिजन देखा था। किसी ने दिखाया था कि गूगल सर्च‑रिज़ल्ट्स में विज्ञापन कैसे बदले हैं; शुरू‑शुरू में Sponsored Links बाक़ी सब से बहुत साफ़‑साफ़ अलग दिखते थे।

39. 06:32 – 06:32 🗣 Anika

    हाँ।

40. 06:32 – 06:49 🗣 Wieland

    और फिर वक़्त के साथ‑साथ, सालों में, ये लगातार कम नज़र आने लगा कि किन रिज़ल्ट्स में असल में, उम्, विज्ञापन हैं – आज की हालत ये है कि उस छोटे से 'Gesponsert' फ्लैग के अलावा वो बिल्कुल किसी भी दूसरे सर्च‑रिज़ल्ट जैसा ही दिखते हैं।

41. 06:49 – 06:49 🗣 Anika

    हाँ।

42. 06:49 – 07:15 🗣 Wieland

    तो, इसी वजह से – मेरा मतलब, ये तर्क तो बनता है कि ये सब कभी न कभी उसी दिशा में जा सकता है। और वजह साफ़ है: यहाँ बहुत, बहुत पैसा कमाने को है। ख़ासकर इसलिए कि ChatGPT में लोग अपने सबसे निजी शिट, मतलब अपनी प्राइवेट बातें, टाइप करते हैं, और वहाँ तो जाहिर है कि एआई‑द्वारा, या कहो विज्ञापन‑दाताओं के असर से बदले गए जवाबों से, सच में बहुत पैसा निकाला जा सकता है।

43. 07:16 – 07:47 🗣 Jona

    हाँ, बिलकुल। भले ही वहाँ तुम बहुत ज़्यादा पर्सनल चीज़ें न डालो, बल्कि सिर्फ़ किसी प्रोजेक्ट वगैरह के बारे में सवाल पूछो, और वो तब भी तुम्हें ऐसे प्रोडक्ट सुझाने लगे जो उस प्रोजेक्ट से मेल खाते हों, तो तुम उससे भी प्रभावित हो जाओगे – जबकि तुमने कोई बहुत ही निजी डेटा दिया ही नहीं। मैं तो ख़ुद इस बात का काफ़ी ध्यान रखता हूँ कि वहाँ कुछ भी ज़्यादा पहचानने‑लायक न हो, बल्कि बस बहुत ही स्पेसिफ़िक टॉपिक तक सीमित रहे, और बात भी वहीं तक रुकी रहे।

44. 07:47 – 07:48

    हाँ।

45. 07:48 – 07:59 🗣 Jona

    सुपर‑बाउल ऐड की बात चली, तो एक और ऐड भी था Ring का, जिसने [हँसते हुए] उस डिस्टोपियन भविष्य को फिर से खूब अपनाया।

46. 07:59 – 07:59

    अरे।

47. 08:00 – 10:15 🗣 Jona

    हाँ, तो बात वहाँ काफ़ी सीधी‑सी थी कि आप पड़ोसियों के कैमरे भी साथ में इस्तेमाल कर सकते हैं, ताकि, मान लो, कोई कुत्ता या बिल्ली खो गई हो, जो बस भाग गई है वगैरह, तो उसे ट्रैक किया जा सके और फिर रिपोर्ट किया जा सके कि वो कहाँ दिखी। और परेशानी वाली बात, अगर मैं so कहूँ, ये है कि इसके पीछे एक पूरा जेनरल डेटा‑शेयरिंग का Konzept है, जो आख़िर में होता है, कि कहा जाता है: „ओके, अब हमारे पास सचमुच कैमरों का एक नेटवर्क है, जहाँ एआई की मदद से हमेशा ये पहचान लिया जाएगा कि तस्वीर में क्या हो रहा है, ताकि तुम इंसान, जानवर, हाथ में पार्सल लिए इंसान वगैरह के बीच फ़र्क कर सको।“ और वहीं Ring के पुराने और अब फिर से नए बॉस, फ़ाउंडर सिमिनॉफ़ ने भी कहा था: „हाँ, हम अगले एक साल के अंदर‑अंदर अपराधों को लगभग शून्य तक ला सकते हैं“, बस इस surveillance‑नेटवर्क को पूरा‑का‑पूरा अपनाकर। और इसी वजह से मुझे ये Search‑Party वाली ऐड, जो भी उसका नाम था, काफ़ी ख़तरनाक लगती है, क्योंकि न्यूज़ में तो पहले से ही आता रहा है कि Flock और Ring के कैमरे बिना किसी कोर्ट के ऑर्डर के भी सीधे पुलिस को डेटा दे सकते हैं, और बिना यूज़र की सहमति के, क्योंकि वो सिस्टम अलग से चलता है। वहाँ पुलिस, मान लो, पूछ सकती है: „अरे, यहाँ एक अपराध हुआ है, क्या आप ज़रा अपने कैमरों का डेटा थोड़ी देर के लिए खोल सकते हैं?“ और फिर तुम अपनी ऐप में हाँ या ना पर टैप कर सकते हो। लेकिन इसके अलावा और भी सिस्टम हैं, जहाँ वे ऐसी चीज़ें बिल्कुल बिना जज के वॉरंट के कर सकते हैं। [खाँसी साफ़ करता है] और ये तो प्राइवेसी में बहुत बड़ा दख़ल है। और ऊपर से ये कहना कि „हाँ, ठीक है, हम एआई से ये भी पहचान सकते हैं कि अपराध कर कौन रहा है, न कि सिर्फ़ ये कि कहाँ कोई कुत्ता खुला‑घूमा रहा है“, ये तो और भी क्रेज़ी है। और फिर ये सब वापस उसी Watch Dogs‑टाइप direction में चला जाता है: कैमरा और एआई से पहले‑से ही पहचान ली जाएगी कि अपराध कहाँ हो रहा है और फिर पुलिस अपने‑आप उस जगह भेज दी जाएगी। और ये, ये सब बहुत ही क्रेज़ी है, हाँ।

48. 10:15 – 10:16 🗣 Jona

    [आह भरते हैं]

49. 10:16 – 10:17 🗣 Jona

    [हँसते हैं] हाँ।

50. 10:17 – 10:18

    जोना।

51. 10:18 – 10:22 🗣 Jona

    ये जो आह थी, उससे मैं पूरी तरह सहमत हूँ, हाँ। मतलब...

52. 10:23 – 10:24 🗣 Wieland

    ओह यार।

53. 10:25 – 10:25

    ये तो-

54. 10:25 – 10:37 🗣 Jona

    और जो भी पूरा, पूरा बकवास है, जो ऐसे सिस्टम से किया जा सकता है, जितने तरीक़ों से इसे ग़लत इस्तेमाल किया जा सकता है। क्योंकि जिसके लिए इसे डिज़ाइन किया गया है, वो तो वाकई में काफ़ी कूल है।

55. 10:37 – 10:37 🗣 Jona

    हूँम।

56. 10:38 – 10:55 🗣 Jona

    लेकिन किसी समय पर तो, एक Geschäftsführer के तौर पर भी, दिमाग़ थोड़ा चलाना पड़ेगा और सोचना पड़ेगा: „हाँ, हो सकता है कि ये इतना ग़ज़ब वाला आइडिया न हो“, क्योंकि इसका पूरी तरह ग़लत मकसदों के लिए इस्तेमाल हो सकता है और आख़िर में ये तुम्हें और तुम्हारी कंपनी को भी बहुत बुरी रोशनी में दिखा देता है।

57. 10:56 – 10:56

    हाँ।

58. 10:56 – 11:01 🗣 Jona

    या वहाँ तक पहुँचा सकता है, क्योंकि ज़रूरी नहीं कि भविष्य में सचमुच ऐसा ही हो, लेकिन ख़तरा तो है, है ना?

59. 11:02 – 11:22 🗣 Wieland

    हाँ। लेकिन तुम मुझे ये बता सकते हो, ये जो, उhm, शेयरिंग है, क्या वो फिर सिर्फ़ इतना है कि क्लाउड में रिकॉर्डिंग्स यूज़ की जाएँ कुछ ढूँढने के लिए? या अगर मैं अभी अपनी बिल्ली ढूँढने के लिए ये शेयरिंग ऑन करूँ, तो क्या मैं सच में अपने पड़ोसियों के कैमरों के फ़ुटेज तक पहुँच सकता हूँ?

60. 11:22 – 11:22 🗣 Jona

    तो,

61. 11:24 – 12:08 🗣 Jona

    आख़िर में ये अभी, अगर मैं so कहूँ, सबसे पहले तो बस एक Proof of Concept ही है। इसे अभी सही मायने में टेस्ट नहीं किया गया है, लेकिन जैसा मैंने इसे समझा, वो दूसरी वाली Option है। यानी, पर ये भी कभी, ये आख़िरी, फ़ाइनल फ़ैसला होना ज़रूरी नहीं है, समझ रहे हो न? मतलब फिलहाल तो, मान लो, बस इतना होगा कि „ओके, तुम्हारा पालतू जानवर इस‑इस ऐड्रेस पर देखा गया“, लेकिन आख़िर में तो वो तुम्हें फिर भी उस ऐड्रेस के साथ लिंक कर देता है, जब, उदाहरण के लिए, वही कैमरा कहे: „ओह हाँ, यहाँ अभी एक अपराध हुआ है, और worst case में तुमने ही, घर के मालिक होने के नाते, वो किया है और तुम्हें तुम्हारा अपना कैमरा रिपोर्ट कर देता है।“ और उसके साथ‑साथ तुम्हारा ऐड्रेस, या तुम्हारा GPS‑लोकेशन या जो भी है, सब कुछ अटैच्ड रहता है। और-

62. 12:08 – 12:09

    हूँ‑हूँ।

63. 12:09 – 12:09

    हाँ।

64. 12:10 – 12:10 🗣 Wieland

    क्योंकि यानी-

65. 12:10 – 12:20 🗣 Jona

    ये काफ़ी मुश्किल है। ये ऐसा नहीं है कि „अच्छा, ठीक है, मैंने बस यहाँ लिख दिया कि मेरा कुत्ता खो गया है और मैं तुरंत ही शहर के सारे कैमरों तक पहुँच सकता हूँ।“ ऐसा तो नहीं है, हाँ।

66. 12:21 – 12:34 🗣 Wieland

    हाँ, मेरा मतलब, मैं यूँ कहूँ: अगर ऐसा कुछ, उhm, लगभग उसी तरह हो, जैसे कि जहाँ तुम्हें अपनी ऐप में पुलिस से रिक्वेस्ट आती है। मुझे लगता है, उस रूप में ये काफ़ी कूल हो सकता है कि आप बस कहें: „यहाँ, ब्रिगिट अपना कुत्ता ढूँढ रही है।“

67. 12:34 – 12:34 🗣 Anika

    हाँ।

68. 12:35 – 12:48 🗣 Wieland

    और अगर तुम हाँ दबाओ, तो क्लाउड में एआई तुम्हारे कैमरों की पिछली कुछ दिनों की रिकॉर्डिंग्स स्कैन करे, कि क्या उस कुत्ते को पहचाना गया है, और फिर बस उस व्यक्ति को हाँ या ना की सूचना वापस भेज दे।

69. 12:48 – 13:27 🗣 Jona

    हाँ, लेकिन फिर तो यूज़रों के लिए ये बहुत, बहुत झुंझलाहट भरा हो जाएगा। तुम्हें बहुत ज़्यादा बार ऐसे रिक्वेस्ट आते रहेंगे। बल्कि पक्का ये ऐसे ही चलेगा कि सिस्टम खुद ही कहेगा: „ओके, हमें एआई से यहाँ एक अजनबी कुत्ता दिखा है, जिसे कोई दूसरा व्यक्ति ढूँढ रहा है; क्या आप अब अपनी कैमरा‑रिकॉर्डिंग और शेयर करना चाहेंगे, ताकि वो व्यक्ति ये कन्फ़र्म कर सके कि, पहला, हाँ, ये वाकई उसका ही पालतू है; दूसरा, वो किस दिशा में भागा; तीसरा, ये सब कब हुआ; और चौथा, किस जगह पर हुआ?“ और ये सारी की सारी जानकारी फिर वहाँ शेयर हो जाती है।

70. 13:27 – 13:29 🗣 Wieland

    हाँ, हाँ, बिल्कुल।

71. 13:29 – 13:31 🗣 Jona

    और आख़िर में [हँसते हैं]

72. 13:31 – 13:32 🗣 Wieland

    हाँ, आख़िर-

73. 13:32 – 13:35 🗣 Jona

    आख़िर में, अगर मैं so कहूँ, ये डिस्टोपिया की तरफ़ एक और क़दम ही है।

74. 13:36 – 14:40 🗣 Wieland

    मुझे पता है। इसलिए ये, ये बिल्कुल भी अच्छी चीज़ नहीं है। मतलब, मुझे लगता है, ये जिस तरह के पूँजीवादी सिस्टम में हम हैं, और ख़ासकर जैसा कि अमेरिका में पॉलिटिकली सब सेट‑अप है, उसमें ये ठीक से काम कर ही नहीं सकता, क्योंकि हमने देख ही लिया है कि कैमरे कभी‑कभी अपने‑आप ही पुलिस को चीज़ें भेज देते हैं। जबकि, सैद्धांतिक तौर पर अगर ये पूरा मॉडल किसी कम्युनिटी‑ऐस्पेक्ट पर आधारित होता, तो मुझे वो काफ़ी अच्छा लगता, कि जिन लोगों के पास ये कैमरे हैं, वे मिलकर एक कम्युनिटी बना लें और तय करें कि इस कम्युनिटी के अंदर जितने भी लोग हैं, वे इस कम्युनिटी के सारे कैमरों को फलाँ‑फलाँ चीज़ें ढूँढने के लिए इस्तेमाल कर सकते हैं। और फिर, मान लो, अगर कोई कम्युनिटी ये तय करे कि „हाँ, हमारी कैमरा‑सिस्टम, हमारी कम्युनिटी में, हमारी इस गेटेड, HOA‑approved कम्युनिटी में, ये बच्चों को भी ट्रैक कर सकती है, ताकि हर पैरेंट देख सके कि बच्चे अभी किसके बैकयार्ड में खेल रहे हैं“, तो फिर वो कम्युनिटी ख़ुद फ़ैसला कर सकती है कि वो ऐसा करना चाहती है या नहीं।

75. 14:41 – 14:41 🗣 Jona

    बिलकुल।

76. 14:41 – 14:42 🗣 Wieland

    या ऐसा, लेकिन—

77. 14:43 – 14:46 🗣 Jona

    लेकिन ऐसे इतने सामान्यीकृत तरीके से नहीं.

78. 14:47 – 15:18 🗣 Wieland

    क्योंकि नहीं तो, हाँ, मुझे अभी से ही थोड़ा अंदाज़ा है कि यह सब कहाँ जा सकता है... मतलब, मेरा, मेरा मानना है कि अमेरिका की मौजूदा स्थिति के बहुत थोड़े से जो सकारात्मक पहलू हैं, उनमें से एक यह है कि वह बाकी दुनिया को काफ़ी असरदार ढंग से दिखाती है कि क्यों टेक्नॉलजी और आम तौर पर नियम‑क़ानून, जिनके बारे में लोग हमेशा कहते हैं, 'मतलब, अगर तुम इसके खिलाफ हो, तो तुम तो बच्चों की सुरक्षा के खिलाफ हो', वगैरह‑वगैरह, इतने समस्या‑जनक हो सकते हैं.

79. 15:18 – 15:18 🗣 Anika

    हाँ.

80. 15:18 – 16:01 🗣 Wieland

    और वहाँ पर, मुझे लगता है, अब बहुत साफ़ दिखता है कि ऐसी चीज़ें कितनी बुरी तरह उलटी पड़ सकती हैं. हाल में अमेरिका में जो हुआ है, उसे देखकर यह सोचना ही डरावना है कि ऐसा सिस्टम आगे कितने खराब तरीक़े से जा सकता है. मैं आसानी से कल्पना कर सकता हूँ कि लोग फिर कहेंगे: ‘अरे, एक मिनट, वीलांड. क्या इसका मतलब यह है कि तुम इस बात के खिलाफ हो कि तुम्हारा कैमरा यह पहचान ले, अगर तुम अपने घर में किसी को मार डालो या कोई तुम्हें मार दे? क्यों तुम्हें आपत्ति होनी चाहिए, अगर कैमरा ऐसी चीज़ पहचान कर अपने‑आप रिपोर्ट कर दे? क्या तुम इस बात के खिलाफ हो कि अपराधों को सुलझाया जाए?’ और हम तो अभी देख ही रहे हैं, क्या हो रहा है.

81. 16:01 – 16:05 🗣 Jona

    बस बहुत अतिरंजित कहा है, लेकिन...

82. 16:06 – 16:16 🗣 Wieland

    इसीलिए. लेकिन, लेकिन यह फिर वही तर्क है: 'जिसके पास छिपाने को कुछ नहीं है...' तो तुम्हारे पास कोई वजह ही नहीं है यह बुरा मानने की, कि तुम्हारे घर के कैमरे अपराध पहचान सकें.

83. 16:16 – 16:16 🗣 Anika

    हाँ.

84. 16:16 – 16:27 🗣 Wieland

    लेकिन मेरा मतलब, तुम तो अभी अमेरिका में हो रही प्रोफाइलिंग से देख रहे हो कि जब एक बार यह इन्फ्रास्ट्रक्चर मौजूद है, जो यह पहचान सके कि ‘मेरे घर के अंदर कोई बंदूक लेकर घूम रहा है’—

85. 16:27 – 16:28

    हाँ.

86. 16:28 – 16:37 🗣 Wieland

    –तो फिर अगला छोटा‑सा कदम यही है कि वही सिस्टम यह पहचाने: ‘क्या मेरे घर में कोई गलत त्वचा‑रंग वाला घूम रहा है?’ और उसके लिए इन्फ्रास्ट्रक्चर पहले से मौजूद होगा.

87. 16:37 – 16:37 🗣 Jona

    हाँ.

88. 16:38 – 16:49 🗣 Wieland

    हाँ. इसी वजह से मुझे यह सब बहुत आँखें खोल देने वाला लगता है, और मैं सच‑मुच उम्मीद करता हूँ कि दुनिया अब अमेरिका की तरफ देखे और सोचे, 'ओह, ओह, ओह, ओह.'

89. 16:49 – 16:49 🗣 Jona

    हाँ.

90. 16:50 – 16:51 🗣 Wieland

    यह हमें नहीं करना चाहिए.

91. 16:51 – 17:07 🗣 Jona

    यह भी काफ़ी दिलचस्प है, क्योंकि तब आप इस पर एक बाहरी नज़रिए से देख सकते हैं और फिर सोच सकते हैं: ‘अच्छा, ठीक है, इस तथाकथित 'टेस्ट‑सेंटर' ने ये नतीजे दिए हैं. अब हम अपने यहाँ क्या बेहतर कर सकते हैं?’

92. 17:07 – 17:07 🗣 Jona

    हाँ.

93. 17:07 – 17:42 🗣 Jona

    तो, इस नज़रिए से मुझे यह भी कभी‑कभी बुरा नहीं लगता कि टेक्नॉलजी हमारे यहाँ थोड़ी देर से पहुँचती है, ताकि सॉफ़्टवेयर के फैलाव या, कहूँ तो, निगरानी और उस डिस्टोपियन भविष्य के लिए कुछ ज़्यादा साफ़‑परिभाषित सीमाएँ हों. और बस आप श्रोताओं के लिए एक टिप्पणी: अगर आप भी सोचते हैं, ‘हाँ, लेकिन जिसके पास यहाँ छिपाने को कुछ नहीं है, डे‑डे‑डे‑डे‑डे, उसे तो फिर अपनी पूरी प्राइवेसी छोड़ ही देनी चाहिए’, तो मुझे उम्मीद है कि आप जितनी जल्दी हो सके, उतनी जल्दी बड़े हो जाएँगे. [हँसता है]

94. 17:42 – 17:47 🗣 Wieland

    तो, जोना, शानदार. अब शुरू हों कमेंट्स; मैं यूट्यूब के कमेंट्स पहले ही देख रहा हूँ.

95. 17:47 – 17:53 🗣 Jona

    नहीं, माफ़ कीजिए. लेकिन सच में, बात तो बस ऐसी ही है. हाँ, और क्या कहा जा सकता है?

96. 17:53 – 18:06 🗣 Wieland

    ‘मैं 53 का हूँ; मेरे पास तुम दोनों [बीप] इंसेल्स से ज़्यादा जीवन‑अनुभव है. तुम यहाँ क्या बकवास कर रहे हो? मेरे पास तो छिपाने को कुछ नहीं है. व्हाट द [बीप]। देखा? हाँ, भाड़ में जाए।’ [हँसता है]

97. 18:06 – 18:07

    हाँ.

98. 18:09 – 18:22 🗣 Jona

    नहीं, लेकिन इससे सीधा‑सीधा यही झलकता है कि तुमने अभी तक काफ़ी जीवन‑अनुभव ही नहीं जुटाया है, और कि तुम यह भी ठीक से नहीं समझते कि ऐसे सिस्टम में फ़ॉल्स‑पॉज़िटिव्स भी तुम्हारे लिए बहुत गंभीर नतीजे ला सकते हैं.

99. 18:23 – 18:41 🗣 Wieland

    हाँ, वैसे, ऐसी सॉफ़्टवेयर की बात करते हुए, जिसे, हाँ, शायद उतने अच्छे मक़सदों के लिए इस्तेमाल नहीं किया जाएगा. अम्, मैं तुमसे उस पूरे कांड के बारे में बात करना चाहता हूँ, जो पिछले महीने OpenClaw के संदर्भ में हुआ था, क्योंकि वहाँ से मेरे पास अब एक दिलचस्प ट्रांज़िशन है, क्योंकि...

100. 18:42 – 18:56 🗣 Wieland

     अम्, एक बात, जिस पर मुझे तुरंत सोचना पड़ा और जिससे मुझे थोड़ा घबराहट‑सी हुई, यह थी – मैं अभी सुनने वालों को अलग से बताऊँगा कि वहाँ कुल मिलाकर क्या‑क्या चल रहा है – कि मैंने देखा, कोई Twitter पर बस यूँ ही स्क्रोल कर रहा था–

101. 18:57 – 18:57 🗣 Jona

     हाँ।

102. 18:57 – 19:05 🗣 Wieland

     अम्, लोग कितना गर्व से दिखा रहे थे, कि, म्‑म्, उन्होंने OpenClaw से क्या‑क्या बनाया है।

103. 19:05 – 19:05 🗣 Jona

     हाँ।

104. 19:05 – 19:26 🗣 Wieland

     और वो जो वीडियो था, उसका टोन खुद तो काफ़ी न्यूट्रल था. जिन अकाउंट्स की पोस्ट वह दिखा रहा था, वे आम तौर पर कोई राजनीतिक कंटेंट नहीं करते. लेकिन वहीं से थोड़ा पता चलता है कि Twitter पर, ख़ासकर अमेरिका में, क्या चल रहा है. वह बस स्क्रोल करता जाता है और सिर्फ़ इतना कहता है: 'ये देखो ज़रा.' मतलब, वह हर चीज़ को अलग‑अलग समझा भी नहीं रहा, बस: 'देखो, लोग किस तरह की पागल‑पागल चीज़ें पोस्ट कर रहे हैं, जो उन्होंने बनाया है.' और मैं फिर वीडियो रोक देता हूँ और सच में पढ़ता हूँ कि वहाँ क्या लिखा है।

105. 19:26 – 19:26 🗣 Jona

     हाँ।

106. 19:26 – 19:34 🗣 Wieland

     और फिर किसी ने सच‑मुच बड़े गर्व से पोस्ट किया: 'हे, like मैं तो कोई प्रोग्रामर नहीं हूँ. मुझे तो किसी चीज़ की ज़रा‑सी भी समझ नहीं है.'

107. 19:34 – 19:34 🗣 Anika

     हाँ।

108. 19:34 – 20:05 🗣 Wieland

     'लेकिन मैं OpenClaw से कुछ ही मिनटों के अंदर एक काफ़ी अच्छी एप्लिकेशन बना सका, जिसका, äh, बहुत ही पॉज़िटिव असर है. यह एप्लिकेशन अपने‑आप Minneapolis में चल रहे Instagram‑Livestreams स्कैन करती है. और जब भी वहाँ कोई ऐसी भाषा पहचानी जाती है, जो अंग्रेज़ी नहीं है, तो इमिग्रेशन अथॉरिटी को अपने‑आप उस Livestream के लोकेशन के बारे में सूचना भेज दी जाती है.' हाँ, बहुत ही अच्छी एप्लिकेशन, जो इंसानियत पर बड़ा पॉज़िटिव इफ़ेक्ट डालती है।

109. 20:05 – 20:06

     आह।

110. 20:06 – 20:08 🗣 Wieland

     कृपया मुझ पर गर्व कीजिए. हाँ।

111. 20:08 – 20:16 🗣 Jona

     क्या तुम अब बीच में ज़रा छोटा‑सा, सुनने वालों के लिए, फिर से समझा सकते हो कि OpenClaw कैसे काम करता है? ये असल में है क्या–

112. 20:16 – 20:21 🗣 Wieland

     इसीलिए, अभी तक जो कहा, वो बस टॉपिक की एंट्री थी. OpenClaw असल में सिर्फ़ एक...

113. 20:22 – 21:03 🗣 Wieland

     एक एजेंट‑फ्रेमवर्क, लेकिन यह एजेंट‑फ्रेमवर्क, अम्, [हँसते हैं] काफ़ी ज़्यादा हाइप हो गया, बस इस वजह से कि, कैसे कहूँ, भले ही यह थोड़ा ग़लत लगे, इसमें लगभग कोई Guard Rails नहीं थीं, ऐसा महसूस होता था. और यही वो बात थी, जिसकी वजह से लोग इससे बेहद ज़्यादा चीज़ें कर पाते थे. क्योंकि अब तक जो टूल्स थे – यह सब अभी डेवलप ही हो रहा है – लेकिन जो टूल्स पहले थे, जैसे Cloud Cowork वगैरह, उनमें हमेशा कुछ‑न‑कुछ Guard Rails लगी रहती थीं, और, जैसा मैंने कहा, वे किसी न किसी अच्छे कारण से लगी होती हैं।

114. 21:04 – 21:04 🗣 Wieland

     हाँ।

115. 21:04 – 21:26 🗣 Wieland

     अम्, और OpenClaw असल में कुछ और नहीं, बस ऐसा एजेंट‑टाइप Framework है, जिसे इस तरह बनाया गया है कि non‑टेक लोग भी आराम से इस्तेमाल कर सकें. आखिर में तुम उसे कोई भी निर्देश दे सकते हो, और वो वह काम कर देता है – लगभग वो सब, जो तुम खुद कंप्यूटर पर कर सकते हो।

116. 21:26 – 21:26 🗣 Jona

     हूँ।

117. 21:26 – 21:37 🗣 Wieland

     और क्योंकि उसमें कई बुनियादी सुरक्षा‑उपाय भी नहीं हैं, जैसे कि OpenClaw तुम्हारे कंप्यूटर पर अपना ही कोड बदल सकता है. और–

118. 21:37 – 21:37 🗣 Jona

     हाँ।

119. 21:37 – 22:59 🗣 Wieland

     –तो लोगों ने फिर ऐसी‑ऐसी चीज़ें उससे कीं. जैसा कि मैंने कहा, यह सब मुझे बस थोड़ा ही परेशान करता है, क्योंकि आख़िर में इसमें तकनीकी तौर पर कुछ भी खास नया नहीं है. मैं खुद भी, प्राइवेट में, अपने लिए ऐसा ही एक Agent प्रोग्राम कर चुका हूँ – ऐसा Agent, जिसे मैं बस बातें बता देता हूँ और वो उन्हें मेरे लिए लिख लेता है, ताकि मैं उन्हें थोड़ा स्ट्रक्चर में रख सकूँ. कुछ हद तक ये एक ऑटोमैटिक डायरी जैसा है, बस थोड़ा और पावरफुल. उस पर मैंने Guard Rails लगाने में काफ़ी ज़्यादा समय लगाया, क्योंकि अगर मैं उसे सच‑मुच सब कुछ करने दूँ, तो बीच‑बीच में काफ़ी कुछ ग़लत हो जाता है. लेकिन कुछ लोगों ने सोचा: 'ठीक है, अगर हम बिल्कुल भी Guard Rails न रखें तो?' और फिर वहाँ ऐसी चीज़ें हुईं, जो पहली नज़र में बहुत क्रेज़ी लगती हैं. हेडलाइन थी, उदाहरण के लिए: 'यूज़र अगली सुबह उठता है और अचानक OpenClaw के पास एक वॉइस‑इंटरफ़ेस है – एआई ने खुद को बेहतर बना लिया.' असल में हुआ क्या? बस इतना कि एक Scheduled Task था, जो हर रात एक तय समय पर उस Agent को ये निर्देश देता था: 'देखो, तुम्हारा कोड इस फ़ाइल‑सिस्टम में यहाँ रखा है. इस कोड को स्कैन करो, सोचना कि कौन‑सी सुधार यूज़र के लिए फ़ायदेमंद होगी, उस बदलाव को अपने ही कोड में जोड़ो और फिर खुद को री‑स्टार्ट कर लो.' और Agent ने वही किया. और हाँ, यह इम्प्रेसिव तो है, लेकिन–

120. 22:59 – 23:11 🗣 Jona

     ऐसी चीज़ों की इजाज़त देता ही कौन है? मुझे तो लगता है, कम से कम इतनी Guard Rail तो होनी चाहिए कि यह सब बिलकुल संभव ही न हो. लेकिन यह शायद इस पर निर्भर करता है कि आप कितने सख़्त होना चाहते हैं।

121. 23:11 – 23:12 🗣 Wieland

     हाँ, हाँ, बिल्कुल।

122. 23:12 – 23:15 🗣 Jona

     लेकिन सिर्फ़ यही बात मुझे बहुत ज़्यादा ख़तरनाक लगती है।

123. 23:15 – 23:15 🗣 Jona

     हाँ।

124. 23:16 – 23:34 🗣 Jona

     मतलब, मैं अभी यह भी नहीं कह रहा कि, अम्, सिर्फ़ किसी एक व्यक्ति के लिए. ठीक है, अगर तुम्हारे Agent के पास सैद्धांतिक तौर पर तुम्हारे पीसी की हर फ़ाइल को बदलने या, मान लो, डिलीट करने की क्षमता है, तो वो तुम्हारे लिए बतौर व्यक्ति बेहद ख़तरनाक है, यह मैं समझता हूँ. लेकिन आख़िर में वह तुम्हारी अपनी पसंद है – तुमने खुद ही मान लिया है कि जो भी होगा, तुम उसे स्वीकार कर रहे हो।

125. 23:35 – 23:35 🗣 Jona

     हुँ।

126. 23:35 – 23:38 🗣 Jona

     तुम्हें तो यह मालूम है ही कि, कहने का मतलब, यह एआई लगभग सब कुछ कर सकती है।

127. 23:39 – 23:39 🗣 Wieland

     हाँ।

128. 23:39 – 23:41 🗣 Jona

     और क्या‑क्या वो नहीं कर सकती, वो सब भी तो तुमने खुद पहले ही रोक दिया होता है।

129. 23:42 – 23:42

     हाँ।

130. 23:42 – 24:04 🗣 Jona

     लेकिन मुझे तो लगा था कि हम बतौर समाज यह चीज़ टालना चाहते हैं कि एआई अपने‑आप को इस तरह बेहतर बनाती रहे और फिर ऐसा कोड खुद ही जोड़ सके, जिससे वह, कहने का मतलब, बाकी सुरक्षा‑मैकेनिज़्म भी पार कर जाए वगैरह. यानी कि, यूँ कह लो, किसी वक़्त एक बहुत बड़ा 'स्प्रेडिंग इवेंट' हो सकता है।

131. 24:04 – 24:04 🗣 Jona

     हुँ।

132. 24:05 – 24:34 🗣 Jona

     कुछ ऐसे, 'वर्ल्ड‑डॉमिनेशन' वाले सीनारियो की तरह, समझ रहे हो? वही तो असल में वह मुख्य क़दम है, जो इसके लिए चाहिए. और अगर तुम अब कहते हो: 'ठीक है, तुम OpenClaw को, कहने का मतलब, कुछ भी बता सकते हो और वह उसे एक्सिक्यूट कर सकता है', तो यह मेरे लिए पहले से ही काफ़ी Bagley‑जैसा लगता है, बस अभी बहुत कम जानकारी के साथ. और बात यहीं तो है: अगर तुम अपनी Ring‑कैमरा और न जाने क्या‑क्या के ज़रिए बहुत ज़्यादा डेटा ऑनलाइन शेयर करते रहते हो और फिर कहते हो, 'अरे, मेरे पास तो छिपाने को कुछ भी नहीं है', तो फिर तो मामला वहीं सेट हो जाता है।

133. 24:35 – 24:35 🗣 Jona

     हाँ।

134. 24:35 – 24:47 🗣 Jona

     फिर, फिर तो खेल ख़त्म है. अगर ऐसा सिस्टम अभी से भी ज़्यादा डेटा तक पहुँचने लगे, और शायद उसमें, अम्, उस डेटा को डी‑अनॉनिमाइज़ करने में भी बहुत अच्छा हो जाए–

135. 24:48 – 24:48 🗣 Jona

     हाँ।

136. 24:48 – 25:18 🗣 Jona

     –हालाँकि अभी तो हमेशा औपचारिक तौर पर यही कहा जाता है कि 'डेटा हमेशा anonymized दिखाना है', लेकिन आख़िर में तुम उन डाटा‑पॉइंट्स के बीच फिर भी कुछ‑न‑कुछ कोरिलेशन निकाल सकते हो. समझ रहे हो? या फिर सोचो, तुम सड़क पर अपनी किसी Google‑Glasses वाली वैरियंट के साथ घूम रहे हो, और वो किसी शख़्स के ऊपर यह पॉप‑अप दिखा दे: 'कल क्लब में एक आदमी को किस किया था', क्योंकि वहाँ की कैमरों से जो डेटा था, वो भी उपलब्ध था और उसे इसी तरह प्रोसेस किया जा सका. फिर तो बस RIP है।

137. 25:18 – 25:18

     हाँ।

138. 25:18 – 25:19 🗣 Jona

     Watch Dogs देखो।

139. 25:19 – 25:20 🗣 Jona

     हाँ।

140. 25:20 – 25:20 🗣 Jona

     और फिर तो बस RIP।

141. 25:21 – 25:25 🗣 Wieland

     मेरे सारे फ़ेवरेट गेम्स तो लगातार भविष्य की भविष्यवाणी ही करते जा रहे हैं। [हँसते हैं]

142. 25:25 – 25:26 🗣 Jona

     हाँ।

143. 25:26 – 25:40 🗣 Wieland

     हाँ, बिल्कुल. यही तो बेहद इंट्रेस्टिंग पहलू है, और मुझे अभी तक पता नहीं कि आगे क्या‑क्या आने वाला है. लेकिन सिर्फ़ निजी तौर पर भी, लोगों के साथ ऐसा हुआ है कि Agent ने, क्योंकि कोई ग़लत कमांड दी गई, सीधा पूरी हार्ड‑ड्राइव ही डिलीट कर दी।

144. 25:40 – 25:40

     हाँ।

145. 25:40 – 25:48 🗣 Wieland

     और ऐसे‑ऐसे 'मज़ेदार' किस्से. और मैं हर बार बस यही सोचता हूँ: 'हाँ, इसी लिए तो Guard Rails होती हैं, इसी लिए Sandboxes वगैरह बने हैं.' और, मतलब...

146. 25:48 – 25:58 🗣 Jona

     हाँ, नहीं, बिल्कुल, मेरा KI‑Agent तो ज़रूर यह क्षमता रखे कि वह किसी भी मनचाहे फ़ोल्डर पर 'rm‑डैश‑rf' चला सके. यह तो हमें पता ही है, यह तो होना ही चाहिए, हाँ।

147. 25:58 – 26:38 🗣 Wieland

     हाँ, तो जैसा कि कहा, ऐसी Guard Rails बनाना – यह मैं अपनी खुद की प्रोग्रामर‑अनुभव से जानता हूँ – काफ़ी मेहनत मांगता है, और इसी वजह से उसमें समय लगता है. और इसी कारण Claude Cowork जैसा सिस्टम है, जो Claude Code जैसा ही है, बस non‑टेक लोगों के लिए, और जो सिद्धांततः काफ़ी कूल है. वहाँ तुम कह सकते हो: 'ठीक है, सुनो, मैं तुम्हें सिर्फ़ इस फ़ोल्डर तक एक्सेस देता हूँ, मान लो यह Downloads‑फ़ोल्डर है, और अब तुम कृपया इसकी सारी फ़ाइलों को अलग‑अलग फ़ोल्डरों में sort कर दो.' इस तरह तुम रिस्क को कुछ हद तक कम रख सकते हो, क्योंकि Guard Rails आख़िर में सिर्फ़ यह तय करती हैं कि तुम उसे करने क्या‑क्या अनुमति दोगे, और कहाँ‑कहाँ पर, उदाहरण के लिए, अभी अतिरिक्त algorithmic checks लगाए गए हैं।

148. 26:39 – 27:02 🗣 Jona

     हाँ, या तुम उसी फ़ोल्डर के लिए बहुत सख़्त परमिशन सेट कर सकते हो, ताकि प्रोग्राम सिर्फ़ किसी तय यूज़र के कॉन्टेक्स्ट में ही चले, और उसके पास भी सिर्फ़ वही अधिकार हों, जो उस यूज़र के पास हैं. इस तरह भी तुम काफ़ी कड़े Guard Rails, कहें तो, लगा सकते हो; फिर सारा मामला शांत रहता है, और तुम अपने KI‑Agent को Root‑एक्सेस तो दे ही नहीं रहे होते, लेकिन–

149. 27:02 – 27:02 🗣 Wieland

     हाँ।

150. 27:03 – 27:06 🗣 Jona

     खैर, sooner or later यह शायद सबके साथ होने ही वाला है, हाँ।

151. 27:07 – 27:21 🗣 Wieland

     और फिर यह सब भी है कि, जैसा मैंने कहा, यह सारी चीज़ें इसलिए इतनी हाइप्ड थीं, क्योंकि ये बहुत क्रांतिकारी‑सी सुनाई देती हैं. लेकिन एक प्रोग्रामर के नज़रिए से मैं सोचता हूँ, आख़िर में इसमें ऐसा कुछ नहीं था, जो टेक्निकली किया न जा सकता हो. बाक़ी सब ने बस अभी तक यह फ़ैसला किया था कि वे ऐसा नहीं करेंगे।

152. 27:21 – 27:24 🗣 Jona

     क्योंकि ऐसा न करना ही, सीधी बात है, एक अच्छी आइडिया है।

153. 27:24 – 27:48 🗣 Wieland

     हाँ. उदाहरण के लिए, टेक्निकल लेवल पर आज किसी Agent के लिए यह बिल्कुल भी प्रॉब्लम नहीं है. Agent आज इंटरनेट पर सर्च कर सकते हैं और फ़ाइलें एडिट कर सकते हैं. तो मैं किसी कोडिंग‑Agent से सीधे कह सकता हूँ: 'ठीक है, यह देखो कि तुम OpenAI की डॉक्यूमेंटेशन पढ़ पाओ – यानी इंटरनेट पर ढूँढो कि इसके लिए MCP‑Server क्या है और उसे खुद ही इंस्टॉल कर लो.'

154. 27:48 – 27:48

     हाँ।

155. 27:48 – 27:51 🗣 Wieland

     यह तो बिलकुल हो सकता है; आख़िर में वो बस एक टेक्स्ट‑फ़ाइल ही है, जो तुम्हारे फ़ोल्डर में पड़ी हुई है।

156. 27:51 – 27:51 🗣 Anika

     हाँ।

157. 27:51 – 28:12 🗣 Wieland

     तो फिर लोगों ने क्या किया: उसके बाद पूरी तरह से गिरावट आई Moldbook के रूप में – यह क़रीब‑क़रीब Reddit जैसा था, लेकिन KI‑Agents के लिए. इसे बनाने वाला खुद इंफ़ॉर्मेटिक या प्रोग्रामिंग के बारे में कुछ खास नहीं जानता था; उसने तो पूरा का पूरा प्रोजेक्ट बस 'vibe‑coded' करवाया, यानी एआई से ही सब कुछ कोड लिखवा लिया।

158. 28:12 – 28:12 🗣 Jona

     हाँ.

159. 28:13 – 29:00 🗣 Wieland

     और कंटेंट को अगर थोड़ा साइड पर रखो, शुरू‑शुरू में वो सब काफ़ी फ़नी था, लेकिन कुछ वक़्त बाद तुम उसे सच में पढ़ ही नहीं सकते थे, क्योंकि पूरा टाइम‑लाइन बस स्कैम्स, बकवास और किसी न किसी तरह के बुल[बीप] से भरा हुआ था. ऐसे AI‑एजेंट्स, जो बस एक‑दूसरे को ही स्कैम कर रहे हैं और इसी तरह की सारी नौटंकी. और उस पर जोड़ लो कि खुद Moldbook में भी काफ़ी भारी सिक्योरिटी‑वल्नरेबिलिटीज़ थीं, क्योंकि जैसा मैंने कहा, उसे किसी ऐसे इंसान ने सेट‑अप ही नहीं किया था जिसे इंफ़ॉर्मेटिक / कंप्यूटर‑साइंस की समझ हो. तो बहुत‑सी चीज़ें बस नज़रअंदाज़ रह गईं, और नतीजा ये कि, उदाहरण के लिए, यूज़र‑ऑथेंटिकेशन बिल्कुल प्रोटेक्टेड ही नहीं था. यानी तुम आराम से सारे यूज़र्स के या उनके बॉट्स के API‑कीज़ पढ़ सकते थे…

160. 29:00 – 29:00

     मस्त.

161. 29:00 – 29:22 🗣 Wieland

     –उसी पर, रिएक्शन से भी साफ़ दिख गया कि तब क्या होता है. पता है, ये थोड़ा एलिटिस्ट लगेगा, लेकिन क्या होता है, जब जिन लोगों को इंफ़ॉर्मेटिक / कंप्यूटर‑साइंस की कोई समझ नहीं, उन्हें अचानक प्रोग्रामिंग करने की क्षमता पकड़ाई जाती है?

162. 29:23 – 29:23 🗣 Anika

     हाँ.

163. 29:23 – 29:47 🗣 Wieland

     जैसे तुम देखते हो कि क्या होता है, जब जिन लोगों में ज़रा भी आर्टिस्टिक सेंस नहीं, उन्हें हर तरह की तस्वीर बनाने की टेक्निकल सुविधा मिल जाती है. तब बस AI‑स्लॉप इमेजेज़ बनती हैं, जो दिखती पूरी तरह [बीप] जैसी, जबकि AI बहुत अच्छी तस्वीरें जनरेट कर सकती है. पर अगर तुम्हारे पास आर्टिस्टिक सेंस ही नहीं है, तो AI से भी नहीं आएगा; फर्क इतना है कि अब तुम्हारे पास एक तस्वीर तो है, पर वो दिखती बिल्कुल घटिया है.

164. 29:47 – 29:48 🗣 Jona

     हाँ, सही.

165. 29:48 – 30:11 🗣 Wieland

     और ठीक उसी तरह, अब Vibe Coding के साथ तुम, भले तुम्हें इंफ़ॉर्मेटिक / कंप्यूटर‑साइंस की बिलकुल समझ न हो, फिर भी एक ऐप तो बना सकते हो, लेकिन वो ऐप देखकर तुरंत पता चल जाता है कि तुम्हें इंफ़ॉर्मेटिक की कोई समझ नहीं. और वहीं से ये भी क्लियर हो गया कि OpenClaw किस तरह के लोग यूज़ कर रहे हैं, क्योंकि मैंने असली Subreddits पर पोस्ट्स पढ़ीं, जहाँ लोग इस पर ऐसे रिएक्ट कर रहे थे: “मुझे समझ ही नहीं आता, इसमें प्रॉब्लम क्या है?

166. 30:11 – 30:12 🗣 Jona

     ह्म्म.

167. 30:12 – 30:25 🗣 Wieland

     हाँ, तो फिर कोई सारे API‑कीज़ पढ़ सकता है, तो क्या हुआ? मतलब, ठीक ही है न. तब कोई, हाँ फिर, हाँ फिर, मेरा मतलब, सबसे बुरा जो कोई कर सकता है, वो ये कि हर बॉट के नाम से जो चाहे पोस्ट कर दे. हाँ, मतलब, इसमें अब इतना क्या बड़ा मसला है.

168. 30:25 – 30:25 🗣 Jona

     [हँसते हैं]

169. 30:25 – 30:32 🗣 Wieland

     यानी उससे साफ़ दिखता है कि ये सब कितना टोटली लॉस्ट है, सिर्फ़ उन लोगों से जो OpenClaw यूज़ करते हैं.

170. 30:32 – 30:32 🗣 Jona

     हाँ.

171. 30:32 – 31:20 🗣 Wieland

     तो हाँ, पता नहीं, क्या कहूँ. जैसा मैंने पहले भी कहा, Jona, मैं खुद भी Vibe Coding से काफ़ी ज़्यादा काम करता हूँ. मेरे अपने एजेंट्स हैं, जो मेरे लिए काम करते हैं और जिनके पास कुछ‑न‑कुछ एक्सेस भी है, लेकिन जो वहाँ हुआ, वो काफ़ी हेवी था. और फिर ऊपर से, हमेशा की तरह, हम आख़िर में फिर से फ़र्स्ट‑क्लास ग़लत जानकारी पर ही पहुँचते हैं. अब तो जर्मन AI‑स्लॉप चैनल्स भी मेरी YouTube‑Recommendation में घुस चुके हैं. वहाँ हाल ही में ये हेडलाइन घूम रही थी कि OpenAI ने OpenClaw खरीद लिया है, जो बिल्कुल सही नहीं है. हक़ीक़त ये है कि OpenAI ने उस बंदे को हायर किया है जिसने OpenClaw बनाया — शायद कोई जर्मन, या कम से कम DACH‑रीजन से. लेकिन OpenClaw को आप खरीद ही नहीं सकते, क्योंकि वो एक ओपन‑सोर्स सॉफ़्टवेयर है.

172. 31:20 – 31:20

     हाँ.

173. 31:20 – 31:50 🗣 Wieland

     लेकिन हाँ, उन्होंने उस बंदे को तो हायर कर लिया. और उस पर रिएक्शन में भी, फिर से, साफ़ दिख गया कि जो लोग ये इस्तेमाल कर रहे हैं, उन्हें असल में कोई प्लान ही नहीं है. वहाँ कमेंट्स थे टाइप: “अरे, ये तो बस पाँच डॉलर महीने का पड़ता है", वगैरह. थ्योरी में सुनने में तो बहुत सस्ता लगता है. और मैं सोच रहा हूँ: “हाँ, लेकिन तुम्हें कम से कम एप्लिकेशन‑डिज़ाइन का बेसिक समझ तो चाहिए." हाँ, तुम पाँच डॉलर महीने में एक Linux‑सर्वर किराये पर ले सकते हो, जिस पर ये प्रोग्राम चला सको.

174. 31:50 – 31:50 🗣 Wieland

     हाँ.

175. 31:50 – 32:04 🗣 Wieland

     तुम्हें फिर भी किसी इंफ़रेंस‑प्रोवाइडर का API‑Key चाहिए होता है. और अगर तुम अपने एजेंट्स को 24/7 अपने लिए चलने देते हो, तो वो पाँच डॉलर महीने नहीं रहता, सीधे लगभग तीन‑सौ तक पहुँच जाता है.

176. 32:04 – 32:05 🗣 Jona

     हाँ, बिलकुल।

177. 32:05 – 32:32 🗣 Wieland

     तो, ओह, ये वाकई अविश्वसनीय था। लेकिन मैं जनरल्ली असल में Vibe Coding के ख़िलाफ़ कुछ भी कहना नहीं चाहता, क्योंकि मुझे कहना पड़ेगा, शायद इस टॉपिक के अंत के तौर पर, Greg Brockman का एक क्वोट मेरे दिमाग़ में अभी भी बहुत ज़बरदस्त बैठा हुआ है, क्योंकि मेरे साथ भी Vibe Coding के साथ बिलकुल वैसा ही है, जो मैं अभी कर रहा हूँ, सिर्फ़ इसलिए कि सचमुच जो नवीनतम Codex‑मॉडल है, वो इतना अच्छा है कि मैं अब वास्तव में उस प्वाइंट पर आ गया हूँ, जहाँ मैं कहता हूँ, ये लगभग बस मेरे इंटर्न जैसा है‑

178. 32:32 – 32:32

     जी

179. 32:32 – 33:33 🗣 Wieland

     ...जिसे मैं बस वो सारे काम थमा सकता हूँ, जिन पर मुझे – जिन पर मुझे खुद बिल्कुल भी करने का मन नहीं होता। आप लोगों के लिए मेरी सलाह: उhm, जितना हो सके उतना 'क्रेज़ी' पावरफुल मॉडल इस्तेमाल करो, जो भी सबसे तगड़ा मॉडल आपको मिल सके, वही लो, और उसे प्रिंसिपली हमेशा हाईएस्ट थिंकिंग‑लेवल पर रखो। जब तक कि आपको वाकई पूरा यक़ीन न हो कि ये कोई बहुत भारी टास्क नहीं है। और अब तो बिल्कुल नया प्लान‑मोड भी है। प्लान‑मोड यूज़ करो, वो सच में बहुत, बहुत बढ़िया है, क्योंकि उसमें मॉडल इम्प्लीमेंटेशन से पहले आपसे काउंटर‑क्वेश्चन पूछता है। उस तरीके से आप उसे कंट्रोल कर सकते हो। फिर वो एक प्लान बनाता है, और आपको उस प्लान को अप्रूव करना होता है, और फिर सब कुछ अपने आप एक रेगुलर फ्लो में चल पड़ता है। और Greg Brockman ने एक इंटरव्यू में यही कहा था; वो अक्सर—और मेरा मतलब है, वो वहाँ के लीडिंग लोगों में से एक है—खुद कहता है कि उसे हाल‑फिलहाल में बार‑बार ऐसा फीलिंग होता रहा है: वो काम कर रहा होता है, और अचानक बोल दिया जाता है, 'अच्छा दोस्तों, अब मीटिंग।' वो अपना लैपटॉप बंद करता है और सोचता है, 'धत्त, opportunity‑cost की नज़र से देखा जाए तो [बीप] मीटिंग शुरू करने से पहले मैं Codex को कोई न कोई टास्क दे सकता था, जिस पर वो तब तक काम करता रहता जब तक मैं मीटिंग में होता।'

180. 33:33 – 33:33 🗣 Anika

     हाँ

181. 33:33 – 33:40 🗣 Wieland

     और वो कहता है, 'मेरे लिए ये भी बहुत ज़रूरी है कि मैं हर बार सोने से पहले सोचूँ: क्या मैं अभी Codex को कोई काम दे सकता हूँ‑'

182. 33:40 – 33:40 🗣 Anika

     हाँ

183. 33:40 – 34:12 🗣 Wieland

     ...ताकि ये टाइम यूँ ही बर्बाद न हो, ताकि मैं...' और वाकई मेरे साथ भी बिल्कुल यही है। मैं भी अक्सर सोचता रहता हूँ, उhm, क्या मैं Codex को जल्दी से कोई ऐसा काम दे सकता हूँ, जहाँ मुझे पता हो कि ये बीच का टाइम यूज़ हो जाएगा, जो ज़्यादातर बार उतना अच्छा काम नहीं करता, क्योंकि मैं बहुत बार सोचता हूँ, 'ओह, ये तो बहुत हैवी टास्क है, ये तो अब एक घंटा तो ज़रूर ले लेगा,' और फिर वो दो मिनट में ख़त्म हो जाता है। और ऐसी चीज़ों के लिए आपको किसी Openclaw‑टाइप सिस्टम की ज़रूरत नहीं है। खास तौर पर, मेरे दोस्तों ने कहा है कि उन्हें ऐसे एजेंट्स Linux‑इंवायरनमेंट सेट‑अप करने के लिए जबरदस्त लगेंगे, क्योंकि वो काम हमेशा पूरा का पूरा pain in the ass होता है।

184. 34:13 – 34:13 🗣 Jona

     हाँ

185. 34:13 – 34:19 🗣 Wieland

     और वहाँ मैंने, उदाहरण के तौर पर, सच में एक एजेंट से कहा, 'देख, यहाँ तेरी एनवायरनमेंट है और यहाँ तेरी venv है।'

186. 34:20 – 34:20 🗣 Anika

     हाँ

187. 34:20 – 34:33 🗣 Wieland

     मुझे चाहिए कि इसी venv में ये मॉडल Linux और Windows, दोनों पर चले, सही Torch‑version के साथ, सही CUDA‑version के साथ, और मेरी जो हार्डवेयर है उसके लिए सही Transformers के साथ। चलो, शुरू हो जाओ।

188. 34:33 – 34:33 🗣 Jona

     हाँ, पता है।

189. 34:33 – 34:39 🗣 Wieland

     और बॉय ने आठ घंटे इकतालीस मिनट तक काम किया, उसके बाद सब चल गया।

190. 34:39 – 34:40 🗣 Jona

     कमाल।

191. 34:40 – 34:59 🗣 Wieland

     तो मैं आपको ये वाकई रिकमेंड करूँगा। वो अब ऐसे टूटे‑फूटे virtual environments को, चाहे Windows पर हों या WSL पर, ठीक कर देता है। अगर मैं गलती से कोई गलत टूल, यानी गलत लाइब्रेरी इंस्टॉल कर दूँ और सब टूट जाए, तो मैं कहता हूँ, 'ऐसा कर कि ये फिर से चलने लगे।' और फिर ब्रो देर तक कैलकुलेट करता रहता है, क्योंकि वो हर चीज़ को कमांड्स से टेस्ट करता है।

192. 34:59 – 34:59 🗣 Anika

     हाँ

193. 35:00 – 35:00 🗣 Wieland

     लेकिन चलता है।

194. 35:01 – 35:01

     कमाल।

195. 35:01 – 35:10 🗣 Wieland

     इसलिए, हाँ। अगर आपको कंप्यूटर साइंस की सच में समझ है, तो आराम से Vibe Coding करो, वरना मत करो। वीलांड गेटकीपिंग कर रहा है। [हँसते हैं] लेकिन ऐसा ही है, अफ़सोस से कहना पड़ता है।

196. 35:11 – 35:46 🗣 Jona

     वीलांड, IKEA ने सच में जनवरी में 'स्मार्ट होम, Matter over Thread' वाले सेंसर वगैरह की एक बिल्कुल नई सीरीज़ लॉन्च की है. मुझे वो काफ़ी दिलचस्प लगी थी, उसके लिए मैं पहले से ही थोड़ा एक्साइटेड था, लेकिन उन्होंने इसे पिछले साल की क्रंच‑टाइम फेज़ में किसी तरह भी अनाउंस नहीं किया, क्योंकि पहले तो देखना पड़ता है कि चीज़ें असल में कैसी निकलती हैं. लेकिन जो रिव्यूज़ मैंने अब तक सुने और पढ़े हैं, उनसे मैं सच कहूँ तो थोड़ा निराश हूँ और इसी वजह से जब मैं हाल ही में IKEA गया था तो मैंने वहाँ से इन प्रोडक्ट्स को अभी तक उठाया ही नहीं.

197. 35:46 – 35:47 🗣 Jona

     ह्म्म।

198. 35:47 – 36:41 🗣 Jona

     मैं सोचता हूँ, हम शायद पहले बिल्कुल स्टेप ज़ीरो से शुरू करें, ताकि सुनने वालों के लिए भी साफ़ हो. तो Thread असल में सिर्फ़ एक कम्युनिकेशन प्रोटोकॉल है; इसे आप बिलकुल Bluetooth, Wi‑Fi या Ethernet की तरह समझ सकते हैं. और Matter वो 'भाषा' है. यानी जैसे तुम किसी चिट्ठी में जो भाषा इस्तेमाल करते हो और जो डाक सेवा उस चिट्ठी को पहुँचाती है, उनके बीच जो फर्क होता है, वैसा ही फर्क यहाँ है; दोनों बिल्कुल अलग चीज़ें हैं. Matter मूल तौर पर वह भाषा और सिंटैक्स है, जिसे इन डिवाइसों को आपस में बात करते समय इस्तेमाल करना पड़ता है, अगर ऐसे कहें. और इसी वजह से मैं काफ़ी हाइप्ड था कि IKEA ने वहाँ एकदम नए और आंशिक तौर पर बहुत सस्ते प्रोडक्ट्स निकाल दिए, क्योंकि क़ीमत में वो बाकी सबको लगभग अंडरकट कर देते हैं. ये भी काफ़ी दिलचस्प था कि अब तुम सीधा कह सकते हो: 'ठीक है, यहाँ तुम लगभग छह यूरो में सेंसर उठा सकते हो, और करीब दस यूरो में ये स्मार्ट‑होम से कंट्रोल होने वाला बल्ब ले सकते हो,' और ये सब मिलकर कूल है-

199. 36:41 – 36:42 🗣 Jona

     ह्म्म।

200. 36:42 – 36:47 🗣 Jona

     …'और ये बस काम कर जाता है।' लेकिन एक वाक़ई बड़ा 'लेकिन' भी है.

201. 36:47 – 36:49 🗣 Wieland

     अरे, क्या है?

202. 36:49 – 38:37 🗣 Jona

     हाँ, अभी भी उन्हें काफ़ी हद तक क्लासिक Thread‑नेटवर्क वाली दिक्कतें ही पीछे खींच रही हैं। मतलब, कभी‑कभी सिस्टम उतना responsive नहीं होता, या कम से कम मुझे तो काफ़ी ज़्यादा ऐसे Disconnects दिखते हैं, जबकि signal‑strength असल में इतनी भी कम नहीं होती। क्योंकि सच में देखा जाए तो इंटरनेट‑आधारित Smart‑Home में ज़्यादातर दो ही मुख्य समस्याएँ होती हैं। पहली बात, या तो तुम्हारा नेटवर्क ही बहुत घटिया होता है – मैं कहूँगा, शायद सत्तर फ़ीसदी केसों में यही होता है – तुम्हारे पास बस काफ़ी रिसेप्शन नहीं होता और फिर तो सीधा RIP, कुछ नहीं चलता। या फिर तुमने अपने coordinator वगैरह ग़लत तरीके से कॉन्फ़िगर किए होते हैं; उस पर हम बाद में भी आएँगे। और दूसरी संभावना, हाँ, डिवाइस खुद ही कूड़ा होता है। बहुत से सस्ते डिवाइसों के साथ ये पूरी तरह legit है कि वे ज़्यादा बार disconnect हो जाते हैं, क्योंकि उन्हें बस बेहद सस्ता बनाकर छोड़ दिया गया होता है। यूँ कहें कि डिज़ाइन करते वक़्त आख़िर तक सोचा ही नहीं गया। ज़्यादातर वक़्त तुम्हारे पास यही दो वजहें बचती हैं। और अब ये देखना काफ़ी निराशाजनक था कि IKEA के प्रॉडक्ट भी, ठीक उनके पहले वाले मॉडल्स की तरह, बिल्कुल इन्हीं समस्याओं से जूझ रहे हैं: काफ़ी लोगों ने नोटिस किया कि उन्हें Smart‑Home‑नेटवर्क से जोड़ना ज़्यादा झंझटभरा है, और ये भी कि वे बाक़ी की तुलना में कुछ ज़्यादा ही disconnect हो जाते हैं। बेशक, ये सब तुम्हारे अपने threshold पर भी depend करता है। तुम्हें कितनी बार ये acceptable लगता है कि डिवाइसों को फिर से सिस्टम में जोड़कर, दोबारा pair या anlernen करना पड़े? और वो anlernen‑प्रोसेस कितनी देर तक चलना तुम्हारे लिए ठीक है? क्या वो पहली ही कोशिश में काम कर जाना चाहिए, या तुम्हें चलेगा अगर, जैसे मेरे यहाँ, आठ कोशिशें लग जाएँ? ये तो हर किसी को अपने लिए तय करना पड़ता है कि उसके पास कितनी सहन‑शक्ति या धैर्य है। लेकिन अफ़सोस की बात ये है कि ये डिवाइस वहाँ काफ़ी बुरे नज़र आते हैं, अगर तुम उनकी तुलना किसी Zigbee‑डिवाइस से करो या फिर खुद ESPHome वगैरह से कुछ बना लो।

203. 38:38 – 39:59 🗣 Jona

     और ज़्यादातर मामलों में तुम उन सेटअप्स के साथ इन सस्ते सामानों के मुक़ाबले काफ़ी बेहतर निकलते हो। और मुझे ये भी काफ़ी दिलचस्प लगता है कि, [गला साफ़ करता है,] ये तो पिछले साल ही हो चुका था, Philips Hue की Essential बल्बों की लाइन भी आ गई, जो थोड़ी सस्ती रखी गई है। मुझे इसमें सबसे ज़्यादा fascinating ये लगता है कि Philips Hue Essential और IKEA के बीच अब असली में कोई बहुत बड़ा दाम का फ़र्क़ बचा ही नहीं है, जिसे मैं काफ़ी अजीब, almost whack और weird मानता हूँ, और इससे, कहने का मतलब, पूरे मार्केट को जैसे बिल्कुल compress कर दिया गया है: IKEA, जो पहले हमेशा, कहें तो, स्पेक्ट्रम के lower‑end पर बैठा रहता था, और Philips Hue, जो उसी स्पेक्ट्रम के upper‑end को रिप्रेज़ेंट करता था, अब इस Essentials‑लाइन के साथ आपस में इतने दूर नहीं रह गए। मतलब, मैं वहाँ तुम्हें कुछ ठोस नंबर भी दे सकता हूँ: एक IKEA Smart‑Home बल्ब, जिसमें RGB वगैरह सब कुछ है, IKEA से लेने पर तुम्हें क़रीब दस यूरो पड़ता है, और Philips Hue Essential के तीन E27 बल्बों का एक पैक अभी लगभग छत्तीस यूरो का आता है, यानी प्रति बल्ब क़रीब बारह यूरो। तो प्राइस के लिहाज़ से वहाँ अब इतना बड़ा फ़र्क़ नहीं बचा, और इसने मार्केट को बहुत ज़्यादा बदल दिया है।

204. 39:59 – 40:09 🗣 Wieland

     ठीक है, उhm, मुझे ये जानने में दिलचस्पी होगी: सबसे पहले, क्या तुम ज़रा एक ओवरव्यू दे सकते हो कि IKEA से अभी कौन‑कौन से सेंसर और डिवाइस मिलते हैं, जो वहाँ से खरीदे जा सकते हैं?

205. 40:09 – 40:09 🗣 Anika

     हाँ.

206. 40:09 – 40:18 🗣 Wieland

     मुझे एक बात और जानने में दिलचस्पी है: कम्पैटिबिलिटी कैसी है? क्या वहाँ वेंडर‑लॉक‑इन वगैरह है, और यह बाकी चीज़ों के साथ कितना कम्पैटिबल है? इस पर आप थोड़ा सा बता सकते हैं?

207. 40:18 – 41:16 🗣 Jona

     हाँ, बिल्कुल, मैं अभी उसी पर आने वाला था। उन्होंने अभी‑अभी पूरा का पूरा एक नया प्रोडक्ट‑लाइनअप रिलीज़ किया है। मतलब अलग‑अलग चीज़ें हैं: बल्ब हैं – नहीं, असल में वे पुराने ग्लो‑बल्ब नहीं, बल्कि LED बल्ब – जिन्हें आप ब्राइटनेस, कलर‑टेम्प्रेचर और रंग के हिसाब से कंट्रोल कर सकते हैं, जो कि, मेरे हिसाब से, ज़िक्र करने लायक बात है। फिर दो तरह की रिमोट‑कंट्रोल हैं। एक ऐसी है जिसमें ऊपर‑नीचे के दो बटन हैं, और दूसरी में, अगर मैं सही याद करूँ, नीचे एक बटन है और ऊपर एक घुमाने वाला डायल है। ऐसा कुछ IKEA में पहले से भी था। वहाँ पर दिक्कत यह है कि दोनों ही हाथ में काफ़ी फिसलन‑भरे लगते हैं। तो अंगूठे से उस डायल को घुमाना काफ़ी मुश्किल पड़ता है। इसके बारे में मैंने ऑनलाइन रिव्यूज़ भी देखे थे और फिर मैं खुद भी एक असली, फ़िज़िकल IKEA स्टोर गया था, सिर्फ़ इस डिवाइस को सचमुच हाथ में लेकर महसूस करने के लिए। और हाँ, यह, यह बात वाक़ई— कि मैं वहाँ पर…

208. 41:16 – 41:16 🗣 Jona

     ओके.

209. 41:16 – 41:27 🗣 Jona

     —कि यह शिकायत पूरी तरह जायज़ है कि बहुत लोगों को लगा कि उन में से एक रिमोट से सही‑सही टैक्टाइल फ़ीडबैक मिल ही नहीं पाता, क्योंकि उसे चलाना काफ़ी मुश्किल है।

210. 41:27 – 41:41 🗣 Wieland

     लेकिन तुम्हारा मतलब, ताकि मैं सही समझूँ, यह है कि क्योंकि वह इतनी फिसलन‑भरी है, उस घूमने वाले नॉब को ऐसे घुमाना मुश्किल हो जाता है कि तुम खुद ही रिमोट को हाथ से आगे न धकेल दो, है न?

211. 41:41 – 42:52 🗣 Jona

     लगभग। हाँ, उसकी ऊपर की सतह इतनी ज़्यादा फिसलन‑भरी है कि आपको बिल्कुल एहसास नहीं होता कि आपने उस डायल को अभी तक कितना घुमा लिया है। उंगली बस उसी सतह पर फिसलती रहती है। खुद रिमोट आपके हाथ से नहीं फिसलता, वह तो ठीक है, क्योंकि पीछे की तरफ़ एक अलग तरह का प्लास्टिक लगा है, जिसमें हाथ पर काफ़ी अच्छा ग्रिप आता है। वह हिस्सा समस्या नहीं है, लेकिन ऊपर की यह जो सतह है, वह इतनी चिकनी है कि आपको महसूस ही नहीं होता, 'अच्छा, मैंने अभी क्या बदला?' बल्कि आपको फिर बल्ब या जो भी डिवाइस आप उससे कंट्रोल कर रहे हैं, उसी को देखना पड़ता है कि 'ठीक है, अब बदलाव काफ़ी हुआ या नहीं?' तो, हाँ, यह पूरा डिज़ाइन थोड़ा अनकन्विनियंट है। उन्होंने एक नया वाटर‑लीक‑सेंसर भी निकाला है, जिसका नाम अब बदल गया है, और वह मुझे निजी तौर पर काफ़ी दिलचस्प लगा; घर पर उसे लगा लेने के बारे में भी मैंने सोचा था। एक टेम्परेचर और ह्यूमिडिटी‑सेंसर भी है, और एक काफ़ी सस्ता एयर‑क्वालिटी‑सेंसर भी रखा है। वह असल में काफ़ी अच्छा है, लेकिन उसी हिसाब से थोड़ा महँगा भी है, और उसके बारे में जो रिव्यूज़ हैं, वे भी ज़्यादातर पॉज़िटिव हैं।

212. 42:53 – 42:53 🗣 Wieland

     कितने का है?

213. 42:54 – 44:12 🗣 Jona

     हाँ, तो वह अभी IKEA में तीस यूरो का मिलता है, जो इस हिसाब से कि उसके अंदर कितने अलग‑अलग सेंसर लगे हुए हैं, वाक़ई काफ़ी अच्छा प्राइस है। अगर आप वही चीज़ खुद बनाओ, अलग‑अलग सेंसर लेकर, तो वह भी बहुत सस्ती पड़ सकती है, लेकिन मार्केट में जो बराबरी के रेडी‑मेड सेंसर मिलते हैं, वे अक्सर पचास‑साठ यूरो तक के होते हैं, और IKEA वाला वहीं पर सिर्फ़ तीस यूरो में मिल रहा है। वह क्लासिक चीज़ें तो मापता ही है – टेम्परेचर, ह्यूमिडिटी, CO₂ की कन्सन्ट्रेशन – और साथ में हवा में मौजूद हानिकारक कणों के अलग‑अलग साइज की मात्रा भी। वहाँ पर तो अलग‑अलग बायो‑मैटेरियल‑साइज़ की क्लासिफ़िकेशन होती है, जिन्हें बहुत महँगे डिवाइस अलग‑अलग तौर पर माप सकते हैं; ऐसे प्रो‑डिवाइस तो, जैसा कि पता है, सब कुछ दिखा देते हैं। लेकिन जहाँ तक मुझे याद है, इसमें शायद कार्बन‑मोनॉक्साइड‑डिटेक्टर नहीं है; उसे मुझे दोबारा देखना पड़ेगा, पर मेरा अंदाज़ा है कि नहीं है। सामने की तरफ़ एक अच्छी‑सी डिस्प्ले भी है, जिस पर ये सभी वैल्यूज़ बारी‑बारी से घूमेंगी, और आप चाहें तो प्रोग्रामिंग के ज़रिए यह भी तय कर सकते हैं कि किस समय कौन‑सी वैल्यू दिखे। मुझे उम्मीद है कि मैं कोई सेंसर या कोई और कंपोनेंट भूल नहीं रहा। हाँ, एक विंडो‑और‑डोर‑कॉन्टैक्ट‑सेंसर भी है। तो, हाँ, वह भी मिल जाता है। और लगभग इन सब डिवाइसों में, उस…

214. 44:13 – 45:22 🗣 Jona

     …एयर‑क्वालिटी‑सेंसर के, जिसके बारे में हम अभी बात कर रहे थे, यह है कि बाक़ी लगभग सारे डिवाइस रिचार्जेबल बैटरियों से चलते हैं, जो मुझे काफ़ी दिलचस्प लगा। यानी आपको हर सेंसर के लिए कोई अलग‑अलग टाइप की छोटी कॉइन‑सेल ढूँढनी नहीं पड़ती, बल्कि आप IKEA की अपनी रिचार्जेबल बैटरियाँ ले सकते हैं, उन्हें चार्ज कर सकते हैं, और जब वे खाली हो जाएँ तो बस फिर से चार्ज कर लें। इसके बजाय कि आप हर बार सोचते रहें, 'हाँ ठीक, अब यह जो एक खास कॉइन‑सेल चाहिए, वह मुझे कहाँ से मिलेगी, और क्या मैं उस पर एक‑एक यूरो से ज़्यादा न दूँ?' यही तो क्लासिक झंझट होता है। और स्वाभाविक‑सी बात है कि ऐसी बड़ी रिचार्जेबल बैटरियों में, छोटी कॉइन‑सेल के मुक़ाबले, कहीं ज़्यादा एनर्जी स्टोर हो जाती है – सिर्फ़ कैपेसिटी ही नहीं, आख़िर में काम आने वाली एनर्जी भी ज़्यादा होती है; यह तो बिलकुल लॉजिकल है। और हाँ, अब ये नए डिवाइस ZigBee‑आधारित भी नहीं रहे—असल में केवल दो ही प्रोडक्ट हैं जो अभी भी ZigBee‑कम्पैटिबल हैं: LED बल्ब और, मेरा ख़याल है, दोनों रिमोट‑कंट्रोल, लेकिन इस पर मुझे सौ प्रतिशत कोट मत कीजिए। इन्हें आप सीधे ZigBee के ज़रिए आपस में पेयर कर सकते हैं, लेकिन बाक़ी सब तो सिर्फ़ Matter over Thread पर चलते हैं, और वह ऐसा नहीं है कि आप चाहें तो मोड बदल कर ZigBee कर सकें। कुछ नए डिवाइसों में दोनों मोड की सपोर्ट मिलती है, लेकिन यहाँ ऐसा नहीं है।

215. 45:22 – 45:38 🗣 Wieland

     लेकिन ये क्या है – मतलब, तुम मुझे ज़रा समझा सकते हो कि Matter over Thread असल में क्या है? यानी, अगर फिलहाल सिर्फ़ वही compatible है, तो फिर ये कैसे दिखता है कि मैं खुद कोई चीज़ लगा सकूँ, जो उसे पढ़ सके और फिर उससे अपना खुद का मज़ा कर सकूँ?

216. 45:38 – 47:03 🗣 Jona

     आख़िर में, अगर मैं इसे ganz laienhaft समझाऊँ, तो ये असल में बस दूसरा 2.4‑गीगाहर्ट्ज़ वाला WLAN‑नेटवर्क जैसा है। अब बिल्कुल technisch gesehen ये natürlich वही नहीं है, क्योंकि Thread के लिए अपना अलग IEEE‑स्टैंडर्ड है, जो, कहें तो, उसी पैकेट‑प्रिंसिपल वगैरह पर आधारित है। मतलब, जो कुछ हमने यूनिवर्सिटी में ISO/OSI‑Modell वगैरह में सीखा था, उसकी praktisch Anwendung है यह, क्लासिक Beispiel। तो ये असल में एक अलग 2.4‑गीगाहर्ट्ज़‑नेटवर्क होता है, जो किसी और WLAN‑Channel पर aufgespannt होता है, कहें तो, und da können sich dann eben wirklich nur Thread‑kompatible Geräte verbinden। अब अगर हम Gerätetypen की बात करें, तो वहाँ grundsätzlich drei Rollen होती हैं: Coordinator, Router und End Devices। ZigBee, Thread वगैरह में नाम थोड़ा बदल जाते हैं, लेकिन बेसिक Konzepte हर जगह वही हैं। Coordinator तुम्हारा Zentrum होता है, वो Ding, जो तुम्हारे पास होता है और जो एक तरह से Modem जैसा काम करता है: एक तरफ़ तुम्हारे पास Ethernet होता है और दूसरी तरफ़ तुम्हारा drahtloses Thread‑Netzwerk। यानी एक तरह से ये Thread‑Geräte के लिए Modem या Access Point जैसा है, जो सबको आपस में kompatibel बनाता है। मैं अभी हाथ से Handshake दिखा रहा हूँ, जो तुम लोग अब gerade नहीं देख सकते।

217. 47:03 – 47:03 🗣 Wieland

     वो हैंडशेक‑इमोजी।

218. 47:03 – 49:20 🗣 Jona

     हैंडशेक‑इमोजी, हाँ, बिल्कुल वही। हाँ, और फिर होते हैं Router, जो Netzwerk‑Aufbau के लिए सुपर wichtig हैं, क्योंकि Prinzip nach तुम हमेशा सिर्फ़ एक Coordinator रख सकते हो, लेकिन बहुत सारे Router। मतलब ये आम तौर पर ऐसे Geräte होते हैं जिन्हें तुम सीधे Steckdose में लगाते हो और जो फिर तुम्हारा Funk‑Netzवर्क मज़बूत करते हैं, ठीक वैसे ही जैसे लोग घर पर अपना WLAN‑Mesh‑Netzवर्क kennen, वही Prinzip है basically। इनसे तुम पूरा Mesh‑Netzवर्क बना लेते हो, ताकि हर जगह रिसेप्शन थोड़ा बेहतर हो, स्पीड बेहतर हो, Propagation‑Delay कम हो वगैरह। और फिर होते हैं End‑Geräte, जो ज़्यादातर बैटरी से चलते हैं। वो भी Router की तरह हर तरह की Smart‑Home‑Fंक्शनलिटी कर सकते हैं, लेकिन क्योंकि वो बैटरी‑betrieben हैं, इसलिए वे Netzwerk में Verstärker की Rolle नहीं ले सकते। अभी Thread के साथ असली Problem ये है कि अगर तुम्हारे पास कई Coordinator हैं, तो वे आपस में बात ही नहीं कर सकते, और हर Gerät हमेशा सिर्फ़ एक ही Coordinator से verbunden रह सकता है। अब कुछ neue Geräte आए हैं जो Thread 1.4‑kompatibel हैं; वो immerhin यह कर लेते हैं कि अलग‑अलग Coordinators के बीच handover कर सकें, लेकिन अंत में भी Coordinators खुद आपस में नहीं reden können, यानी सच‑मुच साथ में arbeiten करना नहीं होता। इसीलिए बहुत लोग शिकायत करते हैं: मेरे तो हर कमरे में एक Amazon‑Echo रखा है, और हर Gerät किसी न किसी अलग Coordinator से जुड़ जाता है, और अगर तुमने उसे गलत konfiguriert किया और praktisch हर Echo को Coordinator बनाया, तो बस RIP – फिर तुम अपने Geräte तक पहुँच ही नहीं पाते। सब कुछ सही ढंग से eingerichtet होना ज़रूरी है, ये तो साफ़ है। और ये ऐसे Thread‑Netzवर्कों में एक बहुत typische समस्या है। कहा जा रहा है कि इसका कोई Fix जल्द आएगा, लेकिन जल्द को बहुत बड़े Anführungszeichen में लेना होगा, क्योंकि पहले तो नया Standard veröffentlicht होगा और उसके बाद Hersteller überhaupt anfangenगे, उसे implement करने। यानी मौजूदा Situation और कुछ साल ऐसे ही चलेगी। Thread 1.4 उससे थोड़ी राहत तो देता है, लेकिन वो भी सीमित हद तक ही मदद करता है।

219. 49:20 – 49:21 🗣 Wieland

     हाँ, ठीक है, लेकिन–

220. 49:21 – 50:50 🗣 Jona

     और ऐसे ही तुम अपना Netzwerk बनाते हो। अब चलते हैं Geräten पर। जो चीज़ मुझे व्यक्तिगत तौर पर इसमें सच‑मुच परेशान करती है, और जिसकी वजह से मेरे यहाँ अभी कोई Thread‑Netzवर्क नहीं है, वो यह है कि Thread इस्तेमाल करने वाले लोगों में से शायद नब्बे प्रतिशत से ज़्यादा के पास पहले से ही, मान लो out of the box, एक Thread‑Border‑Router, जैसा कि वहाँ Coordinator को कहा जाता है, घर में पड़ा होता है। मुझे ये काफ़ी crazy लगता है, क्योंकि वो, अब पूरी Liste नहीं, लेकिन ज़्यादातर Amazon‑Echo‑Geräte हैं, कुछ Apple‑Geräte, और बहुत‑से Fernseher में भी अब ये eingebaute Funktion होती है कि वे Thread‑Border‑Router की तरह काम कर सकते हैं। यानी जो भी लोग Smart‑Home में थोड़ी दिलचस्पी रखते हैं, उनके पास अक्सर ऐसा कोई Gerät पहले से घर में होता ही है। मुझे ये बेहद crazy लगता है, क्योंकि मैं तो किसी भी हाल में अपने Wohnzimmer में ऐसा कोई Überwachungsgerät नहीं रखना चाहूँगा, साफ‑साफ कहूँ तो। मुझे पता है कि तुम्हारी राय मेरी से थोड़ी अलग है, लेकिन मैं इन चीज़ों से काफ़ी दूरी बनाकर रखता हूँ, और इसलिए मैं ये समझ नहीं पाता कि लोग एक तरफ़ कहते हैं कि वे अब सारे Cloud‑Services से खुद को पूरी तरह अलग करना चाहते हैं, अपना खुद का Netzwerk बनाना चाहते हैं, जो ना Einrichtung के समय और ना laufenden Betrieb में Hersteller‑Server पर निर्भर हो, और दूसरी तरफ़ फिर कहीं न कहीं कोई Amazon Echo भी रखा होता है। ये मेरे लिए किसी भी तरह उसी mentalen Schublade में नहीं बैठता, उस Typ Mensch के लिए, जो ऐसे काम करता है।

221. 50:50 – 50:51 🗣 Wieland

     हम्म।

222. 50:51 – 51:06 🗣 Jona

     इसलिए तुम्हें फिर अलग से कुछ चाहिए होता है – या तो कोई USB‑स्टिक, जो Thread‑Empfang संभाले, या फिर सचमुच एक Stand‑alone Thread‑Border‑Router, जिसे तुम Sonoff से सीधा मँगवा सकते हो।

223. 51:06 – 51:06 🗣 Jona

     ओके।

224. 51:06 – 51:11 🗣 Jona

     लगभग बीस से चालीस यूरो के बीच, ये इस पर निर्भर करता है कि तुम्हें कौन‑सी कीमत मिलती है।

225. 51:11 – 51:34 🗣 Wieland

     ठीक है, लेकिन मेरा सवाल ज़्यादा ये है: क्या ये Thread‑प्रोटोकॉल इतना खुला है कि, उदाहरण के तौर पर – मतलब, बिल्कुल सीधा पूछा – मैं ऐसा Thread‑Border‑Router‑USB‑स्टिक किसी Raspberry Pi में लगा सकूँ और फिर किसी उपयुक्त लाइब्रेरी से सेंसर‑डेटा पढ़ सकूँ या बल्ब वगैरह को नियंत्रित कर सकूँ?

226. 51:34 – 51:35 🗣 Jona

     हाँ, बिल्कुल।

227. 51:35 – 51:36 🗣 Wieland

     तो फिर तो सब कुछ एकदम ज़बरदस्त है।

228. 51:36 – 51:46 🗣 Jona

     हाँ, सब काफ़ी ज़बरदस्त है, लेकिन कुछ छोटे‑छोटे Caveats तो हमेशा होते ही हैं। और हाँ, साथ में दूसरे Protokolle भी हैं, जो इससे, कहें तो, थोड़ा‑बहुत Konkurrenz में भी रहते हैं।

229. 51:46 – 51:46 🗣 Wieland

     बिलकुल।

230. 51:47 – 52:18 🗣 Jona

     हाँ। नहीं, मतलब, बुनियादी तौर पर तो ये काफ़ी अच्छा है। लेकिन ये भी जानना ज़रूरी है कि ये Bandbreite के मामले में काफ़ी सीमित है, बस वैसे ही, जैसे इसका Protokoll बनाया गया है। तो तुम इसके ऊपर किसी Webcam‑Stream वगैरह को चलाने की उम्मीद नहीं कर सकते। लेकिन जो Basic‑चीज़ें हैं – जैसे, ठीक है, ये अभी तापमान है और हर पाँच सेकंड में एक Report भेजी जा रही है – उनके लिए Netzwerk को बिल्कुल कोई दिक्कत नहीं होती। बस Fotos, Videos और जो भी इससे आगे जाता है, वो सब तुम्हारे Thread‑Netzवर्क के ऊपर नहीं चलेगा।

231. 52:18 – 52:18 🗣 Jona

     हाँ।

232. 52:18 – 52:40 🗣 Jona

     ये बहुत‑बहुत low‑bandwidth है, लेकिन इसके लिए सबसे पहले तुम्हें ऐसा Border‑Router चाहिए और generell कोई Smart‑Home‑Verwaltungssystem, जो भी तुम dafür nutzen चाहो। वहाँ मैं तुम्हें, क्योंकि हम दोनों Open‑Source के काफ़ी समर्थक हैं, स्वाभाविक रूप से Home Assistant की ही सलाह दूँगा, sozusagen। लेकिन हाँ, उसमें खुद को einarbeiten करना काफ़ी जटिल भी है।

233. 52:40 – 52:57 🗣 Wieland

     मैं ठीक यही कहना चाह रहा था, लगभग। अगर मेरे पास ऐसा Thread‑Border‑Router है, तो क्या कोई Open‑Source‑लाइब्रेरी उसके साथ इंटरैक्ट कर सकती है, ताकि मैं व्यावहारिक रूप से कह सकूँ: हाँ, मेरे पास यहाँ जो भी Geräte हैं, मैं उसी Thread‑Border‑Router के ज़रिए अपने Ikea‑Geräte भी सैद्धांतिक तौर पर अपने Smart‑Home में इंटीग्रेट कर सकता हूँ?

234. 52:57 – 52:58 🗣 Jona

     हाँ, बिल्कुल, वो हो सकता है।

235. 52:58 – 52:58 🗣 Wieland

     ओह, तो फिर तो बढ़िया।

236. 52:58 – 53:55 🗣 Jona

     और वो भी पूरी तरह Cloud के बिना। लेकिन बस तब तक, जब तक तुमने अपना Konzept भी उसी हिसाब से बनाया हो। अगर तुम्हारे पास वैसे ही हर तरफ ऐसे Geräte हैं जो Internet और Cloud पर निर्भर हैं, तो आखिर में तुम फिर भी उन पर निर्भर ही रहोगे, समझ रहे हो न। लेकिन Ikea‑प्रोडक्ट्स के मामले में ये अभी भी काफ़ी अच्छा है, क्योंकि वहाँ तुम्हें उनका अपना Hub खरीदने की ज़रूरत नहीं होती, बल्कि तुम उन्हें सीधे अपने, घर में जो भी Border‑Router चल रहा है, उसी से जोड़ सकते हो और वो बस काम करता है। वहाँ ये भी नहीं माँगा जाता कि Gerät हर समय घर पर 'फोन करे', जो कि कई बार बड़ा Problem होता है। क्योंकि Thread 1.4 में, कहें तो, Herstellern को फिर से यह विकल्प दिया गया है कि Geräte वापस घर 'फँक' सकें, और वे इसे बस aktivieren कर सकते हैं, जो मेरे हिसाब से बिल्कुल RIP है, क्योंकि तब तुम चाहो तो अपने सस्ते Wi‑Fi‑डिवाइस भी रख सकते हो, नतीजा तो आख़िर में वही है। लेकिन ये तो बस साइड में मेरा छोटा‑सा Rant था [हँसता है]।

237. 53:56 – 54:00 🗣 Wieland

     हाँ, समझ गया, छोटे जोना का भी ऐसा Rant होता है – तेरे वाले तीस सेकंड के होते हैं, और मेरे वाले पाँच मिनट… दस मिनट के, हाँ।

238. 54:00 – 54:12 🗣 Jona

     हाँ, बिल्कुल, और बात यही है कि न तो Einrichtung के समय और न ही लगातार इस्तेमाल के दौरान तुम्हें किसी Ikea‑Cloud पर निर्भर होना पड़ता है, बल्कि तुम बस उसे इस्तेमाल करते हो और प्रोडक्ट सच में तुम्हारा अपना होता है।

239. 54:12 – 54:13

     हाँ।

240. 54:13 – 54:14 🗣 Jona

     और ये वाकई काफ़ी बढ़िया है।

241. 54:14 – 54:23 🗣 Wieland

     हाँ, परफ़ेक्ट। तो फिर, मेरा मानना है कि अगर कभी‑कभार ऐसी चीज़ें हों कि वहाँ कनेक्शन‑समस्या वगैरह आ जाए, तो उन पर तो इंसान आसानी से आँख मूँद सकता है, है न? या नहीं?

242. 54:23 – 55:29 🗣 Jona

     यही तो अच्छा सवाल है कि इस तरह की चीज़ों के लिए अपनी सहन‑सीमा कहाँ पर रखते हो। मैं व्यक्तिगत तौर पर घर पर थोड़ा पुराना Protokoll इस्तेमाल कर रहा हूँ, ZigBee, क्योंकि उसके लिए बेहद ज़्यादा अलग‑अलग Produkte, Hersteller वगैरह मौजूद हैं। और आम आदमी की भाषा में कहें तो, ये लगभग वही चीज़ है – ज़्यादातर वही Konzept। अंत में तुम्हें वहाँ भी एक Border‑Router चाहिए, बस उसे वहाँ साफ़‑साफ़ Coordinator कहा जाता है। फिर वही Rollen, वही Prinzip, और वो भी 2.4‑गीगाहर्ट्ज़‑Band पर चलता है। लेकिन ये कुल मिलाकर थोड़ा ज़्यादा solide बनाया गया है और वहाँ Mesh‑Netzवर्क वाला सिस्टम काफ़ी बेहतर काम करता है, क्योंकि वो ज़्यादा परिपक्व है। बस ये उतना trendy नहीं है, और उसके लिए अब इतने नए Geräte भी नहीं आ रहे, क्योंकि अभी तो बहुत‑से Hersteller सीधे Matter over Thread पर कूद रहे हैं और कह रहे हैं: ZigBee, अरे रहने दो। और Matter‑Geräten के बारे में जो बड़ी Controversy चल रही थी, वो यही थी कि उन में से बहुत‑से लगातार Hersteller‑Server से बात करते हैं, उन पर निर्भर रहते हैं और फिर दूसरे Smart‑Home‑Geräten के साथ उतने interoperabel भी नहीं हैं।

243. 55:29 – 55:29 🗣 Jona

     हम्म।

244. 55:30 – 56:24 🗣 Jona

     उस पर थोड़ी Kritik भी हो रही है, क्योंकि Matter तो असल में वही Protokoll होना था, जो ठीक इसी Problem को हल करे। Matter का Idee ये है कि एक पहले से तय की हुई Menge an Gerätetypen होती है, और हर Gerätetyp के लिए पहले से तय होता है कि उसमें कौन‑कौन से Sensoren und Aktoren हो सकते हैं। मतलब, व्यावहारिक रूप से तुम्हारे पास Glühbirnen से बात करने का, Staubsauger‑Robotern से बात करने का, या Fernbedienungen से बात करने का एक standardisierter तरीका होता है। और ये सब, कहें तो, वहीं पर standardisiert है: ठीक है, इस Gerät में ये‑ये Sensoren या Schalter हैं, ताकि Standard‑Commands बहुत आसान हो जाएँ – जैसे, सारे लाइट्स ऑन कर दो, या [गला साफ करता है] तुम अपने Amazon Echo को कोई कमांड देते हो, और वो सीधे ज़्यादा intuitiv समझ पाता है कि क्या करना है, क्योंकि पीछे सब कुछ काफ़ी strukturiert चलता है।

245. 56:24 – 56:25

     हम्म। ओके।

246. 56:25 – 56:35 🗣 Jona

     और वहीं पर थोड़ी और Kritik ये भी है कि नए Matter‑Standards के साथ ये सब थोड़ा पतला पड़ रहा है – हर बार और चीज़ें जोड़ी जा रही हैं, और जोड़ी जा रही हैं, और आख़िर में ये फिर से लगभग पहले जैसा ही गड़बड़झाला बन जाता है।

247. 56:36 – 56:46 🗣 Jona

     मेरे पास पिछली Crunchtime‑कड़ी से भी एक Thema है, जहाँ मैं असल में थोड़ा और इंतज़ार करना चाहता था कि शायद कुछ नया Development हो जाए, लेकिन ऐसा अब तक हो नहीं पाया।

248. 56:46 – 56:46

     ओके।

249. 56:47 – 56:56 🗣 Jona

     इसीलिए मैं अब ये ज़रा बता देता हूँ. OnePlus के स्मार्टफोन्स में एक बहुत‑ही बड़ा सा, कहने को 'छोटा', मसला हो गया था।

250. 56:56 – 56:56 🗣 Jona

     ओके।

251. 56:56 – 57:33 🗣 Jona

     मान लो बात कुछ ऐसी है: कंपनी जान‑बूझकर तुम्हारा स्मार्टफोन ब्रिक कर देती है, अगर तुम पुरानी ओएस वर्शन पर वापस जाते हो, यानि रोलबैक करते हो. मान लो तुम अभी वर्शन पाँच पर हो, फिर तुमने फोन को वर्शन छह पर अपग्रेड किया, लेकिन फिर लगा: 'अरे नहीं, इसमें तो वो चीज़ काम ही नहीं कर रही जो मुझे चाहिए,' या तुम्हें बस अच्छी नहीं लगी, और तुम फिर से पाँच पर रोलबैक कर देते हो. तो बस, मुबारक हो, अब तुम्हारे पास एक पेपरवेट है।

252. 57:34 – 57:34 🗣 Jona

     हूँ।

253. 57:34 – 57:48 🗣 Jona

     और इसे ठीक करने के लिए तुम कुछ भी नहीं कर सकते. ऐसा नहीं है कि 'अच्छा, फोन को कंप्यूटर से जोड़ लेते हैं और फिर से नई फ़र्मवेयर फ्लैश कर देते हैं' या ऐसा कुछ. नहीं, तुम्हें सच‑मुच अपने स्मार्टफोन का पूरा मेनबोर्ड बदलना पड़ेगा।

254. 57:48 – 57:50 🗣 Wieland

     ठीक है, हमें कितना यक़ीन है कि ये जान‑बूझकर है?

255. 57:51 – 57:53 🗣 Jona

     अब मैं ज़रा टेक्निकल डीटेल्स पर आता हूँ।

256. 57:53 – 57:54

     ओके।

257. 57:54 – 58:02 🗣 Jona

     तो ये ठीक मध्य जनवरी 2026 में हुआ, उनके नए ओएस‑अपडेट्स में से किसी एक के साथ, किसी रैंडम वर्शन नंबर वाले, जो उन्होंने जारी किया था।

258. 58:03 – 58:31 🗣 Jona

     और जिन Leuten ने überhaupt ये ausprobाया, उन्होंने काफ़ी शिकायत की, क्योंकि ज़्यादातर लोग तो ऐसा करते ही नहीं. आम यूज़र थोड़े ही कहता है कि 'चलो, मैं अपना वर्शन वापस रोलबैक कर लेता हूँ.' ये तो काफ़ी niche‑सा काम है, कहूँगा. और ये उन सारे यूज़र्स को भी प्रभावित करता है जिन्होंने अपने OnePlus पर कोई custom Android ROM इंस्टॉल किया हुआ है. लेकिन मेरा मानना है, अगर तुमने इतना deep में जाकर कस्टम ROM डाला है, तो तुम्हें थोड़ी बहुत तो समझ होगी कि तुम क्या कर रहे हो. ये बिल्कुल भी average यूज़र वाली चीज़ नहीं है—

259. 58:31 – 58:31 🗣 Jona

     हूँ।

260. 58:31 – 58:32 🗣 Jona

     ऐसा ही कहूँ।

261. 58:33 – 01:00:32 🗣 Jona

     लेकिन असल में असर किन पर पड़ा है: OnePlus 13, 13T और 15 पर, यानी जिन डिवाइसों को ये नया अपडेट मिला है. दिक्कत ये है कि सिस्टम तुम्हारी, कहें तो, अभी तक इंस्टॉल की गई सबसे नई वर्शन‑नंबर को एक 'fused EPROM' में लिख देता है. फिर अगर तुम बाद में किसी पुराने वर्शन से फोन को बूट करने की कोशिश करते हो, तो वो चेक करता है कि 'अरे, इस डिवाइस पर तो कभी इससे नया वर्शन चल चुका है' और फिर सीधे बूट ही नहीं करता. ये सब बहुत ही low‑level, हार्डवेयर‑लेवल पर होता है.
     
     Qualcomm के चिप्स में जो QFEPROM इस्तेमाल होता है, उसमें तुम कुछ मान स्थायी रूप से लिख सकते हो. टेक्निकल भाषा में ये एक तरह का read‑only memory है, लेकिन थोड़ी छूट के साथ. आम तौर पर जब तुम EPROM वगैरह का नाम सुनते हो, तो वो असल में ROM ही होता है, बस electronically programmable होता है; यानि मैन्युफैक्चरिंग के समय तुम एक बार उसमें डेटा लिख सकते हो और उसके बाद वो हमेशा के लिए सिर्फ पढ़ने लायक बन जाता है. क्लासिक EPROM की परिभाषा यही है: एक ऐसा स्टोरेज जिसमें सिर्फ एक बार लिखा जा सकता है, और वो भी चिप बनाते समय; उसके बाद वो practically शुद्ध ROM हो जाता है.
     
     इसी तरह सिलिकॉन पर छोटी‑छोटी फ्यूज़ेस भी डाली जाती हैं. उन्हें तुम एक कमांड देकर 'फूंक' सकते हो, मतलब किसी बिट को 0 से 1 पर स्थायी रूप से बदल सकते हो, और फिर उसे कभी वापस नहीं बदला जा सकता. यानि एक‑तरफ़ा ऑपरेशन है, वापसी का कोई रास्ता नहीं. ये काफ़ी fascinating टेक्नोलॉजी है कि ऐसा हार्डवेयर मौजूद है. Samsung भी अपने Knox‑सिक्योरिटी सिस्टम के लिए यही कॉन्सेप्ट इस्तेमाल करता है—उस पर हम शायद बाद में और बात करेंगे. और यही जगह है जहाँ इस फोन की अभी तक की सबसे नई वर्शन‑नंबर को हमेशा के लिए दर्ज कर दिया जाता है।

262. 01:00:32 – 01:00:32 🗣 Jona

     हूँ।

263. 01:00:33 – 01:00:53 🗣 Jona

     मान लो इसे ऐसे: फ्यूज़ एक बार उड़ गई तो तुम पुराना ऑपरेटिंग सिस्टम आराम से फिर से इंस्टॉल कर सकते हो, सब ठीक दिखता है. लेकिन बूट के समय फोन चेक करता है कि अभी वाला वर्शन उस QFE‑PROM में दर्ज वर्शन से छोटा तो नहीं; अगर छोटा है, तो बस डिवाइस सीधा आर.आई.पी.

264. 01:00:53 – 01:02:27 🗣 Jona

     उसके बाद फोन बस यही कहता है कि 'नहीं, मैं बूट ही नहीं करूँगा.' और फिर तुम ये भी नहीं कर सकते कि फोन को कंप्यूटर से जोड़ो और बूटलोडर के ज़रिये कहो कि 'चलो, फिर से नई फ़र्मवेयर फ्लैश कर देते हैं' वगैरह. तुम कुछ भी नहीं कर सकते, क्योंकि उस मेमोरी‑ब्लॉक को अब बदला ही नहीं जा सकता; तो डिवाइस के लिए तो बस आर.आई.पी.
     
     और ऐसा सिस्टम डिज़ाइन करने का कोई वाजिब कारण नहीं है. इसे जान‑बूझकर इतना अजीब बनाना ही पॉइंट लगता है. शुरू‑शुरू में OnePlus ने भी बहुत चुप्पी साधे रखी; उनकी तरफ़ से लगभग कुछ बोला ही नहीं गया. उन्होंने बस चुपचाप अपनी वेबसाइट से वो गाइड हटा दी, जिसमें लिखा था कि इस वर्शन से कैसे वापस रोलबैक करना है. यानी साफ़ है कि उन्होंने practically ये किया ताकि जितने कम लोग हों, उतनों को ये दिक्कत झेलनी पड़े.
     
     ये अपने‑आप में ही काफ़ी स्ट्रॉन्ग इंडिकेटर है कि ये सब इरादतन था. बाद में, जनवरी के आख़िर में कहीं, उन्होंने आधिकारिक तौर पर ये कहा भी—और उसी वजह से मैं थोड़ा रुका था इस टॉपिक पर बात करने से—कि उन्होंने इस नए सॉफ़्टवेयर वर्शन से 'डाउनग्रेडिंग को अस्थायी रूप से डिसेबल' किया है ताकि डिवाइस‑सिक्योरिटी बेहतर हो सके. और ये जो लाइन है, ये बिल्कुल साफ़ सबूत है कि ये सब जान‑बूझकर किया गया है.
     
     क्योंकि सच्चाई ये है कि इस QFE‑PROM में जो फ्यूज़ पहले ही उड़ा दी गई है, उसको बाद में किसी भी सॉफ़्टवेयर‑अपडेट से बदला ही नहीं जा सकता. उन्होंने भले ही फिक्स का वादा किया हो, पर उस हार्डवेयर‑फ्लैग को तुम सॉफ़्टवेयर से दोबारा सेट नहीं कर सकते।

265. 01:02:27 – 01:02:27 🗣 Jona

     हाँ।

266. 01:02:27 – 01:02:29 🗣 Jona

     वहाँ तो बस आर.आई.पी. है।

267. 01:02:29 – 01:02:29

     हाँ।

268. 01:02:29 – 01:02:48 🗣 Jona

     और वो लोग अब किसी सॉफ़्टवेयर‑अपडेट से अचानक आ कर ये नहीं कह सकते कि 'अच्छा, हम इसे अभी फिक्स कर देते हैं और बाद में डाउनग्रेड को फिर से ऑन कर देंगे'—ऐसा सौ फ़ीसदी कभी होने वाला नहीं है, क्योंकि संभव ही नहीं. तुम चाहो तो खुद मैन्युअली नई‑से‑नई फ़र्मवेयर प्रोसेसर पर फ्लैश कर लो, लेकिन फिर भी वो बूट ही नहीं करेगा।

269. 01:02:48 – 01:02:49 🗣 Jona

     हाँ।

270. 01:02:49 – 01:03:52 🗣 Jona

     मामला वहीं ख़त्म हो जाता है; तुम बस पूरा मेनबोर्ड ही बदल सकते हो. और अब जो दिलचस्प हिस्सा है, वो ये कि तुम्हें पूरा मेनबोर्ड क्यों बदलना पड़ता है, सिर्फ ये मेमोरी‑चिप नहीं. ये मेमोरी‑चिप असल में प्रोसेसर के अंदर ही होती है—यानी जो Snapdragon Elite 8 या जो भी नाम है, उसी SoC पर ये QFEPROM लगा होता है.
     
     थ्योरी में तुम कह सकते हो, 'ठीक है, घर पर hot‑air station लेकर मैं किसी 1200‑पिन वाले BGA‑चिप को बोर्ड से उतार दूँ और किसी दूसरे डोनर‑स्मार्टफोन से नया चिप लगा दूँ.' जिस पर मैं कहूँगा, हाँ, ज़रूर, बहुत मज़ा आएगा ऐसा करने में... टेक्निकली मुमकिन तो है, पर practically काफ़ी पागलपन है.
     
     लेकिन असली दिक्कत ये भी है—और इस पर हम पहले भी बात कर चुके हैं—कि ये Apple की तरह काम करता है: यहाँ एक तरह का vendor lock‑in नहीं, बल्कि कॉम्पोनेंट‑पैयरिंग सिस्टम है, जहाँ बाक़ी पार्ट्स की आइडेंटिटी इस चिप में स्टोर होती है. अगर तुम उन पार्ट्स में से किसी को भी, जिसे वो चेक करता है, बदल देते हो, तो फोन डिफ़ॉल्ट रूप से वैसे ही ब्रिक हो जाता है. मतलब तुम सिर्फ वो एक मेमोरी‑चिप बदल कर बच नहीं सकते.
     
     इसीलिए आख़िर में तुम्हें पूरा का पूरा मेनबोर्ड ही बदलना पड़ता है, तभी फोन दोबारा नॉर्मल हालत में आता है।

271. 01:03:52 – 01:04:07 🗣 Wieland

     हाँ, तो मुझे न वहाँ की दलील बहुत ही मेगा इंट्रेस्टिंग लगती है, कि हम ऐसी दुनिया में रहते हैं, ऐसी दुनिया, जहाँ हम एक सॉफ़्टवेयर‑अपडेट रिलीज़ कर सकते हैं जो किसी 'सिक्योरिटी‑रिवर्स' को तोड़ देता है. और वही दुनिया वो है, जिसमें हम ज़्यादा RAM भी डाउनलोड कर सकते हैं.

272. 01:04:08 – 01:05:39 🗣 Jona

     हाँ, हाँ. मतलब हाँ, वहाँ तुम सॉफ़्टवेयर‑अपडेट्स से सचमुच, बिल्कुल लीजनिट, इन पुराने स्मार्टफ़ोन्स को सीधा ही तोड़ सकते हो, ना. और फिर किसी वक़्त लोगों को मजबूर भी किया जाएगा कि, हाँ, अब नई वर्ज़न पर ही अपग्रेड करो, इसलिए मेरी थ्योरी ये है कि अभी तक तो बस [खँखारता है] हल्का‑सा 'सर्वेइलेंस‑सॉफ़्टवेयर लाइट' ही डिवाइसों पर इंस्टॉल था, और अब नई वर्ज़न से पहली बार असली वाला, फुल‑फैट सर्वेइलेंस‑सॉफ़्टवेयर डाला जाएगा, ताकि कोई भी पुराने वर्ज़न पर वापस रोल न कर सके. लेकिन ये, ज़ाहिर है, अभी सिर्फ़ मेरी थ्योरी है. कौन जाने, है ना, कौन जानता. पर मुझे लगता है, ये बात थोड़ी‑सी तो खुद ही सामने आती है, लेकिन मैं उन्हें भी अब कुछ मुँह में नहीं डालना चाहता. तो हाँ, और ये सब मिलाकर काफ़ी बड़ा 'उफ़्' है. सैमसंग में भी ये चीज़ कुछ हद तक है, लेकिन वहाँ सिर्फ़ दो बहुत स्पेसिफ़िक ऐप्स ही असल में डिसेबल की जाती हैं. यानी अगर तुम, मान लो, अपने सैमसंग‑स्मार्टफ़ोन पर कोई दूसरी सॉफ़्टवेयर, कोई और एंड्रॉइड‑ROM इंस्टॉल करते हो, हाँ, वो तुम कर सकते हो, लेकिन फिर क्या होता है: क्योंकि वहाँ भी एक सिंगल ई‑फ्यूज़ पॉप कर दी जाती है, उसका बस ये मतलब है कि तुम सैमसंग पे और सिक्योर फ़ोल्डर का इस्तेमाल नहीं कर पाओगे. और ये, मेरा ख्याल है, ज़रा‑सा भी कम्पेरेबल नहीं है उस चीज़ से, जहाँ पूरा का पूरा स्मार्टफ़ोन ही काम करना बंद कर दे, क्योंकि, हाँ, मान लिया, सैमसंग पे और सिक्योर फ़ोल्डर का न इस्तेमाल कर पाना थोड़ा इनकन्वीनिएंट हो सकता है, लेकिन ये अब भी दुनिया का सबसे बड़ा लॉस नहीं है, कम से कम उसके मुकाबले, जहाँ तुम्हारा फ़ोन बिलकुल ही नहीं चल रहा होता और तुम्हारा सारा डेटा भी, हाँ, गया.

273. 01:05:39 – 01:05:44 🗣 Wieland

     शायद मैं तो कहूँगा, पोटेंशियली ये लाइफ़‑क्वॉलिटी में एक Gewinn है कि इंसान सैमसंग पे इस्तेमाल न कर पाए.

274. 01:05:45 – 01:07:01 🗣 Jona

     हाँ, बिलकुल. वहाँ भी ये है, लेकिन वहाँ ये इतना स्ट्रक्चरल नहीं है, बल्कि, कहें तो, बस एक‑सा बिट होता है इस सैमसंग Knox के लिए, जो उसे फिर डिसेबल कर देता है. और यहाँ पर तो सचमुच एक EPROM है, कई बाइट्स वाला, जहाँ पर, मतलब, काफ़ी, काफ़ी किलो‑, मुझे लगता है, पता नहीं, शायद पूरा एक किलोबाइट भी होगा, इतना मेमोरी, जिसे तुम फिर टेम्पो‑, äh, नहीं, टेम्पररी नहीं, हमेशा के लिए रीराइट कर सकते हो. और तुम बस एक छोटे‑से, बहुत छोटे‑से कमांड दूर हो उससे, बस. ये मुझे बहुत याद दिलाता है एक ट्रेन‑निर्माता की कहानी की. मैं अब यहाँ कोई नाम नहीं लेना चाहूँगा, क्योंकि मुझे लगता है कि मैं उसे आधा‑अधूरा ही याद कर रहा हूँ, लेकिन उनके पास भी, कहें तो, ऐसा वेंडर‑रिपेयर‑लॉक‑इन था. यानी वो सचमुच कहते थे, 'हाँ, ठीक है, हमारी ही वर्कशॉप है', और उन्होंने सॉफ़्टवेयर में लिटरली, साबित तौर पर, जियोफेंसिंग डाली हुई थी. उन्होंने कहा हुआ था, अगर कोई लोकोमोटिव एक हफ़्ते से ज़्यादा समय के लिए इन जियोफेन्स की हुई टार्गेट‑ज़ोन्स में से किसी एक में खड़ी रहती है – जो कि, जाहिर है, रिपेयर‑, सारी, सारी थर्ड‑पार्टी रिपेयर‑वर्कशॉप्स हैं लोकोमोटिव्स के लिए, जो निर्माता की अपनी नहीं हैं – अगर वो वहाँ एक हफ़्ते से ज़्यादा खड़ी रहे, तो हाँ, बहुत‑बहुत मुबारक हो, तुम्हारा लोकोमोटिव अब ब्रिक्ड है.

275. 01:07:03 – 01:07:03

     ओके.

276. 01:07:03 – 01:07:43 🗣 Jona

     और ये वाक़ई साबित तौर पर भी ऐसा ही था, यानी व्हाइट‑हैट हैकर्स को सचमुच उस सॉफ़्टवेयर को रिवर्स‑इंजीनियर करना पड़ा और उन्होंने पता लगाया कि कोड में GPS‑कोऑर्डिनेट्स हार्ड‑कोडेड हैं, जो मिलकर ऐसे चौकोर‑से ज़ोन बना देते हैं. और अगर लोकोमोटिव एक हफ़्ते से ज़्यादा वक़्त तक लगातार उसी रेंज के अंदर रहती है, तो बस, फिर तो RIP है. उन्हें ये भी इसलिए पता चला, क्योंकि अचानक से पाँच लोकोमोटिव्स एक साथ ब्रिक्ड हो गईं, और वो सब की सब एक थर्ड‑पार्टी रिपेयर‑वर्कशॉप में खड़ी थीं. जो मुझे निजी तौर पर काफ़ी reasonable लगता है, कि मरम्मत करवाने के लिए हर बार निर्माता के पास भागना ज़रूरी नहीं होना चाहिए. हाँ. उफ़्.

277. 01:07:44 – 01:07:50 🗣 Jona

     शायद मुझे इसका कोई संबंधित वीडियो या लेख मिल जाए, तो मैं उसे शो नोट्स में लिंक कर दूँगा।

278. 01:07:50 – 01:08:29 🗣 Wieland

     जोना, हमने करके दिखा दिया। हम इस महीने की सारी खबरों से लड़ते‑झगड़ते निकल गए और जो‑जो हुआ, उस पर खूब बात भी कर ली। ज़्यादातर चीज़ें तो ऐसी थीं जो इतनी दिलचस्प या सुखद नहीं थीं, लेकिन कुछ बातें वाक़ई काफ़ी मज़ेदार भी थीं। हमारे यहाँ एक बहुत अहम बात यह है कि आपके ऊपर कोई वेंडर‑लॉक‑इन नहीं है। आप बेशक तकनीकी तौर पर जिस भी टेक‑पॉडकास्ट को सुनना चाहें, सुन सकते हैं, लेकिन अगर आप दो ज़बरदस्त, एकदम स्मार्ट बॉयज़ को केमनिट्स से सुनना चाहते हैं, जो टेक्नॉलजी की दुनिया की ताज़ा बातें करते हैं, तो मेरा मानना है कि आपने अपना मोनोपोल‑प्रोवाइडर यहीं ढूँढ लिया है – क्योंकि असली ‘वीलांड’ तो हम ही हैं।

279. 01:08:29 – 01:08:30 🗣 Jona

     और मैं, जोना।

280. 01:08:30 – 01:08:54 🗣 Wieland

     और हम हर महीने आपके लिए Die Crunch Time की एक नई कड़ी लेकर आते हैं। लेकिन जिस एपिसोड को आप अभी सुन रहे हैं, वह अब यहीं ख़त्म हो रहा है। तो अगर आपने अभी‑अभी रेडियो ऑन किया है और सोच रहे हैं, “अरे यार, अब तो मिस कर दिया”, तो मेरे पास आपके लिए अच्छी खबर है: अब जोना हमें बताएगा कि अगली कड़ी, जिसे आप क़रीब‑क़रीब लाइव और सबसे पहले सुन सकते हैं, वह कहाँ और कैसे मिलेगी।

281. 01:08:54 – 01:09:20 🗣 Jona

     हाँ, अगली बार भी हमेशा की तरह महीने के चौथे रविवार को ही मुलाकात होगी। और यह इस बार, यानी फ़रवरी की तरह, मार्च में भी थोड़ा दिलचस्प है, क्योंकि उस महीने का पहला वीकेंड, कहलाता तो पहला है, लेकिन वह सीधे पहले शनिवार और पहले रविवार से नहीं बनता, बल्कि बीच से थोड़ा टूटा‑फूटा है। इसलिए मैं आपको तारीख़ एकदम साफ‑साफ बता देता हूँ: हम आपसे अगली बार फिर 22 मार्च को मिलेंगे, और तब आप हमें बिलकुल ताज़ा‑ताज़ा...

282. 01:09:21 – 01:09:48 🗣 Jona

     और उस अगली, एकदम ताज़ा किस्त में, जब शायद धीरे‑धीरे बसंत भी शुरू हो रहा होगा, आप हमें 22 मार्च को शाम 18 बजे से वास्तव में 102.7 मेगाहर्ट्ज़ यूकेडब्ल्यू पर सुन सकते हैं, या फिर DRB+ के बुकेट 5B पर, या radio-unique.de के वेब‑स्ट्रीम पर। तो एक बार फिर दोहरा दूँ: 22 मार्च, शाम 18 से 19 बजे तक।

283. 01:09:48 – 01:10:01 🗣 Wieland

     बिलकुल। और अगर किसी ने अभी‑अभी वाली यह कड़ी, जो हम ने रिकॉर्ड की है, मिस कर दी हो और उसे दोबारा सुनना चाहता हो, या फिर हमारा पूरा बैक‑कैटालॉग सुनकर लाइब्रेरी खंगालना चाहता हो, तो वह यह सब कहाँ कर सकता है?

284. 01:10:02 – 01:10:27 🗣 Jona

     इसके लिए आप सीधा YouTube या Spotify पर ‘Die Crunch Time’ खोजिए। फ़िलहाल यही हमारे मुख्य ठिकाने हैं; वहाँ आपको हमारी हर एक रिकॉर्ड की हुई कड़ी मिल जाएगी। मैं यह भी सुझाऊँगा कि ज़रूर एक बार radio-unique.de पर भी झाँक कर देखिए। वहाँ हर एपिसोड के साथ एक छोटा‑सा लेख और शो‑नोट्स मिलती हैं, और वहीं से आप वह कड़ी आराम से सुन सकते हैं या हमारा पूरा बैकलॉग ब्राउज़ कर सकते हैं।

285. 01:10:27 – 01:10:59 🗣 Wieland

     बिलकुल। और अगर आप हमें RSS‑फ़ीड से सब्सक्राइब करते हैं, तो आपको काफ़ी बढ़िया एक्स्ट्रा‑फ़ीचर्स मिलते हैं, जो मैंने हाल में खुद प्रोग्राम किए हैं – जैसे कि पॉडकास्ट के अलग‑अलग चैप्टर। आप अलग‑अलग भाषाओं में सबटाइटल दिखा सकते हैं, छोटे‑छोटे साउंडबाइट्स सुन सकते हैं, और अगर आपका पॉडकास्ट‑प्लेयर सपोर्ट करता हो तो हमारे बारे में और भी जानकारी देख सकते हैं। यानी RSS‑फ़ीड भी अपने फ़ेवरिट पॉडकास्ट‑प्लेयर में हमें सुनने का एक शानदार तरीका है। और इसी के साथ, जोना, आज के लिए बस इतना ही – ख़याल रखिएगा, अगली मुलाकात तक।

286. 01:11:00 – 01:11:03 🗣 Jona

     टाटा। [आउट्रो‑म्यूज़िक]

287. 01:11:07 – 01:11:08 🗣 Anika

     ये था

288. 01:11:09 – 01:11:13 🗣 Anika

     Die Crunch Time. Radio UNiCC की एक प्रस्तुति।